ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ୱାର୍ମିଂ ବା ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କେବଳ ବନ୍ୟା, ମରୁଡ଼ି କିମ୍ବା ବାତ୍ୟା ଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର କାରଣ ସାଜୁନାହିଁ, ବରଂ ଏହା ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ହିଂସା ଏବଂ ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଘର୍ଷକୁ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ାଉଛି। ନିକଟରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଏଲ୍-ନିନୋ (El Nino) ପ୍ରଭାବ କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ହିଂସାତ୍ମକ ସଂଘର୍ଷ ଓ ଲଢ଼େଇର ଆଶଙ୍କା ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ।

ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ସଂଘର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ

ଆମେରିକାର ଟେକ୍ସାସ୍ ସ୍ଥିତ ରାଇସ୍ ୟୁନିଭର୍ସିଟି (Rice University) ର ଗବେଷକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ପ୍ରୋସିଡିଙ୍ଗସ୍ ଅଫ୍ ଦି ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଏକାଡେମୀ ଅଫ୍ ସାଇନ୍ସେସ୍ (PNAS) ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଛନ୍ତି ଯେ ଏଲ୍-ନିନୋ ଏବଂ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଓସେନ୍ ଡାଇପୋଲ୍ (IOD) ଭଳି ବୃହତ୍ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରଣାଳୀ ସମାଜରେ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି। ଗବେଷଣାରୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଯେ, ଲା-ନିନା (La Nina) ତୁଳନାରେ ଏଲ୍-ନିନୋ ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ଭଳି ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଘର୍ଷର ବିପଦ ବହୁତ ଅଧିକ ଥାଏ।

୫୫୫ଟି ସଂଘର୍ଷର ହୋଇଛି ବିଶ୍ଳେଷଣ

ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିବା ଟାଇଲର୍ ବ୍ୟାଗୱେଲ୍ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦଳ ୧୯୫୦ ମସିହାରୁ ୨୦୨୩ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଘଟିଥିବା ପ୍ରାୟ ୫୫୫ଟି ସଂଘର୍ଷ ର ଏକ ଉଚ୍ଚ-ରେଜୋଲୁସନ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିଥିଲେ। ସଂଗୃହୀତ ତଥ୍ୟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଏଲ୍-ନିନୋ ଯୋଗୁଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଶୁଖିଲା କିମ୍ବା ମରୁଡ଼ିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ବିଦ୍ରୋହ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ଉପୁଜିବାର ହାର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ।

ମରୁଡ଼ି ଏବଂ ଫସଲ ହାନି ମୁଖ୍ୟ କାରଣ

ଗବେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏଲ୍-ନିନୋ ପ୍ରଭାବରେ ଯେତେବେଳେ ଭୟଙ୍କର ମରୁଡ଼ି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ସେତେବେଳେ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ହ୍ରାସ ପାଇବା ସହ ଜଳ ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦିଏ। ଏହା ଫଳରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଜୀବିକା ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥାଏ। ଖାଦ୍ୟାଭାବ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ଚାପ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସନ୍ତୋଷ ବୃଦ୍ଧି କରେ, ଯାହା ଶେଷରେ ହିଂସାତ୍ମକ ରୂପ ନେଇଥାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ବିଶେଷ କରି ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା (Central America) ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା (Southern Africa) ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଓସେନ୍ ଡାଇପୋଲ୍ ଯୋଗୁଁ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକାର କେତେକ ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ସଂଘର୍ଷର ବିପଦ ଲଗାତାର ବଢୁଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଗୁରୁବାର ଦିନ ଦାଭୋସରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ୱାର୍ଲ୍ଡ ଇକୋନୋମିକ୍ ଫୋରମ୍ (WEF) ରେ ତାଙ୍କର ବହୁ ପ୍ରତୀକ୍ଷିତ ‘ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ପିସ୍’ (ଶାନ୍ତି ବୋର୍ଡ) ଉନ୍ମୋଚନ କରିଛନ୍ତି। ତେବେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜନୈତିକ ଘଟଣା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହବାଜ ଶରିଫ ମଞ୍ଚରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ସହ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ ଭାରତ ଏଥିରୁ ଦୂରେଇ ରହିଥିଲା।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ସ୍ଥିତ ଆମେରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ସର୍ଜିଓ ଗୋର୍ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ ଯେ, ଏହି ପଦକ୍ଷେପରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ଭାରତକୁ ଗତ ରବିବାର ଦିନ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ପଠାଯାଇଥିଲା। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କୁ ଚିଠି ଲେଖି ଏହାକୁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ସଂଘର୍ଷ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଏକ 'ଐତିହାସିକ ଏବଂ ମହତ୍ ପଦକ୍ଷେପ' ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଥିଲେ। ତଥାପି, ଭାରତ ସରକାର ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ କି ନାହିଁ, ସେ ନେଇ କୌଣସି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଘୋଷଣା କରିନାହାନ୍ତି କିମ୍ବା ଉନ୍ମୋଚନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗ ଦେଇନାହାନ୍ତି।

ଏହି ‘ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ପିସ୍’ରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିବା ଦେଶଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ବାହାରିନ୍, ମୋରୋକୋ, ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ, ସାଉଦି ଆରବ, ତୁର୍କୀ, ୟୁଏଇ, ଉଜବେକିସ୍ତାନ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଅନ୍ୟତମ। ଆମେରିକା ଅଧିକାରୀମାନେ ପୂର୍ବରୁ ୩୫ଟି ଦେଶ ଯୋଗଦେବେ ବୋଲି ଆଶା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବାସ୍ତବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କମ୍ ରହିଥିଲା। ବିଶେଷକରି ପଶ୍ଚିମ ୟୁରୋପୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡିକ ଏହି ବୋର୍ଡର ରୂପରେଖ ଏବଂ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ନେଇ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରି ଏଥିରୁ ଦୂରେଇ ରହିଛନ୍ତି। ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଏହି ବୋର୍ଡ ଗଠନ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ସେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ସହ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଜାରି ରଖିବେ।