ଓଡ଼ିଶାରେ ଏଲପିଜି ଗ୍ୟାସ ସଙ୍କଟ ଥମିବାର ନାଁ ନେଉନାହିଁ। ଗୋଟିଏ ପଟେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଇରାନ-ଆମେରିକା ଯୁଦ୍ଧରେ ସାମୟିକ ବିରତି ଦେଖାଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ରାଜ୍ୟରେ ଗ୍ୟାସ ସିଲିଣ୍ଡର ସମସ୍ୟା ଦୂର ହୋଇପାରିନାହିଁ। ଏବେ ବି ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଗ୍ୟାସ ଏଜେନ୍ସି ଏବଂ ଗୋଦାମ ଗୁଡ଼ିକରେ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରବଳ ଭିଡ଼ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଘରୋଇ ତଥା ବ୍ୟବସାୟିକ ଉପଭୋକ୍ତାମାନେ ଗ୍ୟାସ ପାଇଁ ହନ୍ତସନ୍ତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ସେମାନଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି।

ସାଧାରଣ ଜୀବନ ଯାତ୍ରା ପ୍ରଭାବିତ

ଗ୍ୟାସ ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ, ଶ୍ରମିକ ଏବଂ ଛୋଟ ହୋଟେଲ ଓ ଚା' ଦୋକାନୀମାନେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ବିଶେଷ କରି ଭୁବନେଶ୍ୱର, ବ୍ରହ୍ମପୁର ଏବଂ ଯାଜପୁର ଭଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ଗ୍ୟାସ ନମିଳିବାରୁ ଅନେକ ଛୋଟ ଦୋକାନ ବନ୍ଦ ରହିଛି। ସ୍ଥିତି ଏପରି ହୋଇଛି ଯେ, ବ୍ରହ୍ମପୁରର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୋକେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ପୁଣିଥରେ ପାରମ୍ପରିକ କାଠ ଚୁଲି ବା ମାଟି ଚୁଲିର ବ୍ୟବହାର ଆରମ୍ଭ କଲେଣି। ନିଜର ଦୈନନ୍ଦିନ କାମଦାମ ଛାଡ଼ି ଲୋକେ ଭୋର ସମୟରୁ ଗ୍ୟାସ ପାଇଁ ଲମ୍ବା ଧାଡ଼ିରେ ଛିଡ଼ା ହେଉଛନ୍ତି।

ଇ-କେୱାଇସି ଏବଂ ୫ କେଜି ସିଲିଣ୍ଡରକୁ ନେଇ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ

ଗ୍ୟାସ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ଇ-କେୱାଇସି (E-KYC) ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ କଳାବଜାରୀ ଲୋକଙ୍କ ଚିନ୍ତା ଆହୁରି ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି। ତେବେ ରାଜ୍ୟ ଯୋଗାଣ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି ଯେ, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଏବଂ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ୫ କେଜି ସିଲିଣ୍ଡର ଉପରେ କୌଣସି କଟକଣା ଲଗାଯାଇନାହିଁ। ଉପଯୁକ୍ତ ପରିଚୟ ପତ୍ର ଦେଖାଇ ଗ୍ରାହକମାନେ ଏହାକୁ କିଣିପାରିବେ। କଳାବଜାରୀ ରୋକିବା ପାଇଁ ସରକାର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିବା ବେଳେ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ଥିତି ଉପରେ ନଜର ରଖାଯାଇଛି।

ଉଗ୍ର ରୂପ ନେଉଛି ଜନ ଅସନ୍ତୋଷ

ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ରାଜ୍ୟରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଗ୍ୟାସ ମହଜୁଦ ଥିବା ନେଇ ଦାବି କରାଯାଉଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା, ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଜିରୋରେ ବାସ୍ତବ ଚିତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା। ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ହୋମ ଡେଲିଭରି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଠପ୍ ହୋଇଯାଇଥିବା ବେଳେ ବୁକିଂ ନମ୍ବର କାମ କରୁନାହିଁ କିମ୍ବା ସୁଇଚ୍ ଅଫ୍ ରହୁଛି। ଗ୍ୟାସ ନମିଳିବା କାରଣରୁ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଖାଉଟିମାନେ ରାସ୍ତା ଉପରେ ଖାଲି ସିଲିଣ୍ଡର ରଖି ରାସ୍ତାରୋକ ଓ ବିକ୍ଷୋଭ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଏହି ସମସ୍ୟାର କେବେ ଅନ୍ତ ଘଟିବ, ତାହା ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ପାଲଟିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ହିଜବୁଲା ମୁଖିଆ ନଇମ କାସିମଙ୍କ ପୁତୁରା ଅଲି ୟୁସୁଫ୍ ହର୍ଶି ନିହତ । ନଇମ କାସିମଙ୍କ ପୁତୁରା ତଥା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଚିବ ୟୁସୁଫ୍ ହର୍ଶିଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିବା ଇସ୍ରାଏଲର ଦାବି । ଇରାନ ସହିତ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲର ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଘୋଷଣା ସତ୍ତ୍ୱେ ଲେବାନନ ଉପରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରହିଛି। ଗୁରୁବାର ରାତିରେ ବେରୁଟ୍ ଠାରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସେନା ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏକ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣରେ ହିଜବୁଲ୍ଲା ସେକ୍ରେଟାରୀ ଜେନେରାଲ୍ ନଇମ୍ କାସିମ୍ ଙ୍କ ପୁତୁରା ତଥା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଚିବ ଅଲି ୟୁସୁଫ୍ ହର୍ଶି ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ଘଟଣା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନାକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିଛି।

ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବାହିନୀ (IDF) ପକ୍ଷରୁ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି ଯେ, ଅଲି ୟୁସୁଫ୍ ହର୍ଶି ହିଜବୁଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଜଣେ ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗୀ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଉପଦେଷ୍ଟା ଥିଲେ। ସେ ନଇମ୍ କାସିମ୍ଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ।

ବୁଧବାର ଦିନ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ପୂର୍ବ ସୂଚନା ନଦେଇ ବେରୁଟର ବ୍ୟବସାୟିକ ଏବଂ ଆବାସିକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଘନଘନ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଲେବାନନ ସରକାରଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଅତିକମ୍‌ରେ ୧୮୨ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ବେଳେ ଶତାଧିକ ଲୋକ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସେନା ମାତ୍ର ୧୦ ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ବେରୁଟ୍, ଦକ୍ଷିଣ ଲେବାନନ ଏବଂ ପୂର୍ବ ବେକା ଉପତ୍ୟକାରେ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ହିଜବୁଲ୍ଲା ଠିକଣା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, ଯାହାକି ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଯୁଦ୍ଧର ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଦିନ ଥିଲା।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଇରାନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଘୋଷଣା ହେବାର କିଛି ଘଣ୍ଟା ପରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ହିଜବୁଲ୍ଲା ଗୋଷ୍ଠୀ କାରଣରୁ ଲେବାନନକୁ ଏହି ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିରେ ସାମିଲ କରାଯାଇ ନାହିଁ। ଇସ୍ରାଏଲ୍ ମଧ୍ୟ କହିଛି ଯେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଚୁକ୍ତି ହିଜବୁଲ୍ଲା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ବେରୁଟ୍ ସହରରେ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ କଳା ଧୂଆଁ ଉଠୁଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି ଏବଂ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସଗୁଡ଼ିକ ଘଟଣାସ୍ଥଳକୁ ଦୌଡ଼ୁଛନ୍ତି। ତେବେ ପ୍ରାଥମିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ହିଜବୁଲ୍ଲା ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ଜବାବୀ ଆକ୍ରମଣର ଖବର ମିଳିନାହିଁ।

ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଏକ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଇରାନ ସହ ହୋଇଥିବା ଚୁକ୍ତି ବିଫଳ ହୁଏ କିମ୍ବା ଇରାନ ଏହାକୁ ପାଳନ ନ କରେ, ତେବେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପରିସ୍ଥିତି ଭୟାବହ ହେବ ଏବଂ ଆମେରିକା ପୁଣିଥରେ ଆକ୍ରମଣ (Shooting) ଆରମ୍ଭ କରିବ।

ଇରାନ ନିକଟରେ ମୁତୟନ ରହିବେ ଆମେରିକୀୟ ସେନା

ଆମେରିକୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜ, ବିମାନ ଏବଂ ସେନା ଇରାନ ନିକଟରେ ମୁତୟନ ରହିବେ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। ନିଜର ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ (Truth Social) ରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟ କରି ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ "ପ୍ରକୃତ ଚୁକ୍ତି" (Real Agreement) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନ ହୋଇଛି, ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନା ଜାହାଜ, ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଏବଂ ସୈନ୍ୟମାନେ ଅତିରିକ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ସହିତ ଇରାନ ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିୟୋଜିତ ରହିବେ।

'ସୁଟିଂ' ଆରମ୍ଭ ହେବ, ଆକ୍ରମଣ ଆହୁରି ଭୟଙ୍କର ହେବ

ଯଦି ଇରାନ ସର୍ତ୍ତ ମାନିବାରେ ବିଫଳ ହୁଏ ତେବେ ଏହାର ପରିଣାମ ବିନାଶକାରୀ ହେବ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି, "ଯଦି କୌଣସି କାରଣରୁ ଚୁକ୍ତି ଉଲ୍ଲଂଘନ ହୁଏ, ଯାହାକି ଖୁବ୍ କମ୍ ସମ୍ଭାବନା, ତେବେ ‘ସୁଟିଂ’ (Shooting) ଆରମ୍ଭ ହେବ। ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଆହୁରି ବଡ଼, ଭଲ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ ଯାହା କେହି କେବେ ଦେଖି ନଥିବେ।"

ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ

ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦୁଇ ସପ୍ତାହର ଅସ୍ଥାୟୀ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଲାଗୁ ହୋଇଛି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଟ୍ରମ୍ପ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନକୁ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର (Nuclear Weapons) ହାସଲ କରିବାକୁ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ। ଏଥିସହ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ମାର୍ଗ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖୋଲା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ ବୋଲି ସେ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ବୟାନ ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିରେ ହଲଚଲ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତତା ଏକ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ନେବାରେ ଲାଗିଛି। ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ କେନ୍ଦ୍ର ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପ (Kharg Island) ଉପରେ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଏକ ନୂଆ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି। ଇରାନର ଗଣମାଧ୍ୟମ ମେହର ନ୍ୟୁଜ୍ ଏହି ଘଟଣାର ପୁଷ୍ଟି କରିଥିବା ବେଳେ ଆକ୍ରମଣ ସ୍ଥଳରୁ ଧୂଆଁ ବାହାରୁଥିବାର ଦୃଶ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଡେଡଲାଇନ୍ ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାରରେ ବ୍ୟାପକ ଆତଙ୍କ ଖେଳାଇ ଦେଇଛି।

ଇରାନର 'କ୍ରାଉନ୍ ଜୁଏଲ୍' ଉପରେ ନଜର

ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ଛୋଟ ତଥା ରଣନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପକୁ ଇରାନର 'କ୍ରାଉନ୍ ଜୁଏଲ୍' (Crown Jewel) ବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରତ୍ନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। କାରଣ ଇରାନର ମୋଟ ତୈଳ ରପ୍ତାନିର ପ୍ରାୟ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ କେବଳ ଏହି ଦ୍ୱୀପ ମାଧ୍ୟମରେ ହିଁ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ। ଇରାନର ଉପକୂଳଭାଗ ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ୍ ଗଭୀର ହୋଇଥିବାରୁ ବଡ଼ ବଡ଼ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏହି ଦ୍ୱୀପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଏହା କୁଏତ୍ ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବରେ ଥିବା ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଘାଟି ନିକଟରେ ଥିବାରୁ କୌଣସି ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ସମୟରେ ଏହା ସହଜରେ ବିପଦର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଚେତାବନୀ ଓ ଡେଡଲାଇନ୍

ଗତ କିଛି ସମୟ ଧରି ଇରାନ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିବାରୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶକ୍ତି ବଜାରରେ ତୀବ୍ର ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଦେଇଛି। ଏହାକୁ ନେଇ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନକୁ ଏକ ସତର୍କବାଣୀ ଦେଇଥିଲେ। ଯଦି ଖୁବଶୀଘ୍ର କୌଣସି ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ନହୁଏ ଏବଂ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ତୁରନ୍ତ ଖୋଲା ନଯାଏ, ତେବେ ଆମେରିକା ଇରାନର ପାୱାର୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ୍, ତୈଳ କୂପ ଏବଂ ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନଷ୍ଟ କରିଦେବ ବୋଲି ସେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଗତ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୩ ତାରିଖରେ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ଏହି ଦ୍ୱୀପର ପ୍ରାୟ ୯୦ଟି ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ସେତେବେଳେ ତୈଳ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଥିଲା।

ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ଓ ଆଶଙ୍କା

ଆମେରିକାର ଏହି ନୂତନ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍, ଇରାନର ତୈଳ ରପ୍ତାନିକୁ ବନ୍ଦ କରି ତାର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ଏବଂ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରୁ ନିଜର ଦବଦବା କମାଇବା ପାଇଁ ଏକ କୂଟନୈତିକ ଓ ସାମରିକ ଚାପ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି। ତେବେ ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପରେ ଏପରି କ୍ରମାଗତ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଇରାନର ତୈଳ ରାଜସ୍ୱ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାଉଥିବାରୁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଇନ୍ଧନ ଦରକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ।

ପାରମ୍ପରିକ ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଭେଦ କରି ସାଉଦି ଆରବର ରାଜଧାନୀ ରିୟାଦ ସ୍ଥିତ ଆମେରିକା ଦୂତାବାସ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଇରାନର ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣରେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଘଟିଛି। ଗତ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ହୋଇଥିବା ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଦୂତାବାସର ଅନେକ ଅଂଶ ଗୁରୁତର ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଦି ୱାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ (WSJ)ର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡିଛି।

ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଏବଂ ସିଆଇଏ (CIA) ଷ୍ଟେସନ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ମାର୍ଚ୍ଚ ୩ ତାରିଖ ରାତି ପ୍ରାୟ ୧:୩୦ ସମୟରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା। ଦୁଇଟି ଇରାନୀୟ ଡ୍ରୋନ୍ ଦୂତାବାସର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା ଯେଉଁଠାରେ ଦିନ ସମୟରେ ଶହ ଶହ ଲୋକ କାମ କରିଥାନ୍ତି। ଏହି ହମଲାରେ ଦୂତାବାସର ତିନୋଟି ମହଲା, ବିଶେଷକରି ସିଆଇଏ (CIA)ର ଏକ ଷ୍ଟେସନ ଗୁରୁତର ଭାବେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ସେଠାରେ ଭୟାବହ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଘଟିଥିଲା ଏବଂ ନିଆଁ ଜଳିବା ପ୍ରାୟ ୧୨ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏବଂ ପୂର୍ବତନ ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଦିନ ସମୟରେ (କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ) ହୋଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଜୀବନହାନି ଘଟାଇଥାନ୍ତା।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରିପୋର୍ଟ ଏବଂ ପ୍ରକୃତ ସତ୍ୟ

ପୂର୍ବରୁ ସାଉଦି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦାବି କରିଥିଲା ଯେ, ଏହି ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣରେ କେବଳ 'ସୀମିତ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ' ଏବଂ 'ସାମାନ୍ୟ କ୍ଷୟକ୍ଷତି' ଘଟିଛି। ତେବେ ୱାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଜର୍ଣ୍ଣାଲର ଏହି ନୂତନ ରିପୋର୍ଟ ସେହି ଦାବିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖଣ୍ଡନ କରିଛି। ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ମତରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଦୂତାବାସର କିଛି ଅଂଶ ଅପୂରଣୀୟ ଭାବେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି, ଯାହାକୁ ପୁନର୍ବାର ବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଆଞ୍ଚଳିକ ଉତ୍ତେଜନା

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ବ୍ୟାପକ ଯୁଦ୍ଧର ଅଂଶବିଶେଷ ଭାବେ ଇରାନ ଏବେ ନିଜର ଆକ୍ରମଣକୁ ଅଧିକ ତୀବ୍ର କରିଛି। ଆମେରିକାର ପାଟ୍ରିଅଟ୍ ବ୍ୟାଟେରୀ (Patriot batteries) ଭଳି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଇରାନର ଡ୍ରୋନ୍ ଗୁଡ଼ିକ ସହଜରେ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି। ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଆମେରିକା ନିଜର ଅଣ-ଜରୁରୀକାଳୀନ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ସାଉଦି ଆରବ ସମେତ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ଅନେକ ଦେଶରୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛି।

ଇରାନରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ନେଇଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ପକ୍ଷରୁ ମିଳିତ ଭାବେ ଇରାନର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଜୋରଦାର କରାଯାଇଛି। ବିଶେଷ କରି ସେଠାରେ ଥିବା ବ୍ରିଜ୍, ଷ୍ଟିଲ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଏବଂ ମେଡିକାଲ୍ ସାଇଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ଲଗାତାର ବୋମାମାଡ଼ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନର ଉଲ୍ଲଂଘନ ବୋଲି ବର୍ତ୍ତମାନ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି। ନିକଟରେ ତେହେରାନରେ ଥିବା ଏକ ମେଡିକାଲ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ସେଣ୍ଟର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହେବା ପରେ ଜେନେଭା କନଭେନସନ୍ (Geneva Convention) ର ନିୟମକୁ ନେଇ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

କ'ଣ ଏହି ଜେନେଭା କନଭେନସନ୍?

ଜେନେଭା କନଭେନସନ୍ ହେଉଛି କିଛି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚୁକ୍ତିନାମାର ଏକ ସମୂହ, ଯାହା ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ମାନବାଧିକାରର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଏହାର ଇତିହାସ ୧୮୫୯ ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଇଟାଲୀରେ ଲଢ଼ାଯାଇଥିବା ବ୍ୟାଟେଲ୍ ଅଫ୍ ସଲଫେରିନୋ (Battle of Solferino) ରେ ହଜାର ହଜାର ସୈନିକ ଆହତ ହୋଇ ମଇଦାନରେ ତଡ଼ପି ତଡ଼ପି ପଡ଼ି ରହିଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାନବିକତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଥିବା ପରି ମନେ ହେଉଥିଲା। ତେବେ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଜଣେ ସୁଇସ୍ ବ୍ୟବସାୟୀ ହେନେରୀ ଡୁନାଣ୍ଟ (Henry Dunant) ଏହି ହୃଦୟବିଦାରକ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ସେ ଆହତମାନଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା ଯୋଗାଇବା ସହ 'ଏ ମେମୋରୀ ଅଫ୍ ସଲଫେରିନୋ' ନାମକ ଏକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଆହତ ସୈନିକ ଏବଂ ପୀଡ଼ିତଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ନିୟମାବଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ସେ ଦୁନିଆର ସମସ୍ତ ଦେଶକୁ ଏହି ପୁସ୍ତକ ମାଧ୍ୟମରେ ନିବେଦନ କରିଥିଲେ।

ପ୍ରଥମ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚୁକ୍ତି ଏବଂ ଏହାର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ

ଏହି ଘଟଣା ପରେ ୧୮୬୪ ମସିହାରେ ସୁଇଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଜେନେଭା ସହରରେ ଫ୍ରାନ୍ସ, ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ, ପ୍ରୁସିଆ ଏବଂ ଇଟାଲୀ ସମେତ ମୋଟ ୧୨ଟି ଦେଶ ଏକାଠି ବସି ପ୍ରଥମ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଜେନେଭା କନଭେନସନ୍ କୁହାଗଲା। ଏଥିରେ ବିନା କୌଣସି ଭେଦଭାବରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆହତ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା ଯୋଗାଇବା ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା। ଏହା ପରେ ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଏହି କନଭେନସନ୍‌କୁ ବିସ୍ତାର କରାଯାଇ ୪ଟି ପ୍ରମୁଖ ବୁଝାମଣା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଗଲା। ଏଥିରେ କେବଳ ଆହତ ସୈନିକ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମୁଦ୍ରରେ ଫସିଥିବା ସୈନିକ, ଯୁଦ୍ଧବନ୍ଦୀ ଏବଂ ସାଧାରଣ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ କରାଗଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଦେଶ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ କିପରି ହେଉଛି ନିୟମର ଉଲ୍ଲଂଘନ?

ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଦ୍ୱାରା ଇରାନର ହସ୍ପିଟାଲ, ମେଡିକାଲ୍ ସାଇଟ୍ ଏବଂ ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ହେଉଥିବା ବୋମାମାଡ଼ ଏହି ମାନବୀୟ ନିୟମର ସିଧାସଳଖ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛି ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି। ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକ କିମ୍ବା ଚିକିତ୍ସା କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିବା ଜେନେଭା କନଭେନସନ୍ ଅନୁସାରେ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଅପରାଧ ଏବଂ ଏହାକୁ ଯୁଦ୍ଧ ଅପରାଧ (War Crime) ବିବେଚନା କରାଯାଇଥାଏ। ତେଣୁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେରିକାର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ଭାରତରେ ଏଲପିଜି (LPG) ସଙ୍କଟ ଦିନକୁ ଦିନ ଗମ୍ଭୀର ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ପଡ଼ିଛି। ବିଶେଷ କରି ରାଜସ୍ଥାନ, ଗୁଜରାଟ ଏବଂ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ମୁମ୍ବାଇ ଭଳି ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳରେ ପରିସ୍ଥିତି ଉଦବେଗଜନକ ରହିଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ କାରଖାନାଗୁଡ଼ିକ ବନ୍ଦ ହେବାରେ ଲାଗିଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟପଟେ ରନ୍ଧନ ଗ୍ୟାସର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ଖାଇବା ପିଇବାର ଘୋର ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେଇଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକ ନିଜ ନିଜ ଗାଁକୁ ଫେରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେଣି।

ରାଜସ୍ଥାନରେ ବନ୍ଦ ହେଉଛି ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରି

ଖାଡ଼ି ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧର ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ରାଜସ୍ଥାନରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ରାଜ୍ୟରେ ଥିବା କପଡ଼ା, ସେରାମିକ୍‌ ଓ ମାର୍ବଲ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଏଲପିଜି (Commercial LPG) ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଫଳରେ ଔଦ୍ୟୋଗିକ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିଗିଡ଼ି ଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ହଜାର ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରିରେ ତାଲା ପଡ଼ିଗଲାଣି। କାରଖାନା ବନ୍ଦ ହେବା କାରଣରୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଶ୍ରମିକ ନିଜର ଜୀବିକା ହରାଇଛନ୍ତି। ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ ମନରେ କରୋନା ମହାମାରୀ ସମୟର ଭୟ ପୁଣିଥରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଯେଉଁମାନେ ରହିଯାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଘରୋଇ ଗ୍ୟାସ ସିଲିଣ୍ଡର ମିଳୁନଥିବାରୁ ଭୋକିଲା ରହିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି।

ମୁମ୍ବାଇରେ କଳାବଜାରୀ, ୩୦୦୦ ଟଙ୍କାରେ ବିକ୍ରି ହେଉଛି ସିଲିଣ୍ଡର

ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ ରାଜଧାନୀ ମୁମ୍ବାଇର ରୋଷେଇ ଘର ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସଙ୍କଟର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଛି। ଲୋକମାନେ ରାସନ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଗୋଟିଏ ଗ୍ୟାସ ସିଲିଣ୍ଡର ପାଇଁ ଲମ୍ବା ଧାଡ଼ିରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ସଙ୍କଟର ସୁଯୋଗ ନେଇ କଳାବଜାରୀମାନେ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଉଠିଛନ୍ତି। ସାଧାରଣ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେଉଁ ଗ୍ୟାସ ସିଲିଣ୍ଡର ପୂର୍ବରୁ ୯୦୦ରୁ ୧୦୦୦ ଟଙ୍କା ମଧ୍ୟରେ ମିଳୁଥିଲା, ଏବେ ତାହା ୨୫୦୦ରୁ ୩୦୦୦ ଟଙ୍କାରେ ବିକ୍ରି ହେଉଛି। ଏତେ ଟଙ୍କା ଦେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ସିଲିଣ୍ଡର ମିଳିବ କି ନାହିଁ, ତାର କୌଣସି ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ନାହିଁ।

ରେଳ ଷ୍ଟେସନରେ ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଭିଡ଼

ଏହି ଗ୍ୟାସ ସଙ୍କଟ ଯୋଗୁଁ ମୁମ୍ବାଇର ଲୋକମାନ୍ୟ ତିଳକ ଟର୍ମିନସ୍ (LTT) ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ରେଳ ଷ୍ଟେସନରେ ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ପ୍ରବଳ ଭିଡ଼ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ତେବେ ଏହା କୌଣସି ଛୁଟିଦିନର ଭିଡ଼ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହାକୁ 'ମଜବୁରୀର ପଳାୟନ' ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। ନିଜର ଆସବାବପତ୍ର ଧରି ଷ୍ଟେସନରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଶ୍ରମିକମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଘରେ ରୋଷେଇ କରିବା ପାଇଁ ସିଲିଣ୍ଡର ମିଳୁନାହିଁ। ବାହାରେ ଖାଇବା ଏତେ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଗଲାଣି ଯେ, ଦିନକର ପୂରା ମଜୁରୀ କେବଳ ପେଟ ପୋଷିବାରେ ଚାଲିଯାଉଛି। ତେଣୁ ସହରରେ ଭୋକିଲା ମରିବା ଅପେକ୍ଷା ନିଜ ଗାଁକୁ ଫେରିଯିବା ସବୁଠାରୁ ଭଲ ବିକଳ୍ପ ବୋଲି ସେମାନେ ମନେ କରୁଛନ୍ତି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ମୋଡ଼ ନେବାକୁ ଯାଉଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଇରାନ ଉପରେ ସ୍ଥଳପଥରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି। ପେଣ୍ଟାଗନ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଅପରେସନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଥିବା ବେଳେ, ହଜାର ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟ ଏବଂ ମେରାଇନ୍ସ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି।

ଇୱୋ ଜିମା ସହ ତୁଳନା ଏବଂ ବିବାଦ

ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ସିନେଟର ଲିଣ୍ଡସେ ଗ୍ରାହାମ୍ (Lindsey Graham) ଏକ ବିବାଦୀୟ ବୟାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ଆମେରିକୀୟ ମେରାଇନ୍ସ ଦ୍ୱାରା ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ କେନ୍ଦ୍ର ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପ (Kharg Island) କୁ ଦଖଲ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଅପରେସନକୁ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ସବୁଠାରୁ ରକ୍ତାକ୍ତ ସଂଘର୍ଷ ଇୱୋ ଜିମା (Iwo Jima) ଯୁଦ୍ଧ ସହ ତୁଳନା କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, "ଆମେ ଇୱୋ ଜିମା କରିଥିଲୁ, ଆମେ ଏହା ମଧ୍ୟ କରିପାରିବୁ"। ତେବେ ତାଙ୍କର ଏହି ବୟାନକୁ ଅନେକ ରାଜନେତା ଏବଂ ସାମରିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ତୀବ୍ର ନିନ୍ଦା କରିଛନ୍ତି।

ଆଲୋଚକଙ୍କ ମତରେ ଏହା ଏକ ମହାବିପତ୍ତି

ଅନେକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ସାଂସଦମାନେ ଏହି ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଅପରେସନକୁ ଏକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ବା ମହାବିପତ୍ତି (Disaster) ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପୂର୍ବତନ ଆତଙ୍କବାଦ ନିରୋଧୀ ଅଧିକାରୀ ଜୋ କେଣ୍ଟ (Joe Kent) ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଏହା ଇରାନକୁ ଏକ ସୁଯୋଗ ଦେବ ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ କରିପାରିବେ। ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କେବଳ ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ନାହିଁ, ବରଂ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆହୁରି ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥିତିକୁ ନେଇଯିବ ବୋଲି ସମାଲୋଚକମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ସୈନ୍ୟ ମୁତୟନ

ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନରୁ "ତୈଳ ନେବା" ପାଇଁ ନିଜର ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାକି କେବଳ ସ୍ଥଳପଥ ଆକ୍ରମଣ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୫୦,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟ ମୁତୟନ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଅତିରିକ୍ତ ୨,୫୦୦ ମେରାଇନ୍ସ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସେନା ୟୁନିଟ୍ ଉକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ଯଦିଓ ଆମେରିକା ସରକାର ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ପରିବର୍ତ୍ତେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅପରେସନ ଏବଂ ଚଢ଼ାଉ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଛନ୍ତି ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି, ତଥାପି ଏହା ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଯୁଦ୍ଧର ରୂପ ନେବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।

ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଅଧିକ ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ଆମେରିକାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିମାନବାହକ ଯୁଦ୍ଧପୋତ ୟୁଏସ୍ଏସ୍ ଅବ୍ରାହମ ଲିଙ୍କନ୍ (USS Abraham Lincoln) ଉପରେ କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲ୍ ମାଡ଼ କରାଯାଇଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

ଇରାନର କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଇରାନୀ ନୌସେନା କମାଣ୍ଡର ରିୟର ଆଡମିରାଲ ଶାହରାମ ଇରାନୀ ଆମେରିକାକୁ ଖୋଲାଖୋଲି ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକାର ଏହି ବିମାନବାହକ ପୋତ ଉପରେ ଲଗାତାର ନଜର ରଖାଯାଇଛି ଏବଂ ଯଦି ଏହା ଇରାନର ମିସାଇଲ୍ ରେଞ୍ଜ୍ ଭିତରକୁ ଆସେ, ତେବେ ଏହାକୁ ପୁଣିଥରେ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରାଯିବ। ଇରାନର ସରକାରୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଏହି ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧପୋତକୁ ନିଜର ସ୍ଥାନ ବଦଳାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା।

ସବୁ ମିସାଇଲ୍ ଆକ୍ରମଣକୁ ବିଫଳ କଲା ଆମେରିକା

ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନର ସମସ୍ତ ଦାବିକୁ ଆମେରିକା ଖଣ୍ଡନ କରିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ପୋତ ଉପରକୁ ପ୍ରାୟ ୧୦୧ଟି ମିସାଇଲ୍ ମାଡ଼ କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନା ଏହି ସବୁ ଆକ୍ରମଣକୁ ସମୁଦ୍ର ମଝିରେ ହିଁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଛି। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ବିମାନବାହକ ପୋତର କୌଣସି କ୍ଷତି ହୋଇନାହିଁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଉଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ସମ୍ପନ୍ନ ମିସାଇଲକୁ ଖସାଇ ଦିଆଯାଇଛି। ଆମେରିକୀୟ ସେନା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ୟୁଏସ୍ଏସ୍ ଅବ୍ରାହମ ଲିଙ୍କନ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛି ଏବଂ ନିଜର ଅପରେସନ୍ ଜାରି ରଖିଛି।

ବ୍ୟାପକ ହେଉଛି ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଭାବ

ଗତ ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଅପରେସନ୍ ଏପିକ୍ ଫ୍ୟୁରୀ (Operation Epic Fury) ପରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସହିତ ଇରାନର ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଘାଟିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛି, ଯାହା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ମୋଡ଼ ନେଇଛି। ଶନିବାର, ୨୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ ରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ର ମିଳିତ ବାହିନୀ ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ନାଟାଞ୍ଜ ପରମାଣୁ କେନ୍ଦ୍ର (Natanz nuclear facility) ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଛନ୍ତି। ଇରାନର ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ସଂଗଠନ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି।

ଆକ୍ରମଣର ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ସ୍ଥିତି

ଇରାନୀୟ ଖବରକାଗଜ ତସନିମ୍ (Tasnim) ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ପରମାଣୁ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରୁ କୌଣସି ରେଡିଓଆକ୍ଟିଭ୍ ପଦାର୍ଥ (ବିକିରଣ) ଲିକ୍ ହୋଇନାହିଁ। ଅଧିକାରୀମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, କେନ୍ଦ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଭୂତଳ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଛି ଏବଂ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳର ବାସିନ୍ଦାମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ବିପଦ ନାହିଁ।

ଇରାନର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ପାଲଟା ଜବାବ

ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ ଇରାନ କଡ଼ା ନିନ୍ଦା କରିବା ସହ ଏହାକୁ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଏକ ଅପରାଧିକ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛି। ଏହାର ପ୍ରତିଶୋଧ ସ୍ୱରୂପ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ନିଜର ପାଲଟା ଆକ୍ରମଣକୁ ଜୋରଦାର କରିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଥିବା ଆମେରିକା-ବ୍ରିଟେନର ମିଳିତ ସାମରିକ ଘାଟି ଡିଏଗୋ ଗାର୍ସିଆ (Diego Garcia) ଆଡ଼କୁ ଦୁଇଟି ବାଲାଷ୍ଟିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କରିଛି। ଏହା ସହିତ ଇସ୍ରାଏଲର ବେନ୍ ଗୁରିୟନ୍ ବିମାନବନ୍ଦର (Ben Gurion Airport) ରେ ଥିବା ଇନ୍ଧନ ଟ୍ୟାଙ୍କ୍ ଉପରେ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ କରିଥିବାର ଦାବି କରିଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଘନୀଭୂତ ହେଉଛି ସଙ୍କଟ

ଏହି ଘଟଣାପରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଜଟିଳ ହୋଇପଡିଛି। ଆମେରିକା ନିଜର ସାମରିକ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟକୁ ଅତିରିକ୍ତ ୩ଟି ଯୁଦ୍ଧପୋତ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୨,୫୦୦ ମାରିନ୍ ସୈନ୍ୟ ପ୍ରେରଣ କରିଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଏହି ଲଢ଼େଇ କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଦରରେ ଦ୍ରୁତ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନର ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଦୁବାଇ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ଭୟାବହ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ । ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଯୋଗୁଁ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସମସ୍ତ ବିମାନ ଚଳାଚଳକୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ବାତିଲ କରାଯାଇଛି। ଉପସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏବେ ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥିତି ଲାଗିରହିଥିବା ବେଳେ ଏହି ଘଟଣା ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଯାଇ ଇରାନ ଏବେ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରଖିଛି। ଏହି ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ବିମାନବନ୍ଦର ତଥା ପ୍ରମୁଖ ଆର୍ଥିକ ହବ୍ ନିକଟରେ ହୋଇଛି। ତେହେରାନର ଏହି ବର୍ଦ୍ଧିତ ଆକ୍ରମଣ ଏବେ ଦୁବାଇ ଏବଂ ଆବୁଧାବି ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ସହର ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ତେବେ ଏହି ଘଟଣାରେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ମୃତାହତ ହୋଇନଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ସାଧାରଣ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଦଳ (ସିଭିଲ୍ ଡିଫେନ୍ସ ଟିମ୍) ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରି ନିଆଁକୁ ସଫଳତାର ସହ ଆୟତ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଫଳରେ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଇନ୍ଧନ ଟାଙ୍କିକୁ ବଡ଼ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରାଯାଇପାରିଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଭାଇରାଲ୍ ହେଉଥିବା ଭିଡିଓରେ ବିମାନବନ୍ଦର କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସରୁ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିଶିଖା ଏବଂ କଳା ଧୂଆଁ ବାହାରୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।

ମେଜର ଜେନେରାଲ ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜାଫରୀଙ୍କ ରଣନୀତି କାରଣରୁ ଇରାନ ଏବେ ଏକ ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ସାମରିକ 'ହାଇଡ୍ରା'ରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ଆଇଆରଜିସି (IRGC) ର ଏହି ସ୍ଥାପତ୍ୟକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ 'ମୋଜାଇକ୍ ଡିଫେନ୍ସ' (Mosaic Defense) କାରଣରୁ ୨୦୨୬ ରମଜାନ ଯୁଦ୍ଧ ଇରାନ ପାଇଁ ଏକ ଅଜେୟ ଲଢ଼େଇରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି।

ଇରାନର ଅପରାଜୟ ରଣନୀତି

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ଦ୍ୱିତୀୟ ସପ୍ତାହରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ବେଳେ ଆମେରିକାର ଆକଳନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି। ୨୮ ଫେବୃଆରୀରେ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା 'ଅପରେସନ୍ ଏପିକ୍ ଫ୍ୟୁରୀ' (Operation Epic Fury) ର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଇରାନର ଶୀର୍ଷ ନେତୃତ୍ୱକୁ ଖତମ କରିବା। ପ୍ରଥମ ଦିନର ଆକ୍ରମଣରେ ସୁପ୍ରିମ ଲିଡର ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲ୍ଲୀ ଖାମେନେଇ, ଆଇଆରଜିସି ମୁଖ୍ୟ ମହମ୍ମଦ ପାକପୁର ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଜିଜ୍ ନାସିରଜାଦେହଙ୍କ ସମେତ ଅନେକ ବରିଷ୍ଠ ନେତା ନିହତ ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ତଥାପି ଇରାନର ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ କମିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

'ମୋଜାଇକ୍ ଡିଫେନ୍ସ'ର ରୂପରେଖ

ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଫର ଦି ଷ୍ଟଡି ଅଫ୍ ୱାର୍ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନର ଏହି ଅପରାଜୟ କ୍ଷମତା ପଛରେ 'ମୋଜାଇକ୍ ଡିଫେନ୍ସ' ମୁଖ୍ୟ କାରଣ। ଏହି ରଣନୀତିର ନିର୍ମାତା ହେଉଛନ୍ତି ମେଜର ଜେନେରାଲ ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜାଫରୀ। ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ଆଇଆରଜିସିର ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ଷ୍ଟଡିଜ୍ ସେଣ୍ଟରର ମୁଖ୍ୟ ଥିବାବେଳେ ସେ ଇରାକ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଏକ ବଡ଼ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ। ସେ ବୁଝିପାରିଥିଲେ ଯେ କେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଯୋଗୁଁ ସାଦ୍ଦାମ ହୁସେନଙ୍କ ପତନ ଘଟିଥିଲା। ଏହାର ସମାଧାନ ସ୍ୱରୂପ ସେ ଆଇଆରଜିସି ପାଇଁ ୩୧ଟି ସ୍ୱାଧୀନ କମାଣ୍ଡ ଗଠନ କରିଥିଲେ।

ଅଟୋପାଇଲଟ୍ ମୋଡରେ କିପରି କାମ କରେ ରଣନୀତି?

ପ୍ରତ୍ୟେକ କମାଣ୍ଡ ଏକ 'ମୋଜାଇକ୍' ଭଳି କାମ କରେ, ଯାହାର ନିଜସ୍ୱ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର (ମିସାଇଲ୍) ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ମହଜୁଦ ଥାଏ। ଯଦି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ, ତେବେ ସ୍ଥାନୀୟ କମାଣ୍ଡରମାନଙ୍କୁ ନିଜେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର କ୍ଷମତା ଦିଆଯାଇଛି। ଇରାନର ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ଏହି ରଣନୀତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥାଏ। ଇରାନର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ରଣନୀତି ବିଶେଷଜ୍ଞ ଫରଜିନ୍ ନାଦିମିଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ମୋଜାଇକ୍ ଗୁଡ଼ିକ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବା ମାତ୍ରେ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଉଠନ୍ତି।

'୨୦୨୬ ରମଜାନ ଯୁଦ୍ଧ' ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରଭାବ

ଇରାନ ଏହି ଯୁଦ୍ଧକୁ '୨୦୨୬ ରମଜାନ ଯୁଦ୍ଧ' ନାମ ଦେଇଛି। ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ଆକ୍ରମଣର କିଛି ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ ବାହାରିନ, କାତାର, ୟୁଏଇ, କୁଏତ ଏବଂ ଜୋର୍ଡାନରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ କରିଥିଲା। ମାର୍ଚ୍ଚ ୧ ତାରିଖରେ ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୟଦ ଅବ୍ବାସ ଅରାଘଚି 'ଏକ୍ସ' (X) ରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, "ଆମେ ଆମେରିକାର ପରାଜୟକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାରେ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ବିତାଇଛୁ। ଆମ ରାଜଧାନୀରେ ବୋମା ମାଡ଼ କରିବା ଆମର ଲଢ଼ିବାର କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ ନାହିଁ। ମୋଜାଇକ୍ ଡିଫେନ୍ସ ଆମକୁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ସମାପ୍ତି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରେ।"