ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଉତ୍ତେଜନା ପରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ସକାରାତ୍ମକ ଦିଗରେ ଅଗ୍ରସର ହୋଇଛି। ପ୍ରାପ୍ତ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ବୁଝାମଣା ଆଧାରରେ ପ୍ରମୁଖ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମାର୍ଗ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ କୁ ପୁଣିଥରେ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ସହମତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହା ସହିତ ଇରାନ ନିଜର ବିବାଦୀୟ ପରମାଣୁ ସମୃଦ୍ଧୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁଣି ଖୋଲିବ

ବିଶ୍ୱର ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାର୍ଗ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଗତ କିଛି ମାସ ଧରି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା କାରଣରୁ ଏହି ଜଳପଥ ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଫଳରେ ଇରାନ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖୋଲିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବା ସହ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ପରମାଣୁ ୟୁରାନିୟମ୍ ସମୃଦ୍ଧୀକରଣ ଉପରେ ରୋକ୍

ଆମେରିକା ଏବଂ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସବୁବେଳେ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହୋଇ ରହିଆସିଛି। ନୂତନ ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ ସରକାର ୟୁରାନିୟମ୍ ସମୃଦ୍ଧୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ତୁରନ୍ତ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହା ବଦଳରେ ଆମେରିକା ତରଫରୁ ଲଗାଯାଇଥିବା କିଛି କଠୋର ଅର୍ଥନୈତିକ କଟକଣା କୋହଳ କରାଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ

ଏହି ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି କେବଳ ଦୁଇ ଦେଶ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଏକ ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଆଣିଦେଇଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ବୁଝାମଣା ଫଳରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆଶଙ୍କା ହ୍ରାସ ପାଇବ ଏବଂ ବୈଶ୍ୱିକ ତୈଳ ଦର ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଆସିବ। ଏହି ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କୂଟନୀତିରେ ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ଗୁରୁତର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥା ସତ୍ତ୍ୱେ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି ଇରାନର ନୂତନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ମୋଜତବା ଖାମେନେଇ। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ବିମାନ ଆକ୍ରମଣରେ ସେ ଗୁରୁତର ଭାବେ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଦେଶର ଶାସନ ଭାର ତୁଲାଉଛନ୍ତି ବୋଲି ନିକଟତର ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ସେ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ଦେଖା ନଦେବା କାରଣରୁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଅନେକ କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନା ଲାଗି ରହିଥିଲା।

ଆକ୍ରମଣରେ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଥିଲେ ମୋଜତବା

ଗତ ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ତାରିଖରେ ତେହେରାନରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପକ୍ଷରୁ କରାଯାଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ବିମାନ ଆକ୍ରମଣରେ ଇରାନର ପୂର୍ବତନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ତଥା ମୋଜତବାଙ୍କ ପିତା ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ ସମେତ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ଅନେକ ସଦସ୍ୟ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ମୋଜତବା ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଥିଲେ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକୃତ ହୋଇଯାଇଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ଯାକ ଗୋଡ଼ ଗଭୀର ଭାବେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ଆମେରିକୀୟ ଗୁଇନ୍ଦା ସଂସ୍ଥା ଅନୁମାନ କରିଥିଲା ଯେ ସେ ବୋଧହୁଏ ଏକ ଗୋଡ଼ ହରାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ରହିଛି।

ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସକ୍ରିୟ ଯୋଗଦାନ

୫୬ ବର୍ଷୀୟ ମୋଜତବା ଶାରୀରିକ ଭାବେ ସୁସ୍ଥ ହେଉଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ମାନସିକ ସ୍ଥିତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଜାଗ ରହିଛି। ସେ ଅଡିଓ କନଫରେନ୍ସିଂ ମାଧ୍ୟମରେ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ବୈଠକ କରୁଛନ୍ତି। ଇରାନ ପାଇଁ ଏହି ସଙ୍କଟମୟ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଯୁଦ୍ଧ ନୀତି ଏବଂ ଆମେରିକା ସହ ହେବାକୁ ଥିବା ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଛନ୍ତି। ପାକିସ୍ତାନର ରାଜଧାନୀ ଇସଲାମାବାଦଠାରେ ଆମେରିକା ସହ ହେବାକୁ ଥିବା ଆଲୋଚନା ପଛରେ ମୋଜତବାଙ୍କ ସ୍ୱୀକୃତି ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ରହିଥିବା କୁହାଯାଉଛି। କୌଣସି ବି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୁକ୍ତି ତାଙ୍କ ବିନା ଅନୁମୋଦନରେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ବୋଲି ଇରାନୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଲାଗି ରହିଛି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ

ମାର୍ଚ୍ଚ ୮ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆଯିବା ପରଠାରୁ ତାଙ୍କର କୌଣସି ଫଟୋ, ଭିଡିଓ କିମ୍ବା ଅଡିଓ ରେକର୍ଡିଂ ପ୍ରକାଶ ପାଇନାହିଁ। ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏବଂ କିଛି ଗୁଇନ୍ଦା ରିପୋର୍ଟ ଦାବି କରିଥିଲେ ଯେ ସେ ବୋଧହୁଏ କୋମାରେ ଅଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଦେଶ ଚଳାଇବା ସ୍ଥିତିରେ ନାହାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଇରାନ ସରକାର ଏହି ଦାବିକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଛନ୍ତି। ଇରାନର ଉପ-ପରରାଷ୍ଟ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ସଇଦ ଖତିବଜାଦେହ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ମୋଜତବା ଖାମେନେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ସେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହି ସବୁକିଛି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଆଗାମୀ ଏକ କିମ୍ବା ଦୁଇ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଚିତ୍ର ପ୍ରକାଶ ପାଇପାରେ କିମ୍ବା ସେ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ଦେଖାଦେଇପାରନ୍ତି ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି |

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାର ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରୁ ତୈଳ ଆମଦାନୀରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପରେ ଭାରତ ଏବେ ଋଷିଆ ଉପରେ ଅଧିକ ନିର୍ଭର କରୁଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତକୁ ଋଷିଆର ତୈଳ ଯୋଗାଣରେ ପ୍ରାୟ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ସଙ୍କଟ ଏବଂ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ବାଧା

ଭାରତ ନିଜର ମୋଟ ତୈଳ ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୮୮ ରୁ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ବିଦେଶରୁ ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ। ପୂର୍ବରୁ ସାଉଦି ଆରବ, ଇରାକ ଏବଂ ୟୁଏଇ ଭଳି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ ଯୋଗାଣକାରୀ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ସାମରିକ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା କାରଣରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହାର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ରିଫାଇନାରୀ ଗୁଡ଼ିକ ଋଷିଆରୁ ବିପୁଳ ପରିମାଣରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ କ୍ରୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି।

ଋଷିଆରୁ ରେକର୍ଡ ତୈଳ ଆମଦାନୀ

ନିକଟରେ ପ୍ରକାଶିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ଋଷିଆରୁ ଭାରତର ତୈଳ ଆମଦାନୀ ପ୍ରତିଦିନ ୨.୦୬ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍ ରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯାହାକି ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ଥିବା ୧.୦୬ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍ ତୁଳନାରେ ୯୪ ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ। ଏହି ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ତୈଳ ଅଭାବକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ରଣନୀତିଗତ ଭାବେ ନିଜର ଆମଦାନୀ ଉତ୍ସକୁ ବଦଳାଇଛି। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଭାରତର ମୋଟ ତୈଳ ଆମଦାନୀରେ ଋଷିଆର ଅଂଶବିଶେଷ ପୂର୍ବରୁ ୨୦.୪ ପ୍ରତିଶତ ଥିବାବେଳେ ଏବେ ତାହା ୪୬.୮ ପ୍ରତିଶତ କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

ଦର ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଆଗାମୀ ଆହ୍ୱାନ

ଯଦିଓ ଋଷିଆ ଭାରତକୁ ବିପୁଳ ପରିମାଣରେ ତୈଳ ଯୋଗାଉଛି, ତଥାପି ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରୀୟ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବାରୁ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଋଷିଆ ତୈଳ ଉପରେ ବ୍ୟାରେଲ୍ ପିଛା ୮ ରୁ ୧୦ ଡଲାର ର ରିହାତି ମିଳୁଥିବା ବେଳେ ଏବେ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ୬ ରୁ ୭ ଡଲାର ଅଧିକ ପ୍ରିମିୟମ୍ ଦେବାକୁ ପଡ଼ୁଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଯଦି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସ୍ଥିତି ଶୀଘ୍ର ସ୍ୱାଭାବିକ ନହୁଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ରନ୍ଧନ ଗ୍ୟାସ୍ (LPG) ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ସାମଗ୍ରୀର ଯୋଗାଣ ତଥା ଦର ଉପରେ ବଡ଼ ଧରଣର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।

ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଲାଗିରହିଛି। ଏହି ସମୟରେ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତିକର ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ସାମଗ୍ରୀ ବହନ କରୁଥିବା ଆଉ ଦୁଇଟି ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଅତିକ୍ରମ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଖୁବଶୀଘ୍ର ଭାରତରେ ପହଞ୍ଚିବେ। ଇରାନ ଅନ୍ୟ ବିରୋଧୀ ଦେଶମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ବାଟ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିବା ବେଳେ ଭାରତକୁ ଏକ 'ବନ୍ଧୁ ରାଷ୍ଟ୍ର' ଭାବରେ ବିବେଚନା କରି ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ କରିଛି।

ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଜାଗ

ଏହି ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇଦେବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲର୍ଟ ମୋଡରେ ଅଛି। ଏଥିପାଇଁ ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗର (Persian Gulf) ରେ ନୌସେନାର ଯୁଦ୍ଧପୋତ ମଧ୍ୟ ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି। ଭାରତ ନିଜର ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ (Energy Supply) କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାରେ ସଫଳ ହେଉଛି ବୋଲି ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ସଙ୍କେତ ଦେଉଛି। ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ରୁଟ୍ ଦେଇ ଆହୁରି ଅନେକ ଜାହାଜ ଭାରତ ଆସିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ସୁରକ୍ଷିତ ପହଞ୍ଚିଲା ୪ଟି ଏଲପିଜି ଜାହାଜ

ବିଦେଶ ସଚିବ ଦେଇଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ନିକଟରେ ଏଲପିଜି (LPG) ନେଇ ଆସୁଥିବା ୪ଟି ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ ସଫଳତାର ସହ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ପାର କରିଛନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ସଙ୍କଟମୟ ସମୟରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ (Directorate General of Shipping) ର ଏକ ୨୪x୭ କମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ସେଣ୍ଟର ଲଗାତାର ସକ୍ରିୟ ରହିଛି। ଗତ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଏହି କେନ୍ଦ୍ରକୁ ୯୮ଟି କଲ୍ ଏବଂ ୩୩୫ଟି ଇମେଲ୍ ମିଳିଛି, ଯାହାର ତୁରନ୍ତ ସମାଧାନ କରାଯାଇଛି। ସରକାର ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଏଜେନ୍ସିଗୁଡ଼ିକ ଏହି ସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ କେତେ ସତର୍କ ଅଛନ୍ତି, ତାହା ଏଥିରୁ ପ୍ରମାଣିତ ହେଉଛି।

ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନଜର ରଖିଛି ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ଭାରତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛି ବୋଲି ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମୁଖପାତ୍ର ରଣଧୀର ଜୟସ୍ୱାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଯାତାୟାତ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ନିଜର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ସହ ନିରନ୍ତର ଯୋଗାଯୋଗରେ ଅଛି। ଭୌଗୋଳିକ-ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ସତ୍ତ୍ୱେ ଦେଶର ଇନ୍ଧନ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ଏକ ସକ୍ରିୟ ରଣନୀତି ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଦେଶରେ ଇନ୍ଧନ ସଙ୍କଟର ଆଶଙ୍କା ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ସମଗ୍ର ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟକୁ ନିଜ କବ୍‌ଜାକୁ ନେବାରେ ଲାଗିଛି। ୨୮ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ ରେ ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ମିଳିତ ଭାବେ ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ପରିଚିତ ଲେବାନନର ସଶସ୍ତ୍ର ଗୋଷ୍ଠୀ ହେଜବୁଲ୍ଲା (Hezbollah) ଏଥିରେ ସାମିଲ ହେବା ପରେ ଏବେ ଲେବାନନ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି।

ଲେବାନନରେ ବଢୁଛି ଧ୍ୱଂସଲୀଳା

ଗତ କିଛି ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ହେଜବୁଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ତୀବ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଲେବାନନ ଉପରେ ପ୍ରାୟ ୧୨୦୦ରୁ ଅଧିକ ଆକ୍ରମଣ କରିସାରିଥିବା ବେଳେ, ଜବାବରେ ହେଜବୁଲ୍ଲା ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଉପରକୁ ୩୫୦୦ରୁ ଅଧିକ ରକେଟ୍ ମାଡ଼ କରିଛି। କେବଳ ଗତ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପକ୍ଷରୁ ଲେବାନନରେ ୮୦ଟି ବଡ଼ ଧରଣର ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି। ନିଜର ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧ ନଥାଇ ମଧ୍ୟ କେବଳ ଇରାନର ସହଯୋଗୀ ହୋଇଥିବା କାରଣରୁ ଲେବାନନ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତି ସହୁଛି।

ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଉପରେ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଭାବ

ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶିକାର ସାଧାରଣ ନାଗରିକମାନେ ହେଉଛନ୍ତି। ଇସ୍ରାଏଲର କ୍ରମାଗତ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଲେବାନନରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାୟ ୧୧୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିସାରିଛି। ସେହିପରି ଦେଶର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଅର୍ଥାତ୍ ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ (୧ ନିୟୁତ) ଅଧିକ ଲୋକ ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ରାଜଧାନୀ ବେରୁଟ୍ (Beirut) ସମେତ ଦକ୍ଷିଣ ଲେବାନନର ଅନେକ ସହର ଏବେ ଧ୍ୱଂସସ୍ତୂପରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ମାନବୀୟ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଇସ୍ରାଏଲର ସ୍ଥଳପଥ ଆକ୍ରମଣ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ରଣନୀତି

ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ ସହିତ ଇସ୍ରାଏଲୀ ସେନା ଏବେ ଲେବାନନ ସୀମାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସ୍ଥଳପଥରେ ଆକ୍ରମଣ (Ground operations) ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଦକ୍ଷିଣ ଲେବାନନର ଲିଟାନି ନଦୀ (Litani River) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ 'ବଫର ଜୋନ୍' ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଇସ୍ରାଏଲର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ହେଜବୁଲ୍ଲାର ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ନିଜର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ଆହୁରି କଡ଼ାକଡ଼ି କରିଛି। ଆମେରିକା-ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଏହି ତିକ୍ତତା ଯୋଗୁଁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଅଶାନ୍ତି ଦିନକୁ ଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ସଙ୍କଟ କାରଣରୁ ଦେଶରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ରୋଷେଇ ଗ୍ୟାସର ଅଭାବକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ଦୀର୍ଘ ୮ ବର୍ଷ ପରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଇରାନରୁ ଏଲପିଜି (LPG) କିଣିଛି ଭାରତ। ଇଣ୍ଡିଆନ ଅଏଲ କର୍ପୋରେସନ୍ (IOC) ଦ୍ୱାରା ଏହି ଗ୍ୟାସ୍ କିଣାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଏହାକୁ ନେଇ 'ସି ବାର୍ଡ' (Sea Bird) ନାମକ ଏକ ଜାହାଜ ଭାରତ ଅଭିମୁଖେ ବାହାରିଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ସଙ୍କଟ ଓ ଯୋଗାଣରେ ବାଧା

ଆମେରିକା, ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ବଢୁଥିବା ତିକ୍ତତା ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଯାତାୟାତ ବହୁଳ ଭାବରେ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଭାରତ ତାର ମୋଟ ଏଲପିଜି ଚାହିଦାର ପ୍ରାୟ ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରୁ ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ। ତେବେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ପ୍ରଭାବିତ ହେବାରୁ ଦେଶରେ ଉତ୍କଟ ଗ୍ୟାସ୍ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏପରିକି ଘରୋଇ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ଶିଳ୍ପ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣରେ କାଟ୍ କରିଛନ୍ତି।

ଆମେରିକାର କଟକଣା କୋହଳ ପରେ ଆଶ୍ୱସ୍ତି

ପଶ୍ଚିମ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର କଟକଣା କାରଣରୁ ଭାରତ ୨୦୧୯ ମସିହାରୁ ଇରାନରୁ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ ଆମଦାନୀ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଆମେରିକା ସରକାର ଇରାନ ଉପରେ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବା କଟକଣାକୁ ୩୦ ଦିନ ପାଇଁ କୋହଳ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସୁଯୋଗରେ ଭାରତ ତୁରନ୍ତ ଇରାନରୁ ପ୍ରାୟ ୪୩,୦୦୦ ଟନ୍ ଏଲପିଜି କିଣିବାକୁ ଚୁକ୍ତି କରିଛି। ଏହି ବିପୁଳ ପରିମାଣର ଗ୍ୟାସକୁ ଇଣ୍ଡିଆନ ଅଏଲ ସମେତ ଭାରତ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ (BPCL) ଏବଂ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ (HPCL) ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟାଯିବ। ବିଶେଷ କଥା ହେଉଛି, ଏହି କ୍ରୟ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା 'ଟଙ୍କା' ଆକାରରେ ଦେୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ।

'ସି ବାର୍ଡ' ଜାହାଜରେ ଆସୁଛି ଏଲପିଜି

ଇରାନରୁ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏଲପିଜି ଖେପ ଆଣୁଥିବା ଟ୍ୟାଙ୍କର 'ସି ବାର୍ଡ' କର୍ଣ୍ଣାଟକର ମାଙ୍ଗାଲୋର ବନ୍ଦରରେ ପହଞ୍ଚିବା ନେଇ ସୂଚନା ରହିଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଫସି ରହିଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ ଯଥା ପାଇନ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ଏବଂ ଜଗ୍ ବସନ୍ତ କୁ ମଧ୍ୟ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରହିଛି, ଯାହାକି ଦେଶର ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ଚାହିଦାକୁ ପୂରଣ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା (US) ରଣନୀତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ନିକଟରେ ଥିବା ଇରାନର କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଘାଟି ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଆମେରିକା ନିଜ ଅସ୍ତ୍ରାଗାରରେ ଥିବା ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାରମ୍ପରିକ ବୋମାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ୫,୦୦୦ ପାଉଣ୍ଡର 'ବଙ୍କର-ବଷ୍ଟର' (Bunker-buster) ବୋମା ବ୍ୟବହାର କରିଛି।

ଇରାନର ଅଣ୍ଡରଗ୍ରାଉଣ୍ଡ୍ ସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରି ଏହି ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଜାହାଜ-ବିରୋଧୀ କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲ୍ ରଖାଯାଇଥିଲା। ୟୁଏସ୍ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ମିସାଇଲଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜଳପଥ ଦେଇ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲା। ଖାସ୍ କରି ଯେତେବେଳେ ଇରାନ ମାଇନ୍ସ, ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ଜାହାଜ ବ୍ୟବହାର କରି ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଅବରୋଧ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ଏକ ପଞ୍ଚମାଂଶ ତୈଳ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ।

ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିବା ୫,୦୦୦ ପାଉଣ୍ଡର ବୋମା ହେଉଛି ଜିବିୟୁ-୭୨ ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ୫କେ ପେନିଟ୍ରେଟର (GBU-72 Advanced 5K Penetrator)। ପ୍ରଥମେ ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିବା ଏହି ବୋମାଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ କଠିନ ଏବଂ ବହୁତ ଗଭୀରରେ ପୋତାଯାଇଥିବା ଟାର୍ଗେଟ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଗୋଟିଏ ବୋମାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୨ ଲକ୍ଷ ୮୮ ହଜାର ଡଲାର୍ ($288,000)। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଇରାନର ପରମାଣୁ ଘାଟି ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ୩୦,୦୦୦ ପାଉଣ୍ଡର ଜିବିୟୁ-୫୭ (GBU-57) ଠାରୁ ଏହା କମ୍ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ସଠିକତା ଏବଂ ଭୂଗର୍ଭସ୍ଥ ବଙ୍କର ଭେଦ କରିବାର କ୍ଷମତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର ଅଟେ। ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ମଡେଲିଂ ଏବଂ ସିମୁଲେସନ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ବିକଶିତ ହୋଇଥିବା ଏହି ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର, ବିସ୍ଫୋରଣ ପୂର୍ବରୁ ରିଇନଫୋର୍ସଡ୍ କଂକ୍ରିଟ୍ କିମ୍ବା ଗଭୀର ଭୂଗର୍ଭସ୍ଥ ବଙ୍କର ଭିତରକୁ ପଶିଯାଇଥାଏ। ଏହାକୁ ଫ୍ଲୋରିଡା ସ୍ଥିତ ଏଗଲିନ୍ ବାୟୁସେନା ଘାଟି (Eglin Air Force Base) ରେ ମଧ୍ୟ ସଫଳତାର ସହ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା।

ଆମେରିକାର ଏହି ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏପରି ସମୟରେ ଆସିଛି ଯେତେବେଳେ ସମଗ୍ର ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ତୀବ୍ର ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ନିକଟରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଏକ ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକରେ ସୁରକ୍ଷା ମୁଖ୍ୟ ଅଲି ଲାରିଜାନି (Ali Larijani) ଙ୍କ ନିହତ ହେବା ପରେ ଇରାନୀୟ ସୈନ୍ୟମାନେ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଧମକ ଦେଇଥିଲେ। ଇରାନର ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଆମିର ହାତାମି (Amir Hatami) ଏହାର ଏକ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଏବଂ ଅନୁତାପଜନକ ଜବାବ ଦେବାକୁ ଚେତାବନୀ ଦେବା ସହ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡମାନେ ମଧ୍ୟ ଇସ୍ରାଏଲ ଉପରକୁ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ କରିଥିଲେ।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଏକାଧିକ ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ମିସାଇଲ୍ ଆକ୍ରମଣର ସାମ୍ନା କରିଛନ୍ତି। ସାଉଦି ଆରବ, କୁଏତ୍, ଏବଂ କତାର ନିଜ ଆକାଶମାର୍ଗରେ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟ କରି ନଷ୍ଟ କରିଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ସେହିପରି ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ୟୁଏଇରେ ଥିବା ଏହାର ଆଞ୍ଚଳିକ ସାମରିକ ମୁଖ୍ୟାଳୟ ନିକଟରେ ଏକ ଇରାନୀୟ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପଡ଼ିଥିଲା।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦୁବାଇର ଆର୍ଥିକ କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥଳୀରେ ଏକ ଅଟ୍ଟାଳିକାରେ ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ସମୟରେ ଖସିଥିବା ଭଗ୍ନାବଶେଷ ପଡ଼ିଛି। ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ୧୫ତମ ଦିନରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ବେଳେ, ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପାଇଁ ଦୁବାଇ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି। ତେବେ ଏହି ଘଟଣାରେ କୌଣସି ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ କିମ୍ବା ମୃତାହତ ହୋଇନଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। 

ଏହି ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଦୁବାଇ ମିଡିଆ ଅଫିସ ଏକ୍ସ (X) ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ସୂଚନା ଦେଇ କହିଛି ଯେ, 'ଏକ ସଫଳ ପ୍ରତିରୋଧ କାରଣରୁ ଦୁବାଇର ଏକ ଅଟ୍ଟାଳିକାର ସମ୍ମୁଖ ଭାଗରେ କିଛି ଭଗ୍ନାବଶେଷ ପଡ଼ିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଅଛି।' ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଦୁବାଇ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଫାଇନାନ୍ସିଆଲ ସେଣ୍ଟରରେ ଥିବା ଏକ କୋଠାର ସମ୍ମୁଖ ଭାଗରେ ଏହି ଭଗ୍ନାବଶେଷ ପଡ଼ିଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବଳ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ଏବଂ କଳା ଧୂଆଁ ବାହାରୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଜଣେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଦର୍ଶୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହା ତାଙ୍କ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଥିଲା ଏବଂ ମାଟି ଥରି ଉଠିଥିଲା।

ଅନ୍ୟପଟେ, ଇରାକର ରାଜଧାନୀ ବାଗଦାଦରେ ଥିବା ଆମେରିକା ଦୂତାବାସ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଡ୍ରୋନ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି। ଇରାକୀ ସୁରକ୍ଷା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଦୂତାବାସ ପରିସରରୁ ଧୂଆଁ ବାହାରୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ଆସୋସିଏଟେଡ୍ ପ୍ରେସ୍ ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଏକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଆମେରିକୀୟ ଦୂତାବାସ କମ୍ପାଉଣ୍ଡ ଭିତରେ ଥିବା ହେଲିପ୍ୟାଡରେ ବାଜିଥିଲା।

ବାଗଦାଦରେ ଆମେରିକୀୟ ଦୂତାବାସ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପୂର୍ବରୁ ଇରାନ ସମର୍ଥିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୋଷ୍ଠୀ କାତାଏବ ହିଜବୁଲ୍ଲାକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରି ଦୁଇଟି ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସୁରକ୍ଷା ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଶୁକ୍ରବାର ରାତିରେ ଏକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ରେ କାତାଏବ ହିଜବୁଲ୍ଲାର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ନେତାଙ୍କ ସମେତ ଦୁଇ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି।

ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ଏକ ବିନାଶକାରୀ ରୂପ ନେବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହି ଭୟାବହ ପରିସ୍ଥିତି କାରଣରୁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ କାମ କରୁଥିବା ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟ, ବିଶେଷ କରି ଓଡ଼ିଆ ଶ୍ରମିକମାନେ ଘୋର ସଙ୍କଟରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଇରାନ କେବଳ ଇସ୍ରାଏଲ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ସୀମିତ ରଖିନାହିଁ, ବରଂ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ପ୍ରାୟ ୧୧ଟି ଦେଶ ଉପରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ କରୁଛି। ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସାଉଦି ଆରବ, ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ (ୟୁଏଇ) ଏବଂ କୁଏତ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ରାଷ୍ଟ୍ର ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। କ୍ରମାଗତ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଯୁଦ୍ଧର ଆତଙ୍କ ଖେଳିଯାଇଛି।

ଏହି କ୍ରମାଗତ ବିସ୍ଫୋରଣ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଦୁବାଇରେ କାମ କରୁଥିବା ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଓଡ଼ିଆ ଶ୍ରମିକ ଫସି ରହିଛନ୍ତି। ବିମାନ ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ସହ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କଡ଼ାକଡ଼ି କରାଯାଇଥିବାରୁ ଶ୍ରମିକମାନେ ସ୍ୱଦେଶ ଫେରିବା ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଦେଖାଦେଇଛି। ଫସି ରହିଥିବା ଶ୍ରମିକଙ୍କ ପରିବାର ଲୋକେ ବର୍ତ୍ତମାନ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷିତ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ନିବେଦନ କରୁଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନ, ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ବଢୁଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଏବେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧାର କାରଣ ପାଲଟିଛି। ବିଶେଷ କରି ଇରାନରେ ଡାକ୍ତରୀ ପାଠ ପଢୁଥିବା ଭାରତୀୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ସେଠାରେ ଭୟଙ୍କର ପରିସ୍ଥିତିର ସାମ୍ନା କରୁଛନ୍ତି। ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ବନ୍ଦ ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବା ଫଳରେ ଭାରତରେ ଥିବା ସେମାନଙ୍କ ପରିବାର ଲୋକେ ଗଭୀର ଦୁଃଶ୍ଚିନ୍ତାରେ ଦିନ କାଟୁଛନ୍ତି।

ହଷ୍ଟେଲ ଭିତରେ ବନ୍ଦୀ ଜୀବନ

ଜମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀରର ଶ୍ରୀନଗରର ଜଣେ ୧୮ ବର୍ଷୀୟା ମେଡିକାଲ ଛାତ୍ରୀ ସୋବିୟା ଖାନ ତେହେରାନରେ ନିଜ ହଷ୍ଟେଲ ରୁମରେ ବନ୍ଦୀ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି। ଗତ ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ଡାକ୍ତର ହେବାର ସ୍ୱପ୍ନ ନେଇ ସେ ଇରାନ ଯାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏବେ ବାହାରେ ଘନ ଘନ ବୋମା ବିସ୍ଫୋରଣର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ସେ ଭୟରେ ଦିନ କାଟୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଭାଇ ଅଲତାଫ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ, "ଗତକାଲି ସକାଳେ ସେ ମାତ୍ର କିଛି ମିନିଟ୍ ପାଇଁ କଥା ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସେ ଭୟରେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ବିସ୍ଫୋରଣ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଉଛି। ଆମ ବାପା-ମାଆ ଚିନ୍ତାରେ ଶୋଇପାରୁ ନାହାନ୍ତି। ଆମେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛୁ ଯେ ତୁରନ୍ତ ସେମାନଙ୍କୁ ସେଠାରୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଉ।"

ଖାଦ୍ୟ ସଙ୍କଟ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ

କେବଳ ସୋବିୟା ନୁହନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ଜଣେ ୨୩ ବର୍ଷୀୟ ଛାତ୍ର ଅଫନାନ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ହଷ୍ଟେଲର ବେସମେଣ୍ଟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଭାଇ ଫରହାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଶନିବାର ପରେ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଛି ଏବଂ ଆଉ କୌଣସି ଖବର ମିଳିପାରି ନାହିଁ। ସେହିପରି ଆରାକ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ ମେଡିକାଲ ସାଇନ୍ସର ଜଣେ ଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମାଆ ଆଫ୍ରୋଜା କହିଛନ୍ତି ଯେ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଗଚ୍ଛିତ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ସରିବାକୁ ବସିଲାଣି। ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସେମାନେ ବାହାରକୁ ବାହାରି ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଡ଼ କରିବା ମଧ୍ୟ ଅସମ୍ଭବ ହୋଇପଡିଛି। ଏପରିକି ହଷ୍ଟେଲ ଓ୍ଵାର୍ଡେନ ସେଠାରେ ଅଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ତାହା ମଧ୍ୟ ପରିବାର ଲୋକେ ଜାଣିପାରୁ ନାହାନ୍ତି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଅଟକି ରହିଛନ୍ତି ଭାରତୀୟ

ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ଆକାଶପଥ ବନ୍ଦ ରହିଥିବାରୁ କେବଳ ଇରାନ ନୁହେଁ, ଦୁବାଇ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଦେଶଗୁଡିକରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଭାରତୀୟ ଯାତ୍ରୀ ଅଟକି ରହିଛନ୍ତି। ପ୍ରାୟ ୧୨୦୦ରୁ ଅଧିକ ଭାରତୀୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ବର୍ତ୍ତମାନ ଇରାନରେ ଫସି ରହିଥିବା ଆକଳନ କରାଯାଉଛି। ପରିବାର ଲୋକେ ବର୍ତ୍ତମାନ କେନ୍ଦ୍ର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଏବଂ ଏକ ଚମତ୍କାରକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି ଯେପରି ସେମାନଙ୍କ ପିଲାମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଘରକୁ ଫେରିବେ।

ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତୀବ୍ର ସଂଘର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ରବିବାର ଦିନ ଓମାନ ଉପକୂଳରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। 'ସ୍କାଏଲାଇଟ୍' (Skylight) ନାମକ ଏକ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୧୫ ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସମସ୍ତ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି।

୧୫ ଭାରତୀୟ ସୁରକ୍ଷିତ, ୪ ଆହତ

ଓମାନ ମେରିଟାଇମ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟି ସେଣ୍ଟରର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ମୁସାନ୍ଦମ୍ ଗଭର୍ଣ୍ଣରେଟ୍‌ର ଖାସବ ବନ୍ଦରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୫ ନଟିକାଲ୍ ମାଇଲ୍ ଦୂରରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଘଟିଥିଲା। ଜାହାଜରେ ମୋଟ ୨୦ ଜଣ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧୫ ଜଣ ଭାରତୀୟ ଏବଂ ୫ ଜଣ ଇରାନୀ ନାଗରିକ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି, ତେବେ ୪ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ପଠାଯାଇଛି।

ହରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ବଢିଲା ବିପଦ

ପାଲାଉ ପତାକା ଲଗାଇଥିବା ଏହି ଟ୍ୟାଙ୍କରଟି ରଣନୀତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଗତି କରୁଥିବା ବେଳେ ଏହାକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିଲା। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ମିଳିତ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହି ଜଳପଥରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ବିପଦ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଭାରତୀୟ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକା ସହ ବଢୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟରେ ବୁଧବାର ରାତିରେ ପ୍ରାୟ ୫ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବନ୍ଦ ରହିବା ପରେ ଗୁରୁବାର ସକାଳେ ଇରାନ ଏହାର ଆକାଶପଥ ପୁଣି ଖୋଲିଛି। ତେବେ ଏହି ଅସ୍ଥାୟୀ ବନ୍ଦ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ବିମାନ ସେବା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଅନେକ ବିମାନର ଗତିପଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି। ଫ୍ଲାଇଟ୍ ଟ୍ରାକିଂ ୱେବସାଇଟ୍ ଫ୍ଲାଇଟ୍ ରାଡାର-୨୪ ଅନୁଯାୟୀ, ଆକାଶପଥ ଖୋଲିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଅଧିକାଂଶ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ଇରାନ ସୀମାକୁ ଏଡାଇ ଯାଉଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।

ଇରାନର ଆକାଶପଥ ବନ୍ଦ ହେବା ଯୋଗୁଁ ଭାରତର ଅଗ୍ରଣୀ ବିମାନ ସେବା ଇଣ୍ଡିଗୋ (IndiGo) ସମେତ ଅନେକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଏୟାରଲାଇନ୍ସ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଇଣ୍ଡିଗୋ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଏହି କଟକଣା ଯୋଗୁଁ କିଛି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଉଡାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଜର୍ମାନୀର ଲୁଫଥାନ୍ସା ଗ୍ରୁପ୍ (Lufthansa Group) ଇରାନ ଏବଂ ଇରାକ ଆକାଶପଥ ବ୍ୟବହାର ନକରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏମିରେଟ୍ସ, କାତାର ଏୟାରୱେଜ୍ ଏବଂ ତୁର୍କିଶ ଏୟାରଲାଇନ୍ସ ଗତ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଇରାନକୁ ଯାଉଥିବା ଏକାଧିକ ବିମାନ ବାତିଲ କରିଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ ନିଜର ବାଣିଜ୍ୟିକ ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ଇରାନ ଉପରେ ଉଡ଼ିବାକୁ ବାରଣ କରିଛି।

ଇରାନରେ ସରକାର ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଦମନ କରାଯାଉଥିବା ଘଟଣାରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ କଡ଼ା ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ଯଦି ହିଂସାତ୍ମକ ଦମନ ଜାରି ରୁହେ, ତେବେ ଆମେରିକା ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଥିବା ଏହାର ସାମରିକ ଘାଟିରୁ କିଛି ସୈନ୍ୟ ଓ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। 

ଗତ ବର୍ଷ ଶେଷ ଭାଗରେ ଇରାନର ମୁଦ୍ରା ‘ରିଆଲ’ର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇବା ପରେ ଦେଶରେ ତୀବ୍ର ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେଇଥିଲା, ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସରକାର ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନର ରୂପ ନେଇଥିଲା। ଆମେରିକା ଭିତ୍ତିକ ମାନବାଧିକାର ସଂଗଠନ HRANA ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ସଂଘର୍ଷରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଅତିକମରେ ୨,୫୭୧ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି।