ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆଗକୁ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଆପଣ ନୋଟ୍ ଉପରେ ଦେଶର ଏକାଦଶତମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମିସାଇଲ୍ ମ୍ୟାନ୍ ଡ. ଏପିଜେ ଅବଦୁଲ କଲାମ ଏବଂ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର ଫଟୋ ଦେଖିପାରିବେ। ଅଦ୍ୟାବଧି କେବଳ ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା ନୋଟରେ ଜାତିର ପିତା ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଫଟୋ ଛପାଯାଇଛି। ଆଗକୁ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଫଟୋ ସହିତ ଠାକୁର ଏବଂ କଲାମଙ୍କ ଫଟୋ ଥିବା ନୋଟ୍ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଏବଂ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ଆରବିଆଇ) ଅନେକ ନୋଟ୍‌ରେ କଲାମ ଏବଂ ଠାକୁରଙ୍କ ୱାଟର ମାର୍କ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରୁଛି। ସୂଚନାନୁସାରେ, ଆରବିଆଇ ଏବଂ ସିକ୍ୟୁରିଟି ପ୍ରିଣ୍ଟିଂ ଆଣ୍ଡ ମିଟିଂ କର୍ପୋରେସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ଏସ୍‌ପିଏମ୍‌ସିଆଇଏଲ୍‌) ଆଇଆଇଟି-ଦିଲ୍ଲୀର ଏମିରେଟସ୍ ପ୍ରଫେସର ଦିଲୀପ ଟି ଶାହାଣୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗାନ୍ଧୀ, ଠାକୁର ଏବଂ କଲାମଙ୍କ ୱାଟର ମାର୍କର ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ନମୁନା ପଠାଇଛି। ତାଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ସେଟ୍‌ରୁ ବାଛିବାକୁ ଏବଂ ସରକାରଙ୍କ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ବିଚାର ପାଇଁ ରଖିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ୱାଟର ମାର୍କଗୁଡିକର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରୁଥିବା ପ୍ରଫେସର ଶାହାଣୀ ହେଉଛନ୍ତି ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋମ୍ୟାଗ୍ନେଟିକ୍ ଇନ୍‌ଷ୍ଟ୍ରୁମେଣ୍ଟ ଯନ୍ତ୍ରର ବିଶେଷଜ୍ଞ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମହାମାରୀ କରୋନା ସମୟରେ ଏକ ରୋଚକପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ଯ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। କରୋନା ଭୂତାଣୁ ଭୟରେ ଲୋକେ ଏତେ ମାତ୍ରାରେ ନୋଟଗୁଡିକୁ ସାନିଟାଇଜ୍ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ନୋଟଗୁଡ଼ିକର ରଙ୍ଗ ଖରାପ ହୋଇଯାଇଛି। ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ଯାଙ୍କକୁ କ୍ଷତି ସହିବାକୁ ପଡ଼ିଛି। ରିଜର୍ଭ ବ୍ଯାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ପୂର୍ବରୁ ଏତେ ପରମାଣରେ ନୋଟ ଖରାପ ହେବା କେବେ ନଜିର ଆସିନି।

୨୦୧୮-୧୯ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ୬ଲକ୍ଷ ୨ହାଜାର ଟଙ୍କିଆ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବ ବାଳେ ୨୦୨୦-୨୧ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ୪୫ କୋଟି ୪୮ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର କ୍ଷତି ସହିବାକୁ ପଡ଼ିଛି।

ସେହିପରି  ୨୦୧୮-୧୯ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ମଧ୍ଯ ଏକ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ୨୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୨୦୨୦ -୨୧ ରେ ଏହାର ସଂଖ୍ଯା ବଢି ୧୧ କୋଟି ୮୬ ଲକ୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଦୈନିକ କାରବାରରେ ୫୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ ୪୦ ପ୍ରତିଶ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ଫଳରେ ଅନ୍ଯ ନୋଟ୍ ତୁଳନର ୫ଶହ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ ଏତେ ମାତ୍ରାରେ ଖରାପ ହୋଇନାହିଁ।

ଛୋଟ ନୋଟଗୁଡିକ ପ୍ରତ୍ଯେକ ଦିନ ବ୍ଯବାର ଯୋଗୁ ଏତେ ଖରାପ ହୋଇ ନହିଁ। ହେଲେ ବଡ ନୋଟ ଗୁଡିକର ବ୍ଯବହାର ଏତେ ପରିମାଣରେ ହୋଇ ନ ଥିବା ହେତୁ ଏହାକୁ ସାନିଟାଇଜ କିମ୍ବା ଧୋଇକି ଆମେ ରଖି ଦେଇଥାଉ ଯେଉଁଥି ପାଇଁ ନୋଟରୁ ରଙ୍ଗ ଛାଡି ଖରାପ ହୋଇଯାଇଛି। ଯାହାଫଳରେ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ଯାଙ୍କକୁ କ୍ଷତି ସହିବାକୁ ପଡ଼ିଛି।