ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ (Strait of Hormuz) ଇରାନର ଏକ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ସମୁଦ୍ର ମାର୍ଗରେ ପୁଣିଥରେ ଉତ୍ତେଜନା ଦେଖାଦେଇଛି। ଓମାନ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଏକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ହେବା ପରେ, ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ସାମୁଦ୍ରିକ ଏଜେନ୍ସି ଆଇଏମ୍ଓ (IMO) ଫସି ରହିଥିବା ପ୍ରାୟ ୧୧,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ନାବିକଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ଅଭିଯାନକୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛି। ଏହି ଘଟଣା ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳର ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଜାତିସଂଘର ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ଥଗିତ

ଆଇଏମ୍ଓ (IMO) ର ମହାସଚିବ ଆର୍ସେନିଓ ଡୋମିଙ୍ଗେଜ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ଧାର ତାଲିକାରେ ଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ ନହୋଇଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଅଭିଯାନକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଯିବ ନାହିଁ। ଯଦିଓ ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ଜାହାଜଟି ଜାତିସଂଘର ଉଦ୍ଧାର ଅଭିଯାନର ଅଂଶ ନଥିଲା, ତଥାପି ଏହି ଘଟଣା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ଏବେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ନୁହେଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଫଳରେ ସମୁଦ୍ର ମଝିରେ ଫସି ରହିଥିବା ହଜାର ହଜାର ନାବିକଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ଅନିଶ୍ଚିତତାର ମଧ୍ୟକୁ ଠେଲି ହୋଇଯାଇଛି।

କିପରି ହେଲା ଆକ୍ରମଣ?

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଓମାନ ଉପକୂଳରୁ ମାତ୍ର ୭.୫ ନଟିକାଲ୍ ମାଇଲ୍ ଦୂରରେ ସିଙ୍ଗାପୁର ପତାକାବାହୀ ଏକ କାର୍ଗୋ ଜାହାଜ ଉପରେ ଏକ ଅଜ୍ଞାତ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟାଇଲ୍ ବା ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ ହୋଇଥିଲା। ୟୁକେ ମେରିଟାଇମ୍ ଟ୍ରେଡ୍ ଅପରେସନ୍ସ (UKMTO) ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଫଳରେ ଜାହାଜର ବ୍ରିଜ୍ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ମୃତାହତ ହେବାର ସୂଚନା ମିଳିନାହିଁ। ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଇରାନର ଏକ ଡ୍ରୋନ୍ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା।

ଇରାନର କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନର ନୂତନ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ପର୍ସିଆନ୍ ଗଲ୍ଫ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଥରିଟି (PGSA) ଏକ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଜାରି କରିଛି। ସଂସ୍ଥା ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାର୍ଗ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାସ୍ତା ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତ୍ରାର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦିଆଯିବ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯିବା ପାଇଁ ଦୁଇଟି ମାର୍ଗ ରହିଛି। ଗୋଟିଏ ଇରାନର ସାମୁଦ୍ରିକ କ୍ଷେତ୍ର ଦେଇ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟଟି ଓମାନ ଏବଂ ୟୁଏଇ (UAE) ଜଳପଥ ଦେଇ ଯାଇଛି। ଇରାନର ଏଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।

ପାରମ୍ପରିକ ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଭେଦ କରି ସାଉଦି ଆରବର ରାଜଧାନୀ ରିୟାଦ ସ୍ଥିତ ଆମେରିକା ଦୂତାବାସ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଇରାନର ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣରେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଘଟିଛି। ଗତ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ହୋଇଥିବା ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଦୂତାବାସର ଅନେକ ଅଂଶ ଗୁରୁତର ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଦି ୱାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ (WSJ)ର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡିଛି।

ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଏବଂ ସିଆଇଏ (CIA) ଷ୍ଟେସନ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ମାର୍ଚ୍ଚ ୩ ତାରିଖ ରାତି ପ୍ରାୟ ୧:୩୦ ସମୟରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା। ଦୁଇଟି ଇରାନୀୟ ଡ୍ରୋନ୍ ଦୂତାବାସର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା ଯେଉଁଠାରେ ଦିନ ସମୟରେ ଶହ ଶହ ଲୋକ କାମ କରିଥାନ୍ତି। ଏହି ହମଲାରେ ଦୂତାବାସର ତିନୋଟି ମହଲା, ବିଶେଷକରି ସିଆଇଏ (CIA)ର ଏକ ଷ୍ଟେସନ ଗୁରୁତର ଭାବେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ସେଠାରେ ଭୟାବହ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଘଟିଥିଲା ଏବଂ ନିଆଁ ଜଳିବା ପ୍ରାୟ ୧୨ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏବଂ ପୂର୍ବତନ ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଦିନ ସମୟରେ (କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ) ହୋଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଜୀବନହାନି ଘଟାଇଥାନ୍ତା।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରିପୋର୍ଟ ଏବଂ ପ୍ରକୃତ ସତ୍ୟ

ପୂର୍ବରୁ ସାଉଦି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦାବି କରିଥିଲା ଯେ, ଏହି ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣରେ କେବଳ 'ସୀମିତ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ' ଏବଂ 'ସାମାନ୍ୟ କ୍ଷୟକ୍ଷତି' ଘଟିଛି। ତେବେ ୱାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଜର୍ଣ୍ଣାଲର ଏହି ନୂତନ ରିପୋର୍ଟ ସେହି ଦାବିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖଣ୍ଡନ କରିଛି। ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ମତରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଦୂତାବାସର କିଛି ଅଂଶ ଅପୂରଣୀୟ ଭାବେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି, ଯାହାକୁ ପୁନର୍ବାର ବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଆଞ୍ଚଳିକ ଉତ୍ତେଜନା

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ବ୍ୟାପକ ଯୁଦ୍ଧର ଅଂଶବିଶେଷ ଭାବେ ଇରାନ ଏବେ ନିଜର ଆକ୍ରମଣକୁ ଅଧିକ ତୀବ୍ର କରିଛି। ଆମେରିକାର ପାଟ୍ରିଅଟ୍ ବ୍ୟାଟେରୀ (Patriot batteries) ଭଳି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଇରାନର ଡ୍ରୋନ୍ ଗୁଡ଼ିକ ସହଜରେ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି। ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଆମେରିକା ନିଜର ଅଣ-ଜରୁରୀକାଳୀନ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ସାଉଦି ଆରବ ସମେତ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ଅନେକ ଦେଶରୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନର ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଦୁବାଇ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ଭୟାବହ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ । ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଯୋଗୁଁ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସମସ୍ତ ବିମାନ ଚଳାଚଳକୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ବାତିଲ କରାଯାଇଛି। ଉପସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏବେ ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥିତି ଲାଗିରହିଥିବା ବେଳେ ଏହି ଘଟଣା ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଯାଇ ଇରାନ ଏବେ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରଖିଛି। ଏହି ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ବିମାନବନ୍ଦର ତଥା ପ୍ରମୁଖ ଆର୍ଥିକ ହବ୍ ନିକଟରେ ହୋଇଛି। ତେହେରାନର ଏହି ବର୍ଦ୍ଧିତ ଆକ୍ରମଣ ଏବେ ଦୁବାଇ ଏବଂ ଆବୁଧାବି ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ସହର ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ତେବେ ଏହି ଘଟଣାରେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ମୃତାହତ ହୋଇନଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ସାଧାରଣ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଦଳ (ସିଭିଲ୍ ଡିଫେନ୍ସ ଟିମ୍) ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରି ନିଆଁକୁ ସଫଳତାର ସହ ଆୟତ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଫଳରେ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଇନ୍ଧନ ଟାଙ୍କିକୁ ବଡ଼ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରାଯାଇପାରିଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଭାଇରାଲ୍ ହେଉଥିବା ଭିଡିଓରେ ବିମାନବନ୍ଦର କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସରୁ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିଶିଖା ଏବଂ କଳା ଧୂଆଁ ବାହାରୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।

ମସ୍କୋ/କିଭ: ରୁଷ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭ୍ଲାଦିମିର ପୁତିନଙ୍କ ନୋଭଗାରୋଡସ୍ଥିତ ସରକାରୀ ବାସଭବନ ଉପରେ ୟୁକ୍ରେନ୍ ରବିବାର ବିଳମ୍ବିତ ରାତିରେ ୯୧ ଡ୍ରୋନ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ଏହି ଡ୍ରୋନ ମାଡ଼ ସମୟରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁତିନ ବାସଭବନରେ ଥିଲେ କି ନାହିଁ ତାହା ଜଣାପଡ଼ି ନାହିଁ। ତେବେ ରୁଷ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏହି ସବୁ ଡ୍ରୋନକୁ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ଖସାଇ ଦେଇଛି। ରୁଷ ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ସର୍ଗେଇ ଲାଭରୋଭ  ଏହି ଆକ୍ରମଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଦାବି କରିବା ସହ ଏହାର ଦୃଢ଼ ଜବାବ ଦିଆଯିବ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି । ରୁଷ ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ ଆତଙ୍କବାଦ ଘଟଣା ଦର୍ଶାଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୟୁକ୍ରେନ ଉପରେ ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ସମୟ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇ ସାରିଛି। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ଫୋନ କରି ପୁତିନ ଏହି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହା ଶୁଣି ଟ୍ରମ୍ପ ସ୍ତବ୍ଧ ହୋଇ ଯାଇଥିଲେ ବୋଲି ରୁଷ ବିଦେଶ ନୀତି ପରାମର୍ଶଦାତା ୟୁରି ଉସାକୋଭ କହିଛନ୍ତି ।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ୟୁକ୍ରେନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭୋଲଡାମିର ଜେଲେଁସ୍କି ଏହି ଅଭିଯୋଗକୁ ମିଥ୍ୟା ଏବଂ ମନଗଢ଼ା କହି ଖଣ୍ଡନ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୟୁକ୍ରେନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ରୁଷ ବାହାନା ଖୋଜୁଛି। ଏଠାକାର ସରକାରୀ କୋଠାରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ତାହାକୁ ଉଚିତ ଦର୍ଶାଇବା ପାଇଁ କାହାଣୀ ଗଢୁଛି। ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ଜରୁରୀ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ରୁଷ୍ ମନା କରିଦେଇଛି। ମାତ୍ର ୟୁକ୍ରେନ ଏ ନେଇ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରଖିଛି। ଆମେ ବିଶ୍ବକୁ ଚୁପ୍ ହୋଇ ରହିବାକୁ ଦେବୁ ନାହିଁ। ସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଚାଲିଥିବା ପ୍ରୟାସକୁ ରୋକିବାକୁ ରୁଷ୍‌କୁ ଦେବୁ ନାହିଁ। ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ରୁଷ ମିଛ କହି କିଭ୍ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରିପରିଷଦ କୋଠା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା ବୋଲି ୟୁକ୍ରେନ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ।