ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ, ଯାହା ଭଗବାନ ଶିବ ଏବଂ ନାଗ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ। ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏହି ପବିତ୍ର ପର୍ବ ଅଗଷ୍ଟ ୧୭ ତାରିଖ, ଅର୍ଥାତ୍ ଶ୍ରାବଣ ମାସର ତୃତୀୟ ସୋମବାର ଦିନ ପାଳନ କରାଯାଉଛି। ଶ୍ରାବଣ ସୋମବାର ଦିନ ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ ପଡ଼ିବା ଏକ ବିରଳ ତଥା ପବିତ୍ର ସଂଯୋଗ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେ ଏହି ଦିନ ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁଥିବା ଭକ୍ତମାନେ ନାଗ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ପରିବାରରେ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ।

ନାଗ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭାଇ ରୂପେ ପୂଜା କରିବାର ମାନ୍ୟତା

ନାଗ ପଞ୍ଚମୀରେ ମହିଳାମାନେ ନାଗ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିଜର ଭାଇ ରୂପରେ ପୂଜା କରିବାର ଏକ ଅନନ୍ୟ ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ପୌରାଣିକ କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଜଣେ ସାହୁକାରଙ୍କ ସାତ ପୁଅ ଏବଂ ବୋହୂ ଥିଲେ। ସାନ ବୋହୂଙ୍କର କୌଣସି ନିଜର ଭାଇ ନଥିଲେ। ଦିନେ ଘର ଲିପିବା ପାଇଁ ମାଟି ଆଣିବାକୁ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ବଡ଼ ବୋହୂ ଏକ ସାପକୁ ମାରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ସାନ ବୋହୂ ସାପଟିକୁ ବଞ୍ଚାଇ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ତାକୁ ନିଜର ଭାଇ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିଥିଲେ। ନାଗ ଦେବତା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଭଉଣୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

ସମୟ କ୍ରମେ ନାଗ ଦେବତା ନିଜ ଭଉଣୀକୁ ଅନେକ ସୁନା, ରୁପା, ହୀରା-ମୋତି ଓ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ହାର ଉପହାର ସ୍ୱରୂପ ଦେଇଥିଲେ। ସେହି ହାରର ବିଶେଷତ୍ୱ ଥିଲା ଯେ ତାହା କେବଳ ସାନ ବୋହୂ ବେକରେ ରହିଲେ ହୀରାର ହାର ହୋଇ ରହୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ କେହି ପିନ୍ଧିଲେ ତାହା ସାପ ପାଲଟି ଯାଉଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ହିନ୍ଦୁ ସମାଜରେ ମହିଳାମାନେ ନିଜ ଭାଇମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରି ନାଗ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭାଇ ରୂପେ ଆରାଧନା କରିବାର ପରମ୍ପରା ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

ଶ୍ରାବଣ ସୋମବାରରେ ପୂଜାର ବିଧି

ଏହି ଦିନ ବିଶେଷ କରି ମହିଳା ଏବଂ ଝିଅମାନେ ବ୍ରତ ରଖି ନାଗ ଦେବତାଙ୍କୁ କ୍ଷୀର, ଲିଆ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିଥାନ୍ତି। ଯେହେତୁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏହି ପର୍ବ ଶ୍ରାବଣ ସୋମବାରରେ ପଡ଼ୁଛି, ତେଣୁ ଶିବ ମନ୍ଦିରରେ ଜଳାଭିଷେକ କରିବା ସହ ନାଗ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କଲେ ଅଶେଷ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହେବ ବୋଲି ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ଭକ୍ତମାନେ ବ୍ରତ କଥା ଶ୍ରବଣ କରିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ, ଅନ୍ୟଥା ପୂଜା ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଯାଏ ବୋଲି ପଣ୍ଡିତମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ସୋମବତୀ ଅମାବାସ୍ୟାକୁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ତଥା ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତିଥି ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଚଳିତ ବର୍ଷ ୧୫ ଜୁନ୍ ୨୦୨୬ ରେ ଏହି ବିଶେଷ ସୋମବତୀ ଅମାବାସ୍ୟା ପଡ଼ୁଛି। ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ଅମାବାସ୍ୟା ସୋମବାର ଦିନ ପଡ଼େ, ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ସୋମବତୀ ଅମାବାସ୍ୟା କୁହାଯାଏ। ସୋମବାର ହେଉଛି ଭଗବାନ ଶିବ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଦିନ। ତେଣୁ ଏହି ଦିନ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଏବଂ ବିଶେଷ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ। ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଆଜି ରାତିରେ କିଛି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉପାୟ କଲେ ଜୀବନରୁ ସମସ୍ତ ଦରିଦ୍ରତା ଦୂର ହେବା ସହ ପିତୃପୁରୁଷ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥାନ୍ତି।

ରାତିର ବିଶେଷ ଉପାୟ

ସୋମବତୀ ଅମାବାସ୍ୟା ରାତିର କିଛି ଚମତ୍କାରୀ ଉପାୟ ବିଷୟରେ ଜାଣିରଖନ୍ତୁ:

* ପିପ୍ପଳ ଗଛ ମୂଳେ ଦୀପ: ପିତୃଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଆଜି ରାତିରେ ଏକ ଓସ୍ତ (ପିପ୍ପଳ) ଗଛ ମୂଳରେ ଚାରିମୁଖୀ ଘିଅ ଦୀପ ଜାଳନ୍ତୁ ଏବଂ ନିଜ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତୁ।

* ଦୀପ ଦାନ: ଆର୍ଥିକ ସମସ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଅମାବାସ୍ୟା ରାତିରେ କୌଣସି ପବିତ୍ର ନଦୀ କିମ୍ବା ଜଳାଶୟରେ ୫ଟି ଲାଲ୍ ଫୁଲ ଏବଂ ୫ଟି ଜଳୁଥିବା ଦୀପ ଭସାନ୍ତୁ।

* କଳା ପିମ୍ପୁଡ଼ିଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ: ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ କଳା ପିମ୍ପୁଡ଼ିମାନଙ୍କୁ ଅଟା ଖାଇବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଦୂର ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ପୁନର୍ବାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ।

ତୁଳସୀ ପୂଜାର ମହତ୍ତ୍ୱ

ସୋମବତୀ ଅମାବାସ୍ୟା ରାତିରେ ତୁଳସୀ ପୂଜାର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ଆଜି ରାତିରେ ଘରେ ଥିବା ତୁଳସୀ ଚଉରା ମୂଳରେ ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ଘିଅ ଦୀପ ଜାଳନ୍ତୁ। ଏହାପରେ ତୁଳସୀ ମାତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ତାଙ୍କର ୧୦୮ ଥର ପରିକ୍ରମା କରନ୍ତୁ। ପରିକ୍ରମା ସମୟରେ ନିଜ ମନର କାମନା ଜଣାନ୍ତୁ। ମାନ୍ୟତା ରହିଛି ଯେ, ଏହି ଉପାୟ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଘରେ ଦରିଦ୍ରତା ରହେ ନାହିଁ ଏବଂ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ସ୍ଥାୟୀ ବାସ ହୋଇଥାଏ। ଏହାସହ ଘରର ମହିଳାମାନଙ୍କ ସୌଭାଗ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଥାଏ।

ଦାନର ନିୟମ

ଅମାବାସ୍ୟା ତିଥିରେ ଦାନ କରିବାର ବିଶେଷ ନିୟମ ରହିଛି। ଆଜିର ଦିନରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଜିନିଷ ଦାନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ଫଳଦାୟକ ଅଟେ:

* ଅନ୍ନ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ: ଗରିବ ଓ ଅସହାୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କଲେ ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

* କଳା ରାଶି ଦାନ: ପିତୃଦୋଷ କମାଇବା ପାଇଁ ଜଳରେ କଳା ରାଶି ମିଶାଇ ତର୍ପଣ କରିବା ସହ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଅନ୍ତୁ।

ସୋମବତୀ ଅମାବାସ୍ୟାର ଫଳପ୍ରାପ୍ତି

ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ସୋମବତୀ ଅମାବାସ୍ୟାରେ କରାଯାଇଥିବା ପୂଜାପାଠ ଏବଂ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ବୈବାହିକ ଜୀବନ ସୁଖମୟ ହୋଇଥାଏ। ସଧବା ନାରୀମାନେ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ କାମନା କରି ଏହି ଦିନ ବ୍ରତ ରଖିଥାନ୍ତି। ଏହି ମହାସଂଯୋଗ ସମୟରେ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ଜଳାଭିଷେକ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମାନସିକ ଶାନ୍ତି ମିଳିଥାଏ ଏବଂ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ବାଧାବିଘ୍ନ ଦୂର ହୋଇ ସଫଳତା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ।

ସନାତନ ଧର୍ମରେ ତୁଳସୀ ମାଳି ଧାରଣ କରିବାର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ଅନେକ ଲୋକ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ କିମ୍ବା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଭାବ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ତୁଳସୀ ମାଳି ଧାରଣ କରନ୍ତି। ତେବେ ମାଳି ଧାରଣ କରିବା ପରେ ଖାଦ୍ୟପେୟକୁ ନେଇ ଅନେକ ନିୟମ ପାଳନ କରିବାକୁ ପଡିଥାଏ। ଏହାରି ଭିତରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଏକ ଭିଡିଓ ଭାଇରାଲ ହେଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଜଣେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ତୁଳସୀ ମାଳି ପିନ୍ଧିବା ପରେ ଛତୁ (Mushroom) ଖାଇବା ଉଚିତ୍ କି ନୁହେଁ?

 

 

 

 

 

View this post on Instagram

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

A post shared by Tuna Sahoo (@sahooseries)

ତୁଳସୀ ମାଳି ଓ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭୋଜନ

ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ତୁଳସୀ ମାଳି ଧାରଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଜୀବନଯାପନ କରିବାକୁ ପଡିଥାଏ। ମୁଖ୍ୟତଃ ପିଆଜ, ରସୁଣ, ମାଛ, ମାଂସ ଏବଂ ମଦ୍ୟପାନ ଭଳି ତାମସିକ ଖାଦ୍ୟରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଛତୁ ଏକ ପରିବା ବର୍ଗରେ ଆସୁଥିବାରୁ ଅନେକ ଲୋକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ପଡନ୍ତି ଯେ ଏହାକୁ ଖାଇବା ଗ୍ରହଣୀୟ କି ନୁହେଁ।

ଛତୁ ଖାଇବା ମନା କାହିଁକି?

ତୁଳସୀ ମାଳି ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଛତୁ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଛତୁ ଏକ କବକ ବା ଫଙ୍ଗସ୍ (Fungus) ଏବଂ ଏହା ସାଧାରଣତଃ ପଚାସଢ଼ା ଜିନିଷରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଆୟୁର୍ବେଦ ଏବଂ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଆହାର ବିଜ୍ଞାନ ଅନୁସାରେ ଛତୁକୁ ‘ତାମସିକ’ ଖାଦ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ରଖାଯାଇଛି। ଯେହେତୁ ତୁଳସୀ ମାଳି ପିନ୍ଧିବା ପରେ ଶୁଦ୍ଧତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ, ତେଣୁ ଛତୁ ନ ଖାଇବା ପାଇଁ ଅନେକ ଧର୍ମଗୁରୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥାନ୍ତି। ତେବେ ଏହା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭକ୍ତି ଓ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଭର କରେ।

ପୁରୀ : ଆସନ୍ତାକାଲି ଚୈତ୍ର କୃଷ୍ଣ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନଙ୍କ ବନକଲାଗି ନୀତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ । ଦ୍ୱିତୀୟ ଭୋଗମଣ୍ଡପ ଭୋଗ ଶେଷ ହେବାପରେ ଆପାତତଃ ଅପରାହ୍ନ ୫ ଘଟିକା ଠାରୁ ରାତ୍ର ୧୦ ଘଟିକା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାୟ ୫ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ସର୍ବସାଧାରଣ ଦର୍ଶନ ବନ୍ଦ ରହିବ। ଦତ୍ତମହାପାତ୍ର ସେବକ ରତ୍ନ ସିଂହାସନ ଉପରକୁ ଯାଇ ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କର ଶ୍ରୀମୁଖ ଶୃଙ୍ଗାର କରିବେ। ଏହି ନୀତି ସମାପନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ବନ୍ଦ ରହିବ ଯାହା ଫଳରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସାଧାରଣ ଦର୍ଶନ କରିବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେବେ । ବନକଲାଗି ନୀତି ସରିବା ପରେ ସାଧାରଣ ଦର୍ଶନ ଚାଲୁ ରହିବ ବୋଲି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି।

ବନକଲାଗି ହେଉଛି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ଏକ ଗୁପ୍ତ ନୀତି। ଏହି ନୀତି ପାଇଁ ଜୟ ବିଜୟ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ ରହିବ। ଦ୍ୱିପ୍ରହର ଧୂପ ସରିବା ପରେ ଦତ୍ତମହାପାତ୍ର ସେବକମାନେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶ୍ରୀମୁଖ ଶୃଙ୍ଗାର କରିବେ। ଏଥିପାଇଁ ଦତ୍ତମହାପାତ୍ର ସେବକ ପ୍ରାକୃତିକ ରଙ୍ଗ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାନ୍ତି। ଦତ୍ତମହାପାତ୍ର ସେବକମାନେ ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପ୍ରସାଧାନରେ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଶ୍ରୀମୁଖକୁ ଶୃଙ୍ଗାର କରିବେ। ହିଙ୍ଗୁଳ, ହରିତାଳ, କସ୍ତୁରୀ, ନାଲି, ଧଳା ଓ କଳା ଭଳି ପାରମ୍ପରିକ ରଙ୍ଗରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶ୍ରୀମୁଖ ଶୃଙ୍ଗାର କରାଯିବ। ଏହା ଏକ ଗୁପ୍ତ ସେବା ନୀତି ହୋଇଥିବାରୁ ଯେତିକି ସମୟ ଏହି ନୀତି ଚାଲେ ସେହି ସମୟରେ ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କ ଦର୍ଶନ ବନ୍ଦ ରୁହେ।