ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ମୋଡ଼ ନେଇଛି। ଇରାନ (Iran) ଉପରେ କ୍ରମାଗତ ଆକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା (America) ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ନିଜର ସବୁଠାରୁ ଘାତକ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ବି-୧ ଲାନ୍ସର ବମ୍ବର (B-1 Lancer Bomber) ବ୍ୟବହାର କରିଛି। ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଏହି ଲଙ୍ଗ୍-ରେଞ୍ଜ୍ ବମ୍ବର ଜରିଆରେ ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ର ବିଭିନ୍ନ ଘାଟି ଉପରେ ଭୀଷଣ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ଯୁଦ୍ଧ ପୁଣି ଥରେ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ୧୨ ଦିନ ପରେ ଏହି ବମ୍ବରକୁ ମିଶନରେ ପଠାଯାଇଛି, ଯାହା ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଅଭିଯାନର ବୃଦ୍ଧିକୁ ସୂଚାଉଛି।

ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ଜୋରଦାର

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବ୍ରିଟେନରେ ଥିବା ଏକ ଏୟାରବେସ୍‌ରୁ ଏହି ବି-୧ ବମ୍ବର ଉଡ଼ାଣ ଭରିଥିଲା। ତେବେ ଆମେରିକାର ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ନିଜର ଅଫିସିଆଲ୍ ବିବୃତ୍ତିରେ ବି-୧ ମିଶନର ସିଧାସଳଖ ନାମ ନେଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ସେମାନେ ଇରାନର ମିଲିଟାରୀ ଅପରେସନ୍ ସେଣ୍ଟର, ନୌସେନା କ୍ଷମତା, ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ ହ୍ୟାଙ୍ଗର, ଡ୍ରୋନ୍ ଷ୍ଟୋରେଜ୍ ସାଇଟ୍ ଏବଂ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ ଘାଟିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିଛନ୍ତି। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ରେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ବିପଦରେ ପକାଉଥିବା ଇରାନର କ୍ଷମତାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା।

'ବି-୧ ବମ୍ବର'ର କ୍ଷମତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ

ବି-୧ ଲାନ୍ସର (B-1 Lancer), ଯାହାକୁ ଆମେରିକୀୟ ସେନା 'ବୋନ୍' (BONE) ବୋଲି ମଧ୍ୟ କହିଥାନ୍ତି, ତାହା ଆମେରିକୀୟ ବାୟୁସେନାର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଭାରୀ ବୋମା ବହନକାରୀ ବିମାନ ଅଟେ। କମ୍ ଉଚ୍ଚତାରେ ଏହା ଶବ୍ଦର ବେଗଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଉଡ଼ିପାରେ। ଏହି ବମ୍ବର ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଦୁଇ ଡଜନ ୨,୦୦୦ ପାଉଣ୍ଡ ଓଜନର ବୋମା କିମ୍ବା ଡଜନ ଡଜନ କ୍ରୁଜ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର (ପ୍ରାୟ ୭୫,୦୦୦ ପାଉଣ୍ଡ ପେଲୋଡ୍) ବହନ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛି। ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ପ୍ରବେଶ ଆମେରିକାର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ରଣନୀତିର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରମାଣ।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଇରାନ ବିରୋଧରେ ଆହୁରି ବଡ଼ ଧରଣର ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ନେଇ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଆହୁରି ତୀବ୍ର ହେବ ବୋଲି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ଏଥି ସହିତ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ସିଧାସଳଖ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଇରାନ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରଖେ, ତେବେ ଆମେରିକା ତେହେରାନ ସମେତ ସମଗ୍ର ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ପୋଲ ଓ ପାୱାର ପ୍ଲାଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବ।

ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଇରାନର ବନ୍ଦର ଖମିର (Bandar Khamir) ଉପରେ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଭୟଙ୍କର ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକରେ ଅତିକମରେ ୭ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ବେଳେ ବହୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଛି। ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଉପରେ ଇରାନର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କୋହଳ କରିବାକୁ ଚାପ ପକାଇବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଯେଉଁ ଧମକ ଦେଇଥିଲେ, ଏହା ତାହାର ଏକ ଅଂଶବିଶେଷ।

ଧ୍ୱଂସାବଶେଷରେ ବଦଳିଲା ବନ୍ଦର ନଗରୀ

ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଆମେରିକା ଏହାର ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ ଅଭିଯାନକୁ ଆହୁରି ବ୍ୟାପକ କରିଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଇରାନର ହୋର୍ମୋଜଗାନ ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ବନ୍ଦର ସହର 'ବନ୍ଦର ଖମିର'ଠାରେ ଥିବା ଏକାଧିକ ପୋଲ (bridges), ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଉପକରଣ ଏବଂ ଏକ ଟାୱାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଏକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ପୋଲରେ ନିଆଁ ଲାଗିଥିବାର ଭିଡିଓ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଇରାନ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ମୁତାବକ, ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ୭ ଜଣ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବା ବେଳେ ପୂର୍ବ ଆକ୍ରମଣ ଗୁଡ଼ିକରେ ଶତାଧିକ ଲୋକ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି।

ଇରାନର ପାଲଟା ଆକ୍ରମଣ

ଆମେରିକାର ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ନିରବ ବସିନାହିଁ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଥିବା ଆମେରିକାର ସହଯୋଗୀ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ଉପରେ ଇରାନ ନୂଆ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ କରିଛି। ବିଶେଷ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରୁଥିବା ପ୍ରମୁଖ ଦେଶ କତାର (Qatar) ଏବଂ କୁଏତ (Kuwait) ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି। କୁଏତର ଏକ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଜଳ ବିଶୋଧନାଗାର ପ୍ଲାଣ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି, ଯାହାକି ମରୁଭୂମି ବେଷ୍ଟିତ ଏହି ଛୋଟ ରାଷ୍ଟ୍ର ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ସମ୍ପଦ ଥିଲା

ବିଫଳ ହେଲା ଯୁଦ୍ଧବିରାମ, ବଢୁଛି ଉତ୍ତେଜନା

ଗତ ମାସରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିବା ଅସ୍ଥାୟୀ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଚୁକ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିଫଳ ହୋଇଛି। ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ତାରିଖରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପକ୍ଷରୁ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କରାଯିବା ପରେ ତେହେରାନ୍ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲା। ଏହା ଫଳରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ତୈଳ ଦର ଆକାଶଛୁଆଁ ହେବା ସହ ଆଲୋଚନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଇରାନକୁ ଏକ ବଡ଼ ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥ ଉପରେ ନିଜର ଦବଦବା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଲଗାତାର ଲଢ଼େଇ ଜାରି ରହିଛି।

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଭୟାବହ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଇରାନ ଉପରେ ଆମେରିକା (US) ର ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଏବେ ଇରାନ ଏହାର କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇଛି। ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ପକ୍ଷରୁ 'ଆଖି ବଦଳରେ ଆଖି (Eye-for-an-eye)' ଅପରେସନ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଅଧୀନରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ୩ଟି ଦେଶରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ବାୟୁସେନା ଘାଟି (ଏୟାରବେସ୍) ଉପରେ ବଡ଼ ଧରଣର ମିସାଇଲ୍ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି।

୩ଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଆକ୍ରମଣ

ଆଇଆରଜିସି (IRGC) ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ ଆକ୍ରମଣ ୩ଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କରାଯାଇଛି:

* ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: ଜୋର୍ଡାନରେ ଥିବା ପ୍ରିନ୍ସ ହାସନ ଏୟାରବେସ୍ (Prince Hassan Airbase) ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଇନ୍ଧନ ଡିପୋ ଏବଂ ଗୋଳାବାରୁଦ ଗୋଦାମ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି।

* ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: ବାହାରିନର ଶେଖ୍ ଇସା ଏୟାରବେସ୍ (Sheikh Isa Airbase) କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିଲା। ଏଠାରେ ଆମେରିକୀୟ ସେନାର ଡ୍ରୋନ୍ କମାଣ୍ଡ ସେଣ୍ଟର ଏବଂ ହେଲିକପ୍ଟର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି।

* ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: କୁଏତର ଅଲି ଅଲ-ସାଲେମ ଏୟାରବେସ୍ ଏବଂ ଅହମ୍ମଦ ଅଲ-ଜାବେର ଏୟାରବେସ୍ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି। ଏଠାରେ ପାଟ୍ରିଅଟ୍ ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ଏବଂ ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ରାଡାର ସିଷ୍ଟମ୍ କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଧ୍ୱଂସ କରାଯାଇଥିବା ଇରାନ ଦାବି କରିଛି।

ଆମେରିକାର ଆକ୍ରମଣ ଓ ଉତ୍ତେଜନା

ଏହାପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକାର ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ଇରାନ ଉପରେ ଏକାଧିକ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ନକରିବା ପାଇଁ ଇରାନର ରାଡାର୍, ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ଏବଂ ମିସାଇଲ୍ କ୍ଷମତାକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆମେରିକା ଏହି ଆକ୍ରମଣ କରିଥିବା ସୂଚନା ଦେଇଥିଲା। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଗତ ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ରେ ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲର ମିଳିତ ଆକ୍ରମଣରେ ଇରାନର ତତ୍କାଳୀନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରଠାରୁ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଲାଗି ରହିଛି।

ଇରାନର କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନ ଆମେରିକାକୁ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି। ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ରେ କୌଣସି ବିଦେଶୀ ସେନାର ହସ୍ତକ୍ଷେପକୁ ଇରାନ ବରଦାସ୍ତ କରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ଆଇଆରଜିସି କହିଛି ଯେ ଯଦି ଆମେରିକା ନିଜର ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ ନକରେ, ତେବେ ଇରାନର ଏହି ଅପରେସନ ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ଜାରି ରହିବ।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣି ଥରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ (Strait of Hormuz) ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଯାଇ ଆମେରିକା ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ଆମେରିକା ସେନା ଇରାନର ପ୍ରାୟ ୯୦ଟି ସାମରିକ ଘାଟିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ମଧ୍ୟ ଏହାର ପାଲଟା ଜବାବ ଦେଇଛି। ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ବାହାରିନ, କୁଏତ ଏବଂ କତାରରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ବେସ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ କରାଯାଇଛି।

ଆମେରିକାର ଘନଘନ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ

ୟୁଏସ୍ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ପକ୍ଷରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ବୁଧବାର ରାତିରେ ଆମେରିକା ସେନା ପକ୍ଷରୁ ଇରାନର ବିଭିନ୍ନ ସାମରିକ ଟାର୍ଗେଟ୍ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଇରାନର ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍, କୋଷ୍ଟାଲ୍ ସର୍ଭିଲାନ୍ସ, କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଗଚ୍ଛିତ ଥିବା ସ୍ଥାନ ସମେତ ସାମରିକ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ନଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବୁଶେହର, ଇରାନଶହର ବିମାନବନ୍ଦର ଏବଂ ଚାବାହାର ବନ୍ଦରରେ ଥିବା ଆଇଆରଜିସି (IRGC) ର ସାମରିକ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ବୋମାମାଡ଼ କରିଛି।

ଇରାନର ପ୍ରତିଶୋଧ ଓ ପାଲଟା ଜବାବ

ଆମେରିକାର ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଚୁପ୍ ବସିନାହିଁ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଥିବା ଆମେରିକାର ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ସେନା ଉପରେ ଇରାନ ଏକାଧିକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ କରିଛି। କୁଏତର ଆରିଫଜାନ ଏବଂ ଅଲି ଅଲ ସାଲେମ ତଥା ବାହାରିନର ଜୁଫେର ଏବଂ ଶେଖ ଇସାରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ବେସ୍‌ର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିବା ଆଇଆରଜିସି (IRGC) ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ବାହାରିନ ଏବଂ କୁଏତରେ ଏୟାର ରେଡ୍ ସାଇରନ୍ (ବିପଦ ସଙ୍କେତ) ବାଜିଥିଲା। ତେବେ କୁଏତ ସେନା ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ହିଁ ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟ ବା ନଷ୍ଟ କରିଦିଆଯାଇଥିବା କୁହାଯାଇଛି। ଯଦି ଆମେରିକା ଆଗକୁ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରଖେ, ତେବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଆମେରିକୀୟ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯିବ ବୋଲି ଇରାନ ଖୋଲାଖୋଲି ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି।

ଚୁକ୍ତି ଶେଷ, ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନ ସହିତ ଥିବା ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଚୁକ୍ତି ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ସେ ଚେତାବନୀ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଇରାନ ପୁଣିଥରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ତେବେ ଏହାର ପରିଣାମ ଅଧିକ ଭୟାବହ ହେବ। ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ଇରାନର ସାଧାରଣ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇପାରେ ବୋଲି ସେ ସୂଚାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନ ନିଜ ଜିଦ୍‌ରେ ଅଟଳ ରହିଛି ଏବଂ କେବଳ ଇରାନୀୟ ସର୍ତ୍ତରେ ହିଁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲାଯିବ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଏହି ତିକ୍ତତା କାରଣରୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ତୈଳ ଦର ତୀବ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଯାଇଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ପୁଣି ଥରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ସହିତ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଚୁକ୍ତି ବର୍ତ୍ତମାନ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି। ତୁର୍କୀର ଆଙ୍କାରା ଠାରେ ଆୟୋଜିତ ନାଟୋ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ୨୦୨୬ ରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିବୃତ୍ତି ଦେଇ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତେହେରାନ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରିବା କେବଳ ସମୟ ନଷ୍ଟ ଅଟେ।

ନାଟୋ ମୁଖ୍ୟ ମାର୍କ ରୁଟେଙ୍କ ସହ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ସମ୍ବୋଧିତ କରୁଥିବା ବେଳେ ଜଣେ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ବିବୃତ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି। ସାମ୍ବାଦିକ ଜଣକ ପଚାରିଥିଲେ ଯେ ଇରାନ ସହ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଏବଂ ୧୪-ପଏଣ୍ଟ ଏମଓୟୁ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି କି? ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଥିଲେ ଯେ, ମୋ ପାଇଁ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ଏହା ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି। ମୁଁ ଇରାନୀୟମାନଙ୍କ ସହିତ କୌଣସି ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ। ସେମାନେ ଖରାପ ଏବଂ ଅସୁସ୍ଥ ଲୋକ।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ତାଜା ଆକ୍ରମଣ

ମଙ୍ଗଳବାର ବିଳମ୍ବିତ ରାତିରେ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଇରାନ ଉପରେ ନୂତନ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ପରେ ପରିସ୍ଥିତି ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଗତକାଲି ରାତିରେ ଆମେ ଇରାନର ବିପଜ୍ଜନକ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆକ୍ରମଣ କରିଛୁ। ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିଜର ଶେଷକୃତ୍ୟ ପାଳନ କରିବାକୁ କହିଥିଲୁ, କିନ୍ତୁ ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସେମାନେ ଜାହାଜ ଉପରକୁ ରକେଟ ମାଡ଼ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ତେଣୁ ଆମେ ଗତକାଲି ରାତିରେ ସେମାନଙ୍କୁ କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇଛୁ।

ଏହାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ବାହାରିନ, କୁଏତ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ ନୂତନ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ଫଳରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ପୁଣି ଥରେ ଉପୁଜିଛି।

ସେଣ୍ଟକମ୍ ର ସୂଚନା

ଆମେରିକା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ପକ୍ଷରୁ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ବିବୃତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଇରାନର ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ, କମାଣ୍ଡ ଆଣ୍ଡ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ ନେଟୱାର୍କ, ଉପକୂଳ ରାଡାର ସାଇଟ୍, ଆଣ୍ଟି-ସିପ୍ ମିସାଇଲ୍ କ୍ଷମତା ଏବଂ ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ ର ୬୦ ରୁ ଅଧିକ ଛୋଟ ଡଙ୍ଗା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି।

ଆମେରିକା କହିଛି ଯେ ଇରାନ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟ କରିଡର ଦେଇ ଯାଉଥିବା ତିନୋଟି ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ - ଏମ/ଟି ଅଲ୍ ରେକାୟାତ, ଏମ/ଟି ୱେଡିଆନ୍, ଏବଂ ଏମ/ଟି ସାଇପ୍ରସ ପ୍ରୋସପେରିଟି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ଏହି ଘଟଣାର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଏହି ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।

ଇରାନ ଓ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ନେଇଛି। କେବଳ ଆକାଶମାର୍ଗରୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏବେ ସମୁଦ୍ର ପଥ ଦେଇ ଇରାନକୁ ଘେରିବା ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲ ନିଜର ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିବା ନୂଆ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇସ୍ରାଏଲର ନୌସେନା ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରବେଶ କରିଛି ଏବଂ ଭୂମଧ୍ୟସାଗରରୁ ଇରାନ ଉପରକୁ ଘନ ଘନ ମିସାଇଲ ମାଡ଼ କରୁଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ କେବଳ ଇରାନର ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମକୁ ଚକମା ଦେଇନାହିଁ, ବରଂ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଚକିତ କରିଦେଇଛି।

ଭୂମଧ୍ୟସାଗରରୁ ଆକ୍ରମଣର ରଣନୀତି

ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖିଲେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ସିଧାସଳଖ ସ୍ଥଳସୀମା ନାହିଁ। ଉଭୟ ଦେଶ ପରସ୍ପରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧,୦୦୦ ରୁ ୧,୫୦୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଇରାନ ନିଜର ପଶ୍ଚିମ ସୀମାରେ (ଇରାକ ଏବଂ ସିରିଆ ନିକଟରେ) ବ୍ୟାପକ ରାଡାର ଏବଂ ଆଣ୍ଟି-ମିସାଇଲ ସିଷ୍ଟମ ମୁତୟନ କରିଛି। କିନ୍ତୁ ଇସ୍ରାଏଲ ନିଜର ଚତୁର ରଣନୀତି ପ୍ରୟୋଗ କରି ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଥିବା ଭୂମଧ୍ୟସାଗରର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜଳରାଶିରୁ ମିସାଇଲ ଉତକ୍ଷେପଣ କରିଛି। ଫଳରେ ଇରାନର ରାଡାରଗୁଡ଼ିକ ଆଲର୍ଟ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଯାଉଛି। ଏହା ଇସ୍ରାଏଲର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ 'ସେକେଣ୍ଡ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍' କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରୁଛି।

ଇସ୍ରାଏଲ ନୌସେନାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର

ଇସ୍ରାଏଲର ନୌସେନା ଆକାରରେ ଛୋଟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ବେଶ୍ ଉନ୍ନତ। ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲ ତାର ଜର୍ମାନୀ ନିର୍ମିତ ଡଲଫିନ୍-କ୍ଲାସ୍ ସବମେରାଇନ୍ (Dolphin-class submarine) ଏବଂ ସାର୍ ୬-କ୍ଲାସ୍ କରଭେଟ୍ସ (Sa'ar 6-class Corvettes) ର ବ୍ୟବହାର କରୁଛି। ଏହି ସବମେରାଇନଗୁଡ଼ିକରେ ଏଆଇପି (AIP) ସିଷ୍ଟମ ରହିଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକ ସପ୍ତାହ ସପ୍ତାହ ଧରି ସମୁଦ୍ର ଗର୍ଭରେ ଲୁଚି ରହିପାରିବେ। ଏହାବ୍ୟତୀତ ଯୁଦ୍ଧପୋତଗୁଡ଼ିକରେ ସି-ଡୋମ୍ (C-Dome) ଅର୍ଥାତ୍ ଆଇରନ୍ ଡୋମର ନୌସେନା ଭର୍ସନ ଏବଂ ବରାକ୍-୮ ମିସାଇଲ ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ ଲାଗିଛି, ଯାହା ଶତ୍ରୁର କୌଣସି ବି ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣକୁ ଆକାଶରେ ହିଁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବାକୁ ସକ୍ଷମ।

ଇରାନର 'ମଶା ବାହିନୀ' ଏବଂ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନର ନୌସେନା ସିଧାସଳଖ ପାରମ୍ପରିକ ଯୁଦ୍ଧ ପରିବର୍ତ୍ତେ 'ସ୍ୱାର୍ମ ଟ୍ୟାକ୍ଟିକ୍ସ' ବା ମଶା ବାହିନୀ ରଣନୀତି ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରେ। ଇରାନ ପାଖରେ ହଜାର ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ଛୋଟ ଏବଂ ଦ୍ରୁତଗତିରେ ଯାଉଥିବା ଡଙ୍ଗା ଅଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଆଣ୍ଟି-ସିପ୍ ମିସାଇଲ ଏବଂ ସୁସାଇଡ୍ ଡ୍ରୋନ୍ ଖଞ୍ଜାଯାଇଛି। ଇରାନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭୌଗୋଳିକ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz), ଯେଉଁଠାରୁ ବିଶ୍ୱର ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ବ୍ୟାପାର ହୋଇଥାଏ। ତେବେ ଇସ୍ରାଏଲର ଭୂମଧ୍ୟସାଗରୀୟ ଆକ୍ରମଣ ଇରାନର ଏହି ଭୌଗୋଳିକ ଫାଇଦାକୁ କମଜୋର କରିଦେଇଛି, କାରଣ ଏହି ସାଗର ଇରାନର ପହଞ୍ଚଠାରୁ ବହୁ ଦୂରରେ।

ସମୁଦ୍ରରେ ବଢ଼ିବ ସଂଘର୍ଷ

ଏବେ ସମୁଦ୍ରରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ମୁହାଁମୁହିଁ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଯାଇଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଇରାନ ଏବେ ନିଜର ପ୍ରକ୍ସି ନେଟୱାର୍କ (ଯେପରିକି ୟେମେନର ହୁତୀ ବିଦ୍ରୋହୀ) ବ୍ୟବହାର କରି ଲାଲ ସାଗରରେ ଇସ୍ରାଏଲୀ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିବା ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ। ଏହାଛଡ଼ା, ଇରାନ ନିଜର ଦୀର୍ଘ ଦୂରଗାମୀ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ ଏବଂ ସୁସାଇଡ୍ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଭୂମଧ୍ୟସାଗରରେ ମୁତୟନ ଥିବା ଇସ୍ରାଏଲର ନୌସେନା ବେସ୍‌କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛିା

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଜୋରଦାର ହୋଇଛି। ଆସନ୍ତା ସପ୍ତାହରେ ଇରାନ ଉପରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁ ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ ନେଇ ଏକ ମିଳିତ ଟାର୍ଗେଟ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ନେଇ ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଉପରେ ନଜର

ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଇସ୍ରାଏଲର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଭଣ୍ଡାରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନଷ୍ଟ କରିବା। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତତା ମଧ୍ୟରେ ଇରାନର ସାମରିକ ଶକ୍ତିକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ଦେଶ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ମିଳିତ ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢ଼ିବ ଉତ୍ତେଜନା

ଯଦି ଏହି ଆକ୍ରମଣ ବାସ୍ତବରେ ହୁଏ, ତେବେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଭୟାବହ ହେବାର ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମୁଦାୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମ ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି।

ପ୍ରାୟ ଏକ ମାସ ଧରି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ତିକ୍ତତା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ କୂଟନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଇରାନ ବିପକ୍ଷରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ରଣନୀତିରୁ ନିଜକୁ ଦୂରେଇ ରଖିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି ସାଉଦି ଆରବ। ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ଏହା ଏକ 'ଫାଶ' ହୋଇପାରେ ବୋଲି ସାଉଦି ଆରବ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଛି।

ସାଉଦି ଆରବର କୂଟନୈତିକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ

ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସାମରିକ ଆଧିପତ୍ୟ ଜାହିର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ବେଳେ ସାଉଦି ଆରବ ଏକ ଭିନ୍ନ ରାସ୍ତା ଆପଣାଇଛି। ରିୟାଦ ନିଜର ଆର୍ଥିକ ବିକାଶ, କୂଟନୀତି ଏବଂ ନମନୀୟ ଭାଗିଦାରୀ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଛି। କେବଳ ଆମେରିକା ଉପରେ ନିର୍ଭର ନକରି ଚୀନ୍ ଭଳି ଏସୀୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହ ନିଜର ସମ୍ପର୍କକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଛି। ସାଉଦି ଆରବର ଏହି ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ସେମାନେ ନିଜସ୍ୱ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ଏବଂ 'ଶାନ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ସମୃଦ୍ଧି' କୂଟନୀତିକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଉଛନ୍ତି।

'ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଫାଶ'ରୁ ବର୍ତ୍ତିବାକୁ ପ୍ରୟାସ

ସାଉଦି ଗଣମାଧ୍ୟମର ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ବର୍ତ୍ତମାନର ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଇରାନ ସହ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ଟାଣିବା ପାଇଁ ଏକ ଆମେରିକୀୟ-ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ହୋଇପାରେ। ସମ୍ପ୍ରତି ଉପସାଗରୀୟ ତୈଳ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ଆଖିବୁଜା ଇରାନକୁ ଦାୟୀ କରିବାକୁ ସାଉଦି ଆରବ ମନା କରିଦେଇଛି। ଏହି ସତର୍କତାମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ସାଉଦି ଆରବ ଯୁଦ୍ଧରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବାକୁ ଏବଂ ନିଜର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥକୁ ଅବରୋଧ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିବା ବେଳେ ସ୍ଥିତି ଅଧିକ ସଙ୍ଗିନ ହୋଇଛି। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଏବଂ ଏଲଏନଜି (LNG) ଏହି ବାଟ ଦେଇ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବାରୁ, ଏହାର ଅବରୋଧ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ବଜାରରେ ହାହାକାର ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଏପରି ଅସ୍ଥିରତା ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଅର୍ଥନୀତି ପ୍ରତି ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ। ତେଣୁ, ସାଉଦି ଆରବ ଏହି ସଙ୍କଟର ଏକ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ସମାଧାନ ଚାହୁଁଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରହିପାରିବ।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ବିମାନ ଇନ୍ଧନ (ATF) ଦରରେ ଅହେତୁକ ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ଭାରତର ଅଗ୍ରଣୀ ବିମାନ ସେବା କମ୍ପାନୀ ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ (Air India) ଏକ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଜୁଲାଇ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କମ୍ପାନୀ ନିଜର ଦୈନିକ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ଟି ଘରୋଇ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ଉଡ଼ାଣକୁ ବାତିଲ୍ କରିବାକୁ ଯାଉଛି।

ଦୀର୍ଘ ପଥ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ବିମାନଗୁଡ଼ିକର ପରିଚାଳନା ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା କାରଣରୁ ଏପରି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରାୟ ୧,୧୦୦ଟି ବିମାନ ପରିଚାଳନା କରୁଥିବା ଏହି କମ୍ପାନୀ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଝଟକା।

ଉଡ଼ାଣ ବାତିଲ୍ ହେବାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ

ଗତ କିଛି ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଏଭିଏସନ୍ ଟର୍ବାଇନ୍ ଫୁଏଲ୍ (ATF) କିମ୍ବା ଜେଟ୍ ଇନ୍ଧନ ଦର ପ୍ରାୟ ୮୦ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହାବ୍ୟତୀତ ଇରାନ-ଇସ୍ରାଏଲ୍ ବିବାଦ କାରଣରୁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ଅନେକ ଦେଶ ନିଜର ଆକାଶମାର୍ଗକୁ ବ୍ୟବସାୟିକ ଉଡ଼ାଣ ପାଇଁ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଫଳରେ ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ବିକଳ୍ପ ତଥା ଦୀର୍ଘ ପଥ ଦେଇ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି।

ଏଥିପାଇଁ ବିମାନଗୁଡ଼ିକରେ ଅଧିକ ଇନ୍ଧନ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଛି ଏବଂ ଯାତ୍ରା ସମୟ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଏହିସବୁ କାରଣ ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ରୁଟ୍‌ରେ ଉଡ଼ାଣ ଲାଭଦାୟକ ହେଉନାହିଁ ବୋଲି ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆର ସିଇଓ କ୍ୟାମ୍ପବେଲ୍ ୱିଲସନ୍ (Campbell Wilson) କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା ଏକ ବାର୍ତ୍ତାରେ କହିଛନ୍ତି।

କେଉଁ ସବୁ ରୁଟ୍ ହେବ ପ୍ରଭାବିତ?

ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ୟୁରୋପ, ଉତ୍ତର ଆମେରିକା, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏବଂ ସିଙ୍ଗାପୁର ଭଳି ଦୂରଗାମୀ ରୁଟ୍ ଉପରେ ପଡ଼ିବ। ବିଶେଷକରି ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଏବଂ ମୁମ୍ବାଇରୁ ଲଣ୍ଡନ, ପ୍ୟାରିସ୍, ନ୍ୟୁୟର୍କ, ଟୋରୋଣ୍ଟୋ, ସାନଫ୍ରାନ୍ସିସ୍କୋ, ସିଡନୀ ଏବଂ ମେଲବୋର୍ଣ୍ଣ ଭଳି ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଉଥିବା ଉଡ଼ାଣଗୁଡ଼ିକ ଏଥିରେ ସାମିଲ୍ ଅଛି।

ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଯୋଜନା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ ପକ୍ଷରୁ ଦୁଃଖ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଛି। ସ୍ଥିତି ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ଜାରି ରହିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଉଛି।

ବିମାନ ଚଳାଚଳ ଶିଳ୍ପ ଉପରେ ଆର୍ଥିକ ବୋଝ

କେବଳ ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟ ବିମାନ ସେବା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସମାନ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ଫେଡେରେସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏୟାରଲାଇନ୍ସ (FIA) ପକ୍ଷରୁ ସରକାରଙ୍କୁ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି। ବିଶେଷକରି ଜେଟ୍ ଇନ୍ଧନ ଉପରୁ ଏକ୍ସାଇଜ୍ ଡ୍ୟୁଟି ଏବଂ ଭ୍ୟାଟ୍ (VAT) ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ଦାବି କରାଯାଇଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟରୁ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିପାରିବ।

ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୫-୨୬ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆର କ୍ଷତି ପରିମାଣ ୨୨,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଅତିକ୍ରମ କରିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ତେଣୁ ଏହି ବିଷମ ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା କରିବା କମ୍ପାନୀ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ପାଲଟିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆଞ୍ଚଳିକ ଉତ୍ତେଜନା ହ୍ରାସ କରିବା ଦିଗରେ ଏକ ବଡ଼ କୂଟନୈତିକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରି ଇରାନ (Iran) ଏକ ନୂତନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି। ପାକିସ୍ତାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେରିକା (US) କୁ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ପଠାଯାଇଛି। ଆକ୍ସିଓସ୍ (Axios) ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ନୂତନ ପ୍ରସ୍ତାବର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପୁନର୍ବାର ଖୋଲିବା ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧର ଅବସାନ ଘଟାଇବା। 

ପାକିସ୍ତାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି 'ଦୁଇ-ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଯୋଜନା' ରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ସଙ୍କଟ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନା ଅବରୋଧକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଇଛି। ପ୍ରଥମତଃ, ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ବର୍ତ୍ତମାନର ଅସ୍ତ୍ରବିରତି କୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବ ଅବା ଉଭୟ ଦେଶ ଯୁଦ୍ଧର ସ୍ଥାୟୀ ସମାପ୍ତି ପାଇଁ ସହମତ ହେବେ। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ପ୍ରଥମେ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲାଯିବ ଏବଂ ଇରାନୀ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ଉପରୁ ଆମେରିକାର ନୌସେନା ଅବରୋଧ ହଟାଯିବ। ତୃତୀୟତଃ, ପରମାଣୁ ଆଲୋଚନା ଏହିସବୁ ପଦକ୍ଷେପ ପରେ ହିଁ ଆରମ୍ଭ ହେବ।

ବର୍ତ୍ତମାନର ଗତିରୋଧର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ଆମେରିକାର ସର୍ତ୍ତ। ଆମେରିକା ଦାବି କରିଛି ଯେ ଇରାନ ଅତିକମରେ ୧୦ ବର୍ଷ ପାଇଁ ୟୁରାନିୟମ୍ ସମୃଦ୍ଧକରଣ (uranium enrichment) ବନ୍ଦ କରୁ ଏବଂ ନିଜର ବର୍ତ୍ତମାନର ପରମାଣୁ ଭଣ୍ଡାରକୁ ବିଦେଶକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରୁ। ତେବେ ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୟଦ ଅବ୍ବାସ ଆରାଘଚି (Syed Abbas Araghchi) ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଦାବି ଉପରେ ଇରାନୀ ନେତୃତ୍ୱଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ସହମତି ହୋଇନାହିଁ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇସଲାମାବାଦକୁ ଆମେରିକୀୟ ଦୂତ ସ୍ଟିଭ୍ ୱିଟକଫ୍ ଏବଂ ଜାରେଡ୍ କୁଶନରଙ୍କ ଗସ୍ତକୁ ବାତିଲ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆଲୋଚନାକାରୀଙ୍କୁ ୧୮ ଘଣ୍ଟିଆ ବିମାନ ଯାତ୍ରାରେ ପଠାଇବାର କୌଣସି ଅର୍ଥ ନାହିଁ। ଆମେ ଟେଲିଫୋନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରିପାରିବା, ଇରାନ ଚାହିଁଲେ ଆମକୁ କଲ୍ କରିପାରିବ।

ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ ଏହାର ଅବରୋଧ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଆରାଘଚି ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଓମାନ ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରଖିଥିବା ବେଳେ ସୋମବାର ରୁଷରେ ଭ୍ଲାଦିମିର ପୁଟିନଙ୍କ ସହ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ବୈଠକ କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି। ଉଭୟ ଦେଶ (ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ) ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏହି ବ୍ୟାପକ ମତଭେଦକୁ ଦୂର କରି ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଏବେ ବି ଏକ ଆହ୍ୱାନ ହୋଇ ରହିଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତତା ଓ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନର ରାଜଧାନୀ ଇସଲାମାବାଦ ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହୋଇଛି। ଆମେରିକାର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଏବଂ ଇରାନୀ ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ନିଷ୍କର୍ଷ ବାହାରିପାରି ନାହିଁ। ତେବେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ପୁଣି ଥରେ ଆଲୋଚନା ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଥିବା କୁହାଯାଉଛି।

ଇସଲାମାବାଦରେ ବିଫଳ ହେଲା ମାରାଥନ ବୈଠକ

ପାକିସ୍ତାନରେ ପ୍ରାୟ ୨୧ ଘଣ୍ଟା ଧରି ଚାଲିଥିବା ଏହି ମାରାଥନ ଆଲୋଚନା ପରେ ଆମେରିକା ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନ ନିଜର ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରୁ ଓହରିବାକୁ ମନା କରିବା କାରଣରୁ ଏହି ବୈଠକ ବିଫଳ ହୋଇଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନର ବିଶ୍ୱାସଭାଜନ ହେବା ପାଇଁ ୱାଶିଂଟନକୁ ଅଧିକ କିଛି କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ତେହେରାନକୁ ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ

ଏହି ବିଫଳ ଆଲୋଚନା ପରେ ଜେଡି ଭାନ୍ସ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ତେହେରାନ (ଇରାନ)କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆମେରିକା ଚାହୁଁଛି ଯେ ଇରାନ ଭବିଷ୍ୟତରେ କୌଣସି ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବିକାଶ କରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଏକ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଉ। ଏହା ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅଟେ। ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବା ଆମେରିକା ତୁଳନାରେ ଇରାନ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଖରାପ ଖବର ବୋଲି ସେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ

ଗୋଟିଏ ପଟେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନେଇ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟପଟେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଟ୍ରମ୍ପ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ କଡ଼ା ବିବୃତିମାନ ଜାରି କରୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ତଥାପି, ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଆଣିବା ତଥା ଯୁଦ୍ଧର ଅବସାନ ଘଟାଇବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ପ୍ରଶାସନ ଇରାନ ସହିତ ପୁଣି ଥରେ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା ଜାରି ରଖିଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିବା ସଂଘର୍ଷ କେବଳ ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସୀମିତ ହୋଇ ରହିନାହିଁ, ବରଂ ଏହାର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଭାବ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଉପରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଘୋଷଣା ହୋଇଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା, ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ବଡ଼ ଧରଣର କ୍ଷତି ସହିବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଅଜୟ ବଙ୍ଗା ସତର୍କ କରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହ୍ରାସ ଏବଂ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ବୃଦ୍ଧି

ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କର ସଦ୍ୟତମ ଆକଳନ ଅନୁସାରେ, ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ଶୀଘ୍ର ଶେଷ ହୁଏ, ତେବେ ବିଶ୍ୱ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ୦.୩ ରୁ ୦.୪ ପ୍ରତିଶତ କମିବ। କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ହେଲେ ଏହା ୧ ପ୍ରତିଶତ ଯାଏଁ ହ୍ରାସ ପାଇବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ବିଶେଷ କରି ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ୬.୭ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶ୍ଵବ୍ୟାପୀ ତୈଳ ଦର ୫୦% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ ୨୦୨୬ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଆକଳନ ପୂର୍ବର ୪% ରୁ ଖସି ଆସି ୩.୬୫% ରେ ପହଞ୍ଚିଛି।

ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ଓ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା

ଏହି ସଂଘର୍ଷ ଯୋଗୁଁ କେବଳ ତେଲ ନୁହେଁ, ବରଂ ଗ୍ୟାସ୍, ସାର୍, ହିଲିୟମ୍ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ଯୋଗାଣ ମଧ୍ୟ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନ ଓ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଜାରି ରହିଛି। ପାକିସ୍ତାନରେ ଆଲୋଚନା ପୂର୍ବରୁ ଇରାନ ନିଜର ଜବତ ସମ୍ପତ୍ତି ଫେରସ୍ତ ଦାବି କରିଥିବା ବେଳେ, ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ସହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି।

ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ୱ

ଏହି ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଅଜୟ ବଙ୍ଗା ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶକୁ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ନାଇଜେରିଆର ଉଦାହରଣ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନିଜସ୍ୱ ରିଫାଇନାରୀ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଦେଶଟି ଏବେ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇପାରିଛି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ନିଜ ନିୟମରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଛି। ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଅନାବଶ୍ୟକ ସବସିଡି ନ ଦେବାକୁ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ସୁଧାରିବାକୁ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି।