ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଆମେରିକା ମିଳିତ ଭାବେ ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ତେହେରାନର ବିଭିନ୍ନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ସହିତ ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଆାୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ନିକଟରେ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି। ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହାକୁ ‘ପ୍ରତିଷେଧକ’ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇ କହିଛି ଯେ ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ଥିବା ବିପଦକୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି।

ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନିୟାହୁ ଏହି ଯୁଗ୍ମ ସାମରିକ ଅଭିଯାନକୁ ‘ଅପରେସନ୍ ଲାୟନ୍ସ ରୋର୍’ ନାମରେ ନାମିତ କରିଛନ୍ତି। ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ନେତାନିୟାହୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ, "ଇରାନର ଆତଙ୍କବାଦୀ ଶାସନ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଅସ୍ତିତ୍ୱର ସଙ୍କଟକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ଏହି ଅପରେସନ୍ ଆରମ୍ଭ କରିଛୁ।" ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏକ ଭିଡିଓ ବାର୍ତ୍ତାରେ ଇରାନ ସେନା ଓ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) କୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି, "ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷା ପାଆନ୍ତୁ, ନଚେତ୍ ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁର ସାମ୍ନା କରନ୍ତୁ।"

ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନ ପାଲଟା ଜବାବ ଦେଇ ଇସ୍ରାଏଲ ଆଡକୁ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କରିଛି। ଫଳରେ ସମଗ୍ର ଇସ୍ରାଏଲରେ ଏୟାର ରେଡ୍ ସାଇରନ୍ ବାଜି ଉଠିଛି ଏବଂ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳକୁ ଯିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। କେବଳ ଇସ୍ରାଏଲ ନୁହେଁ, ବରଂ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ଘାଟିଗୁଡିକ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଇରାନ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିଥିବା ଖବର ମିଳିଛି। ବାହାରିନ୍, ୟୁଏଇ (ଆବୁଧାବି) ଏବଂ କତାରରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ ମିସାଇଲ ମାଡ଼ ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ଆସିଛି, ଯାହା ସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ଗମ୍ଭୀର କରିଦେଇଛି।

ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ନେଇ ଜାରି ରହିଥିବା ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ ବା ‘ଲାଇଭ୍ ଫାୟାର ଡ୍ରିଲ୍’ ପାଇଁ ରଣନୀତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) କୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛି। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ତୈଳ ସଙ୍କଟ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।

ହୋରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଇରାନର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ

ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଇରାନର ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ ଏହି ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଇରାନ ଗଣମାଧ୍ୟମର ରିପୋର୍ଟ ମୁତାବକ, ସୁରକ୍ଷା କାରଣରୁ ଏହି ଜଳପଥକୁ କିଛି ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ବନ୍ଦ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଇରାନ ସେନା ହୋରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଆଡକୁ ଲାଇଭ୍ ମିସାଇଲ୍ ମାଡ଼ କରି ନିଜର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଆମେରିକା ସହ ବଢୁଥିବା ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଇରାନର ଏକ ଚେତାବନୀମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ।

ଆମେରିକାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ ସାମରିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି

ଇରାନର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ପରେ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ ନିଜର ସାମରିକ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଜୋରଦାର କରିଛି। ଆମେରିକା ନିଜର ବିଶାଳ ବିମାନବାହୀ ଯୁଦ୍ଧପୋତ USS Gerald R. Ford କୁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟକୁ ପଠାଇଛି, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ମୁତୟନ ଥିବା USS Abraham Lincoln ସହ ଯୋଗଦେବ। ଦୁଇ ଦେଶର ସେନା ମୁହାଁମୁହିଁ ହେବା ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି।

୨୦% ତୈଳ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ବିପଦ

ହୋରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ବିଶ୍ୱର ମୋଟ ତୈଳ ରପ୍ତାନିର ପ୍ରାୟ ୨୦ ଭାଗ ଏହି ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥ ଦେଇ ଯାଇଥାଏ। ଯଦି ଏହି ରାସ୍ତା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ବନ୍ଦ ରହେ, ତେବେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ଆକାଶଛୁାଁ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।

ଜେନେଭାରେ ଚାଲିଛି ଆଲୋଚନା

ଏପଟେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟପଟେ ଜେନେଭାରେ ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ପରମାଣୁ ଚୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ପରୋକ୍ଷ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରହିଛି। ତେବେ ଇରାନର ସୁପ୍ରିମ ଲିଡର ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନେଇ ଆମେରିକାକୁ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଆକ୍ରମଣର ପରିଣାମ ଭୟାବହ ହେବ।