ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସୋନମ ୱାଙ୍ଗଚୁକ୍‌ଙ୍କ ନାଁରୁ NSA ହଟାଇଲେ ସରକାର । ଖୁବଶୀଘ୍ର ଜେଲ୍‌ରୁ ମୁକୁଳିବେ ଲଦାଖ ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀ ସୋନମ ୱାଙ୍ଗଚୁକ । କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଶନିବାର ଦିନ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ (National Security Act - NSA) ଅଧୀନରେ ବନ୍ଦୀ ଥିବା ଲଦାଖର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପରିବେଶବିତ୍ ତଥା ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ସୋନମ ୱାଙ୍ଗଚୁକଙ୍କ ଅଟକାଦେଶକୁ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଇଛନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି। ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ, ଲଦାଖରେ ଶାନ୍ତି, ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ପାରସ୍ପରିକ ବିଶ୍ୱାସର ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ରହିଛନ୍ତି।

ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏକ ବିବୃତ୍ତିରେ କହିଛି ଯେ, ସମସ୍ତ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ସହ ସକାରାତ୍ମକ ଏବଂ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନାକୁ ସହଜ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି। ସରକାରଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ସୋନମ ୱାଙ୍ଗଚୁକ ତାଙ୍କ ଅଟକ ଅବଧିର ପ୍ରାୟ ଅଧା ସମୟ କାଟି ସାରିଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଲଦାଖରେ କ୍ରମାଗତ ବନ୍ଦ ଏବଂ ବିକ୍ଷୋଭ ଯୋଗୁଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ, ବ୍ୟବସାୟୀ, ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଏବଂ ସମଗ୍ର ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ୁଥିବା ସରକାର ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ନେତାମାନଙ୍କ ସହ ନିରନ୍ତର ଆଲୋଚନା ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି।

ସରକାରଙ୍କ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପର କିଛି ଦିନ ପରେ ଆସିଛି। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୭ ତାରିଖକୁ ଶୁଣାଣି ଘୁଞ୍ଚାଇବା ସହ ୱାଙ୍ଗଚୁକଙ୍କ ଖରାପ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ତାଙ୍କ ଅଟକ ନିଷ୍ପତ୍ତିର ପୁନର୍ବିଚାର କରିବାକୁ କେନ୍ଦ୍ରକୁ କହିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଗୀତାଞ୍ଜଳି ଆଙ୍ଗମୋ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଏହି ଅଟକକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିଥିଲେ, ଯାହାର ପ୍ରଥମ ଶୁଣାଣି ଗତବର୍ଷ ଅକ୍ଟୋବର ୬ରେ ହୋଇଥିଲା। 

ଲଦାଖକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟ ପାହ୍ୟା ଏବଂ ସମ୍ବିଧାନର ଷଷ୍ଠ ଅନୁସୂଚୀରେ ସାମିଲ କରିବା ଦାବିରେ ଆନ୍ଦୋଳନ ତୀବ୍ର ହେବା ପରେ, ଗତ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୬, ୨୦୨୫ରେ ଲେହ ଜିଲ୍ଲା ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ ୱାଙ୍ଗଚୁକଙ୍କୁ ଏନଏସଏ (NSA) ବଳରେ ଅଟକ ରଖାଯାଇଥିଲା। ପରେ ତାଙ୍କୁ ରାଜସ୍ଥାନର ଜୋଧପୁର ଜେଲକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା। ସରକାର ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଯେ, ୱାଙ୍ଗଚୁକ ନେପାଳ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ଭଳି ବିଦ୍ରୋହ ପାଇଁ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ଉସକାଉଥିଲେ। ଏଥିସହ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୪ ତାରିଖର ହିଂସା ସହ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଯୋଡ଼ା ଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ୪ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ସହ ୧୬୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ।

କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MHA) ବୁଧବାର ଜାତୀୟ ଗୀତ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ପାଇଁ ନୂତନ ନିୟମାବଳୀ ଜାରି କରିଛି। ଏହି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ତ୍ତମାନ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରେ ‘ଜନ ଗଣ ମନ’ (ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ) ପୂର୍ବରୁ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ଗାନ କରାଯିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ, ଯେତେବେଳେ ବି ଏହି ଗୀତ ଗାନ କରାଯିବ କିମ୍ବା ବଜାଯିବ, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଛିଡ଼ା ହେବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।

କଣ ରହିଛି ନୂଆ ଗାଇଡଲାଇନ୍?

କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ନୂତନ ଗାଇଡଲାଇନ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେଉଁଠାରେ ଜାତୀୟ ଗୀତ ଏବଂ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଉଭୟ ବଜାଯିବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି, ସେଠାରେ ପ୍ରଥମେ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ଏବଂ ପରେ ‘ଜନ ଗଣ ମନ’ ବଜାଯିବ। ସମସ୍ତ ସ୍କୁଲରେ ଦିନର ଆରମ୍ଭ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ର ସାମୂହିକ ଗାନ ସହିତ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ଗୀତର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ୬ଟି ପଦ (stanzas) ଗାନ କରାଯିବ, ଯାହାର ଅବଧି ପ୍ରାୟ ୩ ମିନିଟ୍ ୧୦ ସେକେଣ୍ଡ ରହିବ।

ସିନେମା ହଲ୍ ପାଇଁ ନିୟମ କୋହଳ

ତେବେ ସିନେମା ହଲ୍ କିମ୍ବା ଥିଏଟର ପାଇଁ ଏହି ନିୟମରେ କିଛିଟା କୋହଳ କରାଯାଇଛି। ଯଦି କୌଣସି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କିମ୍ବା ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀର ଅଂଶବିଶେଷ ଭାବରେ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ବଜାଯାଏ, ତେବେ ଦର୍ଶକମାନଙ୍କୁ ଛିଡ଼ା ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ। କାରଣ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେବା ସହ ବିଶୃଙ୍ଖଳା ଦେଖାଦେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଥାଏ।

ସରକାରଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ

ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ‘ଜନ ଗଣ ମନ’ ଭଳି ଜାତୀୟ ଗୀତ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’କୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସରକାର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଦେଶରେ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ର ୧୫୦ ତମ ବର୍ଷ ପୂର୍ତ୍ତି ପାଳନ କରାଯାଉଥିବା ସମୟରେ ଏହି ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି। ପୂର୍ବରୁ କେବଳ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ ଥିବାବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜାତୀୟ ଗୀତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିୟମାବଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି।