ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଙ୍କ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ବାଣିଜ୍ୟ ନୀତି ଓ ଟାରିଫ୍ ବୃଦ୍ଧିକୁ ସାମ୍ନା କରିବା ପାଇଁ ଭାରତର ମୋଦୀ ସରକାର (Modi Government) ଏକ ବଡ଼ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି। ଆମେରିକାର ଚାପରେ ନଇଁବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଭାରତ ଗତ ୬ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୯ଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ବା ଏଫ୍‌ଟିଏ (FTA) ସ୍ୱାକ୍ଷର କରି ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିରେ ନିଜର ଦବଦବା ଜାହିର କରିଛି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନୀତି ଓ ଭାରତର ରଣନୀତି

ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ୫୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାରିଫ୍ ଲଗାଯିବା ପରେ ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଥିଲା। ତେବେ ଏହାକୁ ବିଫଳ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ନିଜର ରପ୍ତାନି ବଜାରକୁ ବିବିଧକରଣ (Diversify) କରିଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇ ଭାରତ ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛି।

୬ ବର୍ଷରେ ୯ଟି ବଡ଼ ଚୁକ୍ତି

ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ତଥା ସଙ୍ଗଠନ ସହିତ ଐତିହାସିକ ଚୁକ୍ତିମାନ କରିଛି। ଏଥିମଧ୍ୟରେ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ (EU), ବ୍ରିଟେନ (UK), ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ, ଓମାନ ଏବଂ ଇଏଫ୍‌ଟିଏ (EFTA) ଭଳି ଦେଶ ଓ ସଙ୍ଗଠନ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଜରିଆରେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କୁ ବିନା କୌଣସି ବଡ଼ ଶୁଳ୍କ (Zero Tariff) ରେ ବିଶ୍ୱର ୭୦% ଜିଡିପି ଅକ୍ତିଆର କରୁଥିବା ବଜାରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ମିଳିଛି।

ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ

ମୋଦୀ ସରକାରଙ୍କ ଏହି ଦୂରଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ଯୋଗୁଁ ଆମେରିକାର ଟାରିଫ୍ ନୀତି ଭାରତର ରପ୍ତାନି ଉପରେ କୌଣସି ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରି ନାହିଁ। ବରଂ ନୂତନ ବଜାର ସନ୍ଧାନ ମିଳିବା ଫଳରେ ଭାରତର ମୋଟ ରପ୍ତାନି ରେକର୍ଡ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ବିଶେଷ କରି ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ, ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ କୃଷିଜାତ ସାମଗ୍ରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଦେଶୀ ବଜାରରେ ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀର ଚାହିଦା ବହୁଗୁଣିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।

ଭାରତ ଏବଂ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ସୋମବାର ଦିନ ଏକ ଐତିହାସିକ ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି (FTA) ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଭାରତ ମଣ୍ଡପମ୍ ଠାରେ କେନ୍ଦ୍ର ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଶିଳ୍ପ ମନ୍ତ୍ରୀ ପୀୟୂଷ ଗୋୟଲ ଏବଂ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡର ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ନିବେଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଟୋଡ୍ ମ୍ୟାକ୍‌କ୍ଲେଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଏହି ବୁଝାମଣା ଉପରେ ମୋହର ବାଜିଛି। ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଆଲୋଚନା ଶେଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାକୁ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ କରାଯାଇଛି। ମୋଟ ୨୦ଟି ଅଧ୍ୟାୟକୁ ନେଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ଏହି ଚୁକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଉଭୟ ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

୨୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ବିପୁଳ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ

ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଆଗାମୀ ୧୫ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତରେ ୨୦ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ କରିବା ନେଇ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛି। ଏହି ବିପୁଳ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାରତର ଭିତ୍ତିଭୂମି, ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ 'ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ' ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଆଗେଇ ନେବାରେ ବିଶେଷ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।

ଶତପ୍ରତିଶତ ଶୁଳ୍କମୁକ୍ତ ସୁବିଧା

ଏହି ଏଫ୍‌ଟିଏ (FTA) ଚୁକ୍ତିର ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଆକର୍ଷଣ ହେଉଛି ବାଣିଜ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୋହଳ ନୀତି। ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡକୁ ରପ୍ତାନି ହେଉଥିବା ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ୧୦୦ ପ୍ରତିଶତ ଶୁଳ୍କ ଛାଡ଼ ମିଳିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଟେକ୍ସଟାଇଲ୍, ଔଷଧ ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ସାମଗ୍ରୀ ପରି ଭାରତୀୟ ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ବଜାରରେ ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇପାରିବ ଏବଂ ଆମର ରପ୍ତାନିକାରୀମାନେ ଅଧିକ ଲାଭବାନ ହେବେ।

୫,୦୦୦ ପେସାଦାରଙ୍କ ପାଇଁ ୱାର୍କ ଭିସା

ଭାରତୀୟ ପେସାଦାରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଚୁକ୍ତି ଏକ ବଡ଼ ସୁଯୋଗ ଆଣିଦେଇଛି। 'ଟେମ୍ପୋରାରୀ ଏମ୍ପ୍ଲୟମେଣ୍ଟ୍ ଏଣ୍ଟ୍ରି ଭିସା' ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅତିକମରେ ୫,୦୦୦ ଭାରତୀୟ ପେସାଦାରଙ୍କୁ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ଦିଆଯିବ। ସେମାନେ ସର୍ବାଧିକ ୩ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ରହି କାମ କରିପାରିବେ। ଆଇଟି (IT), ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ସମେତ ଆୟୁଷ ଡାକ୍ତର, ଯୋଗ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ରୋଷେୟାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସୁବିଧା ପାଇପାରିବେ। ଏହାବ୍ୟତୀତ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯୁବଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ସମ୍ପର୍କକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ୧,୦୦୦ ୱାର୍କ ଆଣ୍ଡ ହଲିଡେ ଭିସା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।

ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଏବଂ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଲାଭଦାୟକ

ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଯାଉଥିବା ଭାରତୀୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଫଳପ୍ରଦ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ। ଷ୍ଟେମ୍ (STEM) ବିଷୟରେ ସ୍ନାତକ ଏବଂ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପାସ୍ କରିଥିବା ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀମାନେ ପାଠପଢ଼ା ପରେ ଏବେ ୩ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ କାମ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇବେ। ସେହିପରି ଡକ୍ଟରେଟ୍ କରିଥିବା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ସର୍ବାଧିକ ୪ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ମିଳିବ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶେଷ କରି ସେଓ, କିୱି ଏବଂ ମହୁ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଉତ୍କର୍ଷ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆଜି ଭାରତ ଏବଂ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଐତିହାସିକ ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି (FTA) ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି। କେନ୍ଦ୍ର ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଶିଳ୍ପ ମନ୍ତ୍ରୀ ପୀୟୂଷ ଗୋୟଲ ଏବଂ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡର ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ନିବେଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଟୋଡ୍ ମ୍ୟାକକ୍ଲେଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଚୁକ୍ତି ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଆସନ୍ତା ୧୫ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଭାରତରେ ୨୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ନିବେଶ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଏହା ସହିତ ଭାରତରୁ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡକୁ ରପ୍ତାନି ହେଉଥିବା ୧୦୦ ପ୍ରତିଶତ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ କୌଣସି ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ ଲାଗିବ ନାହିଁ। ବସ୍ତ୍ର, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍, ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ଆଗ୍ରାର ଚମଡ଼ା ଶିଳ୍ପ ପରି ଶ୍ରମବହୁଳ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଏହାଦ୍ୱାରା ବହୁଳ ଭାବରେ ଲାଭବାନ ହେବେ।

ସେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତକୁ ବିଶେଷ ଫାଇଦା ମିଳିବ। ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା (IT), ଶିକ୍ଷା, ଆର୍ଥିକ ସେବା, ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଏବଂ ନିର୍ମାଣ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ନିଜର ବଜାର ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରିବ। ଏଥିସହ, ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅସ୍ଥାୟୀ ନିଯୁକ୍ତି ଭିସା (Temporary Employment Entry Visa) ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୫,୦୦୦ ଦକ୍ଷ ଭାରତୀୟ ପେସାଦାର ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ତିନି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇବେ।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଭାରତ ନିଜର ୭୦ ପ୍ରତିଶତ ଟାରିଫ୍ ଲାଇନ୍ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ପାଇଁ ଖୋଲିଛି। ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡରୁ ଆସୁଥିବା ଆପଲ୍, କିୱିଫ୍ରୁଟ୍ ଏବଂ ମାନୁକା ମହୁ ଭଳି କୃଷିଜାତ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ଶୁଳ୍କ ରିହାତି ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ। ତେବେ ଘରୋଇ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତ ଦୁଗ୍ଧଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ, କେତେକ ପନିପରିବା, ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର, ତମ୍ବା ଏବଂ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଭଳି ସାମଗ୍ରୀକୁ ଏହି ଶୁଳ୍କମୁକ୍ତ ତାଲିକାରୁ ବାଦ୍ ଦେଇଛି।

ଭାରତ ଏବଂ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ପାଇଁ ଆଲୋଚନା ପ୍ରଥମେ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ୨୦୧୫ରେ ଏହା ସ୍ଥଗିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ପୁନର୍ବାର ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୫ରେ ଏହି ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ସଫଳତାର ସହ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ୨୦୨୪-୨୫ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସାମଗ୍ରୀ ବାଣିଜ୍ୟର ମୂଲ୍ୟ ୧.୩ ବିଲିୟନ ଡଲାର ଥିଲା।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ଏବଂ ଇଉରୋପୀୟ ୟୁନିଅନ୍ (EU) ମଧ୍ୟରେ ବହୁ ପ୍ରତୀକ୍ଷିତ ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି (FTA) ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହାକୁ "ମଦର ଅଫ୍ ଅଲ୍ ଟ୍ରେଡ୍ ଡିଲ୍" ବା ବାଣିଜ୍ୟ ଜଗତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚୁକ୍ତି ବୋଲି ଅଭିହିତ କରାଯାଉଛି। ଏହି ଚୁକ୍ତି ଫଳରେ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଶ୍ରମ-ଭିତ୍ତିକ ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ଇଉରୋପ ବଜାରରେ ବିପୁଳ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେବ।

ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଇଉରୋପୀୟ ୟୁନିଅନ୍ ଭାରତରୁ ରତ୍ପାନି ହେଉଥିବା ପ୍ରାୟ ୯୯.୫% ସାମଗ୍ରୀ ଉପରୁ ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ ହ୍ରାସ କରିବ। ବିଶେଷକରି ରତ୍ନ ଓ ଅଳଙ୍କାର, ବସ୍ତ୍ର, ଚମଡ଼ା ସାମଗ୍ରୀ, ସାମୁଦ୍ରିକ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଏଥିରେ ସର୍ବାଧିକ ଲାଭବାନ ହେବେ। ଏହି ସାମଗ୍ରୀଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ବିନା କୌଣସି ଟିକସରେ ଇଉରୋପ ବଜାରରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବ, ଯାହା ଭାରତୀୟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି।

ଏହି ଚୁକ୍ତି ବଦଳରେ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଇଉରୋପୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ପାଇଁ ନିଜ ବଜାର ଖୋଲିବ। ଇଉରୋପରୁ ଆସୁଥିବା ଦାମୀ କାର୍, ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଏବଂ ମଦ (Wines) ଉପରେ ଭାରତ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଟିକସ ହ୍ରାସ କରିବ। କାର୍ ଉପରେ ଥିବା ୧୧୦% ଶୁଳ୍କ ଆଗାମୀ ୫ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୧୦% କୁ ଖସିଆସିବ, ଯାହା ଫଳରେ ଭାରତରେ ବିଦେଶୀ ଗାଡ଼ି ଶସ୍ତା ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏହାକୁ ଏକ ଐତିହାସିକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ଏହି ଚୁକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଭାରତର MSME କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ କାରିଗରମାନେ ବିଶେଷ ଉପକୃତ ହେବେ। ଏହା କେବଳ ରତ୍ପାନି ବୃଦ୍ଧି କରିବ ନାହିଁ, ବରଂ ଦେଶରେ ନୂତନ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବ। ଇଉରୋପୀୟ କମିଶନଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଏହି ଚୁକ୍ତି ୨୦୩୨ ସୁଦ୍ଧା ଉଭୟ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାରକୁ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ମଧ୍ୟରେ ବହୁ ପ୍ରତୀକ୍ଷିତ ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି (FTA) ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଚୁକ୍ତିକୁ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ‘ମଦର ଅଫ୍ ଅଲ୍’ ବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚୁକ୍ତି ବୋଲି ଅଭିହିତ କରାଯାଉଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟ ୧.୯ ବିଲିୟନ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବିଶାଳ ବଜାର ସୃଷ୍ଟି ହେବ ଏବଂ ଏହା ବିଶ୍ୱର ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ (GDP)ର ପ୍ରାୟ ୨୫ ଭାଗକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଏହି ଐତିହାସିକ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର ହୋଇଥିବା ନେଇ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି।

ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ୟୁରୋପୀୟ ବଜାରରେ ପ୍ରାୟ ୯୦ ଶତାଂଶ ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରୁ ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ହଟାଇ ଦିଆଯିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ବସ୍ତ୍ରଶିଳ୍ପ, ଚମଡ଼ା, ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏବଂ ଅଳଙ୍କାର ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବାଧିକ ଲାଭବାନ ହେବେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ବାଂଲାଦେଶ ଭଳି ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ଆସୁଥିବା ଶୁଳ୍କମୁକ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ସହ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଚୁକ୍ତି ଭାରତୀୟ ରପ୍ତାନିକାରୀଙ୍କୁ ଏକ ବଡ଼ ସୁଯୋଗ ଦେବ।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିବା ଉଚ୍ଚ ଶୁଳ୍କ ନୀତିର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଏହି ଚୁକ୍ତିକୁ ଏକ ରଣନୈତିକ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ୨୫% ଏବଂ ରୁଷିଆ ତୈଳ କ୍ରୟ ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ଜରିମାନା ସହ ମୋଟ ୫୦% ଶୁଳ୍କ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ୟୁରୋପୀୟ କାଉନ୍ସିଲ୍ ସଭାପତି ଆଣ୍ଟୋନିଓ କୋଷ୍ଟା ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ କମିଶନ ମୁଖ୍ୟ ଉର୍ସୁଲା ଭନ୍ ଡେର୍ ଲେୟେନ୍ଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଏହି ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଆମେରିକାର ଚିନ୍ତା ବଢାଇ ଦେଇଛି। ଋଷ ସହ ଭାରତର ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ନେଇ ଆମେରିକା ପୁଣି ଥରେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି ଯେ ଏହା ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଛି।