ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଓ ସଂଘର୍ଷ ଭିତରେ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁ ଏକ ବଡ଼ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ପରିସ୍ଥିତିର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼େ ତେବେ ଇରାନ ଉପରେ ପୁଣିଥରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆକ୍ରମଣ କରାଯିବ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ସଙ୍କଟ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ସତ୍ତ୍ୱେ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଯୁଦ୍ଧ ରୋକିବା ପାଇଁ ଏକ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲେ। ସେ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଆକ୍ରମଣରୁ ବିରତ ରହିବାକୁ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ। ମାତ୍ର ନେତାନ୍ୟାହୁ ଏହାକୁ ଖାତିର ନକରି ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଜାରି ରଖିଥିଲେ। ଏହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ ତେହେରାନ, ଇସ୍ଫାହାନ ଏବଂ ତାବ୍ରିଜ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ଇରାନୀ ସହରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଅଧିକ ସଙ୍ଗୀନ ହୋଇପଡ଼ିଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ସମାନ ଲକ୍ଷ୍ୟ

ନିଜର ଏକ ସମ୍ବୋଧନରେ ନେତାନ୍ୟାହୁ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନକୁ ନେଇ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଆମେରିକାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସମାନ ଅଟେ। ଇରାନ ଯେପରି କୌଣସି ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ଅଧିକାରୀ ନହୁଏ, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଭୟ ଦେଶର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ଯଦି ଇରାନ ନିଜର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନକରେ ବା କୌଣସି ପାଲଟା ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରେ, ତେବେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହାର କଡ଼ା ଜବାବ ଦିଆଯିବ ବୋଲି ସେ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ ଆଶଙ୍କା ଓ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରୀୟ ଉଦ୍‌ବେଗ

ଏହି ଅଶାନ୍ତ ସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ଇସ୍ରାଏଲର ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଇୟାଲ ଜମିର ମଧ୍ୟ ସମାନ ସଙ୍କେତ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲ ଯେକୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ଦେବାକୁ ପଛାଇବ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧର ବାଦଲ ଅଧିକ ଘନେଇବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହି ବିବାଦ ଯୋଗୁଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସହ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ଶାନ୍ତି ପ୍ରତି ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଜାରି ରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଇସ୍ରାଏଲର ଗଣମାଧ୍ୟମ ଦାବି କରିଛି ଯେ ଏକ ସଠିକ୍ ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍‌ରେ ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ନୌସେନା କମାଣ୍ଡର ଅଲିରେଜା ତାଙ୍ଗସିରି (Alireza Tangsiri) ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଇରାନର ଦକ୍ଷିଣ ବନ୍ଦର ସହର ବନ୍ଦର ଆବ୍ବାସ (Bandar Abbas) ଠାରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ମାର୍ଗ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ନିକଟରେ ଥିବା ଏହି ବନ୍ଦର ସହର ଇରାନ ପାଇଁ ସାମରିକ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଅଲିରେଜା ତାଙ୍ଗସିରି ଏହି ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ବନ୍ଦ କରିବାର ରଣନୀତି ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ଜାହାଜ ଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବା ଦିଗରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତେଣୁ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଇରାନ ସେନା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଝଟକା ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ମିଳିନାହିଁ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ

ଇସ୍ରାଏଲର 'ଚ୍ୟାନେଲ ୧୨' ଏବଂ କିଛି ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସୂତ୍ରରୁ ଏହି ଖବର ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇରାନ ସରକାର କିମ୍ବା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଇସ୍ରାଏଲ ସେନା (IDF) ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦିଆଯାଇନାହିଁ। ଯଦି ଏହି ଖବର ସତ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ, ତେବେ ଗତ ଫେବୃଆରୀ ମାସରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହା ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ସାମରିକ କ୍ଷତି ହେବ।

କିଏ ଥିଲେ ଅଲିରେଜା ତାଙ୍ଗସିରି?

ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଲିରେଜା ତାଙ୍ଗସିରିଙ୍କୁ IRGC ନୌସେନା ମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ସେ ଆରମ୍ଭରୁ ହିଁ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରତି କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପୋଷଣ କରିଆସୁଥିଲେ। ଗଲ୍ଫ ଅଞ୍ଚଳରେ ଇରାନର ନୌସେନାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ସହିତ ଛୋଟ ଏବଂ ଦ୍ରୁତଗତି ସମ୍ପନ୍ନ ବୋଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାରେ ସେ ମାହିର ଥିଲେ।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢୁଛି ଉତ୍ତେଜନା

ବର୍ତ୍ତମାନ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ପରିସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି। ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଆମେରିକାକୁ କଡ଼ା ଜବାବ ଦେବା ପାଇଁ ଇରାନର IRGC ପକ୍ଷରୁ ଲଗାତାର କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ ମାଧ୍ୟମରେ ୮୨ତମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ (Wave 82) ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରହିଛି ବୋଲି ଦାବି କରାଯାଇଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନ ମାଟିରେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ସ୍ଥଳପଥ ଆକ୍ରମଣ ନକରିବାକୁ IRGC ପକ୍ଷରୁ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ସେନାକୁ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦିଆଯାଇଛି।

ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତୀବ୍ର ସଂଘର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ରବିବାର ଦିନ ଓମାନ ଉପକୂଳରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। 'ସ୍କାଏଲାଇଟ୍' (Skylight) ନାମକ ଏକ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୧୫ ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସମସ୍ତ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି।

୧୫ ଭାରତୀୟ ସୁରକ୍ଷିତ, ୪ ଆହତ

ଓମାନ ମେରିଟାଇମ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟି ସେଣ୍ଟରର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ମୁସାନ୍ଦମ୍ ଗଭର୍ଣ୍ଣରେଟ୍‌ର ଖାସବ ବନ୍ଦରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୫ ନଟିକାଲ୍ ମାଇଲ୍ ଦୂରରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଘଟିଥିଲା। ଜାହାଜରେ ମୋଟ ୨୦ ଜଣ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧୫ ଜଣ ଭାରତୀୟ ଏବଂ ୫ ଜଣ ଇରାନୀ ନାଗରିକ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି, ତେବେ ୪ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ପଠାଯାଇଛି।

ହରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ବଢିଲା ବିପଦ

ପାଲାଉ ପତାକା ଲଗାଇଥିବା ଏହି ଟ୍ୟାଙ୍କରଟି ରଣନୀତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଗତି କରୁଥିବା ବେଳେ ଏହାକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିଲା। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ମିଳିତ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହି ଜଳପଥରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ବିପଦ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଭାରତୀୟ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି।