ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହି ବିବାଦର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଥିବା ପ୍ରମୁଖ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜଳପଥ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) କୁ ପୁଣିଥରେ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ଇରାନ କିଛି ନୂଆ ସର୍ତ୍ତ ରଖିଛି। ଇରାନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେରିକା ତାର ଆଚରଣରେ "ସୁଧାର" ନଆଣିଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲାଯିବ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଜଳପଥ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଇରାନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିଛି ଏବଂ ଏହାକୁ ଖୋଲିବା ଉଭୟ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ଦାବି

ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବାକୁ ଇରାନ ଆମେରିକା ସମ୍ମୁଖରେ ଅନେକ ବଡ଼ ଦାବି ରଖିଛି। ଏଥିରେ ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ଦେଶରେ ହୋଇଥିବା କ୍ଷୟକ୍ଷତି ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷତିପୂରଣ (Full Compensation) ପ୍ରଦାନ କରିବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହା ସହିତ ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା ଜବତ କରାଯାଇଥିବା ଇରାନର ଅର୍ଥକୁ ବିନା ସର୍ତ୍ତରେ ମୁକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ଇରାନ ଉପରେ ଲାଗିଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ହଟାଇବାକୁ ଦାବି କରାଯାଇଛି। ଇରାନର ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ଉପରୁ ଆମେରିକାର ନୌସେନା ନାକାବନ୍ଦୀ ହଟାଇବା ସହ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଇରାନ ସର୍ତ୍ତ ରଖିଛି।

ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀର ଗୁରୁତ୍ୱ ଏବଂ ଓମାନ ସହ ଚୁକ୍ତି

ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ମାର୍ଗ, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ଓମାନ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ସୟଦ ଆବ୍ବାସ ଆରାଘଚି (Seyyed Abbas Araghchi) କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଜଳମାର୍ଗ ଦେଇ ନେଭିଗେସନ୍ ପାଇଁ ଓମାନ ସହ ଏକ ଚୁକ୍ତି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ତେବେ ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେରିକା ସହ କୌଣସି ସିଧାସଳଖ ଆଲୋଚନା ଚାଲିନାହିଁ। ମଧ୍ୟସ୍ଥିମାନେ ଆଲୋଚନା ପୁନର୍ବାର ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଆମେରିକା ନିଜର ଭୁଲ ନସୁଧାରିବା ଯାଏଁ ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ବୋଲି ସେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଆମେରିକାର ଆଭିମୁଖ୍ୟ

ଇରାନର ଏହି ନୂତନ ଦାବି ଉପରେ ଆମେରିକା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇନାହିଁ। ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବା ନେଇ ଇରାନ କୌଣସି ବୁଝାମଣା କରିବାକୁ ଆମେରିକା ଅପେକ୍ଷା କରିଛି, ଯାହା ପରେ ଇରାନ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ଉପରୁ ନୌସେନା ନାକାବନ୍ଦୀ ହଟାଇବା ଉପରେ ବିଚାର କରାଯାଇପାରେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ନାକାବନ୍ଦୀ କାରଣରୁ ଇରାନ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକୁ ଜାହାଜ ପ୍ରବେଶ ଏବଂ ପ୍ରସ୍ଥାନ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହି ସ୍ଥିତି ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ବିଶେଷକରି ତୈଳ ବଜାର ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସ୍ଥିତି ଦିନକୁ ଦିନ ଜଟିଳ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଏବେ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି। ଏହି ତିକ୍ତତା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଆମେରିକା ନିଜର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବି-୧ ଲାନ୍ସର ଦୀର୍ଘ ପାଲ୍ଲାର ବିମାନ ବ୍ୟବହାର କରି ଇରାନର ଏକାଧିକ ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ଆକ୍ରମଣ କରିଛି।

ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ ବି-୧ ଲାନ୍ସରର ଆକ୍ରମଣ

ଆମେରିକୀୟ ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ବ୍ରିଟେନର ଏକ ସାମରିକ ଘାଟିରୁ ଉଡ଼ାଣ ଭରିଥିବା ଏହି ବି-୧ ବମ୍ବର ଇରାନର ରିଭଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନେକ ସାମରିକ ଘାଟିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିଥିଲା। ଇରାନର ସାମରିକ କ୍ଷମତାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ଏବଂ ସମୁଦ୍ରପଥରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଥିବା ବିପଦକୁ କମାଇବା ଏହି ଅଭିଯାନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୋଲି ଆମେରିକା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନ ଏହାକୁ ଏକ ଉତ୍ତେଜନାମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି କହିବା ସହ ଏହାର କଡ଼ା ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ୫୦ ହଜାରରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟ ମୁତୟନ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଇରାନର ଯେକୌଣସି ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ପାଇଁ ସକ୍ଷମ ଥିବା କୁହାଯାଇଛି।

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଓ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ଏହି ସଂଘର୍ଷ କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୈଳ ପରିବହନ ମାର୍ଗ ହର୍ମୁଜ୍ ସମୁଦ୍ର ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାର ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ। ଆମେରିକାର ସେଣ୍ଟକମ୍ (CENTCOM) ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପଣ୍ୟବାହୀ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ସ୍ୱାଭାବିକ କରିବା ଆମେରିକାର ପ୍ରାଥମିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଇରାନ ସେନା ପକ୍ଷରୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ପଣ୍ୟବାହୀ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଆମେରିକା ଇତିମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭିନ୍ନ ମାର୍ଗ ଦେଇ ୯ଟି ପଣ୍ୟବାହୀ ଜାହାଜକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ବାଟ କଢ଼ାଇ ନେଇଛି। ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଏବେ କାତାର ଏବଂ ଓମାନ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରୁଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଦାବି ଓ ଇରାନର ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ

ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏକ ବଡ଼ ବୟାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକାର ଆକ୍ରମଣରେ ଇରାନର ନେତୃମଣ୍ଡଳୀ ଭୟଭୀତ ହୋଇପଡ଼ିଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନେ ଆମେରିକା ସହ ଏକ ସନ୍ଧି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ତେବେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ଦାବିକୁ ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୈୟଦ ଆବାସ୍ ଆରାଘଚି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖାରଜ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଆମେରିକାର ଏହି ଆକ୍ରମଣର ଦୃଢ଼ ଜବାବ ଇରାନ ଦେଉଛି ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଜାରି ରହିବ ବୋଲି ସେ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (Crude Oil) ଦରରେ ଲଗାତାର ବୃଦ୍ଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯାହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ତୈଳ ବଜାର ଉପରେ ପଡ଼ିଛି। ସୋମବାର ଦିନ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୯୦ ଡଲାର ପାର କରିଯାଇଛି। ତୈଳ ଦରର ଏହି ଆକସ୍ମିକ ବୃଦ୍ଧି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ପୁଣିଥରେ ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼ର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

୩ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି

ସପ୍ତାହର ପ୍ରଥମ ବ୍ୟବସାୟିକ ଦିନ ଅର୍ଥାତ୍ ସୋମବାର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ (Brent Crude) ଦରରେ ୩ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଉଚ୍ଛାଳ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଏହି ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୯୦.୭୯ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚି ବ୍ୟବସାୟ କରୁଥିବା ନଜର ଆସିଛି। ସେହିପରି ଆମେରିକୀୟ ୱେଷ୍ଟ ଟେକ୍ସାସ ଇଣ୍ଟରମିଡିଏଟ୍ (WTI) କ୍ରୁଡ୍ ଦର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୮୫ ଡଲାର ଉପରେ ରହିଛି। ଗତ କିଛି ଦିନ ହେବ ତୈଳ ବଜାରରେ ଏହିଭଳି ତେଜି ଜାରି ରହିଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିର ଖେଳ ବିଗାଡ଼ିପାରେ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି।

ଆମେରିକା-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଭାବ

ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧିର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷ। ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଉପୁଜିବା କାରଣରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଦେଇ ତୈଳ ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ଉପୁଜିବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଶାନ୍ତି ଯୋଗୁଁ ନିବେଶକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟର ବାତାବରଣ ଖେଳିଯାଇଛି।

ବିଶ୍ୱକୁ ଘାରିଲାଣି ମହଙ୍ଗା ଚିନ୍ତା

ତୈଳ ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୯୦ ଡଲାର ପାର କରିବା ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦର ସଙ୍କେତ। ଯଦି ଏହିପରି ଭାବରେ କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ତେବେ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବ ଏବଂ ଫଳସ୍ୱରୂପ ଖାଉଟି ସାମଗ୍ରୀ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ନିତ୍ୟବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ଜିନିଷର ଦାମ୍ ଆକାଶଛୁଆଁ ହେବ। ଭାରତ ଭଳି ଦେଶ, ଯିଏକି ନିଜର ତୈଳ ଆବଶ୍ୟକତାର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ଏହି ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ବହୁଳ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।

ଉତ୍ତର ଇରାକରେ ଏକ ଇରାନୀ ଡ୍ରୋନ୍ ବିସ୍ଫୋରଣରେ ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ ସୈନିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପୁଣିଥରେ ଉତ୍ତେଜନା ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କ୍ରମେ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଇରାନର ଏକାଧିକ ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ ବା ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ କରିଛି।

ଇରାନୀ ଡ୍ରୋନ ବିସ୍ଫୋରଣ ଓ ସୈନିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ

ଆମେରିକୀୟ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ପକ୍ଷରୁ ରବିବାର ଦିନ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି ଯେ, ଉତ୍ତର ଇରାକରେ ଏକ ଇରାନୀ ଡ୍ରୋନରୁ ଖସିଥିବା ଅବିସ୍ଫୋରିତ ବୋମାକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିବା ସମୟରେ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଛି। ଗତ ଜୁଲାଇ ୧୮ ତାରିଖରେ ଇରାନର ଏକ ‘ୱାନ-ୱେ ଆଟାକ୍ ଡ୍ରୋନ୍’ (ଆତ୍ମଘାତୀ ଡ୍ରୋନ୍) ଦ୍ୱାରା ଏହି ବୋମା ପକାଯାଇଥିଲା। ବିସ୍ଫୋରକକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଢଙ୍ଗରେ ନଷ୍ଟ କରିବା ବେଳେ ଜଣେ ସୈନିକଙ୍କ ଜୀବନ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ସାମାନ୍ୟ ଆହତ ହୋଇ ଚିକିତ୍ସିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ଘଟଣାକୁ ମିଶାଇ ଗତ ୫ ମାସର ସଂଘର୍ଷରେ ମୋଟ ୧୭ ଜଣ ଆମେରିକୀୟ ସୈନିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇସାରିଲାଣି। ସେପଟେ ଇରାନର ଆଇଆରଜିସି (IRGC) ଜୋର୍ଡାନରେ ଥିବା ଏକ ଆମେରିକୀୟ ଘାଟି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ଅନେକ ସୈନିକଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିବା ଦାବି କରିଛି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଓ ଆମେରିକାର ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍

ଏହି ଘଟଣାର କିଛି ଘଣ୍ଟା ପରେ ଆମେରିକା ଇରାନ ଉପରେ ନୂଆ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ ଘୋଷଣା କରିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ତୁରନ୍ତ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବା ସହ କହିଛନ୍ତି ଯେ, "ଆମେରିକା ଆଜି ରାତିରେ ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି।" ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଭଳି ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ତଥା ରଣନୀତିକ ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଏବଂ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଇରାନର ସାମରିକ କ୍ଷମତାକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିବା ସେଣ୍ଟକମ୍ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢୁଛି ଉତ୍ତେଜନା

ଆମେରିକୀୟ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଭୟଙ୍କର ବିସ୍ଫୋରଣ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଛି। ଇରାନର ନ୍ୟୁଜ୍ ଏଜେନ୍ସି ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ବନ୍ଦର ନଗରୀ ଚାବାହାର (Chabahar) ଏବଂ ତାବ୍ରିଜ (Tabriz) ରେ ଏକାଧିକ ବିସ୍ଫୋରଣ ହୋଇଛି। ଏହାପରେ ନିକଟସ୍ଥ କୋନାରକ ସହରରେ ଇରାନୀ ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମକୁ ସକ୍ରିୟ କରାଯାଇଛି। ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ସିଧାସଳଖ ଆକ୍ରମଣ ଓ ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ସମଗ୍ର ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ଯାହା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ବ୍ୟାପକ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି।

ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଇରାନର ବନ୍ଦର ଖମିର (Bandar Khamir) ଉପରେ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଭୟଙ୍କର ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକରେ ଅତିକମରେ ୭ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ବେଳେ ବହୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଛି। ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଉପରେ ଇରାନର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କୋହଳ କରିବାକୁ ଚାପ ପକାଇବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଯେଉଁ ଧମକ ଦେଇଥିଲେ, ଏହା ତାହାର ଏକ ଅଂଶବିଶେଷ।

ଧ୍ୱଂସାବଶେଷରେ ବଦଳିଲା ବନ୍ଦର ନଗରୀ

ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଆମେରିକା ଏହାର ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ ଅଭିଯାନକୁ ଆହୁରି ବ୍ୟାପକ କରିଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଇରାନର ହୋର୍ମୋଜଗାନ ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ବନ୍ଦର ସହର 'ବନ୍ଦର ଖମିର'ଠାରେ ଥିବା ଏକାଧିକ ପୋଲ (bridges), ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଉପକରଣ ଏବଂ ଏକ ଟାୱାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଏକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ପୋଲରେ ନିଆଁ ଲାଗିଥିବାର ଭିଡିଓ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଇରାନ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ମୁତାବକ, ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ୭ ଜଣ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବା ବେଳେ ପୂର୍ବ ଆକ୍ରମଣ ଗୁଡ଼ିକରେ ଶତାଧିକ ଲୋକ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି।

ଇରାନର ପାଲଟା ଆକ୍ରମଣ

ଆମେରିକାର ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ନିରବ ବସିନାହିଁ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଥିବା ଆମେରିକାର ସହଯୋଗୀ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ଉପରେ ଇରାନ ନୂଆ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ କରିଛି। ବିଶେଷ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରୁଥିବା ପ୍ରମୁଖ ଦେଶ କତାର (Qatar) ଏବଂ କୁଏତ (Kuwait) ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି। କୁଏତର ଏକ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଜଳ ବିଶୋଧନାଗାର ପ୍ଲାଣ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି, ଯାହାକି ମରୁଭୂମି ବେଷ୍ଟିତ ଏହି ଛୋଟ ରାଷ୍ଟ୍ର ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ସମ୍ପଦ ଥିଲା

ବିଫଳ ହେଲା ଯୁଦ୍ଧବିରାମ, ବଢୁଛି ଉତ୍ତେଜନା

ଗତ ମାସରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିବା ଅସ୍ଥାୟୀ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଚୁକ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିଫଳ ହୋଇଛି। ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ତାରିଖରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପକ୍ଷରୁ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କରାଯିବା ପରେ ତେହେରାନ୍ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲା। ଏହା ଫଳରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ତୈଳ ଦର ଆକାଶଛୁଆଁ ହେବା ସହ ଆଲୋଚନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଇରାନକୁ ଏକ ବଡ଼ ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥ ଉପରେ ନିଜର ଦବଦବା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଲଗାତାର ଲଢ଼େଇ ଜାରି ରହିଛି।

ଉପସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୁରକ୍ଷା ସ୍ଥିତି ବିଗିଡ଼ିବା କାରଣରୁ ଭାରତ ସରକାର ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ନୌବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରଶାସନ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ବା ଡିଜିଏମ୍ଏ (DGMA) ପକ୍ଷରୁ ସମସ୍ତ ଜାହାଜ ମାଲିକ, ପରିଚାଳକ ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତିଦାତା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଡଭାଇଜରୀ ବା ପରାମର୍ଶ ଜାରି କରାଯାଇଛି। ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ନଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଦେଇ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା କୌଣସି ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜରେ ଭାରତୀୟ ନାବିକମାନଙ୍କୁ ମୁତୟନ ନକରିବାକୁ କଡ଼ା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ବଢୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଓ ଆକ୍ରମଣ ଭୟ

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସଙ୍କଟ ଘନୀଭୂତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ନିକଟ ଅତୀତରେ ମୋମ୍ବାସା ବି (Mombasa B), ଅଲ୍ ବାହ୍ୟା (Al Bahyah), ଏବଂ ଜିଏଫ୍ଏସ୍ ଗାଲାକ୍ସି (GFS Galaxy) ଆଦି ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣ ଏହାର ପ୍ରମାଣ। ବିଗତ ତିନି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜାହାଜ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣରେ ଦୁଇ ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାବିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ଏହି ସବୁକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତୀୟ ନାବିକମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ନିରାପତ୍ତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜିଏମ୍ଏ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି।

ନାବିକ ଓ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା

ଡିଜିଏମ୍ଏ ସର୍କୁଲାର ନମ୍ବର ୩୬/୨୦୨୬ ଅନୁଯାୟୀ, ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗର ଏବଂ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଆଖପାଖ ଜଳଭାଗରେ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର କ୍ୟାପ୍ଟେନ୍ ଏବଂ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜାହାଜ ଓ ବନ୍ଦର ସୁବିଧା ସୁରକ୍ଷା (ISPS) କୋଡକୁ କଡ଼ାକଡ଼ି ଭାବେ ପାଳନ କରିବା ସହ ନାଭିଗେସନାଲ୍ ଚେତାବନୀ ଉପରେ ଲଗାତାର ନଜର ରଖିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। କୌଣସି ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ନାବିକମାନେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ଇନଫରମେସନ୍ ଫ୍ୟୁଜନ୍ ସେଣ୍ଟର (IFC-IOR) କିମ୍ବା ଡିଜି କମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ସେଣ୍ଟର ସହିତ ତୁରନ୍ତ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ନାବିକଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱ

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚାମ୍ବର ଅଫ୍ ସିପିଂ ଏବଂ ବିମ୍‌କୋ (BIMCO) ର ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକରେ ୩,୧୦,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଭାରତୀୟ ନାବିକ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଛନ୍ତି। ନାବିକ ଯୋଗାଇବାରେ ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ଦେଶ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଭଳି ବିଶୃଙ୍ଖଳିତ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସେମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ଡିଜିଏମ୍ଏ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିବା ସହ ନାବିକମାନଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପୁଣିଥରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଯୁଦ୍ଧ ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବିବାଦ କାରଣରୁ ରଣନୀତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ବୁଧବାର ଦିନ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଇରାନର ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପୁଣିଥରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଅବରୋଧ ଲଗାଯାଇଛି। ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯିବା ପରେ ଆମେରିକା ଏହି କଡ଼ା ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ଗତ ଜୁନ ୧୭ ତାରିଖରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିବା ଅସ୍ଥାୟୀ ଚୁକ୍ତି ଏବେ ବିଫଳ ହୋଇଥିବା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି।

ଫସି ରହିଛନ୍ତି ହଜାର ହଜାର ନାବିକ

ଜାତିସଂଘର ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସାମୁଦ୍ରିକ ସଂଗଠନ (IMO) ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ସାମୁଦ୍ରିକ ଅବରୋଧ ଏବଂ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରରେ ପ୍ରାୟ ୨,୦୦୦ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଏବଂ ୨୦,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ନାବିକ ଫସି ରହିଛନ୍ତି। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ କାରବାର ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ହୋଇଥାଏ, ତେଣୁ ଏହି ଅବରୋଧ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନର କୌଣସି ଜାହାଜକୁ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯିବ ନାହିଁ। ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରେ ସେ ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଶୁଳ୍କ ଲଗାଇବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରେ ମିତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିରୁ ଓହରି ଯାଇଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ସେନାର ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କମାଣ୍ଡ ପକ୍ଷରୁ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି ଯେ ଇରାନର ଆକ୍ରମଣ କ୍ଷମତାକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ଜାରି ରଖିବ।

ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାରରେ ପ୍ରଭାବ

ଏହି ସଂଘର୍ଷ କାରଣରୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ବିଶ୍ୱରେ ଇନ୍ଧନ ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଥିବାବେଳେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଧାନର ବାଟ ବାହାର କରିବାକୁ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଭୟାବହ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଇରାନ ଉପରେ ଆମେରିକା (US) ର ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଏବେ ଇରାନ ଏହାର କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇଛି। ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ପକ୍ଷରୁ 'ଆଖି ବଦଳରେ ଆଖି (Eye-for-an-eye)' ଅପରେସନ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଅଧୀନରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ୩ଟି ଦେଶରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ବାୟୁସେନା ଘାଟି (ଏୟାରବେସ୍) ଉପରେ ବଡ଼ ଧରଣର ମିସାଇଲ୍ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି।

୩ଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଆକ୍ରମଣ

ଆଇଆରଜିସି (IRGC) ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ ଆକ୍ରମଣ ୩ଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କରାଯାଇଛି:

* ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: ଜୋର୍ଡାନରେ ଥିବା ପ୍ରିନ୍ସ ହାସନ ଏୟାରବେସ୍ (Prince Hassan Airbase) ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଇନ୍ଧନ ଡିପୋ ଏବଂ ଗୋଳାବାରୁଦ ଗୋଦାମ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି।

* ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: ବାହାରିନର ଶେଖ୍ ଇସା ଏୟାରବେସ୍ (Sheikh Isa Airbase) କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିଲା। ଏଠାରେ ଆମେରିକୀୟ ସେନାର ଡ୍ରୋନ୍ କମାଣ୍ଡ ସେଣ୍ଟର ଏବଂ ହେଲିକପ୍ଟର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି।

* ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: କୁଏତର ଅଲି ଅଲ-ସାଲେମ ଏୟାରବେସ୍ ଏବଂ ଅହମ୍ମଦ ଅଲ-ଜାବେର ଏୟାରବେସ୍ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି। ଏଠାରେ ପାଟ୍ରିଅଟ୍ ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ଏବଂ ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ରାଡାର ସିଷ୍ଟମ୍ କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଧ୍ୱଂସ କରାଯାଇଥିବା ଇରାନ ଦାବି କରିଛି।

ଆମେରିକାର ଆକ୍ରମଣ ଓ ଉତ୍ତେଜନା

ଏହାପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକାର ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ଇରାନ ଉପରେ ଏକାଧିକ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ନକରିବା ପାଇଁ ଇରାନର ରାଡାର୍, ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ଏବଂ ମିସାଇଲ୍ କ୍ଷମତାକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆମେରିକା ଏହି ଆକ୍ରମଣ କରିଥିବା ସୂଚନା ଦେଇଥିଲା। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଗତ ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ରେ ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲର ମିଳିତ ଆକ୍ରମଣରେ ଇରାନର ତତ୍କାଳୀନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରଠାରୁ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଲାଗି ରହିଛି।

ଇରାନର କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନ ଆମେରିକାକୁ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି। ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ରେ କୌଣସି ବିଦେଶୀ ସେନାର ହସ୍ତକ୍ଷେପକୁ ଇରାନ ବରଦାସ୍ତ କରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ଆଇଆରଜିସି କହିଛି ଯେ ଯଦି ଆମେରିକା ନିଜର ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ ନକରେ, ତେବେ ଇରାନର ଏହି ଅପରେସନ ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ଜାରି ରହିବ।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପୁଣିଥରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ସାମରିକ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ଆକାଶଛୁଆଁ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ସୋମବାର ଦିନ ତୈଳ ଦରରେ ୩ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ ପରିବହନ ପଥ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) କୁ ନେଇ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ତୀବ୍ର ହେବାରୁ ଏହି ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଛି।

ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ଏବଂ ଡବ୍ଲ୍ୟୁଟିଆଇ ଦରରେ ବୃଦ୍ଧି

ସଦ୍ୟତମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ (Brent crude) ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୭୮ ଡଲାରରୁ ଅଧିକ ଟପିଯାଇଥିବା ବେଳେ ୱେଷ୍ଟ ଟେକ୍ସାସ୍ ଇଣ୍ଟରମିଡିଏଟ୍ (WTI) ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୭୪ ଡଲାର ପାଖାପାଖି ପହଞ୍ଚିଛି। ଗତ ସପ୍ତାହରେ ମଧ୍ୟ ତୈଳ ଦରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଥିଲା। ଏହି ନୂତନ ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷ କାରଣରୁ ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିବା ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ଏବେ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଥିବା ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି।

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ

ଇରାନ ଦାବି କରିଛି ଯେ, ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଛି। ଅପରପକ୍ଷରେ, ଆମେରିକା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କମାଣ୍ଡ (Centcom) ଇରାନର ଏହି ଦାବିକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଛି। ଆମେରିକା ପ୍ରଶାସନ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏହି ଜଳପଥରେ ଆମେରିକୀୟ ସୁରକ୍ଷା ବଳୟ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପରିବହନ ଜାରି ରହିଛି। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ବିଶ୍ୱର ମୋଟ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଏବଂ ତରଳ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ କେବଳ ଏହି ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ।

ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବର ଆଶଙ୍କା

ଏହି ବିବାଦ ଲମ୍ବା ସମୟ ଧରି ଲାଗିରହିଲେ ବିଶ୍ୱର ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହେବ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ଶକ୍ତି ଏଜେନ୍ସି (IEA) ପ୍ରକାଶ କରିଛି ଯେ, ଏହି ଉତ୍ତେଜନା କାରଣରୁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ବିଶ୍ୱର ତୈଳ ମହଜୁଦ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇପାରେ। ଯାହା ଫଳରେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏସିଆ ସମେତ ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଦେଶରେ ତୈଳ ଦର ଏବଂ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଆହୁରି ବଢ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣି ଥରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ (Strait of Hormuz) ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଯାଇ ଆମେରିକା ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ଆମେରିକା ସେନା ଇରାନର ପ୍ରାୟ ୯୦ଟି ସାମରିକ ଘାଟିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ମଧ୍ୟ ଏହାର ପାଲଟା ଜବାବ ଦେଇଛି। ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ବାହାରିନ, କୁଏତ ଏବଂ କତାରରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ବେସ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ କରାଯାଇଛି।

ଆମେରିକାର ଘନଘନ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ

ୟୁଏସ୍ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ପକ୍ଷରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ବୁଧବାର ରାତିରେ ଆମେରିକା ସେନା ପକ୍ଷରୁ ଇରାନର ବିଭିନ୍ନ ସାମରିକ ଟାର୍ଗେଟ୍ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଇରାନର ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍, କୋଷ୍ଟାଲ୍ ସର୍ଭିଲାନ୍ସ, କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଗଚ୍ଛିତ ଥିବା ସ୍ଥାନ ସମେତ ସାମରିକ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ନଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବୁଶେହର, ଇରାନଶହର ବିମାନବନ୍ଦର ଏବଂ ଚାବାହାର ବନ୍ଦରରେ ଥିବା ଆଇଆରଜିସି (IRGC) ର ସାମରିକ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ବୋମାମାଡ଼ କରିଛି।

ଇରାନର ପ୍ରତିଶୋଧ ଓ ପାଲଟା ଜବାବ

ଆମେରିକାର ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଚୁପ୍ ବସିନାହିଁ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଥିବା ଆମେରିକାର ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ସେନା ଉପରେ ଇରାନ ଏକାଧିକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ କରିଛି। କୁଏତର ଆରିଫଜାନ ଏବଂ ଅଲି ଅଲ ସାଲେମ ତଥା ବାହାରିନର ଜୁଫେର ଏବଂ ଶେଖ ଇସାରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ବେସ୍‌ର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିବା ଆଇଆରଜିସି (IRGC) ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ବାହାରିନ ଏବଂ କୁଏତରେ ଏୟାର ରେଡ୍ ସାଇରନ୍ (ବିପଦ ସଙ୍କେତ) ବାଜିଥିଲା। ତେବେ କୁଏତ ସେନା ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ହିଁ ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟ ବା ନଷ୍ଟ କରିଦିଆଯାଇଥିବା କୁହାଯାଇଛି। ଯଦି ଆମେରିକା ଆଗକୁ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରଖେ, ତେବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଆମେରିକୀୟ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯିବ ବୋଲି ଇରାନ ଖୋଲାଖୋଲି ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି।

ଚୁକ୍ତି ଶେଷ, ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନ ସହିତ ଥିବା ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଚୁକ୍ତି ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ସେ ଚେତାବନୀ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଇରାନ ପୁଣିଥରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ତେବେ ଏହାର ପରିଣାମ ଅଧିକ ଭୟାବହ ହେବ। ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ଇରାନର ସାଧାରଣ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇପାରେ ବୋଲି ସେ ସୂଚାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନ ନିଜ ଜିଦ୍‌ରେ ଅଟଳ ରହିଛି ଏବଂ କେବଳ ଇରାନୀୟ ସର୍ତ୍ତରେ ହିଁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲାଯିବ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଏହି ତିକ୍ତତା କାରଣରୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ତୈଳ ଦର ତୀବ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଯାଇଛି।

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ (Strait of Hormuz) ପୁଣିଥରେ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ଏକ ଭାରତୀୟ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କରକୁ ସେଠାରୁ ଫେରାଇ ଦେଇଥିବା ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଇରାନର ଫାର୍ସ ନ୍ୟୁଜ୍ ଏଜେନ୍ସି ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତୀୟ ଜାହାଜଟି ଆମେରିକା ସମର୍ଥିତ ଓମାନୀ କରିଡର ଦେଇ ଯିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରୁଥିବା ବେଳେ ତାକୁ ଅଟକାଯାଇଥିଲା।

ଇରାନର ଚେତାବନୀ ଏବଂ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ମାର୍ଗ

ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, IRGC ରେଡିଓ କମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତୀୟ ଟ୍ୟାଙ୍କରକୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ଜାହାଜଟିକୁ ଓମାନୀ କରିଡର ଛାଡି ତେହେରାନ୍ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାର୍ଗ ଦେଇ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଗତ ଜୁନ୍ ୨୪ ତାରିଖରେ ଓମାନ ଏବଂ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ସଂଗଠନ (IMO) ପକ୍ଷରୁ ଗଲ୍ଫ ଅଞ୍ଚଳରେ ଫସି ରହିଥିବା ଜାହାଜଗୁଡିକର ସୁରକ୍ଷିତ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ସାମୁଦ୍ରିକ କରିଡର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାର ତଦାରଖ ଆମେରିକା କରୁଛି। ତେବେ ଏହି ମାର୍ଗକୁ ଇରାନ କଡ଼ା ବିରୋଧ କରୁଛି।

ସମୁଦ୍ରରେ ବଢୁଛି ବିପଦ

କେବଳ ଭାରତୀୟ ଟ୍ୟାଙ୍କର ନୁହେଁ, ବରଂ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଟ୍ୟାଙ୍କରଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରୁ ଫେରିବାକୁ ପଡ଼ିଛି। ନିକଟରେ ଏହି ଜଳପଥରେ ଏକ କାତାରର ଏଲଏନଜି (LNG) ଟ୍ୟାଙ୍କର ଏବଂ ଏକ ସାଉଦି ଆରବର କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସାମୁଦ୍ରିକ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷମାନେ ଏଠାରେ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ବିପଦ ସ୍ତରକୁ 'ଗୁରୁତର' ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଶିପ୍ ଟ୍ରାକିଂ ଡାଟା ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତୀୟ ପତାକା ଲାଗିଥିବା ବିଶାଳ କ୍ରୁଡ୍ କ୍ୟାରିୟର ଲୀଳା ଭାଡିନାର (Lila Vadinar) ମଧ୍ୟ ଏହି ଉତ୍ତେଜନା କାରଣରୁ ଓମାନ ଉପକୂଳରୁ ନିଜର ଗତିପଥ ବଦଳାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଜାହାଜରେ ପ୍ରାୟ ୨ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍ କୁଏତ୍ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଥିଲା।

ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବର ଆଶଙ୍କା

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ମାର୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୫ ପ୍ରତିଶତ ସମୁଦ୍ରବାହିତ ତୈଳ ଏବଂ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଏଲଏନଜି (LNG) ଏହି ବାଟ ଦେଇ ଯାଉଥିଲା। ଏଠାରେ ବାରମ୍ବାର ଘଟୁଥିବା ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ଇରାନର କଟକଣା ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଯଦି ଏହି ସ୍ଥିତି ଲାଗି ରହେ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ, ଯାହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଭାରତ ସମେତ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପଡ଼ିବ।

ପାରାଦୀପ: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ପାର କରି ପାରାଦୀପରେ ପହଞ୍ଚିଲା ତୈଳବାହୀ ଜାହାଜ । ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ପାର କରି ୨୦ ଲକ୍ଷ ବ୍ୟାରେଲ ତୈଳ ସହ ପାରାଦୀପରେ ପହଞ୍ଚିଲା MT SANMAR HERALD ଜାହାଜ । ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାକରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ବୋଝେଇ କରିବା ପରେ ଜାହାଜଟି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ହଠାତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା । ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ସହ ନିରନ୍ତର ଯୋଗାଯୋଗରେ ରହି ଜାହାଜର କ୍ରୁ ମେମ୍ବର ମାନେ ଯାତ୍ରା ଜାରି ରଖିଥିଲା । ଜାହାଜଟି ଯାତ୍ରାପଥ ବଦଳାଇ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଭାରତ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା ଜାରି ରଖିଥିଲା। 

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ବେଳେ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଜାହାଜର ବ୍ରିଜ୍‌ ଅଂଶ ବିଶେଷ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଭୟାବହ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଜାହାଜର ମାଷ୍ଟର ଏବଂ କ୍ରୁ ମେମ୍ବରମାନେ ଅସୀମ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ବୃତ୍ତିଗତ ଦକ୍ଷତାର ପରିଚୟ ଦେଇ ସମସ୍ତଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲେ । ଆଶ୍ୱସ୍ତିର ବିଷୟ, ସାରା ସଂଘର୍ଷମୟ ମିଶନରେ ସମସ୍ତ ଅଫିସର ଏବଂ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି । ସବୁ ବାଧାବିଘ୍ନ ଟପି ପାରାଦୀପରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ବନ୍ଦର କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ପକ୍ଷରୁ କ୍ୟାପଟେନ୍ ଓ ନାବିକମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ଜଣାଯାଇଛି।