ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ ଭାରତୀୟ ନୌସେନାକୁ ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ପରମାଣୁ ବୁଡ଼ାଜାହାଜ 'ଆଇଏନଏସ ଅରିଦମନ' (INS Aridaman) ଏବଂ ଉନ୍ନତମାନର ଷ୍ଟିଲ୍‌ଥ ଫ୍ରିଗେଟ୍ 'ଆଇଏନଏସ ତାରାଗିରି' (INS Taragiri) ସାମିଲ ଅଛି। ଏହି ଦୁଇଟି ଯୁଦ୍ଧପୋତର ସାମିଲ ହେବା ଫଳରେ ଦେଶର ନୌସେନାର ଶକ୍ତି ବହୁଗୁଣିତ ହେବ ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ଦେଶ ଭାରତୀୟ ସାମୁଦ୍ରିକ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରତି ଆଖି ଉଠାଇବାକୁ ସାହସ କରିବେ ନାହିଁ।

ରାଜନାଥ ସିଂହଙ୍କ ଘୋଷଣା ଏବଂ ବିଶାଖାପାଟଣା ଗସ୍ତ

ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ 'ଏକ୍ସ'ରେ ପୋଷ୍ଟ କରି ଭାରତର ତୃତୀୟ ସ୍ୱଦେଶୀ ପରମାଣୁ ବୁଡ଼ାଜାହାଜର ଲଞ୍ଚ୍ ନେଇ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, "ଏହା କୌଣସି ଶବ୍ଦ ନୁହେଁ, ଏହା ହେଉଛି ଶକ୍ତି - 'ଅରିଦମନ'"। ଏହି ବୁଡ଼ାଜାହାଜ ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ପରମାଣୁ ନିରାପତ୍ତାକୁ ଅଧିକ ଦୃଢ଼ କରିବ। ଏଥିସହ ସେ ବିଶାଖାପାଟଣା ଠାରେ ଆଡଭାନ୍ସଡ ଷ୍ଟିଲ୍‌ଥ ଫ୍ରିଗେଟ୍ ଆଇଏନଏସ ତାରାଗିରିକୁ ମଧ୍ୟ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ନୌସେନାକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବେ। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ନୌସେନା ମୁଖ୍ୟ ଆଡମିରାଲ ଦିନେଶ କେ ତ୍ରିପାଠୀ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ବୁଡ଼ାଜାହାଜର ସାମିଲ ନେଇ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ।

ପୂର୍ବ ବୁଡ଼ାଜାହାଜ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ

ଆଇଏନଏସ ଅରିଦମନରେ ଦୀର୍ଘ ଦୂରଗାମୀ ମିସାଇଲ ଖଞ୍ଜାଯାଇଛି, ଯାହା ଶତ୍ରୁକୁ ବହୁ ଦୂରରୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିପାରିବ। ପୂର୍ବରୁ ସାମିଲ ହୋଇଥିବା ଆଇଏନଏସ ଅରିହନ୍ତ (୨୦୧୬) ଏବଂ ଆଇଏନଏସ ଅରିଘାତ (ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୪) ତୁଳନାରେ ଏହା ଅଧିକ ଉନ୍ନତ ଏବଂ ମାରକ କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ। ଅରିହନ୍ତରେ ମାତ୍ର ୪ଟି ଭର୍ଟିକାଲ ଲଞ୍ଚ୍ ଟ୍ୟୁବ୍ ଥିବାବେଳେ, ଅରିଦମନରେ ୮ଟି ଭର୍ଟିକାଲ ଲଞ୍ଚ୍ ଟ୍ୟୁବ୍ ଲଗାଯାଇଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଏହା ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଅଧିକ ମିସାଇଲ ବହନ କରିପାରିବ।

ମିସାଇଲ ବହନ କ୍ଷମତା

ଏହି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପରମାଣୁ ବୁଡ଼ାଜାହାଜରେ ୮ଟି କେ-୪ (K-4) ମିସାଇଲ ଲଗାଯାଇପାରିବ, ଯାହାର ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କ୍ଷମତା ପ୍ରାୟ ୩୫୦୦ କିଲୋମିଟର ରହିଛି। ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ଏଥିରେ ୨୪ଟି କେ-୧୫ (K-15) ମିସାଇଲ ମଧ୍ୟ ବହନ କରିବାର କ୍ଷମତା ଅଛି। ଏହାର ସମସ୍ତ ସାମୁଦ୍ରିକ ପରୀକ୍ଷଣ ଶେଷ ହୋଇସାରିଛି ଏବଂ ଏହା ଖୁବ୍‌ଶୀଘ୍ର ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ଫୋର୍ସେସ୍ କମାଣ୍ଡରେ ସାମିଲ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୁଦ୍ଧପୋତ ନୌସେନାରେ ଯୋଗ ଦେବା ଫଳରେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ସୃଷ୍ଟି ହେବ।

ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ଶକ୍ତି ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାକୁ ଯାଉଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ ଏହାର ତୃତୀୟ ସ୍ୱଦେଶୀ ପରମାଣୁ ବୁଡ଼ାଜାହାଜ (Nuclear Submarine) INS ଅରିଧମନକୁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏପ୍ରିଲ କିମ୍ବା ମେ ମାସରେ ନୌସେନାରେ ସାମିଲ କରିପାରେ। ବିଶେଷ କଥା ହେଉଛି, ପାକିସ୍ତାନ ବିରୋଧରେ ହୋଇଥିବା 'ଅପରେସନ ସିନ୍ଦୂର'ର ପ୍ରଥମ ବାର୍ଷିକୀ ଅବସରରେ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୁଡ଼ାଜାହାଜକୁ କମିଶନ କରାଯିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି।

INS ଅରିଧମନର ବିଶେଷତ୍ୱ

INS ଅରିଧମନ (S-4) ହେଉଛି ଅରିହନ୍ତ ଶ୍ରେଣୀର ତୃତୀୟ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଉନ୍ନତ ବୁଡ଼ାଜାହାଜ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଥିବା INS ଅରିହନ୍ତ ଏବଂ INS ଅରିଘାତ ଠାରୁ ଆକାରରେ ବଡ଼ ଏବଂ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।

* ଏହାର ଓଜନ ପ୍ରାୟ ୭,୦୦୦ ଟନ୍, ଯାହା ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ବୁଡ଼ାଜାହାଜ (୬,୦୦୦ ଟନ୍) ଠାରୁ ଅଧିକ।

* ଏଥିରେ ୮ଟି ମିସାଇଲ୍ ଲଞ୍ଚ୍ ଟ୍ୟୁବ୍ ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୩,୫୦୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାରକ କ୍ଷମତା ଥିବା K-4 ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମୁତୟନ କରାଯାଇପାରିବ।

* ଏହା ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର ନଜରରୁ ବର୍ତ୍ତି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଗର୍ଭରେ ରହିବାର କ୍ଷମତା ରଖେ।

ଚୀନ୍ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ବଡ଼ ଚେତାବନୀ

INS ଅରିଧମନ ନୌସେନାରେ ସାମିଲ ହେବା ପରେ ଭାରତର 'ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ଟ୍ରାୟାଡ୍' (ଜଳ, ସ୍ଥଳ ଓ ଆକାଶରୁ ପରମାଣୁ ଆକ୍ରମଣ କ୍ଷମତା) ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ ହେବ। ଏହା ଭାରତକୁ 'ସେକେଣ୍ଡ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍' ବା ଶତ୍ରୁର ଆକ୍ରମଣ ପରେ ପାଲଟା ଜବାବ ଦେବାର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିବ। ବିଶେଷକରି ଚୀନ୍‌ର ବଢୁଥିବା ସାମୁଦ୍ରିକ ଉପସ୍ଥିତି ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ।

କଣ ଥିଲା 'ଅପରେସନ ସିନ୍ଦୂର'?

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ୨୦୨୫ ମସିହା ମେ ମାସରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ପାକିସ୍ତାନ ଅଧିକୃତ କାଶ୍ମୀର (PoK)ରେ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଶିବିର ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା, ଯାହାର ନାମ ଥିଲା 'ଅପରେସନ ସିନ୍ଦୂର'। ପହଲଗାମ୍ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ପାଇଁ ଭାରତ ଏହି ଅପରେସନ ଜରିଆରେ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷକୁ କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇଥିଲା। ଏବେ ଏହାର ବାର୍ଷିକୀରେ INS ଅରିଧମନର ଲୋକାର୍ପଣ ଶତ୍ରୁ ଦେଶମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ସନ୍ଦେଶ ହେବ।