ପରିବାର ନିୟୋଜନ ତଥା ଅନିଚ୍ଛାକୃତ ଗର୍ଭଧାରଣରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ପାଇଁ ମହିଳାମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଗର୍ଭନିରୋଧକ (Contraceptives) ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ବେଳେବେଳେ ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରେ। ବ୍ରିଟେନର ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ସହିତ ଏପରି ଏକ ଅଭାବନୀୟ ଘଟଣା ଘଟିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଗର୍ଭନିରୋଧକ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ନେବା ପରେ ସେ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ନିଜ ଆଖିର ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ହରାଇ ବସିଛନ୍ତି।

କିପରି ଘଟିଲା ଏହି ଘଟଣା?

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ମହିଳା ଜଣକ ନିଜ ସୁବିଧା ପାଇଁ କଣ୍ଟ୍ରାସେପ୍ଟିଭ୍ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ (Contraceptive Injection) ର ବିକଳ୍ପ ବାଛିଥିଲେ। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅବସ୍ଥାରେ ଏହାକୁ ଏକ ସାଧାରଣ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ବୋଲି ଭାବିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା। ସେ ଭାବିଥିଲେ ଯେ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟର ଚାପ କିମ୍ବା ଥକ୍କାପଣ ହେତୁ ହୋଇପାରେ। ମାତ୍ର ଯେତେବେଳେ ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା, ସେତେବେଳେ ସେ ବିପଦର ଆଶଙ୍କା କରିଥିଲେ। ଡାକ୍ତରୀ ପରୀକ୍ଷାରୁ ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା ଯେ ଏହି ହରମୋନାଲ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

'ଇଡିଓପାଥିକ୍ ଇଣ୍ଟ୍ରାକ୍ରାନିଆଲ୍ ହାଇପରଟେନସନ୍' କ'ଣ?

ଡାକ୍ତରୀ ଯାଞ୍ଚରୁ ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା ଯେ ମହିଳା ଜଣକ ଦୁର୍ଲଭ 'ଇଡିଓପାଥିକ୍ ଇଣ୍ଟ୍ରାକ୍ରାନିଆଲ୍ ହାଇପରଟେନସନ୍' (Idiopathic Intracranial Hypertension - IIH) ର ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି। ଗର୍ଭନିରୋଧକରେ ଥିବା ହରମୋନ୍ କାରଣରୁ ତାଙ୍କ ମସ୍ତିଷ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ତରଳ ପଦାର୍ଥ (Liquid) ର ଚାପ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା। ଏହି ବର୍ଦ୍ଧିତ ଚାପ ସିଧାସଳଖ ଅପ୍ଟିକ୍ ନର୍ଭ (Optic Nerve) ଅର୍ଥାତ୍ ଆଖିର ସ୍ନାୟୁ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସ୍ନାୟୁଗୁଡ଼ିକ ଗୁରୁତର ଭାବରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କର ଦେଖିବାର କ୍ଷମତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା।

ଚିକିତ୍ସା ଏବଂ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ

ମହିଳାଙ୍କୁ ଅନେକ ସପ୍ତାହ ଧରି ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଭର୍ତ୍ତି ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ତାଙ୍କ ମସ୍ତିଷ୍କରୁ ଚାପ କମାଇବା ପାଇଁ ଡାକ୍ତରମାନେ ମେରୁଦଣ୍ଡରୁ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ବାହାର କରିବା ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆପଣାଇଥିଲେ। ତେବେ ଡାକ୍ତରମାନଙ୍କର ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଉଦ୍ୟମ ସତ୍ତ୍ୱେ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫେରି ପାରିନଥିଲା। ଏବେ ଏହି ମହିଳା ଜଣକ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନ୍ୟ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସତର୍କ କରାଉଛନ୍ତି ଯେ, କୌଣସି ବି ହରମୋନାଲ ଗର୍ଭନିରୋଧକ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିପଦ ବିଷୟରେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଯଦିଓ ଏଭଳି ଘଟଣା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିରଳ, ତଥାପି ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଏଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଇ ନପାରେ। ଯଦି କୌଣସି ପ୍ରକାର ଗର୍ଭନିରୋଧକ ନେବା ପରେ କ୍ରମାଗତ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ଆଖି ଆଗରେ ଅନ୍ଧାର ଛାଇଯିବା କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ଏହାକୁ ଆଦୌ ଅଣଦେଖା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ବିନା ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ଏପରି ଔଷଧ କିମ୍ବା ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ନେବାଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଜରୁରୀ।

ମାଇଗ୍ରେନ୍‌କୁ ଅନେକ ସମୟରେ ଲୋକେ କେବଳ ତୀବ୍ର ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଭାବି ଅଣଦେଖା କରିଦିଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହା ମହିଳାମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ବା ହାଇ ବ୍ଲଡ୍ ପ୍ରେସରର (High BP) ଆଶଙ୍କାକୁ ବଢାଇପାରେ। ଆଜିକାଲିର ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ମାଇଗ୍ରେନ୍ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ସମସ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଯଦି ସମୟ ଥାଉ ଥାଉ ଏହାର ଉପଚାର କରା ନ ଯାଏ, ତେବେ ଏହା ହୃଦରୋଗର କାରଣ ମଧ୍ୟ ସାଜିପାରେ।

ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ କାହିଁକି ରହିଛି ବିପଦ?

ମହିଳାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମାଇଗ୍ରେନ୍ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ମଧ୍ୟରେ ସିଧାସଳଖ ସମ୍ପର୍କ ହରମୋନ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହ ଜଡିତ ରହିଛି। ଋତୁସ୍ରାବ, ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଏବଂ ମେନୋପୋଜ୍ ସମୟରେ ଶରୀରରେ ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍ ହରମୋନ୍ର ଉତ୍ଥାନ-ପତନ ଘଟିଥାଏ, ଯାହା ମାଇଗ୍ରେନ୍‌ର କାରଣ ସାଜେ। ମାଇଗ୍ରେନ୍ ଆଟାକ୍ ସମୟରେ ରକ୍ତନଳୀ ସଙ୍କୁଚିତ ଓ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ, ଫଳରେ ରକ୍ତଚାପ ହଠାତ୍ ବଢିଯାଏ। ବାରମ୍ବାର ମାଇଗ୍ରେନ୍ ଆଟାକ୍ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରରେ ଷ୍ଟ୍ରେସ୍ ହରମୋନ୍ ବଢିଯାଏ, ଯାହା ବିପିକୁ ଅସନ୍ତୁଳିତ କରିଥାଏ।

କାହା ପ୍ରତି ରହିଛି ଅଧିକ ଆଶଙ୍କା?

ଯେଉଁ ମହିଳାମାନେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ମାଇଗ୍ରେନ୍ ସମସ୍ୟାରେ ପୀଡିତ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଠାରେ ହାଇ ବିପିର ଆଶଙ୍କା ଅଧିକ ଥାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ମୋଟାପଣ, ମାନସିକ ଚାପ, ଅନିୟମିତ ନିଦ୍ରା, ଧୂମପାନ ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ କଫି ସେବନ କରୁଥିବା ମହିଳାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ବିପଦ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ। ବିଶେଷ କରି ମେନୋପୋଜ୍ ବୟସରେ ପହଞ୍ଚୁଥିବା ମହିଳା ଏବଂ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ପରିବାରରେ ହୃଦରୋଗର ଇତିହାସ ରହିଛି, ସେମାନେ ଅଧିକ ସତର୍କ ରହିବା ଉଚିତ୍।

ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କ’ଣ କରିବେ?

ମାଇଗ୍ରେନ୍ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ପାଇଁ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ ଆପଣାଇବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ।

* ଦିନକୁ ଅତିକମରେ ୭ରୁ ୮ ଘଣ୍ଟା ଶୋଇବା ସହ ଚାପମୁକ୍ତ ରହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।

* ଖାଦ୍ୟରେ ଲୁଣ ଏବଂ କଫିର ମାତ୍ରା ସୀମିତ ରଖନ୍ତୁ।

* ନିୟମିତ ଯୋଗ, ପ୍ରାତଃ ଭ୍ରମଣ ଏବଂ ହାଲୁକା ବ୍ୟାୟାମ ରକ୍ତଚାପକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖେ।

* ମାଇଗ୍ରେନ୍ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଖାଦ୍ୟଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ ଏବଂ ପ୍ରଚୁର ପାଣି ପିଅନ୍ତୁ।

* ଡାକ୍ତରଙ୍କ ବିନା ପରାମର୍ଶରେ କୌଣସି ଔଷଧ ସେବନ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ ଏବଂ ସମୟ ସମୟରେ ବିପି ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।