ଆସନ୍ତା ମେ ୧ ତାରିଖ, ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଚଳିତ ବର୍ଷର ବୁଦ୍ଧ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପାଳନ କରାଯାଉଛି। ହିନ୍ଦୁ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରତିବର୍ଷ ବୈଶାଖ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଦିନଟିକୁ ପାଳନ କରାଯାଏ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ବୈଶାଖୀ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ପୌରାଣିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଦିନଟି ଭଗବାନ ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ କାରଣ ଏହି ତିଥିରେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ପବିତ୍ର ଅବସରରେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ଏକ ବିଶେଷ ଶିକ୍ଷା, ଯାହା ଆମକୁ ନିଜର ପ୍ରକୃତ ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଇଥାଏ।

ନିଜର ମୂଲ୍ୟ କିପରି ଚିହ୍ନିବେ?

ପ୍ରାୟତଃ ଦେଖାଯାଏ ଯେ ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ନିଜର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟର କଥାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ନିରାଶ ହୁଅନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଭଗବାନ ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ନିଜର ଏକ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ କାହାଣୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ଦେଇଛନ୍ତି। କାହାଣୀ ଅନୁଯାୟୀ, ଥରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ମଣିଷ ଜୀବନର ପ୍ରକୃତ ମୂଲ୍ୟ କ'ଣ?" ବୁଦ୍ଧ ହସିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଚମକୁଥିବା ରତ୍ନ (ପଥର) ଦେଇ କହିଲେ, "ଯାଅ ବଜାରରୁ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝି ଆସ, କିନ୍ତୁ ମନେରଖିବ, ଏହାକୁ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବିକ୍ରି କରିବ ନାହିଁ।"

ବଜାରରେ ପଥରର ମୂଲ୍ୟ

ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ପ୍ରଥମେ ଜଣେ କମଳା ବିକ୍ରେତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ ପଥରଟି ଦେଖାଇ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ପଚାରିଲେ। ବିକ୍ରେତା ଜଣକ ସେହି ଚମକୁଥିବା ପଥରଟିକୁ ଦେଖି କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହା ବଦଳରେ ତୁମକୁ ୧୨ଟି କମଳା ଦେଇପାରିବି।" ଏହାପରେ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ଜଣେ ପରିବା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହା ବଦଳରେ ଏକ ବସ୍ତା ଆଳୁ ଦେଇପାରିବି।"

ଆହୁରି ଆଗକୁ ଯାଇ ସେ ଜଣେ ସୁନାରୀଙ୍କୁ ସେହି ପଥରଟି ଦେଖାଇଲେ। ସୁନାରୀ ଜଣକ ସେହି ରତ୍ନକୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହା ପାଇଁ ୫୦ ହଜାର ଟଙ୍କା ଦେବି।" ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ମନା କରିବାରୁ ସେ ସୁନାରୀ ଲକ୍ଷେ ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଗଲେ। ଶେଷରେ, ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ସହରର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ହୀରା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ହୀରା ବ୍ୟବସାୟୀ ଜଣକ ସେହି ରତ୍ନକୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ଏକ ଲାଲ କପଡା ବିଛାଇ ତାହାକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ଏହା ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ। ମୋର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପତ୍ତି ବିକ୍ରି କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ଦେଇହେବ ନାହିଁ।"

ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଶିକ୍ଷା

ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରିଆସିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ। ବୁଦ୍ଧ ଶାନ୍ତ ସ୍ୱରରେ ବୁଝାଇଲେ, "ମଣିଷ ଜୀବନର ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ଏହି ପଥର ପରି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ଜ୍ଞାନ, ସାମର୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ବୁଝାମଣା ଅନୁଯାୟୀ ତୁମର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି। ତେଣୁ ଯଦି କେହି ତୁମକୁ କମ୍ ଆକଳନ କରନ୍ତି, ତେବେ ନିରାଶ ହୁଅ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁନିଆରେ ତୁମେ ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ ଏବଂ ତୁମର ପ୍ରକୃତ ମୂଲ୍ୟ କେବଳ ତୁମେ ନିଜେ ହିଁ ଜାଣିପାରିବ।"

ବୁଦ୍ଧ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ୨୦୨୬ ଅବସରରେ ଏହି କାହାଣୀ ଆମକୁ ବାର୍ତ୍ତା ଦିଏ ଯେ, ଆମର ପ୍ରକୃତ ମୂଲ୍ୟ କେବେହେଲେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମତାମତ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ନାହିଁ। ବରଂ ଏହା ଆମ ନିଜର ପରିଚୟ, ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ସକାରାତ୍ମକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ସେଥିପାଇଁ ସର୍ବଦା ନିଜ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ନିଜର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ଚିହ୍ନିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରନ୍ତୁ।

ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଏକ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ଭିଡିଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି, ଯାହା ପ୍ରମାଣ କରୁଛି ଯେ ମାନବିକତା ଏବଂ ସଚ୍ଚୋଟତା ଆଜି ମଧ୍ୟ ସମାଜରେ ବଞ୍ଚି ରହିଛି। "କର୍ମ ଫଳ" ଏବଂ "ସଚ୍ଚୋଟତା ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୀତି" ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏହି କାହାଣୀଟି ଅନେକଙ୍କ ଆଖିରେ ଲୁହ ଆଣିଦେଇଛି।

ଘଟଣାଟିର ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଜଣେ ସାଧାରଣ ଦୋକାନୀ ଏବଂ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କଠାରୁ। ଦୋକାନୀ ଜଣକ ସକାଳୁ ଦୋକାନ ଖୋଲିବା ମାତ୍ରେ ଦେଖନ୍ତି ଯେ ଜଣେ ମହିଳା ତାଙ୍କୁ ୧୦ ଟଙ୍କା ଫେରାଇବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ଛିଡା ହୋଇଛନ୍ତି। ମହିଳା ଜଣକ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ ଗତକାଲି ଭୁଲବଶତଃ ଦୋକାନୀ ତାଙ୍କୁ ୧୦ ଟଙ୍କା ଅଧିକ ଦେଇଦେଇଥିଲେ। ଦୋକାନୀ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ପଚାରିଥିଲେ ଯେ ଗତକାଲି ଆପଣ ୨ ଟଙ୍କା ପାଇଁ ମୂଲଚାଲ କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଆଜି ୧୦ ଟଙ୍କା ଫେରାଇବାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛନ୍ତି? ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ମହିଳା ଜଣକ କହିଥିଲେ, "ମୂଲଚାଲ କରିବା ମୋର ଅଧିକାର, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟର ହକ୍ ପଇସା ରଖିବା ପାପ।" ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗତ ସ୍ୱାମୀ ଶିଖାଇଥିଲେ ଯେ ଅନ୍ୟର ପଇସା ରଖିଲେ ତାହା ପିଲାମାନଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ଉପରେ ଖରାପ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ।

ମହିଳାଙ୍କ ଏହି ନୀତିବାଣୀ ଦୋକାନୀଙ୍କ ବିବେକକୁ ଦୋହଲାଇ ଦେଇଥିଲା। ସେ ନିଜର ଭୁଲ୍ ବୁଝିପାରି ତୁରନ୍ତ ବଜାରରେ ଥିବା ହୋଲସେଲର ପ୍ରକାଶଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୌଡ଼ି ଯାଇଥିଲେ। ଦୋକାନୀ ଜଣକ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ ଯେ ସେ ବିଲରେ ହେରଫେର କରି ପ୍ରକାଶଙ୍କର ୩୦୦ ଟଙ୍କା ଠକି ନେଇଥିଲେ। ସେ ସେହି ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ କରି କହିଥିଲେ ଯେ ସେ ନିଜ ପିଲାମାନଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି ପାପ କର୍ମର ପ୍ରଭାବ ପକାଇବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ନାହିଁ।

ଦୋକାନୀଙ୍କ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖି ହୋଲସେଲର ପ୍ରକାଶ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ। ପ୍ରକାଶ ନିଜର ଜଣେ ମୃତ ବନ୍ଧୁଙ୍କଠାରୁ ୩ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଋଣ ନେଇଥିଲେ, ଯାହା ବିଷୟରେ ମୃତ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଜଣା ନଥିଲା। ବନ୍ଧୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ଚୁପଚାପ୍ ସେହି ଟଙ୍କା ହଡ଼ପ କରି ବସିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ କି ବନ୍ଧୁଙ୍କ ବିଧବା ପତ୍ନୀ ଘର ଘର ବୁଲି କାମ କରି ପିଲାଙ୍କୁ ପାଳୁଥିଲେ। ଅନୁତାପରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ପ୍ରକାଶ ତୁରନ୍ତ ସେହି ମହିଳାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ସବୁ ସତ କଥା ମାନିନେଲେ ଏବଂ ସୁଧମୂଳ ସହ ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ କଲେ।

କାହାଣୀର ଶେଷ ଭାଗଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚମକପ୍ରଦ। ପ୍ରକାଶ ଯେଉଁ ବିଧବା ମହିଳାଙ୍କୁ ୩ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଫେରାଇବାକୁ ଯାଇଥିଲେ, ସେ ଆଉ କେହି ନୁହଁନ୍ତି, ବରଂ ସେହି ମହିଳା ଥିଲେ ଯିଏ କାହାଣୀର ଆରମ୍ଭରେ ଦୋକାନୀଙ୍କୁ ୧୦ ଟଙ୍କା ଫେରାଇ ସଚ୍ଚୋଟତାର ପ୍ରମାଣ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଶିଖାଏ ଯେ ସଚ୍ଚୋଟତା କେବେବି ବ୍ୟର୍ଥ ଯାଏ ନାହିଁ, ତାହା ବୁଲି ବୁଲି ମଣିଷ ପାଖକୁ ଶୁଭ ଫଳ ରୂପେ ଫେରିଆସେ।