ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପୁଣି ଥରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ପାକିସ୍ତାନର ରାଜଧାନୀ ଇସଲାମାବାଦଠାରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନାରେ କୌଣସି ସହମତି ନହେବାରୁ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ୱରୂପ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ରେ ଇରାନର ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନୌସେନା ଅବରୋଧ (Naval Blockade) ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଲେବାନନ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ମଧ୍ୟ ଜାରି ରହିଛି, ଯାହା ସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ସଙ୍କଟଜନକ କରିଦେଇଛି।

ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ଓ ଆମେରିକାର ନୌସେନା ଅବରୋଧ

ଇସଲାମାବାଦରେ ଆମେରିକା ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଏବଂ ଇରାନ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ସପ୍ତାହର ଯୁଦ୍ଧବିରାମକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଇରାନ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ନଦେବାରୁ ଏହି ଆଲୋଚନା ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ସୋମବାର ସକାଳ ୧୦ଟାରୁ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନା ଇରାନର ସମସ୍ତ ବନ୍ଦର ଏବଂ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଅବରୋଧ କରିବ। ତେବେ ଇରାନ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ବନ୍ଦରକୁ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜ ପାଇଁ ଏହି କଟକଣା ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ ବୋଲି ଆମେରିକା ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଟକ୍କର

ଆମେରିକାର ଏହି ଅବରୋଧ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଇରାନ ଏକ ବେପରୁଆ ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ବେଆଇନ ବୋଲି କହି ନିନ୍ଦା କରିଛି। ଇରାନର ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ ଦାବି କରିଛି ଯେ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବେ ବି ସେମାନଙ୍କର ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଅଛି। ସେପଟେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି କୌଣସି ଇରାନୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜ ଆମେରିକାର ଅବରୋଧ ଅଞ୍ଚଳ ନିକଟକୁ ଆସେ, ତେବେ ତାହାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଆଯିବ। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଏହି ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ, ତେଣୁ ଏହି ବିବାଦ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।

ଇସ୍ରାଏଲ-ଲେବାନନ ସଂଘର୍ଷ ଜାରି

ଆମେରିକା-ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଲାଗୁ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଇସ୍ରାଏଲ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲା ଯେ ଏହା ଲେବାନନରେ ଥିବା ହିଜବୁଲ୍ଲାହ ବିରୋଧୀ ଅଭିଯାନ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ। ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ ଲେବାନନର ରାଜଧାନୀ ବେରୁତ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଶତାଧିକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ତେବେ ସଦ୍ୟତମ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ୱାଶିଂଟନରେ ଲେବାନନ ସହିତ ସିଧାସଳଖ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ନେତାନ୍ୟାହୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି।

ଆଗାମୀ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନଜର

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ବହୁମୁଖୀ ଯୁଦ୍ଧ ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବା ପରେ ଏବେ ଉଭୟ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ନିଜର ସାମରିକ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି। ଜାତିସଂଘ ସମେତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଥିବା ବେଳେ ଏହା ଏକ ବୃହତ୍ ଆଞ୍ଚଳିକ ଯୁଦ୍ଧର ରୂପ ନେବ କି ନାହିଁ, ତାହା ଆଗାମୀ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ସରକାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନ ଉପରେ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣକୁ ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ନେଇ ଘୋଷଣା କରିବା ପରେ, ଇରାନରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସ ପକ୍ଷରୁ ନୂଆ ଆଡଭାଇଜରି ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଇରାନରେ ଥିବା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଯଥାଶୀଘ୍ର ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଦେଶ ଛାଡ଼ିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ଏପ୍ରିଲ୍ ୮ ତାରିଖରେ ଏକ୍ସ (X) ହ୍ୟାଣ୍ଡେଲରେ ସେୟାର କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଆଡଭାଇଜରିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, "ଏପ୍ରିଲ୍ ୭ର ଆଡଭାଇଜରି ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଇରାନରେ ଥିବା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଦେଶ ଛାଡ଼ିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଉଛି।" ଦୂତାବାସ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରିବା ସହ ଦୂତାବାସ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମାର୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ଦୂତାବାସର ବିନା ଅନୁମତି ଓ ପରାମର୍ଶରେ କୌଣସି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୀମା ନିକଟକୁ ନଯିବା ପାଇଁ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦିଆଯାଇଛି।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ପୋଷ୍ଟ କରି ଇରାନ ବିରୋଧରେ ହେବାକୁ ଥିବା ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣକୁ ୨ ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଛନ୍ତି। ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହରମୁଜ୍ ଖୋଲିବାକୁ ଇରାନ ରାଜି ହେବା ଏବଂ ଏକ ବୃହତ୍ତର ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେବା ପରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ଘୋଷଣା ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନାକୁ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ହ୍ରାସ କରିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ରମ୍ପ ରାତି ୮ଟା ସୁଦ୍ଧା ଇରାନକୁ ଏକ ଚୁକ୍ତିରେ ରାଜି ହେବାକୁ କିମ୍ବା ପରିଣାମ ଭୋଗିବାକୁ କଡ଼ା ଧମକ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହୋଇଛି ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ।

ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଘୋଷଣା ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଏକ ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ ସୂତ୍ରରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ଦୁଇ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ ସହ ଏକ ବୃହତ୍ତର ଚୁକ୍ତି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କରିବା ଏବଂ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନେଇ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି ଦୁଇ ସପ୍ତାହର ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ସମୟରେ ଏକ ବଡ଼ ରାଜିନାମା ପାଇଁ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଜାରି ରହିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତିକର ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ୨ ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି (Ceasefire) ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଏବଂ ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଏହି ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିରେ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ବୁଝାମଣା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଇରାନ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେ କରାଯାଉଥିବା ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) କୁ ସୀମିତ ସମୟ ପାଇଁ ପୁଣିଥରେ ଖୋଲିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତିକୁ "ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଦିନ" ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଥିବା ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ସମସ୍ୟା ତଥା ଟ୍ରାଫିକ୍ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ପାଇଁ ଏହା ଏକ "ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗ" ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜର 'ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ' (Truth Social) ପୋଷ୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ଏହାସହ ସେ ଇରାନର ପୁନର୍ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି।

ଇରାନ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଆଭିମୁଖ୍ୟ

ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୟଦ ଆବାସ ଆରାଗଚି (Seyed Abbas Araghchi) ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ ହୁଏ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷାମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ବନ୍ଦ କରିଦେବ। ଇରାନର ସୁପ୍ରିମ୍ ଲିଡର ମୋଜତାବା ଖାମେନେଇ (Mojtaba Khamenei) ସମସ୍ତ ସାମରିକ ବାହିନୀକୁ ଗୁଳିଚାଳନା ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁ (Benjamin Netanyahu) ଆମେରିକାର ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଇସ୍ରାଏଲ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ, ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଲେବାନନରେ ଚାଲିଥିବା ଆକ୍ରମଣ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ।

ପାକିସ୍ତାନର ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ଓ ଆଲୋଚନା

ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଚୁକ୍ତି ପଛରେ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଚୀନର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହବାଜ ସରିଫ (Shehbaz Sharif) ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନକୁ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଇସଲାମାବାଦରେ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି। ଉଭୟ ଦେଶର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନରେ ଏକାଠି ହେବେ। ଜାତିସଂଘ ମହାସଚିବ ଆଣ୍ଟୋନିଓ ଗୁଟେରସ୍ (Antonio Guterres) ମଧ୍ୟ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବା ସହ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।

ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଘୋଷଣା ହେବା ମାତ୍ରେ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ସେୟାର ବଜାରରେ ସକରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର (Crude Oil) ପ୍ରାୟ ୧୬% ରୁ ୨୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହ୍ରାସ ପାଇ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୦୦ ଡଲାରରୁ ତଳକୁ ଖସି ଆସିଛି। ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ଏବଂ ଡବ୍ଲ୍ୟୁଟିଆଇ ଦରରେ ଐତିହାସିକ ହ୍ରାସ ଘଟିଛି। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଭାରତୀୟ ସେୟାର ବଜାରରେ ବଡ଼ ଉତ୍ଥାନ ଦେଖାଦେଇଛି। ସେନସେକ୍ସ (Sensex) ପ୍ରାୟ ୨୭୦୦ ପଏଣ୍ଟ ଏବଂ ନିଫ୍ଟି (Nifty 50) ୩.୧୬% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି。

ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଘମାଘୋଟ ଯୁଦ୍ଧ ଭିତରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁ ଏକ ବଡ଼ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଇରାନର ଚେତାବନୀ ପରେ, ନେତନ୍ୟାହୁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସକୁ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି।

ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ବିକଳ୍ପ ଖୋଜୁଛି ଇସ୍ରାଏଲ୍

ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ହର୍ମୁଜ୍‌ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଦେଇ ହୋଇଥାଏ। ଇରାନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥ ଦେଇ ବାଣିଜ୍ୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଛି। ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ନେତନ୍ୟାହୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆରବ ଉପଦ୍ୱୀପ ଦେଇ ପଶ୍ଚିମ ଆଡ଼କୁ ଅର୍ଥାତ୍ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ଏହାର ଭୂମଧ୍ୟସାଗରୀୟ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ପାଇପଲାଇନ୍ ବିଛାଇବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଇରାନର ଧମକ ଏବଂ 'ଚୋକ୍ ପଏଣ୍ଟ'ର ସମସ୍ୟା ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଶେଷ ହୋଇଯିବ ବୋଲି ସେ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଇରାନର ଗ୍ୟାସ୍ ଫିଲ୍ଡ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଓ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନିବେଦନ

ନିକଟରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ସାଉଥ୍ ପାର୍ସ ଗ୍ୟାସ୍ ଫିଲ୍ଡ (South Pars gas field) ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, ଯାହା ପରେ ଉପସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ପ୍ରାୟ ୪୦% ରୁ ୬୦% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଇନ୍ଧନ ଦର ବୃଦ୍ଧି କାରଣରୁ ରାଜନୈତିକ ଚାପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଇରାନର ଶକ୍ତି ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ନକରିବାକୁ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି। ନେତନ୍ୟାହୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏକାକୀ ଏହି ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ସେମାନେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଆକ୍ରମଣରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବେ।

ଇରାନର ପରମାଣୁ କ୍ଷମତା ନେଇ ନେତନ୍ୟାହୁଙ୍କ ବଡ଼ ଦାବି

ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତନ୍ୟାହୁ ଏକ ବଡ଼ ଦାବି କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ପାଖରେ ଆଉ ୟୁରାନିୟମ୍ ସମୃଦ୍ଧ କରିବା କିମ୍ବା ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିବାର କ୍ଷମତା ନାହିଁ। ତେବେ ତାଙ୍କର ଏହି ଦାବିକୁ ଜାତିସଂଘର ପରମାଣୁ ନିରୀକ୍ଷକ ସଂସ୍ଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ଏଜେନ୍ସି (IAEA) ଖଣ୍ଡନ କରିଛି। ସଂସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟ ରାଫେଲ ଗ୍ରୋସିଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନର ପରମାଣୁ ସମୃଦ୍ଧ କ୍ଷମତାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ଏବେ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଛି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଏହି ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ବଜାୟ ରହିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଆମେରିକା ମିଳିତ ଭାବେ ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ତେହେରାନର ବିଭିନ୍ନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ସହିତ ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଆାୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ନିକଟରେ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି। ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହାକୁ ‘ପ୍ରତିଷେଧକ’ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇ କହିଛି ଯେ ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ଥିବା ବିପଦକୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି।

ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନିୟାହୁ ଏହି ଯୁଗ୍ମ ସାମରିକ ଅଭିଯାନକୁ ‘ଅପରେସନ୍ ଲାୟନ୍ସ ରୋର୍’ ନାମରେ ନାମିତ କରିଛନ୍ତି। ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ନେତାନିୟାହୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ, "ଇରାନର ଆତଙ୍କବାଦୀ ଶାସନ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଅସ୍ତିତ୍ୱର ସଙ୍କଟକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ଏହି ଅପରେସନ୍ ଆରମ୍ଭ କରିଛୁ।" ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏକ ଭିଡିଓ ବାର୍ତ୍ତାରେ ଇରାନ ସେନା ଓ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) କୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି, "ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷା ପାଆନ୍ତୁ, ନଚେତ୍ ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁର ସାମ୍ନା କରନ୍ତୁ।"

ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନ ପାଲଟା ଜବାବ ଦେଇ ଇସ୍ରାଏଲ ଆଡକୁ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କରିଛି। ଫଳରେ ସମଗ୍ର ଇସ୍ରାଏଲରେ ଏୟାର ରେଡ୍ ସାଇରନ୍ ବାଜି ଉଠିଛି ଏବଂ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳକୁ ଯିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। କେବଳ ଇସ୍ରାଏଲ ନୁହେଁ, ବରଂ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ଘାଟିଗୁଡିକ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଇରାନ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିଥିବା ଖବର ମିଳିଛି। ବାହାରିନ୍, ୟୁଏଇ (ଆବୁଧାବି) ଏବଂ କତାରରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ ମିସାଇଲ ମାଡ଼ ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ଆସିଛି, ଯାହା ସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ଗମ୍ଭୀର କରିଦେଇଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନରେ ଚାଲିଥିବା ସରକାର ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବେ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି। ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସହରରେ ପୋଲିସ୍ ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜୋରଦାର ସଂଘର୍ଷ ଜାରି ରହିଛି। ଆମେରିକାର ମାନବାଧିକାର ସଂସ୍ଥା ‘ହ୍ୟୁମାନ୍ ରାଇଟ୍ସ ଆକ୍ଟିଭିଷ୍ଟ୍‌ ନିୟୁଜ୍ ଏଜେନ୍ସି’ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବୁଧବାର ସକାଳ ସୁଦ୍ଧା ଇରାନରେ ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ୨,୫୭୧ ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଗତ କିଛି ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଇରାନରେ ହୋଇଥିବା ଏହା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ନରସଂହାର ଏବଂ ୧୯୭୯ର ଇସଲାମିକ୍ ବିପ୍ଳବ ସମୟର ଅରାଜକତାକୁ ମନେ ପକାଇ ଦେଉଛି।

ଏତେ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ଇରାନ ପ୍ରଶାସନ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହେଁ। ଇରାନର ସୁପ୍ରିମ୍ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟି କାଉନସିଲର ସେକ୍ରେଟେରୀ ଅଲି ଲାରିଜାନି ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲକୁ କଡ଼ା ଭାଷାରେ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନବାସୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁ ଦାୟୀ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନର ସରକାରୀ ଟିଭି ଚ୍ୟାନେଲ୍ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ଖବରକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ଦେଶରେ ଅନେକ ଲୋକ ଶହୀଦ ହୋଇଥିବା କହିଛି।

ଡିସେମ୍ବର ଶେଷ ଆଡକୁ ଅର୍ଥନୀତିର ଦୁର୍ବଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜନୈତିକ ରୂପ ନେଇଛି। ରାଜଧାନୀ ତେହେରାନରେ ଲୋକମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାର୍ମିକ ନେତା ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ କାମନା କରି ନାରାବାଜି କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ଇରାନରେ ଏକ ଗୁରୁତର ଅପରାଧ। ଏହି ସମୟରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇ ସେମାନଙ୍କୁ "ଦେଶଭକ୍ତ" ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ନରୋକିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇରାନ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି।

ପ୍ରାୟ ୫ ଦିନ ପରେ ଇରାନରେ ଫୋନ୍ ସେବା ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବା ପରେ ସେଠାକାର ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍ର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ତେହେରାନରେ ସରକାରୀ କୋଠା ଓ ଏଟିଏମ୍ ଜଳିଯାଇଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ସାଧାରଣ ଲୋକେ ଏବେ ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣ ଆଶଙ୍କାରେ ଭୟଭୀତ ଅଛନ୍ତି। ଯୁବବର୍ଗ ହତାଶ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଜାରି ରଖିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି।