ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ଅର୍ଥାତ୍ ୨୦୨୭ ମସିହା ଆରମ୍ଭରେ ଭାରତ ଗସ୍ତରେ ଆସିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି। ଭାରତରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ସର୍ଜିଓ ଗୋର୍ (Sergio Gor) ଏବଂ ଆମେରିକାର ବୈଦେଶିକ ସଚିବ ମାର୍କୋ ରୁବିଓ (Marco Rubio) ଏହି ବହୁ ପ୍ରତୀକ୍ଷିତ ଗସ୍ତ ନେଇ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଏହି ଗସ୍ତର ପ୍ରସ୍ତୁତି କରାଯାଉଥିବା ଜଣାପଡିଛି।

ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି ଉପରେ ନଜର

ଏହି ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବୃହତ୍ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି (Trade Deal) ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବାର ଦୃଢ଼ ଆଶା କରାଯାଉଛି। କେବଳ ବାଣିଜ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶକ୍ତି, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଭୟ ଦେଶ ନିଜର ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବେ। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ସମ୍ପ୍ରତି ଫ୍ରାନ୍ସରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଜି-୭ (G7) ସମ୍ମିଳନୀରେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ (Narendra Modi) ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଆଲୋଚନାରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଚାରବିମର୍ଶ କରାଯାଇଥିଲା।

କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ

ଭାରତରେ ଦୀର୍ଘ ୬ ମାସ ବିତାଇବା ପରେ ନିକଟରେ ୱାଶିଂଟନ୍ ଫେରିଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ସର୍ଜିଓ ଗୋର୍ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଏହି ଭାରତ ଗସ୍ତ ପାଇଁ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଜୋରସୋରରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି। ଆମେରିକା ବୈଦେଶିକ ସଚିବ ମାର୍କୋ ରୁବିଓ ମଧ୍ୟ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ସୂଚନା ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ୨୦୨୭ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ଭାରତ ପଠାଇବା ପାଇଁ ଆଶାବାଦୀ ଅଛି। ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜର ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସମୟରେ ୨୦୨୦ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ଭାରତ ଆସି ଅହମ୍ମଦାବାଦରେ ଆୟୋଜିତ ବିଶାଳ 'ନମସ୍ତେ ଟ୍ରମ୍ପ (Namaste Trump)' କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହେବା ପରେ ଏହା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଭାରତ ଗସ୍ତ ହେବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିବା 'ଏଆଇ ଇମ୍ପାକ୍ଟ ସମ୍ମିଳନୀ ୨୦୨୬'ର ଅନ୍ତିମ ଦିନରେ ଭାରତ ଏକ ଐତିହାସିକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଭାରତ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଆମେରିକା ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ପାକ୍ସ ସିଲିକା (Pax Silica) ଘୋଷଣାନାମାରେ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରି ଏଥିରେ ଯୋଗ ଦେଇଛି। ଏହା କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା (AI) ଏବଂ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବ।

ଏହି ସ୍ୱାକ୍ଷର ସମାରୋହରେ କେନ୍ଦ୍ର ସୂଚନା ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ, ଭାରତରେ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ସର୍ଜିଓ ଗୋର ଏବଂ ଆମେରିକାର ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଓ ପରିବେଶ ବିଭାଗର ଅଣ୍ଡର ସେକ୍ରେଟେରୀ ଜାକବ ହେଲବର୍ଗ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏହି ଅବସରରେ ଉଭୟ ଦେଶର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ବଢୁଥିବା ବନ୍ଧୁତା ଓ ସହଯୋଗ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ।

ଭାରତକୁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ପାଇଁ ସ୍ୱାଗତ କରି ଆମେରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ସର୍ଜିଓ ଗୋର କହିଛନ୍ତି ଯେ, "ଭାରତର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ମୁକ୍ତ ସମାଜ ଏବଂ ନବସୃଜନର ବିଜୟ। ଆମେ ସ୍ଥିର କରିବାକୁ ଚାହୁଁ ଯେ ଭବିଷ୍ୟତର ଅର୍ଥନୀତି ବାଙ୍ଗାଲୋର ଏବଂ ସିଲିକନ୍ ଭ୍ୟାଲି ଭଳି ସ୍ଥାନରୁ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହେବ, ନା କି କୌଣସି ନିରଙ୍କୁଶ ରାଷ୍ଟ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଯେଉଁମାନେ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିକୁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଆଜି ପାକ୍ସ ସିଲିକାରେ ଯୋଗଦେଇ ଆମେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ଶକ୍ତିକୁ ବାଛିଛୁ।"

ପାକ୍ସ ସିଲିକା ହେଉଛି ଆମେରିକା ବିଦେଶ ବିଭାଗର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପଦକ୍ଷେପ, ଯାହା ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସହଯୋଗୀ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା ଏବଂ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା (Supply Chain) ସୁରକ୍ଷାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଏହା ଅର୍ଥନୈତିକ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥାଏ। ଆମେରିକାର ଅଣ୍ଡର ସେକ୍ରେଟେରୀ ଜାକବ ହେଲବର୍ଗ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହା କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଆର୍ଥିକ ଜବରଦସ୍ତି ବିରୋଧରେ ଏକ ସାମୂହିକ ସ୍ୱର।

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଚଳିତ ମାସ ଆରମ୍ଭରେ ଆମେରିକାର ବୈଦେଶିକ ସଚିବ ମାର୍କୋ ରୁବିଓଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ 'କ୍ରିଟିକାଲ ମିନେରାଲ୍ସ ମିନିଷ୍ଟେରିଆଲ' ବୈଠକରେ ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ୍ ଜୟଶଙ୍କର ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ଏବେ ପାକ୍ସ ସିଲିକାରେ ଭାରତର ଯୋଗଦାନ ଦୁଇ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କକୁ ଏକ ନୂତନ ଉଚ୍ଚତାକୁ ନେଇଯାଇଛି।