ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାକୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭର କରିବା ଦିଗରେ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ପଞ୍ଚମ ପିଢ଼ିର ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ମିଡିୟମ୍ କମ୍ବେଟ୍ ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ (AMCA) ନିର୍ମାଣ ଲାଗି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରାୟ ₹୧୫,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ରିକ୍ୱେଷ୍ଟ ଫର୍ ପ୍ରୋପୋଜାଲ୍ (RFP) କିମ୍ବା ଟେଣ୍ଡର ଜାରି କରାଯାଇଛି।

ଟାଟା, L&T ଏବଂ ଭାରତ ଫୋର୍ଜ ମଧ୍ୟରେ କଡ଼ା ପ୍ରତିଯୋଗିତା

ଏହି ମେଗା ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ପାଇଁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ୩ଟି ପ୍ରମୁଖ ସଂସ୍ଥାକୁ ସର୍ଟଲିଷ୍ଟ କରିଛି। ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ ଟାଟା ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (TASL), ଲାର୍ସନ୍ ଆଣ୍ଡ ଟୁବ୍ରୋ (L&T) ସହ ଭାରତ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (BEL) ଏବଂ ଭାରତ ଫୋର୍ଜ ସହ BEML। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବେ ଏହି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟରୁ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଏରୋନେଟିକ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (HAL)କୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହା ଫଳରେ ଭାରତରେ ଏକ ଦ୍ୱିତୀୟ ତଥା ନୂତନ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ନିର୍ମାଣ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ବାଟ ଫିଟିପାରିଛି।

AMCA ର ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ୟ

ଏହି ଷ୍ଟିଲ୍‌ଥ ଫାଇଟର ଜେଟ୍‌ର ଡିଜାଇନ୍ ଡିଆରଡିଓ (DRDO) ଅଧୀନରେ ଥିବା ଏରୋନୋଟିକାଲ୍ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ ଏଜେନ୍ସି (ADA) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରାଥମିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏଥିରେ ଆମେରିକାର GE-414 ଇଞ୍ଜିନ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଭାରତରେ ନିର୍ମିତ ଫ୍ରାନ୍ସର ସାଫ୍ରାନ୍ (Safran) ଇଞ୍ଜିନ୍ ଲାଗିବ। ଆଶା କରାଯାଉଛି ଯେ ୨୦୨୭ ସୁଦ୍ଧା ଏହାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରୋଟୋଟାଇପ୍ (ନମୁନା ବିମାନ) ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଯିବ ଏବଂ ୨୦୨୮ ରୁ ୨୦୨୯ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ପ୍ରଥମ ଉଡ଼ାଣ ଭରିବ। ୨୦୩୫ ବେଳକୁ ଏହାର ଲଗାତାର ସିରିଜ୍ ଉତ୍ପାଦନ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି। ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା (IAF) ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏଭଳି ୧୨୦ଟି ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ନିଜ ବାହିନୀରେ ସାମିଲ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଛି।

ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କ୍ଷମତା

ଚଳିତ ମାସ ଆରମ୍ଭରେ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏନ୍. ଚନ୍ଦ୍ରବାବୁ ନାଇଡୁ ପୁଟ୍ଟାପର୍ଥୀଠାରେ ଏହି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟର ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେସନ୍ ଏବଂ ଫ୍ଲାଇଟ୍ ଟେଷ୍ଟିଂ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ AMCA ଯୁଦ୍ଧବିମାନରେ ସୁପର-କ୍ରୁଜ୍, ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (AI), ଷ୍ଟିଲ୍‌ଥ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଦୂରଗାମୀ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବହନ କରିବାର କ୍ଷମତା ରହିବ। ଏହା ଆମେରିକାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ F-35, ଚୀନ୍‌ର J-20 ଏବଂ ଋଷିଆର Su-57 ଭଳି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ କଡ଼ା ଟକ୍କର ଦେବ। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ବାୟୁସେନାରେ ଥିବା ପୁରୁଣା Su-30 MKI ଫାଇଟର ଜେଟ୍ ଗୁଡ଼ିକର ସ୍ଥାନ ନେବ ବୋଲି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦିଲ୍ଲୀ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ରେଖା ଗୁପ୍ତା ଗୁରୁବାର ଦିନ ଏକ ବଡ଼ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଆମେରିକା-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଇନ୍ଧନ ସଙ୍କଟ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଭାବକୁ ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ସେ 'ମେରା ଭାରତ, ମେରା ଯୋଗଦାନ' ଅଭିଯାନର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଅଭିଯାନ ଅଧୀନରେ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ସପ୍ତାହକୁ ଦୁଇ ଦିନ ଘରୁ କାମ କରିବା (ୱାର୍କ-ଫ୍ରମ୍-ହୋମ୍), ଅଫିସ୍ ସମୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ଆସନ୍ତା ବର୍ଷେ ପାଇଁ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ବିଦେଶ ଗସ୍ତ ଉପରେ କଟକଣା ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଇନ୍ଧନ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ବିନିମୟ ହ୍ରାସ କରିବା ଆହ୍ୱାନ ପରେ ଦିଲ୍ଲୀ ସରକାର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି।

ସରକାରୀ ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ, ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସପ୍ତାହକୁ ୨ ଦିନ ୱାର୍କ-ଫ୍ରମ୍-ହୋମ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯିବ। ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ଏବଂ ଶ୍ରମ ବିଭାଗ ଏହାର ତଦାରଖ କରିବ। ଏହା ସହିତ ଟ୍ରାଫିକ୍ ସମସ୍ୟା ଏବଂ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାର ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର, ଦିଲ୍ଲୀ ଏବଂ ପୌରସଂସ୍ଥା ଅଫିସ୍ ସମୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯିବ।

ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ନିଷ୍ପତ୍ତି କ୍ରମେ ଦିଲ୍ଲୀ ସରକାରଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଅଧିକାରୀମାନେ ଆସନ୍ତା ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ କୌଣସି ସରକାରୀ ବିଦେଶ ଗସ୍ତ କରିବେ ନାହିଁ। ଖର୍ଚ୍ଚ କାଟ୍ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସନ୍ତା ୩ ମାସ ପାଇଁ ସରକାର କୌଣସି ବଡ଼ ସାର୍ବଜନୀନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବା ସମ୍ମିଳନୀ ଆୟୋଜନ କରିବେ ନାହିଁ। ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ସରକାରୀ ଗାଡ଼ିର ବ୍ୟବହାର କମ୍ କରି ପବ୍ଲିକ୍ ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟ କିମ୍ବା କାର୍-ପୁଲିଂ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଉଛି।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ଆହ୍ୱାନକୁ ସମର୍ଥନ କରି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ରେଖା ଗୁପ୍ତା ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ସପ୍ତାହରେ ଗୋଟିଏ ଦିନ 'ନୋ ଭେଇକିଲ୍ ଡେ' ପାଳନ କରିବାକୁ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି। ସରକାର ଆସନ୍ତା ୬ ମାସ ପାଇଁ ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ, ସିଏନଜି ଏବଂ ହାଇବ୍ରିଡ୍ ଗାଡ଼ି କିଣିବା ଉପରେ ରୋକ୍ ଲଗାଇଛନ୍ତି। ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସୋମବାର ଦିନ ମେଟ୍ରୋରେ ଯାତ୍ରା କରିବେ ବୋଲି ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି। ଯଦି କର୍ମଚାରୀମାନେ ପବ୍ଲିକ୍ ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ପରିବହନ ଭତ୍ତା ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ସରକାର ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି। ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ଏସି ତାପମାତ୍ରା ୨୪°C ରୁ ୨୬°C ମଧ୍ୟରେ ରଖିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ଏହି ଅଭିଯାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶୀ ଉତ୍ପାଦ ଏବଂ ଘରୋଇ ପର୍ଯ୍ୟଟନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଯିବ। ମଲ୍ ଏବଂ ସୁପରମାର୍କେଟରେ 'ମେଡ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ' ଉତ୍ପାଦ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିଭାଗ ରଖିବା ସହ ସରକାରୀ କ୍ରୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯିବ।

ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ତାରିଖରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ତୈଳ ପରିବହନ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଏକ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ପିଡବ୍ଲ୍ୟୁଡି (PWD), ଦିଲ୍ଲୀ ଜଳ ବୋର୍ଡ ଏବଂ ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବିଭାଗ ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ବୈଠକ ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଗାଡ଼ିର ବ୍ୟବହାରକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଜାରି କରିଛନ୍ତି।

ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ବିପ୍ଳବ ଆସିବାକୁ ଯାଉଛି। ଘରୋଇ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଟେକ୍ନୋଲୋଜି କମ୍ପାନୀ ଆଇଜି ଡିଫେନ୍ସ (IG Defence) ନିଜର ବହୁପ୍ରତୀକ୍ଷିତ ‘ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କାଲ୍’ (Project KAL) ବିଷୟରେ ଘୋଷଣା କରିଛି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଅଧୀନରେ କମ୍ପାନୀ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲଙ୍ଗ୍-ରେଞ୍ଜ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ଡ୍ରୋନ୍ ବା ଆତ୍ମଘାତୀ ଡ୍ରୋନ୍ ବିକଶିତ କରୁଛି, ଯାହା ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଠିକଣାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିବ।

୧୦୦୦ କିମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭେଦିବ ଲକ୍ଷ୍ୟ

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ‘ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କାଲ୍’ ଅଧୀନରେ ନିର୍ମିତ ହେଉଥିବା ଏହି ଡ୍ରୋନର ରେଞ୍ଜ୍ ବା ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କ୍ଷମତା ପ୍ରାୟ ୧୦୦୦ କିଲୋମିଟର ରହିବ। ଏହା ୩ ରୁ ୫ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ି ଶତ୍ରୁର ଗତିବିଧି ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ସହ ସୁଯୋଗ ଦେଖି ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିବ। ବିଶେଷ କରି ଶତ୍ରୁର ରାଡାର୍ ଷ୍ଟେସନ୍, ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ ହବ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରଣନୈତିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି।

ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର

ବର୍ତ୍ତମାନର ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଇରାନର ସାହେଦ୍-୧୩୬ ଭଳି କାମିକାଜେ ଡ୍ରୋନର ଚାହିଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଭାରତର ‘ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କାଲ୍’ ଏକ ଗେମ୍ ଚେଞ୍ଜର ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରେ। ଏହା ବ୍ୟୟବହୁଳ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ତୁଳନାରେ ଶସ୍ତା ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ବହୁଳ ମାତ୍ରାରେ ବ୍ୟବହାର କରି ଶତ୍ରୁର ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମକୁ ଅଚଳ କରାଯାଇପାରିବ।

ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ରହିଛି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସମ୍ପର୍କ

ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଆଇଜି ଡିଫେନ୍ସ ନିକଟରେ ଓଡ଼ିଶାର ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ୩୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବିନିଯୋଗରେ ଏକ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଡ୍ରୋନ୍ ନିର୍ମାଣ ୟୁନିଟ୍ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଛି। ‘ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ’ ଏବଂ ‘ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ’ ଅଭିଯାନକୁ ସଫଳ କରିବା ଦିଗରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ ବୋଲି କମ୍ପାନୀର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ ମେଜର ଜେନେରାଲ୍ (ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ) ଆର.ସି. ପାଢୀ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ଏକ ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଫ୍ରାନ୍ସ ସହିତ ୩.୨୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଏକ ବୃହତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅଧୀନରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପାଇଁ ୧୧୪ଟି ରାଫେଲ୍ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ କ୍ରୟ କରାଯିବ। ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଫ୍ରାନ୍ସ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଇମାନୁଏଲ୍ ମାକ୍ରୋନଙ୍କ ଦିଲ୍ଲୀ ଗସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଚଳିତ ସପ୍ତାହରେ ଏହି ଚୁକ୍ତିକୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ଯଦି ଏହି ଚୁକ୍ତି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଚୁକ୍ତି ହେବ। ଏହି ଚୁକ୍ତିର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ହେଉଛି 'ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ' କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ। ମୋଟ ୧୧୪ ବିମାନ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ଟି ବିମାନ ଭାରତରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯିବ। ଏଥିପାଇଁ ଫ୍ରାନ୍ସ ଭାରତକୁ ଉନ୍ନତ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ବା ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବ ଏବଂ ଏକ ରଣନୈତିକ ଭାଗିଦାରୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶୀୟ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ଏହି ଲଢୁଆ ବିମାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତ ନିକଟରେ ୩୬ଟି ରାଫେଲ୍ ବିମାନ ରହିଛି, ଯାହାର ଶେଷ 'ସି' (C) ଭାରିଆଣ୍ଟ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୪ରେ ବାୟୁସେନାରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲା। ଏହାବ୍ୟତୀତ ନୌସେନା ପାଇଁ ୨୬ଟି 'ଏମ୍' (M) ଭାରିଆଣ୍ଟ ରାଫେଲ୍ ପାଇଁ ୬୩,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଚୁକ୍ତି ମଧ୍ୟ ହୋଇସାରିଛି। ଏହି ନୂତନ ୧୧୪ଟି ବିମାନ ସାମିଲ ହେଲେ ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ବୃହତ୍ତମ ରାଫେଲ୍ ଅପରେଟର୍ ହେବ। ରାଫେଲ୍ ଏକ ବହୁମୁଖୀ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ, ଯାହା ଆକାଶମାର୍ଗରେ ଶତ୍ରୁକୁ ମାତ୍ ଦେବା ଏବଂ ସଠିକ୍ ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କରିବାରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ପରିଚିତ।

ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଅଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା (IAF) ଖୁବଶୀଘ୍ର ୧୧୪ଟି ନୂଆ ରାଫେଲ (Rafale) ଜେଟ୍ ପାଇପାରେ। ୨୦୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ଶେଷରେ ଫ୍ରାନ୍ସର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଇମାନୁଏଲ ମାକ୍ରୋନଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ରହିଛି। ଏହି ଗସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ଡିଫେନ୍ସ ଆକ୍ୱିଜିସନ୍ କାଉନସିଲ୍ (DAC) ଏହି କ୍ରୟକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିପାରେ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସଂସ୍ଥାର ଅନୁମୋଦନ ପରେ ଏହି ଐତିହାସିକ ଡିଲ୍ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

କାହିଁକି ଜରୁରୀ ରାଫେଲ ଚୁକ୍ତି?

ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ମାତ୍ର ୨୯ଟି ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଗୋଟିଏ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନରେ ୧୮-୨୦ଟି ବିମାନ ଥାଏ। ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ୪୨ଟି ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ମଞ୍ଜୁର କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବାସ୍ତବ ଚିତ୍ର ଏହାଠାରୁ ଭିନ୍ନ। ଚୀନ୍ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର ବିପଦକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ବାୟୁସେନାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ଜରୁରୀ ହୋଇପଡିଛି। ସ୍ୱଦେଶୀ ତେଜସ୍ ବିମାନର ଡେଲିଭରୀ ଧିମା ଥିବାବେଳେ AMCA ଆସିବାକୁ ଅନେକ ବର୍ଷ ବାକି ଅଛି। ତେଣୁ ଏହି ୧୧୪ଟି ରାଫେଲ ବିମାନ କ୍ରୟ ବାୟୁସେନା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ଚୁକ୍ତିର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୩.୨୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି।

ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଯୋଜନା

ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ, ୧୧୪ଟି ରାଫେଲ ମଧ୍ୟରୁ ୧୮ଟି ବିମାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅବସ୍ଥାରେ (ଫ୍ଲାଏ-ଆୱେ) କିଣାଯିବ ଏବଂ ବାକି ବିମାନ ଭାରତରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯିବ। 'ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ' ଅଧୀନରେ ପ୍ରାୟ ୮୦ ପ୍ରତିଶତ ବିମାନ ଦେଶରେ ତିଆରି ହେବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ସ୍ୱଦେଶୀ ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହାର ହେବ। ଏଥିରେ ୮୮ଟି ସିଙ୍ଗଲ୍-ସିଟ୍ ଏବଂ ୨୬ଟି ଟ୍ୱିନ୍-ସିଟ୍ ବିମାନ ସାମିଲ ରହିବ। ଡସଲ୍ଟ ଏଭିଏସନ୍ ଏଥିପାଇଁ ଭାରତୀୟ ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀଗୁଡିକ ସହ ଚୁକ୍ତି କରିପାରେ।

ସୋର୍ସ କୋଡ୍ ସମସ୍ୟା କ’ଣ?

ରାଫେଲ କ୍ରୟ ସହ 'ସୋର୍ସ କୋଡ୍' ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ସୋର୍ସ କୋଡ୍ ହେଉଛି ବିମାନର 'ମସ୍ତିଷ୍କ', ଯାହା ସ୍ଥିର କରେ ଜେଟ୍ କିପରି ଉଡ଼ିବ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ କିପରି କାମ କରିବ। ପୂର୍ବରୁ ଫ୍ରାନ୍ସ ଭାରତକୁ ଏହି କୋଡ୍ ଦେଇନଥିଲା, ଫଳରେ ଭାରତ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ମୁତାବକ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏଥିରେ ସଂଯୋଗ କରିପାରିନଥିଲା। ଯଦି ଏଥର ମଧ୍ୟ ସୋର୍ସ କୋଡ୍ ନ ମିଳେ, ତେବେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଭାରତକୁ ପୁଣିଥରେ ଫ୍ରାନ୍ସ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।