ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନର ପୂର୍ବତନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଆୟାତୁଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ଇରାନରେ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି । ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ତାରିଖରେ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ ଆକ୍ରମଣରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବା ଖାମେନେଇଙ୍କର ଏକ ବିଶାଳ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ସହିତ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର କରାଯିବ । ଶୁକ୍ରବାରଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନେକ ବିଦେଶୀ ଅତିଥି ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ସଂଖ୍ୟାରେ ଲୋକ ସାମିଲ ହେବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି । 

ବିଳମ୍ବର କାରଣ ଏବଂ ଶବ ସଂରକ୍ଷଣ
ଖାମେନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରାୟ ୪ ମାସ ପରେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ଯାହା ଇସଲାମୀୟ ପରମ୍ପରାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିରଳ । ଇରାନ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ସହିତ ଚାଲିଥିବା ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ଏଥିରେ ବିଳମ୍ବ ହୋଇଥିଲା । ଇସଲାମରେ ରାସାୟନିକ ଲେପନ କରି ଶବ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଥିବାରୁ, ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କୋଲ୍ଡ ଷ୍ଟୋରେଜରେ ଶୀତଳୀକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କ ମୃତଦେହକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇଥିଲା । ଆତଙ୍କବାଦ ନିରୋଧୀ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡ. ମହମ୍ମଦ ଓମାର ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଧାର୍ମିକ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କୁ ରେଫ୍ରିଜରେଟରରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇଥିଲା । 

ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ସମେତ ବିଦେଶୀ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ଯୋଗଦାନ
ଏହି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶୋକ ସମାରୋହରେ ଭାରତ ତରଫରୁ ବିହାର ରାଜ୍ୟପାଳ ସୟଦ ଅତା ହସନୈନ ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ପବିତ୍ର ମାର୍ଗେରିଟା ଯୋଗଦେବେ । ସେହିପରି ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେହବାଜ ସରିଫଙ୍କ ସମେତ ଚୀନ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଏବଂ ଇରାନର ପଡ଼ୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିବେ ବୋଲି ସୂଚନା ମିଳିଛି ।

ଅନ୍ତିମ ଯାତ୍ରା ଓ ସମାଧି ପ୍ରକ୍ରିୟା
ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ତେହେରାନର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗ୍ରାଣ୍ଡ ମୋସଲ୍ଲା ଠାରେ ଖାମେନେଇଙ୍କ ପାର୍ଥିବ ଶରୀରକୁ ତିନି ଦିନ ପାଇଁ ସର୍ବସାଧାରଣ ଦର୍ଶନ ନିମନ୍ତେ ରଖାଯିବ । ଏହାପରେ ଇରାକର ପବିତ୍ର ସହର ନାଜାଫ ଏବଂ କରବାଲାକୁ ତାଙ୍କ ମୃତଦେହ ନିଆଯିବ ଏବଂ ଶେଷରେ ଜୁଲାଇ ୯ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ମସହଦ ସ୍ଥିତ ଇମାମ ରେଜାଙ୍କ ଦର୍ଗା ନିକଟରେ ତାଙ୍କୁ କବର ଦିଆଯିବ । ଏହା ଦେଶର ଇତିହାସରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର ହେବ ।

୮୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବା ଖାମେନେଇ କେବଳ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟ ନଥିଲେ, ବରଂ ସେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ସିୟା ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଧାର୍ମିକ ଗୁରୁ ଥିଲେ । ଇରାନ ସରକାର ଏହି ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରକୁ ଏକ "ଗଣଭୋଟ" ବା ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଏକତାର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି । ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୧.୫ ରୁ ୨ କୋଟି ଲୋକଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିବା ପାଇଁ ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ଯାତାୟାତ, ରହିବା ଏବଂ ଖାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି । 

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଖାମେନେଇଙ୍କ ପୁତ୍ର ତଥା ଇରାନର ନୂତନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ମୋଜତାବା ଖାମେନେଇ ଆକ୍ରମଣରେ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରରେ ଯୋଗ ନଦେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି । ଇରାନର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମାସୁଦ ପେଜେଶକିଆନ ଏବଂ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି ମହମ୍ମଦ ବାଗେର ଘାଲିବାଫ ସମସ୍ତ ଇରାନୀୟଙ୍କୁ ଏହି ସମାବେଶରେ ଏକଜୁଟ ହେବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯାହାକି ଦୁନିଆ ସାମ୍ନାରେ ଇରାନର ପ୍ରତିରୋଧ ଶକ୍ତିକୁ ଦର୍ଶାଇବ ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଆୟାତୁଲ୍ଲା ସୟଦ ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବେ ବିହାରର ରାଜ୍ୟପାଳ ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ ଜେନେରାଲ ସୟଦ ଅତା ହସନୈନ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ପବିତ୍ର ମାର୍ଘେରିଟା। ଏ ନେଇ ଇରାନୀୟ ସୂତ୍ରରୁ ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ଖାମେନେଇଙ୍କ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିନିଧି ଦଳ ଏହି ଶୋକ ସଭାରେ ସାମିଲ ହେବା ପାଇଁ ଇରାନ ଗସ୍ତ କରିବେ।

ଇରାନର ବିଭିନ୍ନ ସହରରେ ଜୁଲାଇ ୪ ରୁ ଜୁଲାଇ ୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ଏଥିରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଶୋକସନ୍ତପ୍ତ ଜନତା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ବହୁ ବିଦେଶୀ ଅତିଥି ଯୋଗଦେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି। ସପ୍ତାହବ୍ୟାପୀ ଏହି ଶୋକ ପାଳନ ତେହେରାନରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଖାମେନେଇଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ତଥା ଶିହା ଇସଲାମର ଅନ୍ୟତମ ପବିତ୍ର ସହର ମଶହାଦରେ ଶେଷ ହେବ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ସମାଧି ଦିଆଯିବ।

ଗତ ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ତାରିଖରେ ତେହେରାନ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ମିଳିତ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ ଆକ୍ରମଣରେ ଖାମେନେଇ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ। ଇରାନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଜୁଲାଇ ୪ ଏବଂ ୫ ତାରିଖରେ ତେହେରାନର ଗ୍ରାଣ୍ଡ ମୋସଲ୍ଲା କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଶେଷ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ପାର୍ଥିବ ଶରୀର ରଖାଯିବ। ଏହା ପରେ ଜୁଲାଇ ୬ ତାରିଖରେ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶୋକ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ସରକାରୀ ଶୋକ ପାଳନ ସମୟରେ ତେହେରାନ ପ୍ରଦେଶରେ ସରକାରୀ ଛୁଟି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପୁଣିଥରେ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା ଘନୀଭୂତ ହୋଇଛି। ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ବିମାନ ଆକ୍ରମଣର କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇ ଇରାନ ଶନିବାର ଦିନ ବାହାରିନ୍ ଉପରେ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ବାହାରିନ୍‌ରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ଏହି ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିବା ଇରାନ ଦାବି କରିଛି।

କାହିଁକି ହେଲା ଆକ୍ରମଣ?

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଗତକାଲି ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ରେ ଯାଉଥିବା ଏକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଇରାନ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ କରିଥିଲା ବୋଲି ଆମେରିକା ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲା। ଏହାର ପ୍ରତିଶୋଧ ସ୍ୱରୂପ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଇରାନର ଦକ୍ଷିଣ ଉପକୂଳରେ ଥିବା ରାଡାର୍ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଘାଟି ଉପରେ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ କିମ୍ବା ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ (Airstrikes) କରିଥିଲା। ଏହି ଘଟଣାର ପାଲଟା ଜବାବ ଦେବାକୁ ଯାଇ ଶନିବାର ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ୍ (IRGC) ବାହାରିନ୍ ଉପରେ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି।

ବାହାରିନ୍‌ର କଡ଼ା ନିନ୍ଦା

ଏହି ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣକୁ ବାହାରିନ୍ ସରକାର ଦୃଢ଼ ନିନ୍ଦା କରିଛନ୍ତି। ବାହାରିନ୍ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହାକୁ ଦେଶର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନର ଖୋଲା ଉଲ୍ଲଂଘନ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛି। ଏହା ସହିତ ସମ୍ପ୍ରତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିବା ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିକୁ ଇରାନ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛି ଏବଂ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରୟାସକୁ ବ୍ୟାହତ କରୁଛି ବୋଲି ବାହାରିନ୍ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ବାହାରିନ୍‌ରେ ଆମେରିକା ନୌସେନାର ପଞ୍ଚମ ଫ୍ଲିଟ୍ (Fifth Fleet) ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି, ଯାହାକୁ ଇରାନ ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିଲା ବୋଲି ସାମରିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢୁଛି ଉତ୍ତେଜନା

ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ତଥା ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଏଭଳି ଆକ୍ରମଣ ଓ ପାଲଟା ଆକ୍ରମଣ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଅଧିକ ଜଟିଳ କରିଛି। ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ (UN) ର ନିୟମାବଳୀକୁ ଆମେରିକା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛି ବୋଲି ଇରାନ ଅଭିଯୋଗ ଆଣିବା ସହ, ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏଭଳି ଆକ୍ରମଣ ହେଲେ କଡ଼ା ଜବାବ ଦିଆଯିବ ବୋଲି ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ (Strait of Hormuz) ଇରାନର ଏକ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ସମୁଦ୍ର ମାର୍ଗରେ ପୁଣିଥରେ ଉତ୍ତେଜନା ଦେଖାଦେଇଛି। ଓମାନ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଏକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ହେବା ପରେ, ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ସାମୁଦ୍ରିକ ଏଜେନ୍ସି ଆଇଏମ୍ଓ (IMO) ଫସି ରହିଥିବା ପ୍ରାୟ ୧୧,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ନାବିକଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ଅଭିଯାନକୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛି। ଏହି ଘଟଣା ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳର ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଜାତିସଂଘର ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ଥଗିତ

ଆଇଏମ୍ଓ (IMO) ର ମହାସଚିବ ଆର୍ସେନିଓ ଡୋମିଙ୍ଗେଜ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ଧାର ତାଲିକାରେ ଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ ନହୋଇଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଅଭିଯାନକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଯିବ ନାହିଁ। ଯଦିଓ ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ଜାହାଜଟି ଜାତିସଂଘର ଉଦ୍ଧାର ଅଭିଯାନର ଅଂଶ ନଥିଲା, ତଥାପି ଏହି ଘଟଣା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ଏବେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ନୁହେଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଫଳରେ ସମୁଦ୍ର ମଝିରେ ଫସି ରହିଥିବା ହଜାର ହଜାର ନାବିକଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ଅନିଶ୍ଚିତତାର ମଧ୍ୟକୁ ଠେଲି ହୋଇଯାଇଛି।

କିପରି ହେଲା ଆକ୍ରମଣ?

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଓମାନ ଉପକୂଳରୁ ମାତ୍ର ୭.୫ ନଟିକାଲ୍ ମାଇଲ୍ ଦୂରରେ ସିଙ୍ଗାପୁର ପତାକାବାହୀ ଏକ କାର୍ଗୋ ଜାହାଜ ଉପରେ ଏକ ଅଜ୍ଞାତ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟାଇଲ୍ ବା ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ ହୋଇଥିଲା। ୟୁକେ ମେରିଟାଇମ୍ ଟ୍ରେଡ୍ ଅପରେସନ୍ସ (UKMTO) ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଫଳରେ ଜାହାଜର ବ୍ରିଜ୍ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ମୃତାହତ ହେବାର ସୂଚନା ମିଳିନାହିଁ। ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଇରାନର ଏକ ଡ୍ରୋନ୍ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା।

ଇରାନର କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନର ନୂତନ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ପର୍ସିଆନ୍ ଗଲ୍ଫ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଥରିଟି (PGSA) ଏକ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଜାରି କରିଛି। ସଂସ୍ଥା ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାର୍ଗ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାସ୍ତା ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତ୍ରାର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦିଆଯିବ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯିବା ପାଇଁ ଦୁଇଟି ମାର୍ଗ ରହିଛି। ଗୋଟିଏ ଇରାନର ସାମୁଦ୍ରିକ କ୍ଷେତ୍ର ଦେଇ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟଟି ଓମାନ ଏବଂ ୟୁଏଇ (UAE) ଜଳପଥ ଦେଇ ଯାଇଛି। ଇରାନର ଏଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।

ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ପୁଣି ଏକ ନୂଆ ଚର୍ଚ୍ଚା ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି। ନିକଟରେ ଦେଇଥିବା ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ସେ ସଙ୍କେତ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଭେନେଜୁଏଲା ଭଳି କ୍ୟୁବା ବିରୋଧରେ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିପାରେ। 'ଆକ୍ସିଓସ୍' (Axios) କୁ ଦେଇଥିବା ଏହି ସାକ୍ଷାତକାରରେ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ, କ୍ୟୁବା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ସମ୍ଭବ ଏବଂ ଏହା ଖୁବଶୀଘ୍ର ଘଟିପାରେ।

କ୍ୟୁବା ଏବଂ ଭେନେଜୁଏଲା ମଧ୍ୟରେ ତୁଳନା

ଟ୍ରମ୍ପ କ୍ୟୁବା ଏବଂ ଭେନେଜୁଏଲାର ସ୍ଥିତିକୁ ତୁଳନା କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି। ତାଙ୍କ ମତରେ, "ଭେନେଜୁଏଲା ନିକଟରେ ତେଲ ଅଛି, କିନ୍ତୁ କ୍ୟୁବା ନିକଟରେ ତେଲ ନାହିଁ। ତେବେ କ୍ୟୁବାରେ ବହୁତ ଭଲ ପ୍ରପର୍ଟି ବା ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଚମତ୍କାର ସମୁଦ୍ର କୂଳ ରହିଛି।" ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟ ପରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ତୀବ୍ର ବିତର୍କ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି।

ଆମେରିକାର ପଡ଼ୋଶୀ କ୍ୟୁବା

ଟ୍ରମ୍ପ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ କ୍ୟୁବା ଆମେରିକାର ବହୁତ ନିକଟତର। ସେ କହିଛନ୍ତି, "ଭେନେଜୁଏଲା ପାଖରେ ଅଛି ଏବଂ କ୍ୟୁବା ଆମର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପଡ଼ୋଶୀ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଇରାନ ବହୁତ ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ।" ତାଙ୍କର ଏହି ବୟାନକୁ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ସ୍ପଷ୍ଟ ଇସାରା ବୋଲି ମାନୁଛନ୍ତି।

ବଢ଼ୁଛି ତିକ୍ତତା ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତୁତି

ଗତ କିଛି ମାସ ଧରି ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଏବଂ କ୍ୟୁବା ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ପ୍ରଶାସନ କ୍ୟୁବାର ସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ଅନେକ ସାମରିକ ବିକଳ୍ପ ଉପରେ ବିଚାର କରୁଛି। ଯଦିଓ ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନ କୌଣସି ତୁରନ୍ତ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣର ଯୋଜନା ନାହିଁ, ତଥାପି ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଉପରେ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଟ୍ରମ୍ପ ଆମେରିକାର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ମାର୍କୋ ରୁବିଓ ଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ରୁବିଓ କ୍ୟୁବା ମାମଲାରେ ଏକ ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବେ।

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ତିନି ମାସର ଯୁଦ୍ଧକୁ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ଏକ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କୁ କଡ଼ା ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। 'ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସ'କୁ ଦେଇଥିବା ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ସହ କାମ କରିବା ବହୁତ କଷ୍ଟକର। ଇସ୍ରାଏଲର ବିରୋଧ ସତ୍ତ୍ୱେ ଇରାନ ସହ ଏକ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଛି ବୋଲି ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ସହ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକାର ସମର୍ଥନ ବିନା ଇସ୍ରାଏଲ୍ ୨ ଘଣ୍ଟା ବି ତିଷ୍ଠି ପାରିବ ନାହିଁ।

ଇରାନ-ଲେବାନନ୍ ସଙ୍କଟ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧର ପୃଷ୍ଠଭୂମି

ପ୍ରାୟ ତିନି ମାସ ପୂର୍ବେ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ମିଳିତ ଭାବେ ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଯୁଦ୍ଧ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଇରାନ-ସମର୍ଥିତ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ହିଜବୁଲ୍ଲା ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ହିଜବୁଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ତୀବ୍ର ରୂପ ନେଇଥିଲା। ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ ଦକ୍ଷିଣ ଲେବାନନରେ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ଫଳରେ ପ୍ରାୟ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛନ୍ତି।

ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତା

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବାରମ୍ବାର ଆପତ୍ତି ସତ୍ତ୍ୱେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଲେବାନନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରଖିଥିଲା, ଯାହା ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ୱାଶିଂଟନ୍ ଏବଂ ତେହେରାନ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରୁଥିବା ବେଳେ ଲେବାନନକୁ ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଲାଗି ରହିଛି। ଏହି ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିରେ ଲେବାନନକୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯିବ ବୋଲି ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିବା ବେଳେ, ନିଜ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଅଧିକାର ରହିଛି ବୋଲି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତନ୍ୟାହୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ଉଭୟ ନେତା ନିଜ ନିଜର ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବା ପାଇଁ ଏବେ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛନ୍ତି। ନିକଟରେ ଟ୍ରମ୍ପ ନେତନ୍ୟାହୁଙ୍କ ସହ ଫୋନ୍‌ରେ କଥା ହୋଇ ଇରାନ ଉପରେ ହେଉଥିବା ଆକ୍ରମଣକୁ ତୁରନ୍ତ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି। ଏପରିକି, ଯଦି ସେ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ ନକରନ୍ତି, ତେବେ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଇସ୍ରାଏଲକୁ ନିଜ ଲଢ଼େଇ ଏକାକୀ ଲଢ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି।

ରାଜନୈତିକ ଚାପରେ ଉଭୟ ନେତା

ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଉଭୟ ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ନେତନ୍ୟାହୁ ନିଜ ଦେଶରେ ରାଜନୈତିକ ଚାପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜର ଶାସନ କାଳରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଜଣେ 'ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା' ଭାବରେ ନିଜର ଭାବମୂର୍ତ୍ତି ଗଠନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଅଧିକ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଏଡ଼ାଇବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରୁଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନେତନ୍ୟାହୁ ନିଜ ଦେଶରେ ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀ ସହଯୋଗୀଙ୍କ ଚାପରେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ସାଲିସ୍ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହଁନ୍ତି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜର ରାଜନୈତିକ କ୍ୟାରିୟର ବଞ୍ଚାଇବା ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ପାଲଟିଛି।

ଫୋନ୍ କଲ୍‌ରେ ମତଭେଦ

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଉଭୟ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଫୋନ୍ କଲ୍‌ରେ ତୀବ୍ର ମତଭେଦ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ଟ୍ରମ୍ପ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ନେତନ୍ୟାହୁଙ୍କୁ କହିଥିଲେ ଯେ, 'ବିବି, ତୁମକୁ ସାବଧାନ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିବ'। ଇରାନ ଉପରେ ଇସ୍ରାଏଲର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ନେଇ ଆମେରିକାର ଅସନ୍ତୋଷ ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ବାରି ହୋଇପଡ଼ୁଛି। ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସୂତ୍ରରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ଯେ, ଏହି କଥାବାର୍ତ୍ତା ସମୟରେ ଅନେକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସହମତି ହୋଇପାରିନଥିଲା।

ଆଗକୁ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କ'ଣ ହେବ?

ଯଦିଓ ଦୀର୍ଘ ଦିନରୁ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ମଧ୍ୟରେ ଘନିଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁତା ରହିଆସିଛି, ତଥାପି ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି ତିକ୍ତତା ଦୁଇ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କରେ ଫାଟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଯଦି ନେତନ୍ୟାହୁ ଆମେରିକାର ଚେତାବନୀକୁ ଅଣଦେଖା କରନ୍ତି, ତେବେ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଆମେରିକାର ସାମରିକ ତଥା କୂଟନୈତିକ ସହାୟତାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଏବଂ ଏହି ଦୁଇ ନେତାଙ୍କ 'ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ' ବଞ୍ଚାଇବା ଲଢ଼େଇ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିର ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ନେବ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରୁଛନ୍ତି।

ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ସାମରିକ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ତେହେରାନ ଏକ ବଡ଼ ଘୋଷଣା କରିଛି। ଇରାନୀ ସେନା ଇସ୍ରାଏଲ ବିରୋଧରେ ନିଜର ସାମରିକ ଅଭିଯାନକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଏଥିସହ ଲେବାନନ ସମର୍ଥନରେ ଏକ 'ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଜବାବ' ଦେଇଛି ବୋଲି ଦାବି କରିଛି।

ଇରାନର କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଅଭିଯାନ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ସହିତ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ଏକ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି। ଯଦି ଇସ୍ରାଏଲ ପୁଣିଥରେ ଆକ୍ରମଣ ଆରମ୍ଭ କରେ, ତେବେ ଏହାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ବହୁତ କଠୋର ଏବଂ ଭୟାନକ ହେବ ବୋଲି ଇରାନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦିଆଯାଇଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସାମୟିକ ଶାନ୍ତିର ଆଶା

ଗତ କିଛି ଦିନ ହେବ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନାମୂଳକ ପରିସ୍ଥିତି ଲାଗି ରହିଥିଲା। ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଆକ୍ରମଣ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାକ୍ରମଣ ଚାଲିଥିଲା। ତେବେ ଇରାନର ଏହି ଘୋଷଣା ପରେ ସାମୟିକ ଭାବେ ଉତ୍ତେଜନା କମିବା ନେଇ ଆଶା କରାଯାଉଛି। ତଥାପି ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମୁଦାୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି।

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ପୁଣିଥରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ସୋମବାର (୮ ଜୁନ୍) ଦିନ ଇସ୍ରାଏଲ ପକ୍ଷରୁ ଇରାନ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ମିସାଇଲ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି। ଇରାନର ରାଜଧାନୀ ତେହେରାନ ସମେତ ଅନେକ ସହରରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିସ୍ଫୋରଣ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଛି।

ଇରାନ ଉପରେ ଇସ୍ରାଏଲର ମିସାଇଲ ମାଡ଼

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଇସ୍ରାଏଲୀ ସେନା ଇରାନର ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଥିବା ସାମରିକ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିଛି। ଇରାନର ସରକାରୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଇସ୍ପାହାନ, ତବରିଜ ଏବଂ ତେହେରାନରେ ଏକାଧିକ ବିସ୍ଫୋରଣ ହୋଇଛି। ଇସ୍ରାଏଲର ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଛି ଏବଂ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।

କାହିଁକି ଆକ୍ରମଣ କଲା ଇସ୍ରାଏଲ?

ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଇରାନର ସଦ୍ୟତମ ମିସାଇଲ ମାଡ଼ର ପାଲଟା ଜବାବ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। ରବିବାର ଦିନ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ଇସ୍ରାଏଲ ଉପରେ ମିସାଇଲ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଇସ୍ରାଏଲ ଲେବାନନର ରାଜଧାନୀ ବେରୁତରେ ହିଜବୁଲ୍ଲାକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରି ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, ଯାହାର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଯାଇ ଇରାନ ଇସ୍ରାଏଲ ଉପରେ ମିସାଇଲ ବର୍ଷା କରିଥିଲା। ଏବେ ଇରାନର ସେହି ଆକ୍ରମଣର ଜବାବରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି।

ବାତିଲ ହେଲା ବିମାନ ଉଡ଼ାଣ

ଇସ୍ରାଏଲର ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନ ପ୍ରଶାସନ ତୁରନ୍ତ ସତର୍କତାମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ତେହେରାନର ମୁଖ୍ୟ ବିମାନବନ୍ଦର ଇମାମ ଖୋମେନୀ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦରର ଏୟାରସ୍ପେସକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଛି। ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସମସ୍ତ ବିମାନ ଉଡ଼ାଣକୁ ବାତିଲ କରାଯାଇଛି।

ବିପଦରେ ଏପ୍ରିଲ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ

ଗତ ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ତାରିଖରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଆମେରିକାର ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ଏପ୍ରିଲ ୮ ତାରିଖରେ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି ପାରସ୍ପରିକ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଉଲ୍ଲଂଘନ ହୋଇଛି ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନେଇ ଥିବା ଆଶା ମଉଳି ଯାଇଛି।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବଡ଼ ଝିଅ ଇଭାଙ୍କା ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ହୋଇଥିବା ଏକ ଭୟଙ୍କର ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର ପର୍ଦ୍ଦାଫାଶ ହୋଇଛି। ଇରାନର ସାମରିକ ବାହିନୀ 'ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ' (IRGC) ଠାରୁ ତାଲିମ ପ୍ରାପ୍ତ ଜଣେ ବିପଜ୍ଜନକ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଏହି ହତ୍ୟା ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲା।

ନିକଟରେ ତୁର୍କୀରୁ ଗିରଫ ହୋଇଥିବା ଏହି ଆତଙ୍କବାଦୀକୁ ଆମେରିକାକୁ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ କରାଯାଇଛି। ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ସେ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଆମେରିକୀୟ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣରେ ନିହତ ହୋଇଥିବା ଇରାନୀୟ ସାମରିକ କମାଣ୍ଡର କାସିମ୍ ସୁଲେମାନୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ରଚିଥିଲା।

ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଆତଙ୍କବାଦୀର ପରିଚୟ ଏବଂ ଯୋଜନା

ଗିରଫ ହୋଇଥିବା ୩୨ ବର୍ଷୀୟ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଆତଙ୍କବାଦୀର ନାମ ମହମ୍ମଦ ବାକିର ସାଦ ଦାଉଦ ଅଲ-ସାଦି ବୋଲି ଜଣାପଡିଛି। ସେ ଇରାକର ନାଗରିକ ଏବଂ ଇରାନ ସମର୍ଥିତ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀ କତାଏବ ହିଜବୁଲ୍ଲା ସହ ଜଡିତ ଥିଲା। ଆମେରିକୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ 'ଦି ନ୍ୟୁୟର୍କ ପୋଷ୍ଟ'ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଅଲ-ସାଦି ପାଖରୁ ଇଭାଙ୍କା ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଫ୍ଲୋରିଡା ସ୍ଥିତ ବାସଭବନର ଏକ ବ୍ଲୁପ୍ରିଣ୍ଟ ଜବତ କରାଯାଇଛି।

ସେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଆମେରିକୀୟମାନଙ୍କୁ ଧମକ ଦେଇ ଲେଖିଥିଲା ଯେ, "ତୁମର ବିଳାସପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାସାଦ କିମ୍ବା ସିକ୍ରେଟ୍ ସର୍ଭିସ୍ କେହି ବି ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ ନାହିଁ।"

ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାର ଥିଲା ଜିଦ୍

ପୂର୍ବତନ ଇରାକୀ କୂଟନୀତିଜ୍ଞ ଏଣ୍ଟିଫାଦ କାନବାର ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସୁଲେମାନୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅଲ-ସାଦି ଲୋକମାନଙ୍କୁ କହୁଥିଲା, "ସେମାନେ ଯେପରି ଆମ ଘର ଜାଳିଦେଲେ, ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଘର ସେହିଭଳି ଜାଳିବାକୁ ପଡିବ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଇଭାଙ୍କାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଜରୁରୀ।"

ଗତ ମେ ୧୫ ତାରିଖରେ ଅଲ-ସାଦିକୁ ତୁର୍କୀରେ ଗିରଫ କରାଯିବା ପରେ ଆମେରିକାକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା। ତା' ନାମରେ ୟୁରୋପ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଆମେରିକାରେ ୧୮ଟି ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ଆକ୍ରମଣ ଉଦ୍ୟମର ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଇହୁଦୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ କୂଟନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ ଇଭାଙ୍କା ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଆମେରିକା ପ୍ରଶାସନ ଅଧିକ ସତର୍କ ହୋଇପଡିଛି।

ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା ସେନା ଏକ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଆମେରିକା ଏକ ଇରାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତେଲ ଟ୍ୟାଙ୍କରକୁ ଜବତ କରିଛି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନ ଉପରେ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣକୁ ବାତିଲ କରିବାର ଠିକ୍ ପରେ ପରେ ଏହି ନାବିକ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।

କିପରି ହେଲା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ?

ଆମେରିକୀୟ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ଅନୁଯାୟୀ, ଜବତ ହୋଇଥିବା ଏହି ତେଲ ଟ୍ୟାଙ୍କରର ନାମ ହେଉଛି ଏମ୍/ଟି ମାଜେଷ୍ଟିକ୍ ଏକ୍ସ (M/T Majestic X)। ଇରାନ ଉପରେ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବା କଟକଣାକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରି ତେଲ ପରିବହନ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ଏହାକୁ ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଅଟକାଯାଇଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଜାହାଜଟି ଚୀନର ଝୋଉଶାନ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲା। ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନା ଜାହାଜକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇ ପ୍ରମୁଖ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମାର୍ଗରୁ ଅନ୍ୟତ୍ର ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିଛି।

ଇରାନର 'ଡାର୍କ ଫ୍ଲିଟ୍' ଉପରେ ନଜର

ଆମେରିକା ବର୍ତ୍ତମାନ ଇରାନର ଗୁପ୍ତ ତେଲ କାରବାର ନେଟୱର୍କ ବା 'ଡାର୍କ ଫ୍ଲିଟ୍' ଉପରେ କଡ଼ା ନଜର ରଖିଛି। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କଟକଣାକୁ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଇରାନ ଏହି ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବହାର କରୁଛି। ଏହାପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଏମ୍/ଟି ଟିଫାନି (M/T Tifani) ନାମକ ଅନ୍ୟ ଏକ ତେଲ ଟ୍ୟାଙ୍କରକୁ ମଧ୍ୟ ଜବତ କରିଥିଲା। ଆମେରିକା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଭାଗ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ, ଇରାନକୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଉଥିବା ଯେକୌଣସି ବେଆଇନ ନେଟୱର୍କକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଅଭିଯାନ ଜାରି ରହିବ।

ବିଶ୍ୱ ସମୁଦ୍ର ମାର୍ଗରେ ବଢୁଛି ଉତ୍ତେଜନା

ଆମେରିକାର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ପରେ ଭାରତ ମହାସାଗର ଏବଂ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ର ମାର୍ଗରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନ ଆମେରିକାର ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ 'ଜଳଦସ୍ୟୁତା' ଏବଂ 'ସଶସ୍ତ୍ର ଲୁଟ୍' ଆଖ୍ୟା ଦେଇ କଡ଼ା ନିନ୍ଦା କରିଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଜୋରଦାର ହୋଇଛି। ଆସନ୍ତା ସପ୍ତାହରେ ଇରାନ ଉପରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁ ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ ନେଇ ଏକ ମିଳିତ ଟାର୍ଗେଟ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ନେଇ ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଉପରେ ନଜର

ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଇସ୍ରାଏଲର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଭଣ୍ଡାରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନଷ୍ଟ କରିବା। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତତା ମଧ୍ୟରେ ଇରାନର ସାମରିକ ଶକ୍ତିକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ଦେଶ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ମିଳିତ ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢ଼ିବ ଉତ୍ତେଜନା

ଯଦି ଏହି ଆକ୍ରମଣ ବାସ୍ତବରେ ହୁଏ, ତେବେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଭୟାବହ ହେବାର ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମୁଦାୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମ ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି।