ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ (Strait of Hormuz) ପୁଣିଥରେ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ଏକ ଭାରତୀୟ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କରକୁ ସେଠାରୁ ଫେରାଇ ଦେଇଥିବା ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଇରାନର ଫାର୍ସ ନ୍ୟୁଜ୍ ଏଜେନ୍ସି ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତୀୟ ଜାହାଜଟି ଆମେରିକା ସମର୍ଥିତ ଓମାନୀ କରିଡର ଦେଇ ଯିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରୁଥିବା ବେଳେ ତାକୁ ଅଟକାଯାଇଥିଲା।

ଇରାନର ଚେତାବନୀ ଏବଂ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ମାର୍ଗ

ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, IRGC ରେଡିଓ କମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତୀୟ ଟ୍ୟାଙ୍କରକୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ଜାହାଜଟିକୁ ଓମାନୀ କରିଡର ଛାଡି ତେହେରାନ୍ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାର୍ଗ ଦେଇ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଗତ ଜୁନ୍ ୨୪ ତାରିଖରେ ଓମାନ ଏବଂ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ସଂଗଠନ (IMO) ପକ୍ଷରୁ ଗଲ୍ଫ ଅଞ୍ଚଳରେ ଫସି ରହିଥିବା ଜାହାଜଗୁଡିକର ସୁରକ୍ଷିତ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ସାମୁଦ୍ରିକ କରିଡର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାର ତଦାରଖ ଆମେରିକା କରୁଛି। ତେବେ ଏହି ମାର୍ଗକୁ ଇରାନ କଡ଼ା ବିରୋଧ କରୁଛି।

ସମୁଦ୍ରରେ ବଢୁଛି ବିପଦ

କେବଳ ଭାରତୀୟ ଟ୍ୟାଙ୍କର ନୁହେଁ, ବରଂ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଟ୍ୟାଙ୍କରଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରୁ ଫେରିବାକୁ ପଡ଼ିଛି। ନିକଟରେ ଏହି ଜଳପଥରେ ଏକ କାତାରର ଏଲଏନଜି (LNG) ଟ୍ୟାଙ୍କର ଏବଂ ଏକ ସାଉଦି ଆରବର କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସାମୁଦ୍ରିକ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷମାନେ ଏଠାରେ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ବିପଦ ସ୍ତରକୁ 'ଗୁରୁତର' ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଶିପ୍ ଟ୍ରାକିଂ ଡାଟା ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତୀୟ ପତାକା ଲାଗିଥିବା ବିଶାଳ କ୍ରୁଡ୍ କ୍ୟାରିୟର ଲୀଳା ଭାଡିନାର (Lila Vadinar) ମଧ୍ୟ ଏହି ଉତ୍ତେଜନା କାରଣରୁ ଓମାନ ଉପକୂଳରୁ ନିଜର ଗତିପଥ ବଦଳାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଜାହାଜରେ ପ୍ରାୟ ୨ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍ କୁଏତ୍ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଥିଲା।

ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବର ଆଶଙ୍କା

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ମାର୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୫ ପ୍ରତିଶତ ସମୁଦ୍ରବାହିତ ତୈଳ ଏବଂ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଏଲଏନଜି (LNG) ଏହି ବାଟ ଦେଇ ଯାଉଥିଲା। ଏଠାରେ ବାରମ୍ବାର ଘଟୁଥିବା ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ଇରାନର କଟକଣା ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଯଦି ଏହି ସ୍ଥିତି ଲାଗି ରହେ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ, ଯାହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଭାରତ ସମେତ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପଡ଼ିବ।

ପାରାଦୀପ: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ପାର କରି ପାରାଦୀପରେ ପହଞ୍ଚିଲା ତୈଳବାହୀ ଜାହାଜ । ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ପାର କରି ୨୦ ଲକ୍ଷ ବ୍ୟାରେଲ ତୈଳ ସହ ପାରାଦୀପରେ ପହଞ୍ଚିଲା MT SANMAR HERALD ଜାହାଜ । ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାକରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ବୋଝେଇ କରିବା ପରେ ଜାହାଜଟି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ହଠାତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା । ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ସହ ନିରନ୍ତର ଯୋଗାଯୋଗରେ ରହି ଜାହାଜର କ୍ରୁ ମେମ୍ବର ମାନେ ଯାତ୍ରା ଜାରି ରଖିଥିଲା । ଜାହାଜଟି ଯାତ୍ରାପଥ ବଦଳାଇ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଭାରତ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା ଜାରି ରଖିଥିଲା। 

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ବେଳେ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଜାହାଜର ବ୍ରିଜ୍‌ ଅଂଶ ବିଶେଷ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଭୟାବହ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଜାହାଜର ମାଷ୍ଟର ଏବଂ କ୍ରୁ ମେମ୍ବରମାନେ ଅସୀମ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ବୃତ୍ତିଗତ ଦକ୍ଷତାର ପରିଚୟ ଦେଇ ସମସ୍ତଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲେ । ଆଶ୍ୱସ୍ତିର ବିଷୟ, ସାରା ସଂଘର୍ଷମୟ ମିଶନରେ ସମସ୍ତ ଅଫିସର ଏବଂ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି । ସବୁ ବାଧାବିଘ୍ନ ଟପି ପାରାଦୀପରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ବନ୍ଦର କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ପକ୍ଷରୁ କ୍ୟାପଟେନ୍ ଓ ନାବିକମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ଜଣାଯାଇଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପୁଣିଥରେ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା ଘନୀଭୂତ ହୋଇଛି। ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ବିମାନ ଆକ୍ରମଣର କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇ ଇରାନ ଶନିବାର ଦିନ ବାହାରିନ୍ ଉପରେ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ବାହାରିନ୍‌ରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ଏହି ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିବା ଇରାନ ଦାବି କରିଛି।

କାହିଁକି ହେଲା ଆକ୍ରମଣ?

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଗତକାଲି ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ରେ ଯାଉଥିବା ଏକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଇରାନ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ କରିଥିଲା ବୋଲି ଆମେରିକା ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲା। ଏହାର ପ୍ରତିଶୋଧ ସ୍ୱରୂପ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଇରାନର ଦକ୍ଷିଣ ଉପକୂଳରେ ଥିବା ରାଡାର୍ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଘାଟି ଉପରେ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ କିମ୍ବା ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ (Airstrikes) କରିଥିଲା। ଏହି ଘଟଣାର ପାଲଟା ଜବାବ ଦେବାକୁ ଯାଇ ଶନିବାର ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ୍ (IRGC) ବାହାରିନ୍ ଉପରେ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି।

ବାହାରିନ୍‌ର କଡ଼ା ନିନ୍ଦା

ଏହି ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣକୁ ବାହାରିନ୍ ସରକାର ଦୃଢ଼ ନିନ୍ଦା କରିଛନ୍ତି। ବାହାରିନ୍ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହାକୁ ଦେଶର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନର ଖୋଲା ଉଲ୍ଲଂଘନ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛି। ଏହା ସହିତ ସମ୍ପ୍ରତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିବା ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିକୁ ଇରାନ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛି ଏବଂ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରୟାସକୁ ବ୍ୟାହତ କରୁଛି ବୋଲି ବାହାରିନ୍ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ବାହାରିନ୍‌ରେ ଆମେରିକା ନୌସେନାର ପଞ୍ଚମ ଫ୍ଲିଟ୍ (Fifth Fleet) ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି, ଯାହାକୁ ଇରାନ ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିଲା ବୋଲି ସାମରିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢୁଛି ଉତ୍ତେଜନା

ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ତଥା ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଏଭଳି ଆକ୍ରମଣ ଓ ପାଲଟା ଆକ୍ରମଣ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଅଧିକ ଜଟିଳ କରିଛି। ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ (UN) ର ନିୟମାବଳୀକୁ ଆମେରିକା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛି ବୋଲି ଇରାନ ଅଭିଯୋଗ ଆଣିବା ସହ, ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏଭଳି ଆକ୍ରମଣ ହେଲେ କଡ଼ା ଜବାବ ଦିଆଯିବ ବୋଲି ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ (Strait of Hormuz) ଇରାନର ଏକ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ସମୁଦ୍ର ମାର୍ଗରେ ପୁଣିଥରେ ଉତ୍ତେଜନା ଦେଖାଦେଇଛି। ଓମାନ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଏକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ହେବା ପରେ, ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ସାମୁଦ୍ରିକ ଏଜେନ୍ସି ଆଇଏମ୍ଓ (IMO) ଫସି ରହିଥିବା ପ୍ରାୟ ୧୧,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ନାବିକଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ଅଭିଯାନକୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛି। ଏହି ଘଟଣା ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳର ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଜାତିସଂଘର ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ଥଗିତ

ଆଇଏମ୍ଓ (IMO) ର ମହାସଚିବ ଆର୍ସେନିଓ ଡୋମିଙ୍ଗେଜ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ଧାର ତାଲିକାରେ ଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ ନହୋଇଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଅଭିଯାନକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଯିବ ନାହିଁ। ଯଦିଓ ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ଜାହାଜଟି ଜାତିସଂଘର ଉଦ୍ଧାର ଅଭିଯାନର ଅଂଶ ନଥିଲା, ତଥାପି ଏହି ଘଟଣା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ଏବେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ନୁହେଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଫଳରେ ସମୁଦ୍ର ମଝିରେ ଫସି ରହିଥିବା ହଜାର ହଜାର ନାବିକଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ଅନିଶ୍ଚିତତାର ମଧ୍ୟକୁ ଠେଲି ହୋଇଯାଇଛି।

କିପରି ହେଲା ଆକ୍ରମଣ?

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଓମାନ ଉପକୂଳରୁ ମାତ୍ର ୭.୫ ନଟିକାଲ୍ ମାଇଲ୍ ଦୂରରେ ସିଙ୍ଗାପୁର ପତାକାବାହୀ ଏକ କାର୍ଗୋ ଜାହାଜ ଉପରେ ଏକ ଅଜ୍ଞାତ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟାଇଲ୍ ବା ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ ହୋଇଥିଲା। ୟୁକେ ମେରିଟାଇମ୍ ଟ୍ରେଡ୍ ଅପରେସନ୍ସ (UKMTO) ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଫଳରେ ଜାହାଜର ବ୍ରିଜ୍ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ମୃତାହତ ହେବାର ସୂଚନା ମିଳିନାହିଁ। ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଇରାନର ଏକ ଡ୍ରୋନ୍ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା।

ଇରାନର କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନର ନୂତନ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ପର୍ସିଆନ୍ ଗଲ୍ଫ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଥରିଟି (PGSA) ଏକ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଜାରି କରିଛି। ସଂସ୍ଥା ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାର୍ଗ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାସ୍ତା ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତ୍ରାର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦିଆଯିବ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯିବା ପାଇଁ ଦୁଇଟି ମାର୍ଗ ରହିଛି। ଗୋଟିଏ ଇରାନର ସାମୁଦ୍ରିକ କ୍ଷେତ୍ର ଦେଇ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟଟି ଓମାନ ଏବଂ ୟୁଏଇ (UAE) ଜଳପଥ ଦେଇ ଯାଇଛି। ଇରାନର ଏଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସାଢେ ତିନି ମାସ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧର ଅନ୍ତ ଘଟିବାକୁ ଯାଉଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପ୍ରାଥମିକ ବୁଝାମଣା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଆଣିଦେଇଛି। ଏହି ଚୁକ୍ତି ମୁଖ୍ୟତଃ ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଇବା ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) କୁ ପୁଣିଥରେ ଖୋଲିବା ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ଅଟେ।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବା ଏବଂ ତୈଳ ବଜାର

ଏହି ଚୁକ୍ତିର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଫାଇଦା ହେଉଛି ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ପୁନଃ ଖୋଲିବା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ଏକ-ପଞ୍ଚମାଂଶ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣ ସ୍ୱାଭାବିକ ହୋଇପାରିବ। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ ଶୁକ୍ରବାର ସୁଦ୍ଧା ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଖୋଲିଯିବ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ କୌଣସି ଶୁଳ୍କ ଲାଗିବ ନାହିଁ। ଏହି ଖବର ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ପରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ତୈଳ ଦର ହ୍ରାସ ପାଇବା ସହ ସେୟାର ବଜାରରେ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।

ଐତିହାସିକ ଚୁକ୍ତିର ସ୍ୱାକ୍ଷର

ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ କତାରର ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ହୋଇଥିବା ଏହି ଚୁକ୍ତିକୁ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବରେ ଆସନ୍ତା ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଜେନେଭା ନିକଟରେ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରାଯିବ। ଏହି ସମାରୋହରେ ଆମେରିକାର ଉପ-ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ (JD Vance), ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦୂତ ଷ୍ଟିଭ୍ ୱିଟକଫ୍, ଏବଂ ଇରାନର ସଂସଦ ବାଚସ୍ପତି ମହମ୍ମଦ ବାକେର୍ ଗାଲିବାଫ୍ (Mohammad Bagher Ghalibaf) ଉପସ୍ଥିତ ରହିବେ।

ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଉପରେ ରୋକ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ରୂପରେଖ

ବର୍ତ୍ତମାନର ବୁଝାମଣା ପରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆଗାମୀ ୬୦ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପକ ଆଲୋଚନା ହେବ। ଏଥିରେ ଇରାନର ଉଚ୍ଚ ମାନର ୟୁରାନିୟମ (HEU) ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ କଟକଣା ପ୍ରତ୍ୟାହାର ପ୍ରସଙ୍ଗ ସାମିଲ ରହିବ। ଟ୍ରମ୍ପ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ କେବେବି ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ହାସଲ କରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସମ୍ମତି ଜଣାଇଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଯଦି ଇରାନ ନିଜର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପାଳନ କରେ, ତେବେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଏହାର ସହଯୋଗୀ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ଇରାନର ଅର୍ଥନୈତିକ ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାର ର ସହାୟତା ପ୍ୟାକେଜ୍ ପ୍ରଦାନ କରିପାରନ୍ତି ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡିଛି।

ଆମେରିକା (US) ଏବଂ ଇରାନ (Iran) ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଫଳରେ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ପୁଣି ଥରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଖୋଲିଯାଇଛି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଲାଗି ରହିଥିବା ତିକ୍ତତାର ଅନ୍ତ ଘଟିବା ସହିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ତେବେ ଏହି ବୁଝାମଣା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମାର୍ଗ ଖୋଲିବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଏହାର ୫ଟି ବଡ଼ ଏବଂ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଛି।

ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଶସ୍ତା

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ମାର୍ଗ ଖୋଲିବା ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (Crude Oil) ଦର ହ୍ରାସ ପାଇବ। ଏହାର ସିଧାସଳଖ ଫାଇଦା ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ମିଳିବ ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଦର ବହୁମାତ୍ରାରେ କମିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ଏଲପିଜି (LPG) ସିଲିଣ୍ଡର ଦରରେ ହ୍ରାସ

ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଉତ୍ପାଦର ଆମଦାନୀ ସହଜ ଏବଂ ଶସ୍ତା ହେବା ଫଳରେ ରୋଷେଇ ଗ୍ୟାସ ବା ଏଲପିଜି ସିଲିଣ୍ଡର (LPG Cylinder) ଦରରେ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ ଘଟିବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ସାଧାରଣ ଖାଉଟି ଏବଂ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରକୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିବ।

ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ବା ଦରଦାମ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ

ଦେଶରେ ଇନ୍ଧନ ଦର କମିଲେ ସାମଗ୍ରୀ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇବ। ଫଳରେ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ତଥା ଖାଦ୍ୟପଦାର୍ଥ ଶସ୍ତା ହେବ। ଏହା ଭାରତ ସରକାର ଏବଂ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) କୁ ଦେଶରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (Inflation) ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ବହୁତ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।

ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି

ଭାରତ ତାର ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୮୫ ପ୍ରତିଶତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ବିଦେଶରୁ ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ। ତୈଳ ଦର କମିଲେ ଭାରତର ଆମଦାନୀ ବିଲ୍ ହ୍ରାସ ପାଇବ ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ମଜବୁତ ହେବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କା (Indian Rupee) ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ।

ବାଣିଜ୍ୟ ନିଅଣ୍ଟ ହ୍ରାସ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି

ଆମଦାନୀ ଖର୍ଚ୍ଚ କମିବା ଦ୍ୱାରା ଦେଶର ବାଣିଜ୍ୟ ନିଅଣ୍ଟ (Trade Deficit) କମିବ। କମ୍ ଇନ୍ଧନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଶିଳ୍ପକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ, ଯାହା ଫଳରେ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଆହୁରି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିକାଶ କରିବ ଏବଂ ନିବେଶକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନୂଆ ଉତ୍ସାହ ସୃଷ୍ଟି ହେବ।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଅଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍ତେଜନା ଲଗାତାର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଓମାନ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଆମେରିକା ସେନା ଦ୍ୱାରା ଆଉ ଏକ ଭାରତୀୟ କର୍ମଚାରୀ ଥିବା ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ଗତ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ହେଉଛି ଏଭଳି ଚତୁର୍ଥ ଆକ୍ରମଣ, ଯାହା ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ନାବିକମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଜାହାଜ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ

ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ଜାହାଜଟିର ନାମ ହେଉଛି ଲିଆକି ଫ୍ରିଡମ୍ (Liaki Freedom)। ଏହି ଜାହାଜରେ ଅନେକ ଭାରତୀୟ କର୍ମଚାରୀ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଫରୱାର୍ଡ ସିମ୍ୟାନ୍ସ ୟୁନିଅନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (FSUI) ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଜାହାଜର ଭେରି ହାଇ ଫ୍ରିକ୍ୱେନ୍ସି (VHF) ରେଡିଓ କାମ କରୁନାହିଁ। ଫଳରେ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସହ ସିଧାସଳଖ କୌଣସି ଯୋଗାଯୋଗ ହୋଇପାରୁନାହିଁ। ତେବେ ୟୁନିଅନ୍ ଜାହାଜର ଅବସ୍ଥିତି ଟ୍ରାକ୍ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି, ଯାହାର ସର୍ବଶେଷ ଠିକଣା ହେଉଛି ଅକ୍ଷାଂଶ 24°43.85N ଏବଂ ଦ୍ରାଘିମା 56°37.52E। ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଜାହାଜର କେତେ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇଛି କିମ୍ବା କେହି ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି କି ନାହିଁ, ସେ ନେଇ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ମିଳିପାରି ନାହିଁ।

ବଢୁଛି କୂଟନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା

ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଇରାନ ସହ ଜଡ଼ିତ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆମେରିକା ନିଜର ନୌସେନା ଜରିଆରେ କଡ଼ା ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରୁଛି। ତେବେ ଏହି ନୂତନ ଘଟଣାକୁ ନେଇ ଭାରତ କିମ୍ବା ଆମେରିକା ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ସରକାରୀ ବୟାନ ଜାରି କରାଯାଇ ନାହିଁ। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ନୌସେନା ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣରେ ଏମଟି ମାରିଭେକ୍ସ (MT Marivex) ନାମକ ଜାହାଜ ମଧ୍ୟ ଟାର୍ଗେଟ୍ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏକ ଘଟଣାରେ ୩ ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାବିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା। ଭାରତୀୟ ନାବିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଆମେରିକା ନିକଟରେ କଡ଼ା ପ୍ରତିବାଦ ଜଣାଇଥିଲା। ବାରମ୍ବାର ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ନାବିକଙ୍କ ଉପରେ ହେଉଥିବା ଏଭଳି ଆକ୍ରମଣ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ବ୍ୟାପକ ଉଦ୍ବେଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଓମାନ ଉପକୂଳରେ ଆମେରିକା ସେନା ଦ୍ୱାରା ଏକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଉପରେ କରାଯାଇଥିବା ଆକ୍ରମଣରେ ୩ ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାବିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ଭାରତ ସରକାର ଦୃଢ଼ ନିନ୍ଦା କରିବା ସହ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଥିବା ବରିଷ୍ଠ ଆମେରିକୀୟ କୂଟନୀତିଜ୍ଞଙ୍କୁ ଡକାଇ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ପ୍ରତିବାଦ ଜଣାଇଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ପ୍ରଶାସନର ଏଭଳି ପଦକ୍ଷେପକୁ ଭାରତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତାଜନକ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛି।

ଘଟଣାର ବିବରଣୀ ଏବଂ ମୃତାହତ

ପାଲାଉ ଦେଶର ପତାକା ଲାଗିଥିବା ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଏମଟି ସେଟ୍ଟେବେଲୋ (MT Settebello) ଇରାନୀୟ ତୈଳ ପରିବହନ ଉପରେ ଥିବା ଆମେରିକାର କଟକଣାକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଆଣି ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଏହା ଉପରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ କରିଥିଲା। ଏହି ଜାହାଜରେ ମୋଟ ୨୪ ଜଣ ଭାରତୀୟ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୨୧ ଜଣଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ୩ ଜଣ ନିଖୋଜ ଥିଲେ। ପରେ କେନ୍ଦ୍ର ବନ୍ଦର, ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଏବଂ ଜଳପଥ ମନ୍ତ୍ରୀ ସର୍ବାନନ୍ଦ ସୋନୋୱାଲ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ନିଖୋଜ ଥିବା ୩ ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାବିକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଟି ମୃତଦେହ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି।

କୂଟନୈତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ଭାରତର ପଦକ୍ଷେପ

ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MEA) ଗଭୀର ଉଦବେଗ ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ନିରୀହ ନାବିକମାନଙ୍କ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦକୁ ଭାରତ ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଆମେରିକାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦିଆଯାଇଛି। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଥିବା ବରିଷ୍ଠ ଆମେରିକୀୟ କୂଟନୀତିଜ୍ଞଙ୍କୁ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟକୁ ତୁରନ୍ତ ଡକାଇ ଘଟଣାର କଡ଼ା ପ୍ରତିବାଦ କରାଯାଇଛି। ଭାରତୀୟ ନାବିକମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।

ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ସହାୟତା

ଓମାନରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ସହ ମିଶି ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିଛି। କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ସୋନୋୱାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି କଷ୍ଟକର ସମୟରେ ମୋଦୀ ସରକାର ଶୋକସନ୍ତପ୍ତ ପରିବାର ସହ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି। ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିବା ୨୧ ଜଣ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ସ୍ୱଦେଶ ଫେରାଇ ଆଣିବା ସହ ମୃତ ନାବିକମାନଙ୍କ ପାର୍ଥିବ ଶରୀରକୁ ଯଥାଶୀଘ୍ର ଭାରତ ଆଣିବା ପାଇଁ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କ୍ରମାଗତ ଆକ୍ରମଣକୁ ନେଇ ଭାରତ କୂଟନୈତିକ ସମାଧାନ ଏବଂ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଏବେ ଅଧିକ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ନେଇଛି। ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ନିକଟରେ ଏକ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ହେଲିକପ୍ଟର ଖସିପଡ଼ିବା ପରେ ଆମେରିକା ଇରାନ ଉପରେ ବଡ଼ ଧରଣର ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ (ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ) କରିଛି। ହେଲିକପ୍ଟରକୁ ଇରାନ ଖସାଇଥିବା ନେଇ ଆମେରିକା ଅଭିଯୋଗ କରିବା ସହ ଏହାର କଡ଼ା ଜବାବ ସ୍ୱରୂପ ଏହି ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଇରାନର ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ଷ୍ଟେସନ୍ ଏବଂ ରାଡାର୍ ସାଇଟ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିଛି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନକୁ ଏକ ନୂଆ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟ କରି ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନର ସେନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଛି। ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି, "ଇରାନ ସେନାର ଅବସ୍ଥା ଏବେ ବହୁତ ଖରାପ। ସେମାନଙ୍କର ନୌସେନା ଓ ବାୟୁସେନାର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ଏବେ ଆଉ ନାହିଁ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ଗୁଣ୍ଡା (Bully of the Middle East) ଏବେ ମୃତ"। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଚୁକ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଳମ୍ବ କରିବାର ପରିଣାମ ଇରାନକୁ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ଇରାନର ପଲଟାବାର ଏବଂ ଆକ୍ରମଣ

ଆମେରିକାର ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଚୁପ୍ ବସିନାହିଁ। ଜୋର୍ଡାନର ମୁୱାଫାକ୍ ସଲ୍ଟି ଏୟାରବେସ୍ (Muwaffaq Salti Air Base), ଯେଉଁଠାରେ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ମୁତୟନ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଇରାନ ମିସାଇଲ୍ ମାଡ଼ କରିଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ବାହାରିନ୍ ଏବଂ କୁଏତରେ ମଧ୍ୟ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଫଳରେ ସେହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସକ୍ରିୟ କରିବା ସହ ଆଲର୍ଟ ଜାରି କରିଛନ୍ତି।

ଆମେରିକାକୁ ଆରାଘଚିଙ୍କ ଚେତାବନୀ

ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅବ୍ବାସ ଆରାଘଚି ଆମେରିକାକୁ କଡ଼ା ଭାଷାରେ ସତର୍କ କରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଆମେରିକୀୟ ସେନା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗର (Persian Gulf) ଅଞ୍ଚଳ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ୍। ଆରାଘଚି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଆମେରିକା ଠାରୁ ହଜାର ହଜାର ମାଇଲ ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ, ତେଣୁ ବିପଦ କମାଇବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଏଠାରୁ ଚାଲିଯିବା ହିଁ ସବୁଠାରୁ ଭଲ ବିକଳ୍ପ ଅଟେ।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣି ଥରେ ତିକ୍ତତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଇରାନ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଆମେରିକୀୟ ଆପାଚେ ହେଲିକପ୍ଟର (Apache Helicopter) କୁ ଖସାଇ ଦିଆଯିବା ପରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ପ୍ରଥମେ ଏହି ଘଟଣାକୁ ସାଧାରଣ ବୋଲି କହିଥିବା ଟ୍ରମ୍ପ ଏବେ କଡ଼ା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହ 'ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ' ର ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଥିଲା ନରମ

ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ନିକଟରେ ଇରାନର ଏକ ୱାନ-ୱେ ଆଟାକ୍ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣରେ ଆମେରିକାର ହେଲିକପ୍ଟରଟି ଖସିପଡ଼ିଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରଥମେ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ ନେଇ କୌଣସି କଠୋର ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ସପକ୍ଷରେ ନଥିଲେ। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ ହେଲିକପ୍ଟରରେ ଥିବା ଦୁଇଜଣ ପାଇଲଟ୍ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହା "କୌଣସି ବଡ଼ କଥା ନୁହେଁ" (No Big Deal)। ସେତେବେଳେ ସେ ଇରାନ ସହିତ ତିକ୍ତତା ବଢ଼ାଇବାକୁ ଚାହୁଁନଥିଲେ।

ମିଲିଟାରୀ ବ୍ରିଫିଂ ପରେ ବଦଳିଲା ନିଷ୍ପତ୍ତି

ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍‌ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମରିକ ବ୍ରିଫିଂ ପରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ମନୋଭାବ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବଦଳିଯାଇଥିଲା। ଏହି ବୈଠକରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅଧିକାରୀ ପିଟ୍ ହେଗସେଥ (Pete Hegseth) ଏବଂ ଜେନେରାଲ୍ କେନ୍ (General Keane) ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ଇରାନ ବିରୋଧରେ କଡ଼ା ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ। ଏହା ପରେ ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ବଦଳାଇ କହିଥିଲେ ଯେ, ଯଦି ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରାଯାଏ, ତେବେ ଆମେରିକା ଇରାନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ କରିବ।

ଆମେରିକାର ପାଲଟା ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ସେଣ୍ଟକମ୍ (CENTCOM) ର ବୟାନ

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପରେ ଆମେରିକାର ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ଆତ୍ମରକ୍ଷା ପାଇଁ ଇରାନ ଉପରେ ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ (Air Strike) କରିଥିଲା। ବନ୍ଦର ଅବ୍ବାସ, ଜାସ୍କ ଏବଂ କେଶମ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଇରାନର ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ଏବଂ ରାଡାର୍ ଷ୍ଟେସନ୍ ଉପରେ ବୋମାମାଡ଼ କରାଯାଇଥିଲା। ସେଣ୍ଟକମ୍ ଏହାକୁ ଏକ ଅଯୌକ୍ତିକ ଆକ୍ରମଣ ବିରୋଧରେ ଏକ "ସମାନୁପାତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା" (Proportional Response) ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲା।

ସେଣ୍ଟକମ୍ ସହ ଅସହମତ ଟ୍ରମ୍ପ

ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବେ, ଟ୍ରମ୍ପ ସେଣ୍ଟକମ୍ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହୃତ "ସମାନୁପାତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା" ଶବ୍ଦ ସହ ସହମତ ନଥିଲେ। ସେ ନିଜର ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ୍ (Truth Social) ରେ ଟିଭି ସୋ 'The West Wing' ର ଏକ ଭିଡିଓ କ୍ଲିପ୍ ସେୟାର କରି ନିଜର ଅଧିକ ଆକ୍ରାମକ ମିଜାଜର ସ୍ପଷ୍ଟ ସଙ୍କେତ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମ ଏବେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ବଢୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ରେ ଜାରି ରହିଥିବା ଅଶାନ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ନିଜର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା (Energy Security) ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ସାମୁଦ୍ରିକ ପରିବହନ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବାର ଆଶଙ୍କାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତ ସରକାର ₹୪୦,୦୦୦ କୋଟି ($୪.୭ ରୁ ୪.୮ ବିଲିୟନ) ବ୍ୟୟରେ ନିର୍ମାଣ ହେବାକୁ ଥିବା ଓମାନ-ଇଣ୍ଡିଆ ଡିପ୍-ସି ଗ୍ୟାସ୍ ପାଇପଲାଇନ୍ (Oman-India Deep-Sea Gas Pipeline) ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ମେଗା ପ୍ରକଳ୍ପ ମାଧ୍ୟମରେ ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ଭାରତକୁ ସିଧାସଳଖ ଏବଂ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବରେ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣ କରାଯାଇପାରିବ।

ଏହି ମେଗା ପ୍ରକଳ୍ପର ବିଶେଷତ୍ୱ କ'ଣ?

ମିଡିଲ୍ ଇଷ୍ଟ-ଇଣ୍ଡିଆ ଡିପ୍-ୱାଟର୍ ପାଇପଲାଇନ୍ (MEIDP) ନାମରେ ପରିଚିତ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଓମାନ କୁ ସିଧାସଳଖ ଭାରତର ଗୁଜରାଟ ଉପକୂଳ ସହ ଯୋଡ଼ିବ। ଆରବ ସାଗର ତଳେ ପ୍ରାୟ ୨,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବର ଏହି ଅଣ୍ଡର-ସି (Undersea) ପାଇପଲାଇନ୍ ବିଛାଯିବ। ସମୁଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରୁ ପ୍ରାୟ ୩,୪୫୦ ମିଟର ଗଭୀରରେ ନିର୍ମାଣ ହେବାକୁ ଥିବା ଏହି ପାଇପଲାଇନ୍ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗଭୀରତମ ତଥା ଜଟିଳ ଜଳଭାଗ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। କୌଣସି ଯୁଦ୍ଧ, ବାଧାବିଘ୍ନ କିମ୍ବା ଆର୍ଥିକ କଟକଣା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତକୁ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ (Natural Gas) ଯୋଗାଣ ପ୍ରଭାବିତ ହେବ ନାହିଁ ବୋଲି ଏହି ଡିଜାଇନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ବାଇପାସ୍ କରିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ

ବିଶ୍ୱର ମୋଟ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ କେବଳ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାଇଥାଏ ଏବଂ ଏସୀୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଅଧିକ ରହିଛି। ଭାରତର ଏଲଏନଜି (LNG) ଆମଦାନୀର ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ଏବଂ ଏଲପିଜି (LPG) ଆମଦାନୀର ୮୫ ରୁ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ଏହି ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥ ଦେଇ ଆସିଥାଏ। ତେଣୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଉପୁଜୁଥିବା ଯେକୌଣସି ସାମରିକ ବିବାଦ ଭାରତର ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣକୁ ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ଏହି ସମସ୍ୟାର ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ବିକଳ୍ପ ପାଇପଲାଇନ୍ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରୁଛି।

ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ଆଗାମୀ ପଦକ୍ଷେପ

ଏହି ବହୁମୂଲ୍ୟ ପ୍ରକଳ୍ପର ବାସ୍ତବ ରୂପାୟନ ପାଇଁ ଭାରତର ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ସରକାରୀ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ କମ୍ପାନୀମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛି। ଗେଲ୍ (GAIL), ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଅଏଲ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ (IOCL) ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନିୟର୍ସ ଇଣ୍ଡିଆ ଲିମିଟେଡ୍ (EIL) କୁ ଏହି ମେଗା ପ୍ରକଳ୍ପର ସବିଶେଷ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ଆକଳନ (Detailed Feasibility Assessment) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଛି। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଅଟକି ରହିଥିବା ଏହି ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ଗ୍ୟାସ୍ ଏଣ୍ଟରପ୍ରାଇଜ୍ (SAGE) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲେ ଭାରତର ଶକ୍ତି ନିରାପତ୍ତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ଏକ ଗେମ୍ ଚେଞ୍ଜର ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ।

ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (Crude Oil) ଦରରେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବଡ଼ ଧରଣର ହ୍ରାସ ଘଟିପାରେ। ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ରେଟିଂ ଏଜେନ୍ସି ଫିଚ୍ ରେଟିଂସ୍ (Fitch Ratings) ପକ୍ଷରୁ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଏକ ନୂତନ ରିପୋର୍ଟରେ ଏହି ପୂର୍ବାନୁମାନ କରାଯାଇଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ବନ୍ଦ ରହିଥିବା ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ପୁଣିଥରେ ଖୋଲିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଏହା ଖୋଲିବା ମାତ୍ରେ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଥିବା ବାଧା ଦୂର ହେବ ଏବଂ ତୈଳ ଦର ତୀବ୍ର ଗତିରେ ତଳକୁ ଖସିବ।

ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବା ଏବଂ ବଜାର ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ଫିଚ୍ ରେଟିଂସ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବନ୍ଦ ରହିବା କାରଣରୁ ଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଝଟକା ଲାଗିଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା। ତେବେ ଏହା ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ସମସ୍ୟା ଏବଂ ବଜାରର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଦିଗକୁ ଏହା ବଦଳାଇ ପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଏଜେନ୍ସି କହିଛି। ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବା ନେଇ ଏଜେନ୍ସି ଦୃଢ଼ ଆଶାବ୍ୟକ୍ତ କରିଛି। ଏହା ଫଳରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ତୈଳ ଉତ୍ପାଦନ ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବା ସହ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ପୁଣିଥରେ ଆବଶ୍ୟକତା ଠାରୁ ଅଧିକ ତୈଳ ଉପଲବ୍ଧ (Oversupply) ହେବ।

ବ୍ୟାରେଲ୍ ପିଛା ୭୦ ଡଲାରକୁ ଖସିବ ଦର

ବର୍ତ୍ତମାନ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବନ୍ଦ ଥିବା ସମୟରେ (ଜୁନ୍-ଜୁଲାଇ ମାସରେ) ବ୍ରେଣ୍ଟ୍ କ୍ରୁଡ୍ ଦର ବ୍ୟାରେଲ୍ ପିଛା ୧୦୦ ରୁ ୧୧୦ ଡଲାର ମଧ୍ୟରେ ରହିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବା ପରେ, ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ଦର ଖସିଆସି ବ୍ୟାରେଲ୍ ପିଛା ୭୦ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଯିବ ବୋଲି ଫିଚ୍ ରେଟିଂସ୍ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିଛି। ଏହା ସହିତ ୨୦୨୬ ବର୍ଷ ପାଇଁ ବ୍ରେଣ୍ଟ୍ କ୍ରୁଡର ହାରାହାରି ଦର ବ୍ୟାରେଲ୍ ପିଛା ୮୭ ଡଲାର ରହିବ ବୋଲି ଏଜେନ୍ସି ଆକଳନ କରିଛି।

ଉତ୍ପାଦନରେ ଆସିବ ତୀବ୍ରତା

ରିପୋର୍ଟରେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ, ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୈଳ ଭିତ୍ତିଭୂମିର କୌଣସି ବିଶେଷ କ୍ଷତି ହୋଇନାହିଁ। ତେଣୁ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବାର କିଛି ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଓପେକ୍ (OPEC) ଏବଂ ନନ୍-ଓପେକ୍ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତରକୁ ନେଇଆସିବେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ୨୦୨୬ ର ଚତୁର୍ଥ ତ୍ରୈମାସିକ ବେଳକୁ ବଜାରରେ ତୈଳର ବଳକା ସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେବ ଏବଂ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଦରଦାମ୍ ହ୍ରାସର ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିବ।