ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଅଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା (IAF) ଖୁବଶୀଘ୍ର ୧୧୪ଟି ନୂଆ ରାଫେଲ (Rafale) ଜେଟ୍ ପାଇପାରେ। ୨୦୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ଶେଷରେ ଫ୍ରାନ୍ସର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଇମାନୁଏଲ ମାକ୍ରୋନଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ରହିଛି। ଏହି ଗସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ଡିଫେନ୍ସ ଆକ୍ୱିଜିସନ୍ କାଉନସିଲ୍ (DAC) ଏହି କ୍ରୟକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିପାରେ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସଂସ୍ଥାର ଅନୁମୋଦନ ପରେ ଏହି ଐତିହାସିକ ଡିଲ୍ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

କାହିଁକି ଜରୁରୀ ରାଫେଲ ଚୁକ୍ତି?

ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ମାତ୍ର ୨୯ଟି ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଗୋଟିଏ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନରେ ୧୮-୨୦ଟି ବିମାନ ଥାଏ। ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ୪୨ଟି ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ମଞ୍ଜୁର କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବାସ୍ତବ ଚିତ୍ର ଏହାଠାରୁ ଭିନ୍ନ। ଚୀନ୍ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର ବିପଦକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ବାୟୁସେନାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ଜରୁରୀ ହୋଇପଡିଛି। ସ୍ୱଦେଶୀ ତେଜସ୍ ବିମାନର ଡେଲିଭରୀ ଧିମା ଥିବାବେଳେ AMCA ଆସିବାକୁ ଅନେକ ବର୍ଷ ବାକି ଅଛି। ତେଣୁ ଏହି ୧୧୪ଟି ରାଫେଲ ବିମାନ କ୍ରୟ ବାୟୁସେନା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ଚୁକ୍ତିର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୩.୨୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି।

ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଯୋଜନା

ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ, ୧୧୪ଟି ରାଫେଲ ମଧ୍ୟରୁ ୧୮ଟି ବିମାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅବସ୍ଥାରେ (ଫ୍ଲାଏ-ଆୱେ) କିଣାଯିବ ଏବଂ ବାକି ବିମାନ ଭାରତରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯିବ। 'ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ' ଅଧୀନରେ ପ୍ରାୟ ୮୦ ପ୍ରତିଶତ ବିମାନ ଦେଶରେ ତିଆରି ହେବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ସ୍ୱଦେଶୀ ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହାର ହେବ। ଏଥିରେ ୮୮ଟି ସିଙ୍ଗଲ୍-ସିଟ୍ ଏବଂ ୨୬ଟି ଟ୍ୱିନ୍-ସିଟ୍ ବିମାନ ସାମିଲ ରହିବ। ଡସଲ୍ଟ ଏଭିଏସନ୍ ଏଥିପାଇଁ ଭାରତୀୟ ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀଗୁଡିକ ସହ ଚୁକ୍ତି କରିପାରେ।

ସୋର୍ସ କୋଡ୍ ସମସ୍ୟା କ’ଣ?

ରାଫେଲ କ୍ରୟ ସହ 'ସୋର୍ସ କୋଡ୍' ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ସୋର୍ସ କୋଡ୍ ହେଉଛି ବିମାନର 'ମସ୍ତିଷ୍କ', ଯାହା ସ୍ଥିର କରେ ଜେଟ୍ କିପରି ଉଡ଼ିବ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ କିପରି କାମ କରିବ। ପୂର୍ବରୁ ଫ୍ରାନ୍ସ ଭାରତକୁ ଏହି କୋଡ୍ ଦେଇନଥିଲା, ଫଳରେ ଭାରତ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ମୁତାବକ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏଥିରେ ସଂଯୋଗ କରିପାରିନଥିଲା। ଯଦି ଏଥର ମଧ୍ୟ ସୋର୍ସ କୋଡ୍ ନ ମିଳେ, ତେବେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଭାରତକୁ ପୁଣିଥରେ ଫ୍ରାନ୍ସ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।