ବର୍ତ୍ତମାନର ଡିଜିଟାଲ ଯୁଗରେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଇଣ୍ଟରନେଟର କୁପ୍ରଭାବରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପିତାମାତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ବଲିଉଡ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶିଳ୍ପା ସେଟ୍ଟୀ ‘ସେଫର୍ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଡେ’ (Safer Internet Day) ଅବସରରେ ପିତାମାତାଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟବହାରରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାରଣ କରିବା ବଦଳରେ ସେମାନଙ୍କୁ ‘ଡିଜିଟାଲ୍ ସଚେତନ’ କରାଇବା ଅଧିକ ଜରୁରୀ।

୧୬ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ନଜର ରଖିବା ‘ଯତ୍ନ’, ‘ନିୟନ୍ତ୍ରଣ’ ନୁହେଁ

ଶିଳ୍ପା ନିଜ ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମରେ ଏକ ଭିଡିଓ ସେୟାର କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ୧୬ ବର୍ଷ ବୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିଲାମାନଙ୍କ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଗତିବିଧି ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପିତାମାତାଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ। ଏହାକୁ ସେ ‘ନିୟନ୍ତ୍ରଣ’ (Control) ନୁହେଁ, ବରଂ ‘ଯତ୍ନ’ (Care) ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି। ପିଲାମାନେ କ’ଣ ଦେଖୁଛନ୍ତି ଏବଂ କେଉଁ ଧରଣର ବିଷୟବସ୍ତୁ ସହ ଜଡିତ ଅଛନ୍ତି, ତାହା ଜାଣିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ।

ଖୋଲାଖୋଲି କଥା ହେବା ଜରୁରୀ

ଶିଳ୍ପାଙ୍କ ମତରେ, କେବଳ ପ୍ୟାରେଣ୍ଟାଲ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ଲଗାଇବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ପିଲାମାନଙ୍କ ସହ ଖୋଲାଖୋଲି କଥା ହେବା ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱାସ ବଢିଥାଏ। ସେ କହିଛନ୍ତି, "ନୀରବତାରେ କୌତୁହଳ ବଢେ, କିନ୍ତୁ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଦ୍ୱାରା ସମାଧାନ ମିଳେ।" ତେଣୁ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଇଣ୍ଟରନେଟର ଭଲ ଓ ଖରାପ ଦିଗ ବିଷୟରେ ବୁଝାଇବା ଉଚିତ୍।

ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସବୁବେଳେ ସତ ନୁହେଁ

ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଏହା ଶିଖାଇବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେ ଅନ୍‌ଲାଇନ୍‌ରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସବୁକିଛି ସତ କିମ୍ବା ନିରାପଦ ନୁହେଁ। ଶିଳ୍ପା ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ନିଜ ପିଲାଙ୍କୁ ‘ଡିଜିଟାଲ୍ ଆଡିକ୍ଟ’ (ନିଶାଗ୍ରସ୍ତ) ନ କରାଇ, ସଚେତନ ନାଗରିକ ଭାବେ ଗଢି ତୋଳନ୍ତୁ। ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ସମସ୍ତ ଅଭିଭାବକଙ୍କୁ ଏକାଠି ହୋଇ ପିଲାଙ୍କ ଡିଜିଟାଲ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ଗାଜିଆବାଦରୁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖଦ ତଥା ହୃଦୟ ବିଦାରକ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଏଠାରେ ଏକ ଅନଲାଇନ୍ ଗେମ୍‌ର ନିଶା ତିନିଜଣ ନାବାଳିକା ଭଉଣୀଙ୍କ ଜୀବନ ନେଇଛି। 'କୋରିଆନ୍ ଲଭର୍' ନାମକ ଏକ ଗେମ୍ ଖେଳି ଗୋଟିଏ ପରିବାରର ତିନି ଝିଅ ୯ମ ମହଲାରୁ ଡେଇଁ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ଏହି ଘଟଣା ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଶୋକର ଛାୟା ଖେଳାଇ ଦେଇଛି।

ଗାଜିଆବାଦର ଟିଲା ମୋଡ୍ ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭାରତ ସିଟିରେ ଏହି ଅଭାବନୀୟ ଘଟଣା ଘଟିଛି। ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଚେତନ କୁମାରଙ୍କ ତିନି ଝିଅ ନିଶିକା (୧୬), ପ୍ରାଚୀ (୧୪) ଏବଂ ପାଖୀ (୧୨) ବିଳମ୍ବିତ ରାତି ପ୍ରାୟ ୨:୩୦ ସମୟରେ ନିଜ ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟର ୯ମ ମହଲାରୁ ତଳକୁ ଡେଇଁ ପଡିଥିଲେ। ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଲୋକମାନେ ଦୌଡ଼ି ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ରକ୍ତ ଜୁଡୁବୁଡୁ ଅବସ୍ଥାରେ ତିନି ଭଉଣୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ହସ୍ପିଟାଲ ନେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଡାକ୍ତର ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ମୃତ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।

କ’ଣ ଏହି 'କୋରିଆନ୍ ଲଭର୍' ଗେମ୍?

ପ୍ରାଥମିକ ତଦନ୍ତରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ତିନି ଭଉଣୀ 'କୋରିଆନ୍ ଲଭର୍' (Korean Lover) ନାମକ ଏକ ଅନଲାଇନ୍ ଟାସ୍କ-ବେସ୍ଡ ଗେମ୍‌ ଖେଳୁ ଥିଲେ। ମୃତକଙ୍କ ବାପାଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଗେମ୍‌ରେ ମୋଟ ୫୦ଟି ଟାସ୍କ ରହିଥିଲା। ଘଟଣା ଦିନ ପିଲାମାନଙ୍କର ଶେଷ ଟାସ୍କ ଥିଲା, ଯାହାକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଏଭଳି ଚରମ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ। ବାଲକୋନିରୁ ଡେଇଁବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଏକ ଛୋଟ ସିଡ଼ିର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ।

ସୁଇସାଇଡ୍ ନୋଟ୍ ଏବଂ ପୋଲିସ ତଦନ୍ତ

ଘଟଣାସ୍ଥଳରୁ ପୋଲିସକୁ ଏକ ସୁଇସାଇଡ୍ ନୋଟ୍ ମିଳିଛି, ଯେଉଁଥିରେ କେବଳ 'ମମି ପାପା ସରି' ଲେଖାଯାଇଛି। ଏଥିରୁ ପିଲାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଥିବା ମାନସିକ ଚାପ ସ୍ପଷ୍ଟ ବାରି ହୋଇପଡୁଛି। ଏସିପି ଅତୁଲ କୁମାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ପୋଲିସ ମୃତଦେହକୁ ବ୍ୟବଚ୍ଛେଦ ପାଇଁ ପଠାଇଛି ଏବଂ ଘଟଣାର ଗମ୍ଭୀରତାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଯାଞ୍ଚ ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ପିଲାମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ଜବତ କରାଯାଇ ଡିଜିଟାଲ୍ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ପଠାଯାଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ରହସ୍ୟମୟ ଗେମ୍ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ମିଳିପାରିବ।

ଅନଲାଇନ୍ ଗେମ୍ କେବଳ ମନୋରଞ୍ଜନର ମାଧ୍ୟମ ନୁହେଁ, ବରଂ ଅନେକ ସମୟରେ ଏହା ଜୀବନ ପାଇଁ ବିପଦ ପାଲଟୁଛି। ନିକଟରେ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ଗାଜିଆବାଦରେ ତିନି ଜଣ ଭଉଣୀଙ୍କ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି। ପୋଲିସ ଏହି ଘଟଣାର ତଦନ୍ତ କରୁଥିବା ବେଳେ ଏହା ପଛରେ ‘କୋରିଆନ୍ ଲଭର୍’ (Korean Lover) ନାମକ ଏକ ଅନଲାଇନ୍ ଗେମ୍ ଥିବା ସନ୍ଦେହ କରାଯାଉଛି।

ଗାଜିଆବାଦ ଘଟଣା ଏବଂ ‘କୋରିଆନ୍ ଲଭର୍’ ରହସ୍ୟ

ଗାଜିଆବାଦର ଭାରତ ସିଟି ସୋସାଇଟିରେ ରହୁଥିବା ତିନି ଭଉଣୀ ୯ ମହଲା କୋଠାରୁ ଡେଇଁ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିଲେ। ମୃତକଙ୍କ ବାପାଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ତାଙ୍କ ଝିଅମାନେ ଏକ ଅନଲାଇନ୍ ଗେମ୍ ଖେଳୁଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ଟାସ୍କ ପୂରଣ କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା। ଏଥିରେ ମୋଟ ୫୦ଟି ଟାସ୍କ ରହିଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କର ୧୪ ବର୍ଷୀୟ ଝିଅ ଏହି ଗେମ୍‌ରେ ଲିଡର୍ ଥିଲା। ପିଲାମାନେ ଏତେ ଗୋପନୀୟ ଭାବରେ ଏହା ଖେଳୁଥିଲେ ଯେ ପରିବାର ଲୋକଙ୍କୁ ଏହାର ସାମାନ୍ୟ ସୁରାକ ମଧ୍ୟ ମିଳିନଥିଲା।

ବ୍ଲୁ ହ୍ୱେଲ୍ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ଭୟାବହତା

ଏହି ଘଟଣା ପୁଣିଥରେ ବ୍ଲୁ ହ୍ୱେଲ୍ (Blue Whale) ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ଭୟଙ୍କର ସ୍ମୃତିକୁ ତାଜା କରିଦେଇଛି। ୨୦୧୬-୧୭ ମସିହାରେ ଋଷିଆରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଗେମ୍ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଅନେକ ପିଲାଙ୍କ ଜୀବନ ନେଇଥିଲା। ଏହା କୌଣସି ସାଧାରଣ ଗେମ୍ ନଥିଲା ବରଂ ଏକ ୫୦ ଦିନିଆ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କୁ ନିଜକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବା, ନ ଶୋଇବା ଏବଂ ଶେଷରେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିବା ଭଳି ମାରାତ୍ମକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ଭାରତରେ ମଧ୍ୟ ଏହି କାରଣରୁ ଅନେକ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ମାମଲା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା।

କିକି ଏବଂ ମୋମୋ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ପ୍ରଭାବ

କେବଳ ବ୍ଲୁ ହ୍ୱେଲ୍ ନୁହେଁ, ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ‘କିକି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ’ ଏବଂ ‘ମୋମୋ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ’ ମଧ୍ୟ ବେଶ୍ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହିଥିଲା। କିକି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜରେ ଚଳନ୍ତା ଗାଡ଼ିରୁ ଓହ୍ଲାଇ ଡ୍ୟାନ୍ସ କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଲୋକ ଦୁର୍ଘଟଣାର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ। ସେହିପରି ମୋମୋ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜରେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରାଇ ବିଭିନ୍ନ ବିପଜ୍ଜନକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା।

କିପରି ପରିଚାଳିତ ହୁଏ ଏହି ମାରାତ୍ମକ ଖେଳ?

ଏଭଳି ବିପଜ୍ଜନକ ଗେମ୍ ଗୁଗୁଲ୍ ପ୍ଲେ ଷ୍ଟୋର୍ କିମ୍ବା ଆପ୍ ଷ୍ଟୋର୍‌ରେ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇନଥାଏ। ଏଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଗ୍ରୁପ୍, କମ୍ୟୁନିଟି ପେଜ୍ କିମ୍ବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମେସେଜ୍ ଜରିଆରେ ପରିଚାଳିତ ହୁଏ। ଏଥିରେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ଏପରି ପ୍ରଭାବିତ (Manipulate) କରାଯାଏ ଯେ, ସେମାନେ ଟାସ୍କ ପୂରଣ କରିବା ନିଶାରେ ନିଜ ଜୀବନ ହାରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ପଛାନ୍ତି ନାହିଁ। ଅଭିଭାବକମାନେ ପିଲାଙ୍କ ଅନଲାଇନ୍ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ନିତାନ୍ତ ଜରୁରୀ।