ଷ୍ଟକ୍ ବ୍ରୋକରଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଋଣ ନିୟମ କଡ଼ାକଡ଼ି କଲା RBI; ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ରୁ ଲାଗୁ ହେବ ନୂଆ ଗାଇଡଲାଇନ୍

Suryakanta — Mon, 16 Feb 2026 17:44:40 +0530

ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ଷ୍ଟକ୍ ବ୍ରୋକର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ୟାପିଟାଲ ମାର୍କେଟ୍ ମଧ୍ୟସ୍ଥିଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ବ୍ୟାଙ୍କ ଋଣ ଉପରେ ନିୟମ କଡ଼ାକଡ଼ି କରିଛି। ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବା ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିପଦ ହ୍ରାସ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଆରବିଆଇ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଏହି ନୂତନ ନିୟମ ଆସନ୍ତା ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ ତାରିଖରୁ ଲାଗୁ ହେବ।

ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହେଲା ୧୦୦% କୋଲାଟେରାଲ୍

ନୂତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ତ୍ତମାନ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡିକ ଷ୍ଟକ୍ ବ୍ରୋକରମାନଙ୍କୁ କେବଳ 'ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ' (Fully Secured) ଭିତ୍ତିରେ ଋଣ ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବେ। ଅର୍ଥାତ୍, ବ୍ରୋକରମାନଙ୍କୁ ଋଣ ନେବା ପାଇଁ ଋଣ ପରିମାଣର ସମାନ ମୂଲ୍ୟର ବନ୍ଧକ ବା କୋଲାଟେରାଲ୍ (Collateral) ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହି କୋଲାଟେରାଲ୍ ନଗଦ ଟଙ୍କା, ସରକାରୀ ସିକ୍ୟୁରିଟି, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ସମ୍ପତ୍ତି ଆକାରରେ ହୋଇପାରେ। ତେବେ, ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମିଆଦ ଥିବା କମର୍ସିଆଲ୍ ପେପର୍ ଏବଂ ନନ୍-କନଭର୍ଟିବଲ୍ ଡିବେଞ୍ଚରକୁ ବନ୍ଧକ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ନାହିଁ।

ବ୍ୟାଙ୍କ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ପାଇଁ ନୂଆ ସର୍ତ୍ତ

ବ୍ରୋକରମାନଙ୍କ ତରଫରୁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଜାରି କରିବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଆରବିଆଇ ନିୟମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି। ଏଣିକି ବ୍ୟାଙ୍କ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ପାଇଁ ଅତିକମରେ ୫୦% କୋଲାଟେରାଲ୍ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ, ଯେଉଁଥିରୁ ସର୍ବନିମ୍ନ ୨୫% ନଗଦ ଆକାରରେ ରହିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି। ପୂର୍ବରୁ ଏହି ନିୟମ ଏତେ କଡ଼ାକଡ଼ି ନଥିଲା।

ପ୍ରୋପ୍ରାଇଟୋରୀ ଟ୍ରେଡିଂ ଉପରେ କଟକଣା

ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଆରବିଆଇ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡିକ ବ୍ରୋକରମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ଟ୍ରେଡିଂ (Proprietary Trading) ପାଇଁ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ। କେବଳ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ର ଯଥା ମାର୍କେଟ୍ ମେକିଂ ଏବଂ ଡେବ୍ଟ ୱେରହାଉସିଂ ପାଇଁ କିଛିଟା ରିହାତି ମିଳିବ। ଯଦି କୋଲାଟେରାଲର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଏ, ତେବେ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡିକ ତୁରନ୍ତ ଅତିରିକ୍ତ ଅର୍ଥ ଦାବି (Margin Call) କରିବା ପାଇଁ ଚୁକ୍ତିରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରଖିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ଡିଜିଟାଲ ଠକେଇ ହେଲେ ମିଳିବ ୨୫,୦୦୦ ଟଙ୍କାର କ୍ଷତିପୂରଣ: ନୂଆ ନିୟମ ଆଣୁଛି RBI

Tapas Ranjan Nanda — Fri, 06 Feb 2026 16:45:50 +0530

ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ଗ୍ରାହକ ସୁରକ୍ଷା ନିୟମରେ ବ୍ୟାପକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ଡିଜିଟାଲ ଠକେଇ, ମିସ୍-ସେଲିଂ ଏବଂ ଋଣ ଆଦାୟକାରୀଙ୍କ ଜୁଲମରୁ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ନୂଆ ନିୟମାବଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି। ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ, ଛୋଟ ଧରଣର ଡିଜିଟାଲ ଠକେଇର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ୨୫,୦୦୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷତିପୂରଣ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ।

କ୍ଷତିପୂରଣ ପାଇଁ ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା

ପ୍ରସ୍ତାବିତ ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଠକେଇ ହୋଇଥିବା ଅର୍ଥରାଶିର ୮୫% କିମ୍ବା ୨୫,୦୦୦ ଟଙ୍କା (ଯେଉଁଟି କମ୍ ଥିବ) କ୍ଷତିପୂରଣ ଆକାରରେ ମିଳିବ। ଏହି ସୁବିଧା ଜଣେ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଜୀବନରେ କେବଳ ଥରେ ମିଳିବ। ଏପରିକି ଯେଉଁ ଗ୍ରାହକମାନେ ନିଜର OTP ସେୟାର କରି ଠକେଇର ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଲାଭ ପାଇପାରିବେ। RBI ଗଭର୍ଣ୍ଣର ସଞ୍ଜୟ ମାଲହୋତ୍ରା କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଠକେଇର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ RBI ୭୦% ଅର୍ଥ ଭରଣା କରିବ ଏବଂ ବାକି ୩୦% ବ୍ୟାଙ୍କ ଓ ଗ୍ରାହକ ସମାନ ଭାବେ ବହନ କରିବେ।

ଆର୍ଥିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ବିକ୍ରି ଏବଂ ଋଣ ଆଦାୟ

ଡିଜିଟାଲ ଠକେଇ ବ୍ୟତୀତ, ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଆର୍ଥିକ ଦ୍ରବ୍ୟର ଭୁଲ ବିକ୍ରି ବା 'ମିସ୍-ସେଲିଂ' (Mis-selling) ରୋକିବାକୁ ମଧ୍ୟ କଡ଼ା ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉଛି। ବ୍ୟାଙ୍କ କାଉଣ୍ଟରରେ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ଥାର୍ଡ-ପାର୍ଟି ପ୍ରଡକ୍ଟ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ହେବା ଜରୁରୀ। ଏହା ସହିତ ଋଣ ଆଦାୟ ପାଇଁ ନିୟୋଜିତ ଏଜେଣ୍ଟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକକ ନିୟମାବଳୀ ପ୍ରଣୟନ କରାଯିବ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଅଯଥା ହয়রାଣ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ଏହି ସମସ୍ତ ବିଷୟରେ ଖୁବଶୀଘ୍ର ଡ୍ରାଫ୍ଟ ଗାଇଡଲାଇନ୍ ଜାରି କରାଯିବ।