ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଉତ୍ତେଜନା ପରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ସକାରାତ୍ମକ ଦିଗରେ ଅଗ୍ରସର ହୋଇଛି। ପ୍ରାପ୍ତ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ବୁଝାମଣା ଆଧାରରେ ପ୍ରମୁଖ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମାର୍ଗ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ କୁ ପୁଣିଥରେ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ସହମତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହା ସହିତ ଇରାନ ନିଜର ବିବାଦୀୟ ପରମାଣୁ ସମୃଦ୍ଧୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁଣି ଖୋଲିବ

ବିଶ୍ୱର ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାର୍ଗ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଗତ କିଛି ମାସ ଧରି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା କାରଣରୁ ଏହି ଜଳପଥ ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଫଳରେ ଇରାନ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖୋଲିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବା ସହ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ପରମାଣୁ ୟୁରାନିୟମ୍ ସମୃଦ୍ଧୀକରଣ ଉପରେ ରୋକ୍

ଆମେରିକା ଏବଂ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସବୁବେଳେ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହୋଇ ରହିଆସିଛି। ନୂତନ ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ ସରକାର ୟୁରାନିୟମ୍ ସମୃଦ୍ଧୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ତୁରନ୍ତ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହା ବଦଳରେ ଆମେରିକା ତରଫରୁ ଲଗାଯାଇଥିବା କିଛି କଠୋର ଅର୍ଥନୈତିକ କଟକଣା କୋହଳ କରାଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ

ଏହି ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି କେବଳ ଦୁଇ ଦେଶ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଏକ ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଆଣିଦେଇଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ବୁଝାମଣା ଫଳରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆଶଙ୍କା ହ୍ରାସ ପାଇବ ଏବଂ ବୈଶ୍ୱିକ ତୈଳ ଦର ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଆସିବ। ଏହି ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କୂଟନୀତିରେ ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତତା ଓ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନର ରାଜଧାନୀ ଇସଲାମାବାଦ ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହୋଇଛି। ଆମେରିକାର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଏବଂ ଇରାନୀ ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ନିଷ୍କର୍ଷ ବାହାରିପାରି ନାହିଁ। ତେବେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ପୁଣି ଥରେ ଆଲୋଚନା ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଥିବା କୁହାଯାଉଛି।

ଇସଲାମାବାଦରେ ବିଫଳ ହେଲା ମାରାଥନ ବୈଠକ

ପାକିସ୍ତାନରେ ପ୍ରାୟ ୨୧ ଘଣ୍ଟା ଧରି ଚାଲିଥିବା ଏହି ମାରାଥନ ଆଲୋଚନା ପରେ ଆମେରିକା ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନ ନିଜର ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରୁ ଓହରିବାକୁ ମନା କରିବା କାରଣରୁ ଏହି ବୈଠକ ବିଫଳ ହୋଇଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନର ବିଶ୍ୱାସଭାଜନ ହେବା ପାଇଁ ୱାଶିଂଟନକୁ ଅଧିକ କିଛି କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ତେହେରାନକୁ ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ

ଏହି ବିଫଳ ଆଲୋଚନା ପରେ ଜେଡି ଭାନ୍ସ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ତେହେରାନ (ଇରାନ)କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆମେରିକା ଚାହୁଁଛି ଯେ ଇରାନ ଭବିଷ୍ୟତରେ କୌଣସି ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବିକାଶ କରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଏକ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଉ। ଏହା ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅଟେ। ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବା ଆମେରିକା ତୁଳନାରେ ଇରାନ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଖରାପ ଖବର ବୋଲି ସେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ

ଗୋଟିଏ ପଟେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନେଇ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟପଟେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଟ୍ରମ୍ପ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ କଡ଼ା ବିବୃତିମାନ ଜାରି କରୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ତଥାପି, ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଆଣିବା ତଥା ଯୁଦ୍ଧର ଅବସାନ ଘଟାଇବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ପ୍ରଶାସନ ଇରାନ ସହିତ ପୁଣି ଥରେ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା ଜାରି ରଖିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଖୁବଶୀଘ୍ର ବନ୍ଦ ହେବ ରୁଷ-ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ । ଫ୍ଲୋରିଡ଼ାରେ ୟୁକ୍ରେନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଲେନସ୍କିଙ୍କ ସହ 'ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟ' ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ ନେଇ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଓ ଜେଲେନସ୍କିଙ୍କ ମିଳିତ ପ୍ରେସମିଟରୁ ସୂଚନା ମିଳିଛି । ଦୀର୍ଘ ଚାରି ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଋଷ-ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଏହି ବୈଠକକୁ ‘ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟାୟ’ ବା ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଉଭୟ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ରୁଦ୍ଧଦ୍ୱାର ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଯୁଦ୍ଧର ଭବିଷ୍ୟତ ନେଇ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା। ଋଷ ଓ ୟୁକ୍ରେନ ମଧ୍ୟରେ ଗତ ୪ ବର୍ଷ ହେବ ଯୁବଦ୍ଧ ଚାଲିଥିବାରୁ ଏହାକୁ ବନ୍ଦ କରି ଦୁଇ ଦେଶରେ ଶାନ୍ତି ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଟ୍ରମ୍ପ । ଏଥିପାଇଁ ଟ୍ରମ୍ପ ଓ ଜେଲେନସ୍କିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି । 

ବୈଠକ ପୂର୍ବରୁ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ସୂଚନା ଦେଇ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ଫଳାଫଳ ଦୁଇଟି ରାସ୍ତାରେ ଯାଇପାରେ - ହୁଏତ ସଂଘର୍ଷ ଏବେ ଶେଷ ହେବ, ନଚେତ୍ ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବ। ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ଜାରି ରୁହେ, ତେବେ ଏଥିରେ କୋଟି କୋଟି ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ଯିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି, ଯାହା କେହି ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ। ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି, "ଆମେ ଆଲୋଚନାର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଛୁ। ଏହାକୁ ଏବେ ଶେଷ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ନଚେତ୍ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଅତିରିକ୍ତ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇବେ।"

ଜେଲେନସ୍କିଙ୍କ ସହ ଭେଟିବା ପୂର୍ବରୁ, ଟ୍ରମ୍ପ ଋଷ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭ୍ଲାଦିମିର ପୁଟିନଙ୍କ ସହ ପ୍ରାୟ ୧ ଘଣ୍ଟା ୧୫ ମିନିଟ୍ ଧରି ଫୋନରେ କଥା ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ଆଲୋଚନାକୁ ସେ ‘ଅତ୍ୟନ୍ତ ଫଳପ୍ରଦ’ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି। ଟ୍ରମ୍ପ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ ପୁଟିନ ଏଥର ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ପାଇଁ ଗମ୍ଭୀର ଅଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି, "ମୁଁ ଭାବୁଛି ଉଭୟ ନେତା ଏକ ଚୁକ୍ତି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ବହୁତ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିସାରିଲେଣି, ତେଣୁ ଏକ ସମାଧାନର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି।"

ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଜେଲେନସ୍କିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ଏବଂ ସାହସକୁ ଟ୍ରମ୍ପ ଖୁବ୍ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜେଲେନସ୍କି ଜଣେ କଠିନ ପରିଶ୍ରମୀ ଏବଂ ସାହସୀ ବ୍ୟକ୍ତି। ତାଙ୍କ ଦେଶର ଲୋକମାନେ ଯେଉଁ କଷ୍ଟ ସହିଛନ୍ତି, ତାହା ବିରଳ। ମାର-ଏ-ଲାଗୋ ବୈଠକ ପରେ ଟ୍ରମ୍ପ ପୁଣିଥରେ ପୁଟିନଙ୍କୁ ଫୋନ୍ କରିବେ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।