ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣି ଥରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି। ଏହାର ପାଲଟା ଜବାବରେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିଥିବା ଦାବି କରିଛି। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସମଗ୍ର ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା ଘନୀଭୂତ ହୋଇଛି।

ଆମେରିକାର ଭୟଙ୍କର ଆକ୍ରମଣ

ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଛି। ଇରାନର ଚାବାହାର (Chabahar), ବନ୍ଦର ଅବ୍ବାସ (Bandar Abbas) ଏବଂ କେଶମ ଦ୍ୱୀପ (Qeshm Island) ସମେତ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଭୟଙ୍କର ବିସ୍ଫୋରଣ ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ମିଳିଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇଥିବାର ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି।

ଇରାନର ପାଲଟା ଜବାବ

ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକାର ଏହି ଆକ୍ରମଣର କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇଛି। ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ମିସାଇଲ ମାଡ଼ କରିଛନ୍ତି। ବିଶେଷ କରି ବାହାରିନ (Bahrain), କୁଏତ (Kuwait) ଏବଂ ଜୋର୍ଡାନ (Jordan) ରେ ଥିବା ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ ଇରାନ ମିସାଇଲ ବର୍ଷା କରିଥିବା ଦାବି କରିଛି।

ବଢ଼ୁଛି ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା

ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିବା ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଓ ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ ପରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଯଦି ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଆହୁରି ତୀବ୍ର ହୁଏ, ତେବେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଏହାର ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଓ ସଂଘର୍ଷ ଭିତରେ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁ ଏକ ବଡ଼ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ପରିସ୍ଥିତିର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼େ ତେବେ ଇରାନ ଉପରେ ପୁଣିଥରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆକ୍ରମଣ କରାଯିବ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ସଙ୍କଟ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ସତ୍ତ୍ୱେ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଯୁଦ୍ଧ ରୋକିବା ପାଇଁ ଏକ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲେ। ସେ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଆକ୍ରମଣରୁ ବିରତ ରହିବାକୁ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ। ମାତ୍ର ନେତାନ୍ୟାହୁ ଏହାକୁ ଖାତିର ନକରି ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଜାରି ରଖିଥିଲେ। ଏହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ ତେହେରାନ, ଇସ୍ଫାହାନ ଏବଂ ତାବ୍ରିଜ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ଇରାନୀ ସହରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଅଧିକ ସଙ୍ଗୀନ ହୋଇପଡ଼ିଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ସମାନ ଲକ୍ଷ୍ୟ

ନିଜର ଏକ ସମ୍ବୋଧନରେ ନେତାନ୍ୟାହୁ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନକୁ ନେଇ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଆମେରିକାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସମାନ ଅଟେ। ଇରାନ ଯେପରି କୌଣସି ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ଅଧିକାରୀ ନହୁଏ, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଭୟ ଦେଶର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ଯଦି ଇରାନ ନିଜର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନକରେ ବା କୌଣସି ପାଲଟା ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରେ, ତେବେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହାର କଡ଼ା ଜବାବ ଦିଆଯିବ ବୋଲି ସେ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ ଆଶଙ୍କା ଓ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରୀୟ ଉଦ୍‌ବେଗ

ଏହି ଅଶାନ୍ତ ସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ଇସ୍ରାଏଲର ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଇୟାଲ ଜମିର ମଧ୍ୟ ସମାନ ସଙ୍କେତ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲ ଯେକୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ଦେବାକୁ ପଛାଇବ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧର ବାଦଲ ଅଧିକ ଘନେଇବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହି ବିବାଦ ଯୋଗୁଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସହ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ଶାନ୍ତି ପ୍ରତି ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ତିନି ମାସର ଯୁଦ୍ଧକୁ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ଏକ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କୁ କଡ଼ା ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। 'ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସ'କୁ ଦେଇଥିବା ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ସହ କାମ କରିବା ବହୁତ କଷ୍ଟକର। ଇସ୍ରାଏଲର ବିରୋଧ ସତ୍ତ୍ୱେ ଇରାନ ସହ ଏକ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଛି ବୋଲି ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ସହ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକାର ସମର୍ଥନ ବିନା ଇସ୍ରାଏଲ୍ ୨ ଘଣ୍ଟା ବି ତିଷ୍ଠି ପାରିବ ନାହିଁ।

ଇରାନ-ଲେବାନନ୍ ସଙ୍କଟ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧର ପୃଷ୍ଠଭୂମି

ପ୍ରାୟ ତିନି ମାସ ପୂର୍ବେ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ମିଳିତ ଭାବେ ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଯୁଦ୍ଧ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଇରାନ-ସମର୍ଥିତ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ହିଜବୁଲ୍ଲା ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ହିଜବୁଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ତୀବ୍ର ରୂପ ନେଇଥିଲା। ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ ଦକ୍ଷିଣ ଲେବାନନରେ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ଫଳରେ ପ୍ରାୟ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛନ୍ତି।

ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତା

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବାରମ୍ବାର ଆପତ୍ତି ସତ୍ତ୍ୱେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଲେବାନନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରଖିଥିଲା, ଯାହା ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ୱାଶିଂଟନ୍ ଏବଂ ତେହେରାନ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରୁଥିବା ବେଳେ ଲେବାନନକୁ ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଲାଗି ରହିଛି। ଏହି ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିରେ ଲେବାନନକୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯିବ ବୋଲି ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିବା ବେଳେ, ନିଜ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଅଧିକାର ରହିଛି ବୋଲି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତନ୍ୟାହୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ଉଭୟ ନେତା ନିଜ ନିଜର ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବା ପାଇଁ ଏବେ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛନ୍ତି। ନିକଟରେ ଟ୍ରମ୍ପ ନେତନ୍ୟାହୁଙ୍କ ସହ ଫୋନ୍‌ରେ କଥା ହୋଇ ଇରାନ ଉପରେ ହେଉଥିବା ଆକ୍ରମଣକୁ ତୁରନ୍ତ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି। ଏପରିକି, ଯଦି ସେ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ ନକରନ୍ତି, ତେବେ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଇସ୍ରାଏଲକୁ ନିଜ ଲଢ଼େଇ ଏକାକୀ ଲଢ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି।

ରାଜନୈତିକ ଚାପରେ ଉଭୟ ନେତା

ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଉଭୟ ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ନେତନ୍ୟାହୁ ନିଜ ଦେଶରେ ରାଜନୈତିକ ଚାପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜର ଶାସନ କାଳରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଜଣେ 'ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା' ଭାବରେ ନିଜର ଭାବମୂର୍ତ୍ତି ଗଠନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଅଧିକ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଏଡ଼ାଇବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରୁଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନେତନ୍ୟାହୁ ନିଜ ଦେଶରେ ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀ ସହଯୋଗୀଙ୍କ ଚାପରେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ସାଲିସ୍ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହଁନ୍ତି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜର ରାଜନୈତିକ କ୍ୟାରିୟର ବଞ୍ଚାଇବା ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ପାଲଟିଛି।

ଫୋନ୍ କଲ୍‌ରେ ମତଭେଦ

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଉଭୟ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଫୋନ୍ କଲ୍‌ରେ ତୀବ୍ର ମତଭେଦ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ଟ୍ରମ୍ପ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ନେତନ୍ୟାହୁଙ୍କୁ କହିଥିଲେ ଯେ, 'ବିବି, ତୁମକୁ ସାବଧାନ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିବ'। ଇରାନ ଉପରେ ଇସ୍ରାଏଲର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ନେଇ ଆମେରିକାର ଅସନ୍ତୋଷ ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ବାରି ହୋଇପଡ଼ୁଛି। ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସୂତ୍ରରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ଯେ, ଏହି କଥାବାର୍ତ୍ତା ସମୟରେ ଅନେକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସହମତି ହୋଇପାରିନଥିଲା।

ଆଗକୁ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କ'ଣ ହେବ?

ଯଦିଓ ଦୀର୍ଘ ଦିନରୁ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ମଧ୍ୟରେ ଘନିଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁତା ରହିଆସିଛି, ତଥାପି ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି ତିକ୍ତତା ଦୁଇ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କରେ ଫାଟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଯଦି ନେତନ୍ୟାହୁ ଆମେରିକାର ଚେତାବନୀକୁ ଅଣଦେଖା କରନ୍ତି, ତେବେ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଆମେରିକାର ସାମରିକ ତଥା କୂଟନୈତିକ ସହାୟତାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଏବଂ ଏହି ଦୁଇ ନେତାଙ୍କ 'ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ' ବଞ୍ଚାଇବା ଲଢ଼େଇ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିର ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ନେବ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରୁଛନ୍ତି।

ସିଜଫାୟାର୍ (ଅସ୍ତ୍ରବିରତି) ସତ୍ତ୍ୱେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ଇରାନ୍ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣିଥରେ ଆକ୍ରମଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମାର୍ଗ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) କୁ ନେଇ ସାରା ବିଶ୍ୱର ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ନିକଟରେ ଜଣେ ଇରାନୀୟ କୂଟନୀତିଜ୍ଞ ଏହି ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ବଡ଼ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।

ନୂଆ ସର୍ତ୍ତ ସହିତ ଖୋଲା ରହିବ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ

ରୁଷୀୟ ଖବରକାଗଜ ‘ଇଜଭେଷ୍ଟିଆ’ (Izvestia) କୁ ଦେଇଥିବା ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ଇରାନର ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ କାଜେମ୍ ଜଲାଲି (Kazem Jalali) କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲା ରହିବ କିନ୍ତୁ ଏହା ଏବେ ନୂଆ ସର୍ତ୍ତ ଆଧାରରେ ପରିଚାଳିତ ହେବ। ଏହି ନୂତନ ସର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ଇରାନ୍ ଏବଂ ଓମାନ୍ ର ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅଧିକାରୀମାନେ ମିଳିତ ଭାବେ ସ୍ଥିର କରିବେ। ବିଶେଷ କରି, ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଇ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ ଫି’ (ଯାତାୟାତ ଶୁଳ୍କ) ଆଦାୟ କରାଯିବ ବୋଲି ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ତେଲ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଦର ଉପରେ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଇରାନ୍ ବିରୋଧୀ ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ଏହି ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ଦେଇ ହେଉଥିବା ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ସଂଘର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ (ପାଞ୍ଚ ଭାଗରୁ ଏକ ଭାଗ) ତେଲ ଏହି ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାତାୟାତ କରୁଥିଲା। ସମ୍ପ୍ରତି କିଛି ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ବାହାରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଏବଂ ତରଳ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ (LNG) ର ଯୋଗାଣରେ ବଡ଼ ବାଧା ଉପୁଜିଛି, ଯାହା ଫଳରେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ତୈଳ ଦର ଆକାଶଛୁଆଁ ହେବାରେ ଲାଗିଛି।

କେତେ ଟଙ୍କା ଫି’ ଆଦାୟ ହେବ?

ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ କାଜେମ୍ ଜଲାଲି ମତ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ ଇରାନ୍ ଏବଂ ଓମାନ୍ କିଛି ଜରୁରୀ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି, ତେଣୁ ସେହି ସେବାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଶୁଳ୍କ ନିଆଯିବ। ତେବେ ଏହି ଫି’ କେତେ ହେବ ଏବଂ କେଉଁ ଆଧାରରେ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବ, ସେ ନେଇ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇନାହିଁ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନ୍ ଦାବି କରିଛି ଯେ କୌଣସି ବି ସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିରେ ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକରୁ ଶୁଳ୍କ ଆଦାୟ କରିବାର ଅଧିକାର ତାଙ୍କୁ ମିଳିବା ଦରକାର। ଏହି ଫି’ ଜାହାଜର ପ୍ରକାରଭେଦ ଅନୁଯାୟୀ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛିକ।

ଆମେରିକା ସପ୍ତାହନ୍ତରେ ଇରାନର ଗୋରୁକ୍ ଏବଂ କେଶମ୍ ଦ୍ୱୀପ ଠାରେ ଥିବା ରାଡାର୍ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍-ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଏହାକୁ ଆତ୍ମରକ୍ଷାମୂଳକ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି। ତେହେରାନର ଆକ୍ରାମକ ବ୍ୟବହାରର ଜବାବରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି ବୋଲି ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ରବିବାର ଦିନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜଳରାଶି ଉପରେ ଉଡ଼ାଣ ଭରୁଥିବା ଏକ ଆମେରିକୀୟ ଏମକ୍ୟୁ-୧ (MQ-1) ଡ୍ରୋନ୍ କୁ ଇରାନ ଗୁଳି କରି ଖସାଇ ଦେବା ପରେ ଏହି ତିକ୍ତତା ଦେଖାଦେଇଛି।

ଆମେରିକା ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ର ସୂଚନା

ଏକ୍ସ (X) ରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟ କରି ଆମେରିକା ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ସୂଚନା ଦେଇଛି ଯେ, ଆମେରିକୀୟ ଯୁଦ୍ଧବିମାନଗୁଡ଼ିକ ଜବାବରେ ଇରାନର ବାୟୁ-ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଏକ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ-କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ଷ୍ଟେସନ୍ ଏବଂ ଦୁଇଟି ୱାନ୍-ୱେ ଆଟାକ୍ ଡ୍ରୋନ୍ କୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ସେଣ୍ଟକମ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ କୌଣସି ଆମେରିକୀୟ ସୈନିକ ମୃତାହତ ହୋଇନାହାଁନ୍ତି। ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧବିରତି ସମୟରେ ଇରାନର ଅଯୌକ୍ତିକ ଆକ୍ରମଣର ଜବାବ ଦେବା ସହିତ ଆମେରିକାର ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ସ୍ୱାର୍ଥର ସୁରକ୍ଷା ଜାରି ରହିବ ବୋଲି ସେଣ୍ଟକମ୍ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛି।

ଇରାନର ପାଲଟା ଜବାବ

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ୍ (IRGC) ସୋମବାର ଦିନ ଦାବି କରିଛି ଯେ ଏହାର ଏରୋସ୍ପେସ୍ ଫୋର୍ସ ଏକ ବିମାନ ଘାଟି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି, ଯାହା ଆମେରିକାର ବୋଲି ସନ୍ଦେହ କରାଯାଉଛି। ଇରାନର ହରମୋଜଗାନ୍ ପ୍ରଦେଶ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସିରିକ୍ ଦ୍ୱୀପ ରେ ଥିବା ଏକ ଟେଲିକମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ଟାୱାର ଉପରେ ଆମେରିକା ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, ଯାହାର ପାଲଟା ଜବାବରେ ଇରାନ ଏହି ବିମାନ ଘାଟି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି ବୋଲି ଇରାନ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ରିପୋର୍ଟ କରିଛି। ତେବେ ଇରାନ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିବା ବିମାନ ଘାଟିର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ସୂଚନା ଦେଇନାହିଁ।

ଲେବାନନ୍ ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦୀ ସଂଗଠନ ହେଜବୁଲ୍ଲା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଯୁଦ୍ଧ ଥମିବାର ନାମ ନେଉନାହିଁ। ସଦ୍ୟତମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଲେବାନନର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଇସ୍ରାଏଲୀ ସେନା ପକ୍ଷରୁ କରାଯାଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ବୋମା ମାଡ଼ରେ ପ୍ରାୟ ୫୧ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଚୁକ୍ତି ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଅବ୍ୟାହତ ରହିବା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଉଦବେଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଟାର୍ଗେଟରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକେନ୍ଦ୍ର

ଲେବାନନ୍ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ମୁତାବକ, ଗତ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଆକ୍ରମଣରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବା ୫୧ ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୨ ଜଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର୍ମୀ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ବିଶେଷ କରି ବିଣ୍ଟ ଜବେଲ ଜିଲ୍ଲାର କାଲାୱିଆ ଏବଂ ଟିବନିନ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ପାରାମେଡିକ୍ସଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସେନା ଦୁଇଟି ବଡ଼ ଧରଣର ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ କରିଥିଲା। ଏହାକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଏବଂ ମାନବିକ ଅଧିକାରର ଖୋଲା ଉଲ୍ଲଂଘନ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି।

ବିଫଳ ହେଉଛି କି ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଚୁକ୍ତି?

ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ତୃତୀୟ ସପ୍ତାହରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ହିଂସା ଥମିବାର କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ। ଇସ୍ରାଏଲ୍ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ନିଜର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଜାରି ରଖିଛି, ଯାହା ଫଳରେ ଲେବାନନରେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନେଇ କରାଯାଉଥିବା ପ୍ରୟାସର ସଫଳତା ଉପରେ ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚ୍ୟ ସଙ୍କଟର ପ୍ରଭାବ ଏବେ ମୋବାଇନ୍‌ ଫୋନ୍‌ ବଜାର ଉପରେ ପଡିଛି। ବୈଶ୍ବିକ ଯୋଗାଣ ଜନିତ ସଙ୍କଟ ଏବଂ ମେମୋରୀ ଚିପ୍‌ର ଅଭାବ ଯୋଗୁ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଉପଲବ୍ଧତାରେ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇଛି। ଅପରପକ୍ଷେ ଏଆଇ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ବଢ଼ୁଥିବା ଚାହିଦା ଯୋଗୁ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଶିଳ୍ପର ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିଛି। ଏଥରେ  ବଡ଼ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ କମ୍ପାନୀ ସେମାନଙ୍କର ଲୋକପ୍ରିୟ ମଡେଲର ଦାମ୍ ବଢ଼ାଇଦେଇଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ଓ୍ବାନ୍‌ପ୍ଲସ, ରିଅଲ୍‌ମି, ରେଡମୀ ଏବଂ ନଥିଂ ଭଳି ବ୍ରାଣ୍ଡ୍‌ ସାମିଲ। ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧ଄ର ସିଧା ପ୍ରଭାବ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପକେଟ ଉପରେ ପଡ଼ୁଛି।

ସୂଚନାନୁଯାୟୀ,  ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ବ ବଜାରରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଡିଆରଏଏମ ଏବଂ ନାଣ୍ଡ୍ ଷ୍ଟୋରେଜ ଭଳି ଜରୁରୀ ଉପକରଣର ଅଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଏଆଇର ବଢ଼ୁଥିବା ଚାହିଦା ଯୋଗୁ ଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡିକ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ପାଇଁ ବଡ଼ ଆକାରରେ ରାମ୍ ଏବଂ ଜିପିୟୁ କିଣୁଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ମେମୋରୀ ନିର୍ମାତା ହାଇ ବ୍ୟାଣ୍ଡଓ୍ବିଡ୍‌ଥ ମେମୋରୀ ଉତ୍ପାଦନ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଛନ୍ତି। ଫଳରେ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ କମ୍ପାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ଜରୁରୀ ଉପକରଣ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଛି। ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିଲେ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ରିଟେଲ ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ଭାରତରେ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ମୂଲ୍ୟ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବଢ଼ୁଛି। ସେପଟେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ମେମୋରୀ ଚିପ୍ ଅଭାବ ଏବଂ ଏଆଇ ହାର୍ଡଓ୍ବେୟାର ଚାହିଦା ବର୍ତ୍ତମାନ କମ୍ ହେବ ନାହିଁ। ଏମିତିରେ ଆଗାମୀ ସମୟରେ ଅନ୍ୟ ବ୍ରାଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଦାମ୍ ବଢ଼ାଇପାରନ୍ତି। ବିଶେଷକରି ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ପୂର୍ବରୁ ବଜାରରେ ନୂଆ ମୂଲ୍ୟରେ ମୋବାଇଲ୍‌ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିପାରେ। 

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଇରାନ ସହ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନାରେ ବିଳମ୍ବ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଆମେରିକୀୟ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ଛୋଟ କିନ୍ତୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସାଂଘାତିକ ଆକ୍ରମଣର ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମେଣ୍ଟ ଗଠନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି।

ସେଣ୍ଟକମର ଘାତକ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଜନା

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନାରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ଅସ୍ଥିରତାକୁ ଦୂର କରିବା ଏବଂ ଇରାନକୁ ଚୁକ୍ତି ଟେବୁଲକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ସେଣ୍ଟକମ୍ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ଏହି ଯୋଜନାରେ ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ଭିତ୍ତିଭୂମିଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି। ତେବେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏଯାଏଁ ଏହି ଯୋଜନାକୁ ସବୁଜ ସଙ୍କେତ ଦେଇନାହାଁନ୍ତି। କାରଣ ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଅପେକ୍ଷା ଇରାନ ଉପରେ ନୌସେନା ଅବରୋଧ (Naval Blockade) କୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମନେ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣକୁ ଅନ୍ତିମ ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ରଖିଛନ୍ତି।

ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ 'ମେରିଟାଇମ୍ ଫ୍ରିଡମ୍ କନଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟ'

ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ବିଶ୍ୱ ସାମ୍ନାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ 'ମେରିଟାଇମ୍ ଫ୍ରିଡମ୍ କନଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟ' ନାମକ ଏକ ନୂତନ ମେଣ୍ଟ ଗଠନ କରିବାର ଯୋଜନା ରଖିଛି। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ (Strait of Hormuz) ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷିତ ତଥା ମୁକ୍ତ ଯାତାୟାତ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା। ଏହି ମେଣ୍ଟରେ ସାମିଲ ହେବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ସରକାରମାନଙ୍କ ସହ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ଯୋଗାଯୋଗ କରୁଛି। ଇରାନର ତୈଳ ରପ୍ତାନିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବନ୍ଦ କରି ଅର୍ଥନୈତିକ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଆମେରିକାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅଟେ।

ଇରାନର କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଆମେରିକାର ଏହି ନାକାବନ୍ଦୀ ଏବଂ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗର ଜବାବରେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଇରାନର ସୁରକ୍ଷା ଅଧିକାରୀମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଆମେରିକାର ଏହି ଅବୈଧ ନୌସେନା ଅବରୋଧ ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନାକୁ ଖୁବଶୀଘ୍ର "ଅଭୂତପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ" ର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ନିଜର ତୈଳ ରପ୍ତାନି କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ଥିବାରୁ ଇରାନ ଭାରି ଚାପରେ ରହିଛି। ହେଲେ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିଜର ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ମଜବୁତ କରି ଇରାନ ଉଭୟ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲକୁ କଡ଼ା ଜବାବ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିବା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।

ଇରାନର ନୂଆ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା (Supreme Leader) ମୋଜତାବା ଖାମେନେଇ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍‌ରେ ଗୁରୁତର ଭାବେ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ନିଜ ପିତା ଅୟାତୁଲ୍ଲା ଅଲ୍ଲୀ ଖାମେନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ଦେଶର ଶାସନ ଭାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତେବେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆକ୍ରମଣରେ ମୋଜତାବାଙ୍କ ଶରୀରରେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଏବଂ ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ରହି ଚିକିତ୍ସିତ ହେଉଛନ୍ତି।

୩ ଥର ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ଓ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ସର୍ଜରୀର ଆବଶ୍ୟକତା

ରିପୋର୍ଟ ମୁତାବକ, ଗତ ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ତାରିଖରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣରେ ମୋଜତାବା ଖାମେନେଇ ବହୁତ ଖରାପ ଭାବେ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଗୋଡ଼ରେ ୩ ଥର ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର କରାଯାଇସାରିଛି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କୁ ଏକ କୃତ୍ରିମ ଗୋଡ଼ (Prosthetic leg) ଲଗାଯିବାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି। ଏହା ସହିତ ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ହାତରେ ମଧ୍ୟ ସର୍ଜରୀ କରାଯାଇଛି। ସବୁଠାରୁ ଚିନ୍ତାଜନକ ବିଷୟ ହେଉଛି, ବିସ୍ଫୋରଣ ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଏବଂ ଓଠ ଗୁରୁତର ଭାବେ ଜଳିଯାଇଛି, ଯାହା ଫଳରେ ତାଙ୍କୁ କଥା କହିବାରେ ଅନେକ ଅସୁବିଧା ହେଉଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ତାଙ୍କର ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ସର୍ଜରୀ (Plastic Surgery) କରାଯିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ବୋଲି ଇରାନର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

କାଗଜ ଚିରକୁଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଚାଲିଛି ଶାସନ

ଶାରୀରିକ ସ୍ତରରେ ଗୁରୁତର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋଜତାବା ଖାମେନେଇ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ଏବଂ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା ପାଇଁ କଟକଣା ଲଗାଯାଇଛି। ସେ କେବଳ ହାତଲେଖା ଚିଠି ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି। ଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ତଥା ପେସାରେ ଜଣେ ହୃଦରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଥିବା ମାସୁଦ ପେଜେସକିଆନ ତାଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା ଦାୟିତ୍ୱରେ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଇରାନର ପ୍ରକୃତ କ୍ଷମତା ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡସ୍ (IRGC) କମାଣ୍ଡରମାନଙ୍କ ହାତରେ ରହିଛି, ଯେଉଁମାନେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ବିରୋଧରେ ସାମରିକ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ୧୪ ଦିନିଆ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଆସନ୍ତାକାଲି ଅର୍ଥାତ ଏପ୍ରିଲ ୨୨ରେ ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହା ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ପୁଣିଥରେ ଆରମ୍ଭ ହେବ ନା ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପୁଣି ଆକ୍ରମଣ ହେବ, ତାହାକୁ ନେଇ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହା ସହିତ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁଣି ଥରେ ବନ୍ଦ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

ଆମେରିକାର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଆଜି ପାକିସ୍ତାନ ଗସ୍ତରେ ଯାଉଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଇରାନ ସହ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇପାରେ। ତେବେ ଇରାନ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି ମହମ୍ମଦ-ବାଗେର ଗାଲିବାଫ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକା ଧମକ ଦେଇ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ଯାହାକୁ ଇରାନ ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହିଁ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି ଏବଂ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜ ସ୍ବାର୍ଥ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛନ୍ତି।

ଇରାନ ତରଫରୁ ଏକ ୧୦-ଦଫା ସମ୍ବଳିତ ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଆମେରିକା ସହିତ ଅଣ-ଆକ୍ରମଣ ଚୁକ୍ତି, ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ପରମାଣୁ ସମୃଦ୍ଧିକରଣ ଅଧିକାରକୁ ସ୍ୱୀକୃତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟକ ଆମେରିକୀୟ କଟକଣା ହଟାଇବା, କ୍ଷତିପୂରଣ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଆଦି ସାମିଲ ଅଛି। ବିଶେଷ କରି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଲେବାନନରେ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ କଲା ପରେ ଇରାନ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏବେ ଏହା ଖୋଲା ଅଛି।

ଇରାନର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଆମେରିକା 'କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଏଥିପାଇଁ ନିଜର ସର୍ତ୍ତ ରଖିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ୧୫ଟି ସର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରମୁଖ ହେଉଛି: ଇରାନ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣ ନକରିବା, ଉଚ୍ଚ ମାନର ୟୁରାନିୟମ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବା, ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷମତାକୁ ସୀମିତ କରିବା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରକ୍ସି ଗୋଷ୍ଠୀ (ଯେପରିକି ହିଜବୁଲ୍ଲା) କୁ ସମର୍ଥନ ବନ୍ଦ କରିବା। ଇରାନ ଏହି ଦାବିଗୁଡ଼ିକୁ ଅଯୌକ୍ତିକ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛି।

ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବାର ଅନ୍ୟ ଏକ କାରଣ ହେଉଛି ଲେବାନନରେ ଇସ୍ରାଏଲର କ୍ରମାଗତ ଆକ୍ରମଣ। ଏଥିରେ ଏପ୍ରିଲ ୧୭ ସୁଦ୍ଧା ୨୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇସାରିଛି। ଯଦିଓ ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ଲେବାନନ୍ ମଧ୍ୟରେ ୧୦ ଦିନିଆ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି କରାଇଛନ୍ତି, ତଥାପି ଆଗକୁ ଆମେରିକା-ଇରାନ ଆଲୋଚନା ପ୍ରମୁଖ ତିନୋଟି ଦିଗ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ - ଇସ୍ରାଏଲ୍-ହିଜବୁଲ୍ଲା ଯୁଦ୍ଧର ସ୍ଥିତି, ପରମାଣୁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅଗ୍ରଗତି ଏବଂ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ର ସ୍ଥିତି।

ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଉତ୍ତେଜନା ପରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ସକାରାତ୍ମକ ଦିଗରେ ଅଗ୍ରସର ହୋଇଛି। ପ୍ରାପ୍ତ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ବୁଝାମଣା ଆଧାରରେ ପ୍ରମୁଖ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମାର୍ଗ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ କୁ ପୁଣିଥରେ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ସହମତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହା ସହିତ ଇରାନ ନିଜର ବିବାଦୀୟ ପରମାଣୁ ସମୃଦ୍ଧୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁଣି ଖୋଲିବ

ବିଶ୍ୱର ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାର୍ଗ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଗତ କିଛି ମାସ ଧରି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା କାରଣରୁ ଏହି ଜଳପଥ ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଫଳରେ ଇରାନ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖୋଲିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବା ସହ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ପରମାଣୁ ୟୁରାନିୟମ୍ ସମୃଦ୍ଧୀକରଣ ଉପରେ ରୋକ୍

ଆମେରିକା ଏବଂ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସବୁବେଳେ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହୋଇ ରହିଆସିଛି। ନୂତନ ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ ସରକାର ୟୁରାନିୟମ୍ ସମୃଦ୍ଧୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ତୁରନ୍ତ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହା ବଦଳରେ ଆମେରିକା ତରଫରୁ ଲଗାଯାଇଥିବା କିଛି କଠୋର ଅର୍ଥନୈତିକ କଟକଣା କୋହଳ କରାଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ

ଏହି ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି କେବଳ ଦୁଇ ଦେଶ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଏକ ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଆଣିଦେଇଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ବୁଝାମଣା ଫଳରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆଶଙ୍କା ହ୍ରାସ ପାଇବ ଏବଂ ବୈଶ୍ୱିକ ତୈଳ ଦର ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଆସିବ। ଏହି ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କୂଟନୀତିରେ ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।