ଗତ ବର୍ଷ ମେ ମାସରେ ପାକିସ୍ତାନ ସମର୍ଥିତ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର (Operation Sindoor) ର ସବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ଏବେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଆଉ ଏହି ଅପରେସନରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ସୁଖୋଇ Su-30MKI ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା, ଯାହାକୁ ଏବେ ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂରର 'ଅସଲ ହିରୋ' ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।

ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂରରେ Su-30MKI ର ପରାକ୍ରମ

ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୫ ରେ ହୋଇଥିବା ପହଲଗାମ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଭାରତ କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇଥିଲା। ମେ ୭ ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ୮୮ ଘଣ୍ଟିଆ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ 'ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର'ରେ ବାୟୁସେନାର ଏକାଧିକ Su-30MKI ଏବଂ ରାଫେଲ୍ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅଭିଯାନରେ ସୁଖୋଇ ବିମାନ ଗୁଡ଼ିକ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର ରାଡାର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଚକମା ଦେଇ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ପିଓକେ (PoK) ଭିତରେ ପଶି ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ୯ଟି ଶିବିର ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ।

ମହିଳା ପାଇଲଟ୍ ଏବଂ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ଲିଡରଙ୍କ ବୀରତ୍ୱ

ନିକଟରେ ରିଲିଜ୍ ହୋଇଥିବା ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ 'ଡିକ୍ଲାସିଫାଇଡ୍: ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର' ରୁ ଅନେକ ରହସ୍ୟ ଉନ୍ମୋଚନ ହୋଇଛି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଭାଗର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଜଣେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଫାଇଟର ପାଇଲଟ୍ Su-30MKI ଉଡ଼ାଇ ପାକିସ୍ତାନର ମୁରିଦକେ ସ୍ଥିତ ଲସ୍କର-ଇ-ତୋଏବା ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଉପରେ ସଫଳତାର ସହ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ସେହିପରି ମେ ୭ ତାରିଖ ରାତିରେ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ଲିଡର ରିଜୱାନ୍ ମଲିକ୍ ବିନା କୌଣସି ଏସକର୍ଟରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧବିମାନକୁ ଶତ୍ରୁ କ୍ଷେତ୍ରର ଅତି ଭିତରକୁ ନେଇ ସଠିକ୍ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ଅସାଧାରଣ ବୀରତ୍ୱ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବୀର ଚକ୍ର ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି।

'ସୁପର୍ ସୁଖୋଇ' ଅପଗ୍ରେଡ୍: ଭବିଷ୍ୟତର ପ୍ରସ୍ତୁତି

ଏହି ସଫଳ ଅପରେସନ୍ ପରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତ ସରକାର Su-30MKI ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ଆହୁରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ପାଇଁ ସୁପର୍ ସୁଖୋଇ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ₹୭୬,୫୦୦ କୋଟି ବିନିମୟରେ ବାୟୁସେନାର ଏହି ଯୁଦ୍ଧବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅପଗ୍ରେଡ୍ କରାଯାଉଛି। ଏଥିରେ DRDO ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ସ୍ୱଦେଶୀ ବିରୂପାକ୍ଷ AESA ରାଡାର (Virupaksha AESA radar) ଲଗାଯାଉଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଚୀନର J-35 ଭଳି ଷ୍ଟିଲ୍ଥ (Stealth) ବିମାନକୁ ୨୦୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରୁ ଠାବ କରି ଅସ୍ତ୍ର ମାର୍କ-୩ (Astra Mk3) ମିସାଇଲ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ଧ୍ୱଂସ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହାସହ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଏରୋନେଟିକ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (HAL) ₹୧୩,୫୦୦ କୋଟି ବ୍ୟୟରେ ୧୨ଟି ନୂଆ ସୁଖୋଇ ବିମାନ ନିର୍ମାଣ କରୁଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୬୨.୬% ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ବ୍ୟବହାର ହେବ।

ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ଏବଂ Su-30MKI ର ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ପ୍ରମାଣିତ କରିଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଅପଗ୍ରେଡ୍ ଗୁଡ଼ିକ ଶତ୍ରୁ ଦେଶ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଭାରତ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ବିଚାର କରୁଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇସ୍ରାଏଲ ଭାରତକୁ ଏହାର ‘ଗୋଲଡେନ୍ ହୋରାଇଜନ୍’ (Golden Horizon) ଏୟାର-ଲଞ୍ଚଡ୍ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ୍ (ALBM) ଯୋଗାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି। ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର ମଜବୁତ ବଙ୍କର୍ ଏବଂ ଭୂତଳ ସାମରିକ ଘାଟିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛି, ଯାହା ଭାରତର ଆକାଶମାର୍ଗରୁ ଆକ୍ରମଣ କ୍ଷମତାକୁ ବହୁଗୁଣିତ କରିବ। ଏହି ଭାରତର 'ବ୍ରହ୍ମୋସ' କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଘାତକ ତଥା ବିନାଶ ଘଟାଇବ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି । 

ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ଏହାର ଦୀର୍ଘ ଦୂରଗାମୀ କ୍ଷମତା। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ‘ଗୋଲଡେନ୍ ହୋରାଇଜନ୍’ର ରେଞ୍ଜ୍ ୧,୦୦୦ ରୁ ୨,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ମଧ୍ୟରେ ରହିପାରେ। ଏହା ଇସ୍ରାଏଲର ‘ସିଲଭର ସ୍ପାରୋ’ ଟାର୍ଗେଟ୍ ମିସାଇଲ ଉପରେ ଆଧାରିତ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। ଯଦି ଭାରତ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଗ୍ରହଣ କରେ, ତେବେ ଏହାକୁ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ‘ସୁଖୋଇ-୩୦ ଏମକେଆଇ’ (Su-30MKI) ଯୁଦ୍ଧବିମାନରେ ମୁତୟନ କରାଯାଇପାରେ, ଯାହା ବାୟୁସେନାକୁ ଶତ୍ରୁ ସୀମାର ବହୁ ଭିତରକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେବ।

ଏହି ମିସାଇଲର ଗତି ବେଶ୍ ଭୟଙ୍କର। ଏହା ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ଟ୍ରାଜେକ୍ଟୋରୀ ଅନୁସରଣ କରି ଯୁଦ୍ଧବିମାନରୁ ନିକ୍ଷେପ ହେବା ପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବେଗରେ ଲକ୍ଷ୍ୟସ୍ଥଳ ଆଡ଼କୁ ମାଡ଼ି ଆସେ। ଏହାର ଅନ୍ତିମ ବେଗ ଶବ୍ଦର ଗତିଠାରୁ ୫ ଗୁଣ ଅଧିକ ବା ହାଇପରସୋନିକ (Mach 5) ସ୍ତରକୁ ଛୁଇଁପାରେ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି। ଏତେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆସୁଥିବାରୁ ଏହା ପାରମ୍ପରିକ ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ଏବଂ ଏହାର କାଇନେଟିକ୍ ଏନର୍ଜି କଠିନ କଂକ୍ରିଟ୍ ଭେଦ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।

ପୂର୍ବରୁ ଇସ୍ରାଏଲ ଭାରତକୁ ଯୋଗାଇଥିବା ‘ଲୋରା’ (୪୦୦ କିମି) ଏବଂ ‘ରାମ୍ପେଜ୍’ (୨୫୦ କିମି) ମିସାଇଲ୍ ଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ରାଡାର୍ ଷ୍ଟେସନ୍ ଏବଂ କମାଣ୍ଡ ସେଣ୍ଟର ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ‘ଗୋଲଡେନ୍ ହୋରାଇଜନ୍’ ଏକ ଭିନ୍ନ ଶ୍ରେଣୀର ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ଅସ୍ତ୍ର। ଏହା ମାଟି ତଳେ ଥିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ କଂକ୍ରିଟ୍ ବଙ୍କର, ସାମରିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ପରମାଣୁ ଘାଟି ଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି।