ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ପୁଣିଥରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ସୋମବାର (୮ ଜୁନ୍) ଦିନ ଇସ୍ରାଏଲ ପକ୍ଷରୁ ଇରାନ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ମିସାଇଲ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି। ଇରାନର ରାଜଧାନୀ ତେହେରାନ ସମେତ ଅନେକ ସହରରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିସ୍ଫୋରଣ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଛି।

ଇରାନ ଉପରେ ଇସ୍ରାଏଲର ମିସାଇଲ ମାଡ଼

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଇସ୍ରାଏଲୀ ସେନା ଇରାନର ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଥିବା ସାମରିକ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିଛି। ଇରାନର ସରକାରୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଇସ୍ପାହାନ, ତବରିଜ ଏବଂ ତେହେରାନରେ ଏକାଧିକ ବିସ୍ଫୋରଣ ହୋଇଛି। ଇସ୍ରାଏଲର ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଛି ଏବଂ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।

କାହିଁକି ଆକ୍ରମଣ କଲା ଇସ୍ରାଏଲ?

ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଇରାନର ସଦ୍ୟତମ ମିସାଇଲ ମାଡ଼ର ପାଲଟା ଜବାବ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। ରବିବାର ଦିନ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ଇସ୍ରାଏଲ ଉପରେ ମିସାଇଲ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଇସ୍ରାଏଲ ଲେବାନନର ରାଜଧାନୀ ବେରୁତରେ ହିଜବୁଲ୍ଲାକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରି ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, ଯାହାର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଯାଇ ଇରାନ ଇସ୍ରାଏଲ ଉପରେ ମିସାଇଲ ବର୍ଷା କରିଥିଲା। ଏବେ ଇରାନର ସେହି ଆକ୍ରମଣର ଜବାବରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି।

ବାତିଲ ହେଲା ବିମାନ ଉଡ଼ାଣ

ଇସ୍ରାଏଲର ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନ ପ୍ରଶାସନ ତୁରନ୍ତ ସତର୍କତାମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ତେହେରାନର ମୁଖ୍ୟ ବିମାନବନ୍ଦର ଇମାମ ଖୋମେନୀ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦରର ଏୟାରସ୍ପେସକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଛି। ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସମସ୍ତ ବିମାନ ଉଡ଼ାଣକୁ ବାତିଲ କରାଯାଇଛି।

ବିପଦରେ ଏପ୍ରିଲ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ

ଗତ ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ତାରିଖରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଆମେରିକାର ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ଏପ୍ରିଲ ୮ ତାରିଖରେ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି ପାରସ୍ପରିକ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଉଲ୍ଲଂଘନ ହୋଇଛି ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନେଇ ଥିବା ଆଶା ମଉଳି ଯାଇଛି।

ଇରାନର ରାଜଧାନୀ ତେହେରାନରେ ବୁଧବାର ସକାଳେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ହୋଇଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣ ତେହେରାନ ସ୍ଥିତ ପୂର୍ବତନ ଆମେରିକୀୟ ଦୂତାବାସ (US Embassy) ପରିସର ଭିତରେ ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ଆକ୍ରମଣର ପ୍ରଭାବ

ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଦର୍ଶୀଙ୍କ ମତରେ, ତେହେରାନର ତାଲେଘାନି ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ରେ ଥିବା ଏହି ବିଶାଳ ଦୂତାବାସ ପରିସରରେ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଆଖପାଖ କୋଠାର କାଚ ଝରକା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି। ତେବେ ବାହାରୁ କୌଣସି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ ହୋଇଥିବାର ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ, ଯାହା ସୂଚାଉଛି ଯେ ଆକ୍ରମଣଟି ସିଧାସଳଖ ପରିସରର ଭିତର ଅଂଶକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି କରାଯାଇଛି। ଏହି ଘଟଣାରେ କେତେ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ବା ମୃତାହତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେ ନେଇ ଇରାନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ତରଫରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା କୌଣସି ସରକାରୀ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇନାହିଁ।

ଦୂତାବାସର ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି

୧୯୭୯ ମସିହାର ଐତିହାସିକ ଇରାନ ବନ୍ଧକ ସଙ୍କଟ (Iran hostage crisis) ପରଠାରୁ ଏହି ଦୂତାବାସ ପରିସରଟି ଇରାନର ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ (Revolutionary Guard) ର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ସ୍ଥାନର କିଛି ଅଂଶକୁ ଇରାନର ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ବାହିନୀ ବାସିଜ୍ (Basij) ପରିଚାଳନା କରୁଛି। ବିଶେଷ କରି ଏହି ପରିସରକୁ ଆମେରିକା ବିରୋଧୀ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଏଠାରେ ଆମେରିକୀୟ କୂଟନୀତିଜ୍ଞମାନଙ୍କୁ ୪୪୪ ଦିନ ପାଇଁ ବନ୍ଧକ ରଖାଯାଇଥିଲା।

ବଢୁଛି ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା

ଆମେରିକା, ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତତା ଓ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଇରାନ ସମର୍ଥିତ ଗୋଷ୍ଠୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟପଟେ ଏହାର କଡ଼ା ଜବାବ ଦିଆଯାଉଛି। ଏଭଳି ଏକ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ତଥା ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସ୍ଥାନ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଅଧିକ ଭୟାବହ କରିବ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି।

ଇରାନରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ଗଣବିକ୍ଷୋଭ ଏବଂ ହିଂସାତ୍ମକ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ତେହେରାନସ୍ଥିତ ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସ ପକ୍ଷରୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରାମର୍ଶବଳୀ (Advisory) ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନିଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଜନତା ରାଜରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇଥିବାବେଳେ ପରିସ୍ଥିତି ଅଣାୟତ୍ତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହି ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ସେଠାରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଯଥାଶୀଘ୍ର ଇରାନ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଦୂତାବାସ ଅନୁରୋଧ କରିଛି।

ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସ ଇରାନରେ ରହୁଥିବା ଭାରତୀୟ ଛାତ୍ର, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ, ବ୍ୟବସାୟୀ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଦେଶ ଛାଡିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛି। ଯେହେତୁ ଇରାନ ସରକାର ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ସହ ବିକ୍ଷୋଭ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଚାଲିଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ନ ଯିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ନିଜର ପାସପୋର୍ଟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜରୁରୀ କାଗଜପତ୍ର ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାକୁ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି।

ଦୂତାବାସ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଇରାନରେ ରହୁଥିବା ଯେଉଁ ଭାରତୀୟମାନେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜର ନାମ ପଞ୍ଜିକରଣ କରିନାହାଁନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ଦୂତାବାସ ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଲିଙ୍କରେ ପଞ୍ଜିକରଣ କରନ୍ତୁ। ଯଦି ସେଠାରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସମସ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ଏହା ସମ୍ଭବ ହେଉନାହିଁ, ତେବେ ଭାରତରେ ଥିବା ସେମାନଙ୍କ ପରିବାର ସଦସ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଜିକରଣ କରିପାରିବେ। କୌଣସି ବି ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ନମ୍ୱର ଜାରି କରି ସହାୟତା ପାଇଁ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବାକୁ କହିଛି।

ଗତ ଡିସେମ୍ବର ୨୮ ତାରିଖରୁ ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟକୁ ନେଇ ଇରାନରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ପ୍ରତିବାଦ ଏବେ ହିଂସାତ୍ମକ ରୂପ ନେଇଛି। ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀର ଗୁଳିମାଡ଼ରେ ବହୁ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଖାମେନି ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ପଛରେ ଆମେରିକାର ହାତ ଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନରେ ଚାଲିଥିବା ସରକାର ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବେ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି। ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସହରରେ ପୋଲିସ୍ ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜୋରଦାର ସଂଘର୍ଷ ଜାରି ରହିଛି। ଆମେରିକାର ମାନବାଧିକାର ସଂସ୍ଥା ‘ହ୍ୟୁମାନ୍ ରାଇଟ୍ସ ଆକ୍ଟିଭିଷ୍ଟ୍‌ ନିୟୁଜ୍ ଏଜେନ୍ସି’ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବୁଧବାର ସକାଳ ସୁଦ୍ଧା ଇରାନରେ ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ୨,୫୭୧ ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଗତ କିଛି ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଇରାନରେ ହୋଇଥିବା ଏହା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ନରସଂହାର ଏବଂ ୧୯୭୯ର ଇସଲାମିକ୍ ବିପ୍ଳବ ସମୟର ଅରାଜକତାକୁ ମନେ ପକାଇ ଦେଉଛି।

ଏତେ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ଇରାନ ପ୍ରଶାସନ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହେଁ। ଇରାନର ସୁପ୍ରିମ୍ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟି କାଉନସିଲର ସେକ୍ରେଟେରୀ ଅଲି ଲାରିଜାନି ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲକୁ କଡ଼ା ଭାଷାରେ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନବାସୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁ ଦାୟୀ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନର ସରକାରୀ ଟିଭି ଚ୍ୟାନେଲ୍ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ଖବରକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ଦେଶରେ ଅନେକ ଲୋକ ଶହୀଦ ହୋଇଥିବା କହିଛି।

ଡିସେମ୍ବର ଶେଷ ଆଡକୁ ଅର୍ଥନୀତିର ଦୁର୍ବଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜନୈତିକ ରୂପ ନେଇଛି। ରାଜଧାନୀ ତେହେରାନରେ ଲୋକମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାର୍ମିକ ନେତା ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ କାମନା କରି ନାରାବାଜି କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ଇରାନରେ ଏକ ଗୁରୁତର ଅପରାଧ। ଏହି ସମୟରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇ ସେମାନଙ୍କୁ "ଦେଶଭକ୍ତ" ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ନରୋକିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇରାନ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି।

ପ୍ରାୟ ୫ ଦିନ ପରେ ଇରାନରେ ଫୋନ୍ ସେବା ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବା ପରେ ସେଠାକାର ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍ର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ତେହେରାନରେ ସରକାରୀ କୋଠା ଓ ଏଟିଏମ୍ ଜଳିଯାଇଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ସାଧାରଣ ଲୋକେ ଏବେ ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣ ଆଶଙ୍କାରେ ଭୟଭୀତ ଅଛନ୍ତି। ଯୁବବର୍ଗ ହତାଶ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଜାରି ରଖିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି।