ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ଏକ ଦୀର୍ଘ ୪ ଘଣ୍ଟିଆ ବୈଠକ କରିଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ଆମେରିକା-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ଭାରତର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବକୁ ନେଇ ଏହି ବୈଠକରେ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି। ଏହି ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ପରିସ୍ଥିତିର ସଫଳ ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ସେ ନିଜ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ୩ଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଛନ୍ତି।

ଗତି, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ସେବା ପ୍ରଦାନ

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରଥମ ବାର୍ତ୍ତା ଥିଲା ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ତ୍ୱରିତ ବେଗ ବା ଗତି, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଢଙ୍ଗରେ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିବା। ଆହ୍ୱାନପୂର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିରେ ସରକାରୀ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକୁ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛତାର ସହ ପହଞ୍ଚାଇବା ଉପରେ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ତରରେ ଶୀଘ୍ର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇ ଲୋକଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ସେବା ଯୋଗାଇଦେବାକୁ ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା

ଦ୍ୱିତୀୟ ବାର୍ତ୍ତାରେ ଦେଶର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଛି। ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଫଳରେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବରେ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇ ରେକର୍ଡ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ତେଣୁ ବିକଳ୍ପ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହିତ ଦେଶରେ ତୈଳ ଓ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ ଅବ୍ୟାହତ ରଖିବାକୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି।

କେବଳ ସ୍ଲୋଗାନ ନୁହେଁ 'ବିକଶିତ ଭାରତ ୨୦୪୭'

ତୃତୀୟ ବାର୍ତ୍ତାରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ 'ବିକଶିତ ଭାରତ ୨୦୪୭' କେବଳ ଏକ ସ୍ଲୋଗାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ହେଉଛି ସରକାରଙ୍କ ଏକ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା। ଦେଶକୁ ଏକ ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ "ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର ସଂସ୍କାର" ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିବାକୁ ସେ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ଉନ୍ନତି ଆସିବା ସହ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନାର ସର୍ବାଧିକ ଲାଭ ସିଧାସଳଖ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ ବୋଲି ସେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି。

ଆମେରିକା-ଇରାନ ତିକ୍ତତା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତିକର ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ପ୍ରାୟ ୨୦,୦୦୦ ଟନ୍ ତରଳ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଗ୍ୟାସ୍ (LPG) ବହନ କରୁଥିବା ଏକ ବିଶାଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଗୁଜରାଟର କଚ୍ଛ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ କାଣ୍ଡଲା ବନ୍ଦରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ମାର୍ଶଲ୍ ଆଇଲ୍ୟାଣ୍ଡସ୍ ପତାକା ଥିବା ଏହି ଟ୍ୟାଙ୍କରଟି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଅତିକ୍ରମ କରି ଭାରତରେ ପହଞ୍ଚିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି ବୋଲି ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଅତିକ୍ରମ

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ସିମି (Symi) ନାମକ ଏହି ବିଶାଳ ଏଲପିଜି ଟ୍ୟାଙ୍କର ଗତ ମେ' ୧୩ ତାରିଖରେ ରଣନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନାମୂଳକ ପରିସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏହି ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ଦେଇ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବିପଦ ରହିଛି। ତେବେ କୌଣସି ବାଧାବିଘ୍ନ ବିନା ଏହି ଏଲପିଜି ସିପମେଣ୍ଟ୍ ଭାରତୀୟ ବନ୍ଦରରେ ପହଞ୍ଚିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣା ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାର୍ଗ

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ପରିବହନ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ମାର୍ଗ, ଯାହା ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗର (Persian Gulf) କୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସିପିଂ ଲେନ୍ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରେ। ବର୍ତ୍ତମାନର ଭୌଗୋଳିକ-ରାଜନୈତିକ ତିକ୍ତତା କାରଣରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ସମୁଦ୍ରିକ ଟ୍ରାଫିକ୍ ଉପରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ନଜର ରହିଛି। ଭାରତ ନିଜର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଏଲପିଜିର ପ୍ରାୟ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରୁ ଆମଦାନୀ କରୁଥିବାରୁ ଏହି ମାର୍ଗର ସୁରକ୍ଷା ଦେଶର ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଅଟେ।

ଉପସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଅଘଟଣ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଆମେରିକୀୟ ବାୟୁସେନା (US Air Force) ର ଏକ କେସି-୧୩୫ ଷ୍ଟ୍ରାଟୋଟ୍ୟାଙ୍କର (KC-135 Stratotanker) ବିମାନ ମଝି ଆକାଶରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସଙ୍କେତ ଦେବା ପରେ ନିଖୋଜ ହୋଇଯାଇଛି। ବିମାନଟିକୁ ଇନ୍ଧନ ଭରିବା କ୍ଷମତା ଯୋଗୁଁ "ଫ୍ଲାଇଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଷ୍ଟେସନ୍" ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ନିକଟରେ ଉଡ଼ାଣ ଭରୁଥିବା ବେଳେ ବିମାନଟି ରାଡାରରୁ ଗାଏବ ହୋଇଯାଇଛି।

'୭୭୦୦' ଜରୁରୀକାଳୀନ ସଙ୍କେତ ଓ ରାଡାରରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ

ଫ୍ଲାଇଟ୍ ଟ୍ରାକing ସିଷ୍ଟମ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ନିଖୋଜ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ବୋଇଂ ବିମାନଟି '୭୭୦୦' (7700) ସ୍କ୍ୱାକ୍ କୋଡ୍ ପ୍ରସାରଣ କରିଥିଲା, ଯାହାକି ଏକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସାଧାରଣ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସଙ୍କେତ। ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପରେ ବିମାନଟି ତଳକୁ ଖସିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା ଏବଂ ନିଜର ଦିଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି କତାର (Qatar) ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲା। ତେବେ କିଛି ସମୟ ପରେ କତାର ନିକଟସ୍ଥ ଆକାଶମାର୍ଗରେ ଏହାର ଟ୍ରାନ୍ସପଣ୍ଡର ସିଗ୍ନାଲ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ବିମାନଟି ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି କି କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଅବତରଣ କରିଛି, ତାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପାରିନାହିଁ।

ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଜିପିଏସ୍ (GPS) ଜାମିଂର ସନ୍ଦେହ

ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ କତାରର ଅଲ୍ ଉଦେଇଦ୍ ଏୟାର ବେସ୍ (Al Udeid Air Base) ରୁ ଦୁଇଟି ଏଚ୍୧୨୫ (H125) ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ହେଲିକପ୍ଟର ଉଡ଼ାଣ ଭରିଥିବା ରିପୋର୍ଟ ମିଳିଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଉକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବଳ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଏବଂ ଜିପିଏସ୍ (GPS) ଜାମିଂ ବା ସ୍ପୁଫିଂ ହୋଇଥିବା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ସନ୍ଦେହ କରୁଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଆମେରିକୀୟ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (US Central Command) ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ବିଧିବଦ୍ଧ ବୟାନ ଜାରି କରାଯାଇନାହିଁ କିମ୍ବା କୌଣସି ଆକ୍ରମଣର ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦିଆଯାଇନାହିଁ।

ଆମେରିକା-ଇରାନ ତିକ୍ତତା ଓ 'ଅପରେସନ୍ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଫ୍ରିଡମ୍'

ଏହି ଘଟଣା ଏପରି ଏକ ସମୟରେ ଘଟିଛି ଯେତେବେଳେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ (US and Iran) ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଇରାନର କଟକଣାକୁ ଏଡ଼ାଇ ବ୍ୟାବସାୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ନେବା ପାଇଁ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଗତ ମେ ୪ ତାରିଖରେ "ଅପରେସନ୍ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଫ୍ରିଡମ୍" (Operation Project Freedom) ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଏହି ମିଶନର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ହିଁ ଏଭଳି ଏକ ବଡ଼ ବିମାନ ନିଖୋଜ ହେବା ଆମେରିକୀୟ ସେନା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଗତ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ମଧ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ଇରାକରେ ଏକ ଆମେରିକୀୟ କେସି-୧୩୫ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ୬ ଜଣ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ।

ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇଛନ୍ତି ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନର ସେନା । ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନା ଏକ ବଡ଼ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରି ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଇରାନର ୭ଟି ଛୋଟ ନୌକାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଇଛି। ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଏବଂ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥକୁ ଖୋଲିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି।

'ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଫ୍ରିଡମ୍' ଏବଂ ଆମେରିକାର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ

ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଇରାନର ଦବଦବା ହଟାଇବା ତଥା ଫସି ରହିଥିବା ଶହ ଶହ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜକୁ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏକ ବିଶାଳ ସାମରିକ ଅଭିଯାନ 'ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଫ୍ରିଡମ୍' ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଅଭିଯାନ ଅଧୀନରେ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନାର ଦୁଇଟି ଡେଷ୍ଟ୍ରୋୟର ଜାହାଜ ୟୁଏସଏସ ଟ୍ରକ୍ସଟନ୍ ଏବଂ ୟୁଏସଏସ ମାସନ୍ ଆପାଚେ ହେଲିକପ୍ଟର ଏବଂ ଏଫ୍-୧୬ ବିମାନର ସହାୟତାରେ ଏହି ଜଳପଥ ଦେଇ ସଫଳତାର ସହ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଅଭିଯାନରେ ପ୍ରାୟ ୧୫,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟ ଏବଂ ୧୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ସାମିଲ ଥିବା ଜଣାପଡିଛି।

ଇରାନର ଆକ୍ରମଣ ଓ ଆମେରିକାର ଜବାବ

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକୀୟ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଏବଂ ସାମରିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ କ୍ରୁଜ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର, ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ଛୋଟ ନୌକା ମାଧ୍ୟମରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ୟୁଏସ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କମାଣ୍ଡର ମୁଖ୍ୟ ଆଡମିରାଲ ବ୍ରାଡ୍ କୁପର୍ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକୀୟ ସେନା ନିଜର ଆତ୍ମରକ୍ଷା ପାଇଁ କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କୌଶଳ ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତ ବିପଦକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥିଲା। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଇରାନର ୭ଟି ଛୋଟ ନୌକାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଇଛି।

ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସମଗ୍ର ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଅଶାନ୍ତି ଦେଖାଦେବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ତେବେ ଇରାନର ସରକାରୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଆମେରିକାର ଏହି ଦାବିକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିବା ସହ ସେମାନଙ୍କର କୌଣସି ନୌକା ଧ୍ୱଂସ ହୋଇନଥିବା ଦାବି କରିଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନର ଆକ୍ରମଣ ଆଶଙ୍କାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଆମେରିକା ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ନିଜର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ କଡାକଡି କରିଛି ।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଇରାନ ସହ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନାରେ ବିଳମ୍ବ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଆମେରିକୀୟ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ଛୋଟ କିନ୍ତୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସାଂଘାତିକ ଆକ୍ରମଣର ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମେଣ୍ଟ ଗଠନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି।

ସେଣ୍ଟକମର ଘାତକ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଜନା

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନାରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ଅସ୍ଥିରତାକୁ ଦୂର କରିବା ଏବଂ ଇରାନକୁ ଚୁକ୍ତି ଟେବୁଲକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ସେଣ୍ଟକମ୍ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ଏହି ଯୋଜନାରେ ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ଭିତ୍ତିଭୂମିଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି। ତେବେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏଯାଏଁ ଏହି ଯୋଜନାକୁ ସବୁଜ ସଙ୍କେତ ଦେଇନାହାଁନ୍ତି। କାରଣ ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଅପେକ୍ଷା ଇରାନ ଉପରେ ନୌସେନା ଅବରୋଧ (Naval Blockade) କୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମନେ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣକୁ ଅନ୍ତିମ ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ରଖିଛନ୍ତି।

ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ 'ମେରିଟାଇମ୍ ଫ୍ରିଡମ୍ କନଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟ'

ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ବିଶ୍ୱ ସାମ୍ନାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ 'ମେରିଟାଇମ୍ ଫ୍ରିଡମ୍ କନଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟ' ନାମକ ଏକ ନୂତନ ମେଣ୍ଟ ଗଠନ କରିବାର ଯୋଜନା ରଖିଛି। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ (Strait of Hormuz) ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷିତ ତଥା ମୁକ୍ତ ଯାତାୟାତ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା। ଏହି ମେଣ୍ଟରେ ସାମିଲ ହେବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ସରକାରମାନଙ୍କ ସହ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ଯୋଗାଯୋଗ କରୁଛି। ଇରାନର ତୈଳ ରପ୍ତାନିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବନ୍ଦ କରି ଅର୍ଥନୈତିକ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଆମେରିକାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅଟେ।

ଇରାନର କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଆମେରିକାର ଏହି ନାକାବନ୍ଦୀ ଏବଂ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗର ଜବାବରେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଇରାନର ସୁରକ୍ଷା ଅଧିକାରୀମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଆମେରିକାର ଏହି ଅବୈଧ ନୌସେନା ଅବରୋଧ ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନାକୁ ଖୁବଶୀଘ୍ର "ଅଭୂତପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ" ର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ନିଜର ତୈଳ ରପ୍ତାନି କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ଥିବାରୁ ଇରାନ ଭାରି ଚାପରେ ରହିଛି। ହେଲେ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିଜର ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ମଜବୁତ କରି ଇରାନ ଉଭୟ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲକୁ କଡ଼ା ଜବାବ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିବା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।

ଇରାନର ତୈଳ ବଜାର ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ଗୁରୁତର ସଙ୍କଟ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି। ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଆମେରିକା ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲଗାଯାଇଥିବା କଠୋର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ କାରଣରୁ ଇରାନର ତୈଳ ରପ୍ତାନି ବହୁଳ ମାତ୍ରାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ଏହା ସହିତ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz)ରେ ନାକାବନ୍ଦୀ ଇରାନ ପାଇଁ ସମସ୍ୟାକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି। ବିଦେଶକୁ ତୈଳ ରପ୍ତାନି ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବା ଫଳରେ ଦେଶ ଭିତରେ ତୈଳ ଗଚ୍ଛିତ ରଖିବାରେ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇଛି।

ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପରେ ସରିଲାଣି ଷ୍ଟୋରେଜ୍ କ୍ଷମତା

ଇରାନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ତୈଳ ରପ୍ତାନି ଟର୍ମିନାଲ୍ ଖାର୍ଗ ଦ୍ୱୀପ (Kharg Island)ରେ ଏବେ ତୈଳ ରଖିବାକୁ ଜାଗା ନାହିଁ। ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଦ୍ୱୀପର ତୈଳ ଗଚ୍ଛିତ ରଖିବା କ୍ଷମତା ପ୍ରାୟତଃ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇସାରିଲାଣି। ତୈଳ ଷ୍ଟୋରେଜ୍ ସରିଯିବା କାରଣରୁ ଏବେ ଇରାନ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଯଦି ଶୀଘ୍ର ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ନହୁଏ, ତେବେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଇରାନକୁ ନିଜର ତୈଳ ଉତ୍ପାଦନ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଏବଂ ତୈଳ କୂଅଗୁଡ଼ିକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ବିକଳ୍ପ ସାଜିଲା ୩୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା 'ନାଶା' ଟ୍ୟାଙ୍କର୍

ତୈଳ ଗଚ୍ଛିତ ରଖିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ଅଭାବରୁ ଇରାନ ଏବେ ବିକଳ୍ପ ପନ୍ଥା ଆପଣାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଖବର ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ ନିଜର ଏକ ୩୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର୍କୁ ପୁଣିଥରେ ସକ୍ରିୟ କରିଛି, ଯାହାର ନାମ ହେଉଛି 'ନାଶା' (Nasha)। ଏହି ବିଶାଳ ଟ୍ୟାଙ୍କରକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ଫ୍ଲୋଟିଂ ଷ୍ଟୋରେଜ୍ (ଭାସମାନ ଷ୍ଟୋରେଜ୍) ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ତେବେ ଏହା କେବଳ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ହୋଇଥିବାରୁ, ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଇରାନର ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଏହାର ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆଞ୍ଚଳିକ ଉତ୍ତେଜନା ହ୍ରାସ କରିବା ଦିଗରେ ଏକ ବଡ଼ କୂଟନୈତିକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରି ଇରାନ (Iran) ଏକ ନୂତନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି। ପାକିସ୍ତାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେରିକା (US) କୁ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ପଠାଯାଇଛି। ଆକ୍ସିଓସ୍ (Axios) ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ନୂତନ ପ୍ରସ୍ତାବର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପୁନର୍ବାର ଖୋଲିବା ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧର ଅବସାନ ଘଟାଇବା। 

ପାକିସ୍ତାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି 'ଦୁଇ-ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଯୋଜନା' ରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ସଙ୍କଟ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନା ଅବରୋଧକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଇଛି। ପ୍ରଥମତଃ, ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ବର୍ତ୍ତମାନର ଅସ୍ତ୍ରବିରତି କୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବ ଅବା ଉଭୟ ଦେଶ ଯୁଦ୍ଧର ସ୍ଥାୟୀ ସମାପ୍ତି ପାଇଁ ସହମତ ହେବେ। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ପ୍ରଥମେ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲାଯିବ ଏବଂ ଇରାନୀ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ଉପରୁ ଆମେରିକାର ନୌସେନା ଅବରୋଧ ହଟାଯିବ। ତୃତୀୟତଃ, ପରମାଣୁ ଆଲୋଚନା ଏହିସବୁ ପଦକ୍ଷେପ ପରେ ହିଁ ଆରମ୍ଭ ହେବ।

ବର୍ତ୍ତମାନର ଗତିରୋଧର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ଆମେରିକାର ସର୍ତ୍ତ। ଆମେରିକା ଦାବି କରିଛି ଯେ ଇରାନ ଅତିକମରେ ୧୦ ବର୍ଷ ପାଇଁ ୟୁରାନିୟମ୍ ସମୃଦ୍ଧକରଣ (uranium enrichment) ବନ୍ଦ କରୁ ଏବଂ ନିଜର ବର୍ତ୍ତମାନର ପରମାଣୁ ଭଣ୍ଡାରକୁ ବିଦେଶକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରୁ। ତେବେ ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୟଦ ଅବ୍ବାସ ଆରାଘଚି (Syed Abbas Araghchi) ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଦାବି ଉପରେ ଇରାନୀ ନେତୃତ୍ୱଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ସହମତି ହୋଇନାହିଁ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇସଲାମାବାଦକୁ ଆମେରିକୀୟ ଦୂତ ସ୍ଟିଭ୍ ୱିଟକଫ୍ ଏବଂ ଜାରେଡ୍ କୁଶନରଙ୍କ ଗସ୍ତକୁ ବାତିଲ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆଲୋଚନାକାରୀଙ୍କୁ ୧୮ ଘଣ୍ଟିଆ ବିମାନ ଯାତ୍ରାରେ ପଠାଇବାର କୌଣସି ଅର୍ଥ ନାହିଁ। ଆମେ ଟେଲିଫୋନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରିପାରିବା, ଇରାନ ଚାହିଁଲେ ଆମକୁ କଲ୍ କରିପାରିବ।

ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ ଏହାର ଅବରୋଧ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଆରାଘଚି ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଓମାନ ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରଖିଥିବା ବେଳେ ସୋମବାର ରୁଷରେ ଭ୍ଲାଦିମିର ପୁଟିନଙ୍କ ସହ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ବୈଠକ କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି। ଉଭୟ ଦେଶ (ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ) ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏହି ବ୍ୟାପକ ମତଭେଦକୁ ଦୂର କରି ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଏବେ ବି ଏକ ଆହ୍ୱାନ ହୋଇ ରହିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଦୁଇଟି ଜାହାଜକୁ ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ନୌସେନା ଦ୍ୱାରା ଜବତ କରାଯାଇଛି। ନାଭିଗେସନ୍ ସିଷ୍ଟମରେ ହେରଫେର କରିବା ଏବଂ ପ୍ରଣାଳୀରେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ଏହି ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ କାବୁ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଇରାନ ଉପକୂଳକୁ ନିଆଯାଉଛି ବୋଲି ସ୍ଥାନୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ଜବତ ହୋଇଥିବା ଜାହାଜ ଦୁଇଟି ହେଉଛି MSC-FRANCESCA ଏବଂ EPAMINONDAS। ମେରାଇନ୍ ଟ୍ରାଫିକ୍ ୱେବସାଇଟ୍ ଅନୁଯାୟୀ ଲାଇବେରିଆ ପତାକା ଲାଗିଥିବା ଏକ କଣ୍ଟେନର ଜାହାଜ ଇପାମିନୋଣ୍ଡାସ୍ (EPAMINONDAS) ଦୁବାଇର ଜେବେଲ ଅଲିରୁ ବାହାରି ଭାରତର ଗୁଜରାଟ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲା।

ଜବତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଆଜି ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଇରାନ ଦ୍ୱାରା ଅତି କମରେ ତିନୋଟି କଣ୍ଟେନର ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ୟୁକେ ମେରିଟାଇମ୍ ଟ୍ରେଡ୍ ଅପରେସନ୍ସ ସେଣ୍ଟର (UKMTO) ର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଓମାନର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପ୍ରାୟ ୧୫ ନଟିକାଲ୍ ମାଇଲ୍ ଦୂରରେ ଗ୍ରୀକ୍ କମ୍ପାନୀର ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ଇପାମିନୋଣ୍ଡାସ୍ ଉପରେ ଆଇଆରଜିସି (IRGC) ଗନବୋଟ୍ ଗୁଳି ଚଳାଇଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ଜାହାଜର ବ୍ରିଜ୍‌ର ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତି ହୋଇଛି।

ସେହିପରି ୟୁଏଇ (UAE) ଭିତ୍ତିକ କମ୍ପାନୀର ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ପାନାମା ପତାକାଧାରୀ ଜାହାଜ ୟୁଫୋରିଆ (Euphoria) ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଏହି ଘଟଣାରେ ଜାହାଜର କୌଣସି କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇନାହିଁ କିମ୍ବା କର୍ମଚାରୀମାନେ ଆହତ ହୋଇନାହାଁନ୍ତି ବୋଲି UKMTO ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ଏଥିସହ ପାନାମା ପତାକାଧାରୀ ଅନ୍ୟ ଏକ ଜାହାଜ MSC ଫ୍ରାନ୍ସେସ୍କା (MSC Francesca) କୁ ଇରାନ ଉପକୂଳରୁ ପ୍ରାୟ ୬ ନଟିକାଲ୍ ମାଇଲ୍ ଦୂରରେ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିଲା। ମେରିଟାଇମ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ଫାର୍ମ ଭାନ୍‌ଗାର୍ଡର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଜାହାଜର ହଲ୍ ଏବଂ ଆକୋମୋଡେସନ୍ ଅଞ୍ଚଳ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି।

ଏହି ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ବୁଧବାର ଦିନ ଯୁଦ୍ଧବିରତିର ଅବଧିକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଶେଷ ହେବାର କିଛି ଘଣ୍ଟା ପୂର୍ବରୁ ସେ ଏହି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ସଂଘର୍ଷର ଅନ୍ତ ଘଟାଇବା ପାଇଁ ଇରାନ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ 'ଏକୀକୃତ ପ୍ରସ୍ତାବ' ପ୍ରଦାନ ନକରିଛି, ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଜାରି ରହିବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ପାକିସ୍ତାନରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଏବେ ଅନିଶ୍ଚିତତା ମଧ୍ୟରେ ଗତି କରୁଛି। ଗତ ସପ୍ତାହ ଶେଷରେ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ନିକଟରେ ଆମେରିକା ଏକ ଇରାନୀୟ ଜାହାଜକୁ ଜବତ କରିବା ପରେ ତେହେରାନ ଆଲୋଚନାରେ ଭାଗ ନନେବାକୁ ଧମକ ଦେଇଛି। ଏଥିସହ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦୁଇ ସପ୍ତାହର ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଆସନ୍ତା କାଲି ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଉଲ୍ଲଂଘନ କରି ଇରାନ ଉପରେ ଚାପ ପକାଉଥିବା ନେଇ ତେହେରାନ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି। ଇରାନ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି ତଥା ଶୀର୍ଷ ବୁଝାମଣାକାରୀ ମହମ୍ମଦ ବାଘେର ଘାଲିବାଫ ନିଜ ଏକ୍ସ (X) ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, "ଆମେ ଧମକ ଛାୟାରେ ଆଲୋଚନାକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁନାହୁଁ ଏବଂ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ପୁଣି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ତେବେ ଆମେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂଆ କାର୍ଡ ଦେଖାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛୁ।"

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଆଲୋଚନାକୁ ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଲାଗି ରହିଥିବା ବେଳେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏକ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ପିବିଏସ (PBS) ନ୍ୟୁଜ୍ ସହିତ ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ବିନା କୌଣସି ନିଷ୍କର୍ଷରେ ଶେଷ ହୁଏ, ତେବେ "ବହୁ ବୋମାମାଡ଼ ଆରମ୍ଭ ହେବ।" ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଖୁବ୍ କମ୍।

ବିଶ୍ୱର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ପଥ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଏହି ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି। ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏକ ଆମେରିକୀୟ ପ୍ରତିନିଧି ଦଳ ପାକିସ୍ତାନର ଇସଲାମାବାଦ ଯିବେ। ଏହି ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ଆମେରିକାର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ, ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦୂତ ଷ୍ଟିଭ୍ ୱିଟକଫ୍ ଏବଂ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଜ୍ୱାଇଁ ଜେରେଡ୍ କୁସନର ନେବେ। ତେବେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ସର୍ବସାଧାରଣ ବିବୃତ୍ତି ଏବଂ ଆମେରିକାର କଟକଣା ହିଁ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରଗତିକୁ ବିପଦରେ ପକାଉଥିବା ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ଇରାନୀୟ ଅଧିକାରୀ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଆଲୋଚନାର ରୂପରେଖ ଉପରେ ପ୍ରାୟତଃ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହିସବୁ ବିବାଦ ଯୋଗୁଁ ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ୧୪ ଦିନିଆ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଆସନ୍ତାକାଲି ଅର୍ଥାତ ଏପ୍ରିଲ ୨୨ରେ ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହା ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ପୁଣିଥରେ ଆରମ୍ଭ ହେବ ନା ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପୁଣି ଆକ୍ରମଣ ହେବ, ତାହାକୁ ନେଇ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହା ସହିତ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁଣି ଥରେ ବନ୍ଦ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

ଆମେରିକାର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଆଜି ପାକିସ୍ତାନ ଗସ୍ତରେ ଯାଉଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଇରାନ ସହ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇପାରେ। ତେବେ ଇରାନ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି ମହମ୍ମଦ-ବାଗେର ଗାଲିବାଫ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକା ଧମକ ଦେଇ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ଯାହାକୁ ଇରାନ ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହିଁ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି ଏବଂ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜ ସ୍ବାର୍ଥ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛନ୍ତି।

ଇରାନ ତରଫରୁ ଏକ ୧୦-ଦଫା ସମ୍ବଳିତ ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଆମେରିକା ସହିତ ଅଣ-ଆକ୍ରମଣ ଚୁକ୍ତି, ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ପରମାଣୁ ସମୃଦ୍ଧିକରଣ ଅଧିକାରକୁ ସ୍ୱୀକୃତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟକ ଆମେରିକୀୟ କଟକଣା ହଟାଇବା, କ୍ଷତିପୂରଣ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଆଦି ସାମିଲ ଅଛି। ବିଶେଷ କରି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଲେବାନନରେ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ କଲା ପରେ ଇରାନ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏବେ ଏହା ଖୋଲା ଅଛି।

ଇରାନର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଆମେରିକା 'କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଏଥିପାଇଁ ନିଜର ସର୍ତ୍ତ ରଖିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ୧୫ଟି ସର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରମୁଖ ହେଉଛି: ଇରାନ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣ ନକରିବା, ଉଚ୍ଚ ମାନର ୟୁରାନିୟମ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବା, ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷମତାକୁ ସୀମିତ କରିବା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରକ୍ସି ଗୋଷ୍ଠୀ (ଯେପରିକି ହିଜବୁଲ୍ଲା) କୁ ସମର୍ଥନ ବନ୍ଦ କରିବା। ଇରାନ ଏହି ଦାବିଗୁଡ଼ିକୁ ଅଯୌକ୍ତିକ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛି।

ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବାର ଅନ୍ୟ ଏକ କାରଣ ହେଉଛି ଲେବାନନରେ ଇସ୍ରାଏଲର କ୍ରମାଗତ ଆକ୍ରମଣ। ଏଥିରେ ଏପ୍ରିଲ ୧୭ ସୁଦ୍ଧା ୨୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇସାରିଛି। ଯଦିଓ ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ଲେବାନନ୍ ମଧ୍ୟରେ ୧୦ ଦିନିଆ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି କରାଇଛନ୍ତି, ତଥାପି ଆଗକୁ ଆମେରିକା-ଇରାନ ଆଲୋଚନା ପ୍ରମୁଖ ତିନୋଟି ଦିଗ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ - ଇସ୍ରାଏଲ୍-ହିଜବୁଲ୍ଲା ଯୁଦ୍ଧର ସ୍ଥିତି, ପରମାଣୁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅଗ୍ରଗତି ଏବଂ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ର ସ୍ଥିତି।

ଇରାନ (Iran) ପକ୍ଷରୁ ବ୍ୟବସାୟିକ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ପାଇଁ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ପୁଣିଥରେ ଖୋଲାଯିବା ପରେ, ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଏକ ବଡ଼ ବୟାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ 'ଏୟାର ଫୋର୍ସ ୱାନ'ରେ ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ "ବେଶ୍ ଭଲ ଖବର" ଅଛି। ତେବେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଶତପ୍ରତିଶତ ଚୁକ୍ତି ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇରାନ ଉପରେ ଆମେରିକାର ନୌସେନା ଅବରୋଧ ବଳବତ୍ତର ରହିବ ବୋଲି ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ନାଟୋ ଏକ 'ପେପର୍ ଟାଇଗର'

ଏହି ଅବସରରେ ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜର ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ୍ ରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟ କରି ନାଟୋ (NATO) କୁ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ସେ ନାଟୋକୁ ଏକ "ପେପର୍ ଟାଇଗର" (କାଗଜ ବାଘ) ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦେବା ସହ ସେମାନଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି। ଟ୍ରମ୍ପ ଲେଖିଛନ୍ତି, "ବର୍ତ୍ତମାନ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ସ୍ଥିତି ସ୍ୱାଭାବିକ ହୋଇଯିବା ପରେ ନାଟୋ ପକ୍ଷରୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଫୋନ୍ ଆସିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ କହିଛି। ଯେତେବେଳେ ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ କୌଣସି କାମରେ ଆସିନଥିଲେ।"

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୁକ୍ତି ନହେବା ଯାଏଁ ଜାରି ରହିବ ନୌସେନା ଅବରୋଧ

ଇରାନ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ନିଜର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନରୁ ପଛକୁ ହଟିବ ନାହିଁ। ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇରାନ ସହ ଆମେରିକାର ଚୁକ୍ତି ୧୦୦% ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇରାନର ଜାହାଜ ଏବଂ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଅବରୋଧ ଜାରି ରହିବ। ଏହା ସହିତ ଇରାନ ଆଉ କେବେବି ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବନ୍ଦ ନକରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛି ଏବଂ ଏହାକୁ ବିଶ୍ୱ ବିରୋଧରେ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସେ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଆର୍ଥିକ ବିନିମୟ ବିନା ମିଳିବ ଆଣବିକ ସାମଗ୍ରୀ

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ହେବାକୁ ଥିବା ନୂଆ ଚୁକ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଶେଷ ହେବ କାରଣ ଅଧିକାଂଶ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଲୋଚନା ସରିଯାଇଛି। ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ଆମେରିକା ଇରାନଠାରୁ ଆଣବିକ ସାମଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିବ କିନ୍ତୁ ଏଥିପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଆର୍ଥିକ ବିନିମୟ କରାଯିବ ନାହିଁ। ଏହି ଚୁକ୍ତି ଲେବାନନ୍ (Lebanon) ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ (Israel) ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧବିରତି ସହ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଜଡ଼ିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଉତ୍ତେଜନା ପରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ସକାରାତ୍ମକ ଦିଗରେ ଅଗ୍ରସର ହୋଇଛି। ପ୍ରାପ୍ତ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ବୁଝାମଣା ଆଧାରରେ ପ୍ରମୁଖ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମାର୍ଗ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ କୁ ପୁଣିଥରେ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ସହମତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହା ସହିତ ଇରାନ ନିଜର ବିବାଦୀୟ ପରମାଣୁ ସମୃଦ୍ଧୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁଣି ଖୋଲିବ

ବିଶ୍ୱର ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାର୍ଗ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଗତ କିଛି ମାସ ଧରି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା କାରଣରୁ ଏହି ଜଳପଥ ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଫଳରେ ଇରାନ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖୋଲିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବା ସହ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ପରମାଣୁ ୟୁରାନିୟମ୍ ସମୃଦ୍ଧୀକରଣ ଉପରେ ରୋକ୍

ଆମେରିକା ଏବଂ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସବୁବେଳେ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହୋଇ ରହିଆସିଛି। ନୂତନ ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ ସରକାର ୟୁରାନିୟମ୍ ସମୃଦ୍ଧୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ତୁରନ୍ତ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହା ବଦଳରେ ଆମେରିକା ତରଫରୁ ଲଗାଯାଇଥିବା କିଛି କଠୋର ଅର୍ଥନୈତିକ କଟକଣା କୋହଳ କରାଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ

ଏହି ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି କେବଳ ଦୁଇ ଦେଶ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଏକ ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଆଣିଦେଇଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ବୁଝାମଣା ଫଳରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆଶଙ୍କା ହ୍ରାସ ପାଇବ ଏବଂ ବୈଶ୍ୱିକ ତୈଳ ଦର ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଆସିବ। ଏହି ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କୂଟନୀତିରେ ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।