ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ନେଇ ଜାରି ରହିଥିବା ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ ବା ‘ଲାଇଭ୍ ଫାୟାର ଡ୍ରିଲ୍’ ପାଇଁ ରଣନୀତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) କୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛି। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ତୈଳ ସଙ୍କଟ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।

ହୋରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଇରାନର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ

ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଇରାନର ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ ଏହି ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଇରାନ ଗଣମାଧ୍ୟମର ରିପୋର୍ଟ ମୁତାବକ, ସୁରକ୍ଷା କାରଣରୁ ଏହି ଜଳପଥକୁ କିଛି ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ବନ୍ଦ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଇରାନ ସେନା ହୋରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଆଡକୁ ଲାଇଭ୍ ମିସାଇଲ୍ ମାଡ଼ କରି ନିଜର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଆମେରିକା ସହ ବଢୁଥିବା ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଇରାନର ଏକ ଚେତାବନୀମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ।

ଆମେରିକାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ ସାମରିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି

ଇରାନର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ପରେ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ ନିଜର ସାମରିକ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଜୋରଦାର କରିଛି। ଆମେରିକା ନିଜର ବିଶାଳ ବିମାନବାହୀ ଯୁଦ୍ଧପୋତ USS Gerald R. Ford କୁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟକୁ ପଠାଇଛି, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ମୁତୟନ ଥିବା USS Abraham Lincoln ସହ ଯୋଗଦେବ। ଦୁଇ ଦେଶର ସେନା ମୁହାଁମୁହିଁ ହେବା ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି।

୨୦% ତୈଳ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ବିପଦ

ହୋରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ବିଶ୍ୱର ମୋଟ ତୈଳ ରପ୍ତାନିର ପ୍ରାୟ ୨୦ ଭାଗ ଏହି ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥ ଦେଇ ଯାଇଥାଏ। ଯଦି ଏହି ରାସ୍ତା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ବନ୍ଦ ରହେ, ତେବେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ଆକାଶଛୁାଁ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।

ଜେନେଭାରେ ଚାଲିଛି ଆଲୋଚନା

ଏପଟେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟପଟେ ଜେନେଭାରେ ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ପରମାଣୁ ଚୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ପରୋକ୍ଷ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରହିଛି। ତେବେ ଇରାନର ସୁପ୍ରିମ ଲିଡର ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନେଇ ଆମେରିକାକୁ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଆକ୍ରମଣର ପରିଣାମ ଭୟାବହ ହେବ।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପୁଣି ଥରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆଶଙ୍କା ଘନୀଭୂତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଇରାନ ସହ ବଢୁଥିବା ତିକ୍ତତା ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା ନିଜର ସାମରିକ ଶକ୍ତିକୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟକୁ ୫୦ରୁ ଅଧିକ ଲଢୁଆ ବିମାନ ପଠାଇଛି। ଏହି ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ F-22 Raptors, F-35 Lightning II ଏବଂ F-16 Fighting Falcons ସାମିଲ ରହିଛି। ଜେନିଭାରେ ଇରାନ ସହ ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନେଇ ପରୋକ୍ଷ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଆମେରିକାର ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ଏକ ବଡ଼ ଚେତାବନୀ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ଦ୍ୱିତୀୟ ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ କ୍ୟାରିୟର ମୁତୟନ

କେବଳ ଲଢୁଆ ବିମାନ ନୁହେଁ, ସମୁଦ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ନିଜର ଦବଦବା ବଢାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ କ୍ୟାରିୟର USS Gerald R. Ford ବର୍ତ୍ତମାନ କାରିବିୟାନରୁ ବାହାରି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଛି। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ USS Abraham Lincoln ମୁତୟନ ରହିଛି। ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କ୍ୟାରିୟର ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ଗ୍ରୁପ୍ ଏକାଠି ହେବା ଇରାନ ଉପରେ ଚାପ ପକାଇବା ପାଇଁ ଆମେରିକାର 'ମ୍ୟାକ୍ସିମମ୍ ପ୍ରେସର' ରଣନୀତିର ଏକ ଅଂଶ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।

ଇରାନ ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟିର ରଣନୀତି

ଆମେରିକାର ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସୂଚନା ମୁତାବକ, ଏହି ସାମରିକ ସଜ୍ଜା ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଅସ୍ଥିରତାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଫ୍ଲାଇଟ୍ ଟ୍ରାକିଂ ଡାଟା ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ବିଭିନ୍ନ ବେସ୍‌ରୁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଅଭିମୁଖେ ଉଡ଼ାଣ ଭରିଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ କିଛି ଏରିଆଲ୍ ରିଫୁଏଲିଂ ଟ୍ୟାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ପଠାଯାଇଛି, ଯାହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଅପରେସନ୍ ଚଳାଇବାର ସଙ୍କେତ ଦେଉଛି। ଆମେରିକା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଯଦି କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ସେମାନେ ଯେକୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି।