ଆମେରିକା ଏବଂ କାନାଡ଼ା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତର ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବା ପରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଶନିବାରଠାରୁ ଆମେରିକା କାନାଡ଼ାରୁ ଆସୁଥିବା ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ୫୦% ଶୁଳ୍କ (ଟାରିଫ୍) ଲାଗୁ କରିଛି। ଏହାର କଡ଼ା ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇ କାନାଡ଼ାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମାର୍କ କାର୍ନେ ଆମେରିକାକୁ ସମାନ ଢଙ୍ଗରେ ଜବାବ ଦେବେ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି।

ବାଣିଜ୍ୟ ଆଲୋଚନା ବିଫଳ

ଆମେରିକା ଏବଂ କାନାଡ଼ା ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିଲା। ତେବେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ କୌଣସି ନିଷ୍କର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିପାରି ନଥିଲେ। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ କାନାଡ଼ାରୁ ଆମଦାନୀ ହେଉଥିବା ପ୍ରାୟ ୨୦ ବିଲିୟନ ଡଲାର ମୂଲ୍ୟର ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ଆମେରିକା ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ଟିକସ ବା ଶୁଳ୍କ ଲଗାଇଛି। ଏହି ନୂତନ ନିୟମ ଶନିବାରଠାରୁ ଲାଗୁ ହୋଇଛି, ଯାହା ଦୁଇ ପଡ଼ୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ।

କାନାଡ଼ାର କଡ଼ା ପ୍ରତିକ୍ରିୟା

ଆମେରିକାର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ କାନାଡ଼ାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମାର୍କ କାର୍ନେ ବାଣିଜ୍ୟ ଆଲୋଚନାକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ସର୍ତ୍ତାବଳୀଗୁଡ଼ିକ ଅନୁଚିତ, ଅଣ-ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ କୌଣସି ଚୁକ୍ତିର ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। କାନାଡ଼ାର ଶ୍ରମିକ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ କାନାଡ଼ା ମଧ୍ୟ ଆମେରିକୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ଡଲାରକୁ ଡଲାର (dollar for dollar) ହିସାବରେ ଶୁଳ୍କ ଲଗାଇ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବ ବୋଲି ସେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଆମେରିକାର ଯୁକ୍ତି

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଆମେରିକାର ଟ୍ରେଡ୍ ରିପ୍ରେଜେଣ୍ଟେଟିଭ୍ (ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧି) ଜାମିସନ୍ ଗ୍ରୀୟର କହିଛନ୍ତି ଯେ କାନାଡ଼ା ଚୁକ୍ତି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କରିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଛି। ଷ୍ଟିଲ୍, ଆଲୁମିନିୟମ୍, ଅଟୋ ଏବଂ କାଠ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ଆମେରିକା ଟିକସ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ କାନାଡ଼ା ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନାହିଁ। ଗ୍ରୀୟରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, କାନାଡ଼ାର ନୂଆ ଦାବି ଏବଂ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିରୁ ଓହରିଯିବା କାରଣରୁ ଆଲୋଚନାରେ ସନ୍ତୁଳନ ବିଗିଡ଼ି ଯାଇଥିଲା।

ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଭାବ

ଆମେରିକାର ଏହି ଟାରିଫ୍ ନୀତି ଯୋଗୁଁ କାନାଡ଼ାରୁ ଆସୁଥିବା ୱାଇନ୍, ହକି ଷ୍ଟିକ୍, ସିମେଣ୍ଟ ଭଳି ଅନେକ ଦୈନନ୍ଦିନ ତଥା ଔଦ୍ୟୋଗିକ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରଭାବିତ ହେବ। ତେବେ ଶକ୍ତି, ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ଦ୍ରବ୍ୟ ଏବଂ ମାଛ ଭଳି କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ରପ୍ତାନି ସାମଗ୍ରୀକୁ ଏହି ଟିକସରୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଛି। ଗତ ବର୍ଷ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ୮୮୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ବାଣିଜ୍ୟିକ କାରବାର ହୋଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି ବାଣିଜ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ଆମେରିକା ଏବଂ କାନାଡ଼ା ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ଉତ୍ତର ଆମେରିକା ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିର ଭବିଷ୍ୟତ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକାକୁ ରପ୍ତାନି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ ଏକ ବଡ଼ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି, ଯାହାକୁ ‘ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି କିମ୍ବା ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍’ ସମସ୍ୟା କୁହାଯାଉଛି। ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ଭଳି ଶ୍ରମ-ସଙ୍ଘନଶୀଳ ଉତ୍ପାଦ ରପ୍ତାନି ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରେ ଏବଂ ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ। ତଥାପି, ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଭଳି ସାମଗ୍ରୀ ମହଙ୍ଗା, ଯାହା ଦେଶ ପାଇଁ ଅଧିକ ରାଜସ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଏଥିରେ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି ଉଭରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ସମାନ ନୁହେଁ। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ୍‌ଙ୍କ ଟିକସ ନୀତି ଯୋଗୁଁ ଆମେରିକା ଭାରତୀୟ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଏବଂ ଔଷଧ ଉପରେ ଟିକସ ଲାଗୁ କରିନାହିଁ। ତଥାପି, ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି, କପଡ଼ା ଏବଂ କୃଷି ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବହୁତ ଅଧିକ ଟିକସ ଲାଗୁ ହୋଇଛି, ଯାହା ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିପାରେ। ଏହା ଭାରତକୁ ଏକ କଷ୍ଟକର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଛି। ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯିବ କି ଅଧିକ ରାଜସ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ।

ଭାରତୀୟ ରପ୍ତାନି ସଂଗଠନ ଫେଡେରେସନ୍ (ଫିଓ)ର ମୁଖ୍ୟ ଅଜୟ ସହାୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ଉଭୟ ପ୍ରକାରର ସାମଗ୍ରୀ ବିଦେଶକୁ ବିକ୍ରି କରିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କ ମତରେ ଯଦି ଭାରତକୁ ଏକ ଟ୍ରିଲିୟନ ଡଲାରର ରପ୍ତାନି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବାକୁ ପଡିବ, ତେବେ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସାମଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। କାରଣ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଏହାର ଚାହିଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ତଥାପି, ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯେଉଁ ବ୍ୟବସାୟଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେଗୁଠଡିକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ଅଧିକ ରାଜସ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଆମେରିକାକୁ ଭାରତର ରପ୍ତାନିର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶରୁ ଅଧିକ ହେଉଛି ଅଧିକ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଉଥିବା ସାମଗ୍ରୀ। ଟ୍ରମ୍ପ୍‌ ପ୍ରଶାସନର ଟିକସ ଦ୍ୱାରା ଏଗୁଡ଼ିକ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି। ୨୦୨୫ରେ, ଆମେରିକାକୁ ଭାରତର ରପ୍ତାନିର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ କପଡ଼ା ଏବଂ କୃଷି ସାମଗ୍ରୀ ଥିଲା। ଏହି ଶିଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବାଧିକ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତି।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସାମଗ୍ରୀର ବିଶ୍ୱ ଚାହିଦା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଏହା ଭାରତ ପାଇଁ ମହଙ୍ଗା ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟର ସାମଗ୍ରୀ ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି। ଭାରତର ମୋଟ ରପ୍ତାନିରେ ଉଚ୍ଚ-ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସାମଗ୍ରୀର ଅଂଶ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଏଥିରେ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ। ଭାରତରୁ ରପ୍ତାନି ହେଉଥିବା ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଆମେରିକାକୁ ପଠାଯାଏ। ସୂକ୍ଷ୍ମ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ଉଦ୍ୟୋଗ ମୁଖ୍ୟତଃ ଶ୍ରମ-ସଘନ ଏବଂ କମ୍-ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଉତ୍ପାଦ ରପ୍ତାନି କରନ୍ତି। କୃଷି ପରେ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ନିଯୁକ୍ତିଦାତା। ପ୍ରାୟ ୨୮୦ ନିୟୁତ ଲୋକ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ କାମ କରନ୍ତି। ଏମ୍‌ଏସ୍‌ଏମ୍‌ଇ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତର ମୋଟ ରପ୍ତାନିରେ ଏମ୍‌ଏସ୍‌ଏମ୍‌ଇ ଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗାଦନ ୨୦୨୩-୨୪ରେ ୪୫.୭୪ ପ୍ରତିଶତରୁ ୨୦୨୪-୨୫ରେ ୪୮.୫୫ ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଭାରତର ପ୍ରାୟ ଅଧା ରପ୍ତାନି କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ଆକାରର ଉଦ୍ୟୋଗରୁ ଆସିଥାଏ। ନିତି ଆୟୋଗର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭିଏତନାମ, ବାଂଲାଦେଶ ଏବଂ ଚୀନ୍ ଭଳି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ କମ୍ ଶିକ୍ଷିତ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତି ପାଇପାରୁଥିବା ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରି କରିବାରେ ଭାରତ ତୁଳନାରେ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଭାରତ ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶସ୍ତା ଶ୍ରମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁଞ୍ଜି କରିନାହିଁ। ଯଦି ଏହା କରାଯାଏ, ତେବେ ଅଧିକ ଲୋକ କାମ ପାଇବେ ଏବଂ ଏମ୍‌ଏସ୍‌ଏମ୍‌ଇ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ। 

ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତ ଅଧିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରି କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ୨୦୧୩ରେ, ଭାରତର ମୋଟ ରପ୍ତାନିରେ ଏପରି ସାମଗ୍ରୀର ଅଂଶ ୨୦୨୫ ଆରମ୍ଭ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରାୟ ୯ %ରୁ ପ୍ରାୟ ୨୧%କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା। ଏହି ବୃଦ୍ଧି ଆମେରିକାକୁ ପଠାଯାଉଥିବା ସାମଗ୍ରୀରେ ଆହୁରି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି। ୨୦୨୪ରେ, ଭାରତର ଆମେରିକାକୁ ରପ୍ତାନିର ପ୍ରାୟ ୨୪% ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସାମଗ୍ରୀ ଥିଲା, ଯାହା ୨୦୨୫ ଆରମ୍ଭ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରାୟ ୩୬%କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା।