ପାକିସ୍ତାନର ନିଜସ୍ୱ ଉତ୍ପାଦିତ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ JF-17 ଥଣ୍ଡର ବର୍ତ୍ତମାନ ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ପାକିସ୍ତାନ ଏହାକୁ ନିଜର ବୈଷୟିକ ସଫଳତା ବୋଲି ଦାବି କରୁଥିବାବେଳେ, ଅନ୍ୟ ପଟେ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଏହାକୁ ଏକ ବଡ଼ 'ବ୍ଲଣ୍ଡର' ବା ବୈଷୟିକ ବିଫଳତା ବୋଲି ଅଭିହିତ କରୁଛନ୍ତି। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନର ପ୍ରକୃତ ସତ୍ୟତା କ’ଣ।

ପ୍ରଚାରର କରାମତି (PR Wonder) ନା ବାସ୍ତବତା?

ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ଦେଇ ଗତି କରୁଥିବା ପାକିସ୍ତାନ ବର୍ତ୍ତମାନ ନିଜର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଧାରିବା ପାଇଁ JF-17 ଥଣ୍ଡର ବିକ୍ରି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାକ, ବାଂଲାଦେଶ, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବ ଭଳି ଦେଶ ଏହି ବିମାନ କିଣିବାକୁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ଦାବି କରୁଛନ୍ତି ଯେ, ମେ ୨୦୨୫ରେ ଭାରତ ସହ ହୋଇଥିବା ସଂଘର୍ଷରେ ଏହି ବିମାନର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଚମତ୍କାର ଥିଲା। ଏହାର ଦାମ୍ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶର ବିମାନ ତୁଳନାରେ ଯଥେଷ୍ଟ କମ୍ (ପ୍ରାୟ ୩୦-୪୦ ନିୟୁତ ଡଲାର) ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ 'ଗରିବ ଦେଶର F-16' ବୋଲି ପ୍ରଚାର କରାଯାଉଛି।

ବୈଷୟିକ ତ୍ରୁଟି ଏବଂ ଦୁର୍ଘଟଣା (The Blunder)

ପାକିସ୍ତାନର ଏହି ଦାବି ପଛରେ ଥିବା ସତ୍ୟତା କିନ୍ତୁ କିଛି ଅଲଗା। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, JF-17 ଥଣ୍ଡରରେ ଗୁରୁତର ଇଞ୍ଜିନ ଏବଂ ରାଡାର ଜନିତ ସମସ୍ୟା ରହିଛି।

* ଇଞ୍ଜିନ ସମସ୍ୟା: ଏଥିରେ ବ୍ୟବହୃତ ଚୀନ୍ ନିର୍ମିତ ଇଞ୍ଜିନରୁ କଳା ଧୂଆଁ ବାହାରିବା ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ଯାନ୍ତ୍ରିକ ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଦେବା ଏକ ସାଧାରଣ ଘଟଣା।

* ଦୁର୍ଘଟଣା ଇତିହାସ: ଗତ ୧୩ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ବିମାନର ପ୍ରାୟ ୫ଟି ବଡ଼ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଛି। ଜୁନ୍ ୨୦୨୪ରେ ପଞ୍ଜାବ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଏକ JF-17 ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଏହାର ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

* ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା: ପାକିସ୍ତାନ ପାଖରେ ବାର୍ଷିକ ମାତ୍ର ୨୦ଟି ବିମାନ ତିଆରି କରିବାର କ୍ଷମତା ରହିଛି, ଯାହା ବିଦେଶୀ ଚାହିଦା ମେଣ୍ଟାଇବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ।

ଋଣ ଶୁଝିବାକୁ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସାୟ

ସବୁଠାରୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ବିଷୟ ହେଲା, ପାକିସ୍ତାନ ଏହି ବିମାନ ବିକ୍ରି କରି ନିଜର ବିପୁଳ ବିଦେଶୀ ଋଣ ପରିଶୋଧ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛି। ବିଶେଷକରି ସାଉଦି ଆରବର ଋଣ ଶୁଝିବା ପାଇଁ ଏହା ଏକ 'ବାର୍ଟର ସିଷ୍ଟମ' (Barter System) ଭଳି କାମ କରୁଛି। ତେବେ ଏହା ଏକ ପ୍ରକୃତ ସଫଳତା ନା କେବଳ ଋଣରୁ ମୁକୁଳିବା ପାଇଁ ଏକ ମିଥ୍ୟା ପ୍ରଚାର (PR Stunt), ତାହା ଭବିଷ୍ୟତ ହିଁ କହିବ।

ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଅଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା (IAF) ଖୁବଶୀଘ୍ର ୧୧୪ଟି ନୂଆ ରାଫେଲ (Rafale) ଜେଟ୍ ପାଇପାରେ। ୨୦୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ଶେଷରେ ଫ୍ରାନ୍ସର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଇମାନୁଏଲ ମାକ୍ରୋନଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ରହିଛି। ଏହି ଗସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ଡିଫେନ୍ସ ଆକ୍ୱିଜିସନ୍ କାଉନସିଲ୍ (DAC) ଏହି କ୍ରୟକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିପାରେ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସଂସ୍ଥାର ଅନୁମୋଦନ ପରେ ଏହି ଐତିହାସିକ ଡିଲ୍ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

କାହିଁକି ଜରୁରୀ ରାଫେଲ ଚୁକ୍ତି?

ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ମାତ୍ର ୨୯ଟି ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଗୋଟିଏ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନରେ ୧୮-୨୦ଟି ବିମାନ ଥାଏ। ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ୪୨ଟି ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ମଞ୍ଜୁର କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବାସ୍ତବ ଚିତ୍ର ଏହାଠାରୁ ଭିନ୍ନ। ଚୀନ୍ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର ବିପଦକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ବାୟୁସେନାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ଜରୁରୀ ହୋଇପଡିଛି। ସ୍ୱଦେଶୀ ତେଜସ୍ ବିମାନର ଡେଲିଭରୀ ଧିମା ଥିବାବେଳେ AMCA ଆସିବାକୁ ଅନେକ ବର୍ଷ ବାକି ଅଛି। ତେଣୁ ଏହି ୧୧୪ଟି ରାଫେଲ ବିମାନ କ୍ରୟ ବାୟୁସେନା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ଚୁକ୍ତିର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୩.୨୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି।

ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଯୋଜନା

ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ, ୧୧୪ଟି ରାଫେଲ ମଧ୍ୟରୁ ୧୮ଟି ବିମାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅବସ୍ଥାରେ (ଫ୍ଲାଏ-ଆୱେ) କିଣାଯିବ ଏବଂ ବାକି ବିମାନ ଭାରତରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯିବ। 'ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ' ଅଧୀନରେ ପ୍ରାୟ ୮୦ ପ୍ରତିଶତ ବିମାନ ଦେଶରେ ତିଆରି ହେବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ସ୍ୱଦେଶୀ ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହାର ହେବ। ଏଥିରେ ୮୮ଟି ସିଙ୍ଗଲ୍-ସିଟ୍ ଏବଂ ୨୬ଟି ଟ୍ୱିନ୍-ସିଟ୍ ବିମାନ ସାମିଲ ରହିବ। ଡସଲ୍ଟ ଏଭିଏସନ୍ ଏଥିପାଇଁ ଭାରତୀୟ ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀଗୁଡିକ ସହ ଚୁକ୍ତି କରିପାରେ।

ସୋର୍ସ କୋଡ୍ ସମସ୍ୟା କ’ଣ?

ରାଫେଲ କ୍ରୟ ସହ 'ସୋର୍ସ କୋଡ୍' ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ସୋର୍ସ କୋଡ୍ ହେଉଛି ବିମାନର 'ମସ୍ତିଷ୍କ', ଯାହା ସ୍ଥିର କରେ ଜେଟ୍ କିପରି ଉଡ଼ିବ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ କିପରି କାମ କରିବ। ପୂର୍ବରୁ ଫ୍ରାନ୍ସ ଭାରତକୁ ଏହି କୋଡ୍ ଦେଇନଥିଲା, ଫଳରେ ଭାରତ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ମୁତାବକ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏଥିରେ ସଂଯୋଗ କରିପାରିନଥିଲା। ଯଦି ଏଥର ମଧ୍ୟ ସୋର୍ସ କୋଡ୍ ନ ମିଳେ, ତେବେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଭାରତକୁ ପୁଣିଥରେ ଫ୍ରାନ୍ସ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।