କଟକ: ରାଜ୍ୟରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବଢୁଥିବା ସାଇବର ଅପରାଧ ଓ ଆର୍ଥିକ ଠକେଇକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ପୋଲିସ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ବୁଧବାର ଦିନ ଓଡ଼ିଶା ପୋଲିସର ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (ଡିଜିପି) ଯୋଗେଶ ବାହାଦୁର ଖୁରାନିଆ ସାଇବର ଆର୍ଥିକ ଠକେଇ ମାମଲା ଗୁଡ଼ିକର ତ୍ୱରିତ ସମାଧାନ ପାଇଁ 'ଇ-ଜିରୋ ଏଫଆଇଆର' (e-Zero FIR) ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ନୂତନ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ଅପରାଧର ତୁରନ୍ତ ପଞ୍ଜିକରଣ ସହିତ ପୋଲିସର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଦ୍ରୁତ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୋଇପାରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

କିପରି କାମ କରିବ ଏହି ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥା?
ଷ୍ଟେଟ୍ କ୍ରାଇମ୍ ରେକର୍ଡସ୍ ବ୍ୟୁରୋ (ଏସସିଆରବି) ପକ୍ଷରୁ ଜାତୀୟ ସାଇବର କ୍ରାଇମ୍ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ନମ୍ବର ୧୯୩୦ କୁ ଓଡ଼ିଶାର କ୍ରାଇମ୍ ଆଣ୍ଡ କ୍ରିମିନାଲ୍ ଟ୍ରାକିଂ ନେଟୱାର୍କ ଆଣ୍ଡ ସିଷ୍ଟମ୍ସ (ସିସିଟିଏନଏସ) ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ନୂତନ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ୧୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା କିମ୍ବା ତଦୁର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଟଙ୍କାର ସାଇବର ଆର୍ଥିକ ଠକେଇର ଶିକାର ହୋଇ ଜାତୀୟ ସାଇବର କ୍ରାଇମ୍ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ୧୯୩୦ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଭିଯୋଗ କରନ୍ତି, ତେବେ ସିସିଟିଏନଏସ ରେ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ଏକ 'ଇ-ଜିରୋ ଏଫଆଇଆର' ଅନୁରୋଧ ସୃଷ୍ଟି ହେବ। ଏହା ପରେ ଉକ୍ତ ଅନୁରୋଧଟି ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ସିଧାସଳଖ ସାଇବର ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନ, କ୍ରାଇମବ୍ରାଞ୍ଚ ନିକଟକୁ ପଠାଯିବ।

ତଦନ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ଲାଭ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଭିଯୋଗର ତଥ୍ୟକୁ ତର୍ଜମା କରିବା ପରେ ସାଇବର ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନ ଏକ ନିୟମିତ ଏଫଆଇଆର ପଞ୍ଜିକରଣ କରି ତଦନ୍ତ ଆରମ୍ଭ କରିପାରିବେ। ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ଏହି ଅଭିଯୋଗକୁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଆଞ୍ଚଳିକ ସାଇବର କ୍ରାଇମ୍ ଥାନାକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇପାରିବ କିମ୍ବା ପୁରୁଣା ଏଫଆଇଆର ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇପାରିବ। ଯଦି ଅଭିଯୋଗଟି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାନଦଣ୍ଡ ପୂରଣ ନକରେ ତେବେ ଏହାକୁ ବନ୍ଦ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରୟୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏକାଧିକ ଥର ତଥ୍ୟ ଦାଖଲର ସମସ୍ୟା ଦୂର ହେବା ସହ ମାମଲା ରୁଜୁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହେବ ଏବଂ ଅଭିଯୋଗକାରୀମାନେ ନିଜ ମାମଲାର ଅଗ୍ରଗତି ସମ୍ପର୍କରେ ସହଜରେ ଜାଣିପାରିବେ।

ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଉଦବୋଧନ ଦେଇ ଡିଜିପି ଯୋଗେଶ ବାହାଦୁର ଖୁରାନିଆ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତ୍ୱରିତ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ ପୋଲିସିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଗାଇଦେବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ପୋଲିସ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ। ସେ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି କେହି ସାଇବର ଠକେଇର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ୧୯୩୦ ନମ୍ବରରେ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତୁ। ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ସୂଚନା ଦେବା ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ କ୍ଷତିକୁ ରୋକାଯାଇପାରିବ ଏବଂ ଠକେଇ ହୋଇଥିବା ଅର୍ଥ ଫେରିପାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।

ଦେଶର ରାଜଧାନୀରେ ସାଇବର ଅପରାଧ ଉପରେ ରୋକ୍ ଲଗାଇବା ପାଇଁ ଦିଲ୍ଲୀ ପୋଲିସ ପକ୍ଷରୁ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ସାଇବର ଠକେଇ ନେଟୱର୍କକୁ ସମୂଳେ ନଷ୍ଟ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦିଲ୍ଲୀ ପୋଲିସ ଅପରେସନ୍ ସାଇହକ୍ ୪.୦ (Operation CyHawk 4.0) ଅଧୀନରେ ଚଢ଼ାଉ କରି ୬୦୦ରୁ ଅଧିକ ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିଛି। ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଭିଯାନ ଏପ୍ରିଲ ୬ ଏବଂ ୭ ତାରିଖରେ ଲଗାତାର ୪୮ ଘଣ୍ଟା ଧରି ଚାଲିଥିଲା।

୮୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଅଟକ, କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କାର ଠକେଇ ଧରାପଡ଼ିଲା

ପୋଲିସର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଅପରେସନରେ ପ୍ରାୟ ୫,୦୦୦ ପୋଲିସ କର୍ମଚାରୀ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଚଢ଼ାଉ କରି ୮,୩୭୧ ଜଣ ସନ୍ଦିଗ୍ଧଙ୍କୁ ପଚରାଉଚରା ପାଇଁ ଅଟକ ରଖିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ବୈଷୟିକ ପ୍ରମାଣ ଆଧାରରେ ପ୍ରାୟ ୧,୪୨୯ ଜଣଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଛି କିମ୍ବା ବାଉଣ୍ଡ ଡାଉନ୍ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଅଭିଯାନ ସମୟରେ ୪୯୯ ଟି ନୂଆ ଏଫଆଇଆର୍ (FIR) ରୁଜୁ ହେବା ସହ ପୂର୍ବରୁ ବିଚାରାଧୀନ ଥିବା ୩୨୪ଟି ମାମଲାର ମଧ୍ୟ ସମାଧାନ ହୋଇଛି। ଜାତୀୟ ସାଇବର କ୍ରାଇମ ରିପୋର୍ଟିଂ ପୋର୍ଟାଲରେ ରୁଜୁ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୋଗକୁ ଭିତ୍ତି କରି ପୋଲିସ ପ୍ରାୟ ୫୧୯ କୋଟି ଟଙ୍କାର ସାଇବର ଠକେଇର ପର୍ଦ୍ଦାଫାଶ କରିଛି।

ଜଣାଶୁଣା ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ମାଲିକଙ୍କ ପୁଅ ଗିରଫ

ଏହି ଅଭିଯାନର ଏକ ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟକର ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଦିଲ୍ଲୀର ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ଚେନ୍ ମାଲିକଙ୍କ ପୁଅ ଜାଭେଦ୍ ମଧ୍ୟ ଗିରଫ ହୋଇଛନ୍ତି। ବ୍ୟବସାୟରେ କ୍ଷତି ସହିବା ପରେ ସେ ମାତ୍ର ୩ ପ୍ରତିଶତ କମିଶନ ବଦଳରେ ସାଇବର ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ନିଜ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଏବଂ ପାସୱାର୍ଡ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଜରିଆରେ ଠକେଇ ଟଙ୍କା କାରବାର ହେଉଥିବା ପୋଲିସ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଏଆଇ (AI) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ନକଲି ଫଟୋ ବ୍ୟବହାର କରି ହେଉଥିବା ମାଟ୍ରିମୋନିଆଲ୍ ଠକେଇ ମାମଲାର ମଧ୍ୟ ପର୍ଦ୍ଦାଫାଶ ହୋଇଛି।

ସାଇବର ଅପରାଧ ବିରୋଧରେ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଦିଲ୍ଲୀ ପୋଲିସ କମିଶନର ସତୀଶ ଗୋଲଚ୍ଛା ଏହି ଅପରେସନର ସଫଳତା ସମ୍ପର୍କରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହା ସାଇବର ଅପରାଧୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ। ଡିଜିଟାଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଲୋକଙ୍କୁ ଠକୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଛଡ଼ାଯିବ ନାହିଁ। କେବଳ ଘଟଣା ଘଟିବା ପରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ସାଇବର ଠକେଇର ମୂଳ ନେଟୱର୍କ, ନକଲି କଲ୍ ସେଣ୍ଟର, ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟର ମାଷ୍ଟରମାଇଣ୍ଡମାନଙ୍କୁ ଧରିବା ପାଇଁ ପୋଲିସ ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରଖିବ ବୋଲି ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

କଟକ: ମହଙ୍ଗା ପଡିଲା ମହିଳା ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ବ୍ଲାକମେଲ୍ । ନାଇଜେରିଆ ଯୁବକଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଲା ପୁଲିସ । ଦିଲ୍ଲୀରୁ ଉଠାଇ ଆଣିଲା କମିଶନରେଟ ପୁଲିସ । ଗିରଫ ପରେ ଅଭିଯୁକ୍ତକୁ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ ରିମାଣ୍ଡରେ ଆଣିଛି ପୁଲିସ । ନ୍ୟୁଡ୍ ସିନ୍ ଭାଇରାଲ ଧମକ ଦେଇଥିଲା ନାଇଜେରିଆନ୍ । ମହିଳା ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ପରେ ପରିବାର ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ । ଅଭିଯୁକ୍ତ ନିକଟରୁ ୮ଟି ସିମ୍ କାର୍ଡ ଓ ୫ଟି ମୋବାଇଲ ଜବତ । ଜବତ ସିମ୍ କାର୍ଡ ଓ ମୋବାଇଲରୁ ମିଳିବ ଗୁମର । ୩ ହଜାର ଯୁବତୀଙ୍କ ସ୍କ୍ରିନ୍ ସଟ୍ ରଖିଥିଲା ଅଭିଯୁକ୍ତ ।

ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ମୁତାବକ କଟକ ଦରଘାବଜ଼ାର ଅଞ୍ଚଳର ଜଣେ ମହିଳା ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଅଶ୍ଲିଳ ଫଟୋ ଭିଡ଼ିଓ ଭାଇରାଲ କରିବାର ଧମକ ଦେଇ ବ୍ଲାକମେଲ କରି ଟଙ୍କା ମାଗୁଥିଲା। ଲକ୍ଷାଧିକ ଟଙ୍କା ନେବାପରେ ମଧ୍ୟ ବିଦେଶୀ ନାଗରିକ ଜଣକ ଆଉ ଟଙ୍କା ମାଗିଲା। ହେଲେ ପଡିତ ମହିଳା ଡାକ୍ତର ଟଙ୍କା ନଦେବାରୁ ତାଙ୍କ ଫଟୋ ଭିଡ଼ିଓ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଭାଇରାଲ କରିଦେଲା। ଏହାପରେ ପୀଡିତା ମାନସିକ ଭାରସାମ୍ୟ ହରାଇ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଦେଲେ। ପରିବାର ଲୋକ ଏ ନେଇ ଦରଘା ବଜ଼ାର ଥାନାରେ ଅଭିଯୋଗ କରିବା ପରେ ପୁଲିସ ଏକ ଟିମ ଗଠନ କରି ଦିଲ୍ଲୀରୁ ଜଣେ ନାଇଜେରିଆନକୁ ଗିରଫ କରିଛି।