ଆଜିକାଲି ବ୍ୟାଙ୍କରୁ ଲୋନ୍ ନେବା ବେଶ୍ ସହଜ ହୋଇଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ଅନେକ ସମୟରେ ବଡ଼ ଧରଣର ଲୋନ୍ ପାଇଁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏକ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟର (Guarantor) ଆବଶ୍ୟକ କରେ। ଯଦି ଆପଣ କୌଣସି ବନ୍ଧୁ ବା ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ଲୋନ୍ ପାଇଁ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟର ବସିଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହାର ନିୟମ ଜାଣିବା ନିହାତି ଜରୁରୀ। କାରଣ ଯଦି ଲୋନ୍ ନେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ ନକରନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ଆଇନଗତ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ।

ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ କ'ଣ?

ଭାରତୀୟ ଚୁକ୍ତିନାମା ଆଇନ, ୧୮୭୨ (Indian Contract Act, 1872) ଅନୁଯାୟୀ, ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ମୁଖ୍ୟ ଋଣଗ୍ରହୀତାଙ୍କ ସହ ସମାନ (Co-extensive) ଅଟେ। ଅର୍ଥାତ୍ ଯଦି ଋଣ ନେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଲୋନ୍ ଶୁଝିବାରେ ବିଫଳ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ବକେୟା ରାଶି ପୈଠ କରିବାକୁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟରଙ୍କୁ ବାଧ୍ୟ କରିପାରିବ। ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟର ଏହି ଦାୟିତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ।

ସିବିଲ୍ ସ୍କୋର ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ଯଦି ମୁଖ୍ୟ ଋଣଗ୍ରହୀତା ସମୟାନୁସାରେ ଇଏମଆଇ (EMI) ପୈଠ ନକରନ୍ତି କିମ୍ବା ଡିଫଲ୍ଟ କରନ୍ତି, ତେବେ କେବଳ ତାଙ୍କର ନୁହେଁ, ବରଂ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟରଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସିବିଲ୍ ସ୍କୋର (CIBIL Score) ଖରାପ ହୋଇଥାଏ। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟର ନିଜ ପାଇଁ କୌଣସି ଲୋନ୍ ଆବେଦନ କଲେ, ବ୍ୟାଙ୍କ ତାଙ୍କୁ ଲୋନ୍ ଦେବାକୁ ମନା କରିଦେଇପାରେ କିମ୍ବା ଅଧିକ ସୁଧହାର ଲଗାଇପାରେ।

ବ୍ୟାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ସମ୍ପତ୍ତି ବ୍ୟାଜ୍ୟାପ୍ତି

ଯଦି ଉଭୟ ଋଣଗ୍ରହୀତା ଏବଂ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟର ଲୋନ୍ ଶୁଝିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆଇନଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବ। ବ୍ୟାଙ୍କ ନିକଟରେ ଅଧିକାର ରହିଛି ଯେ ସେ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟରଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି କିମ୍ବା ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଜବତ କରି ଲୋନ୍ ଅର୍ଥ ଆଦାୟ କରିପାରିବ।

ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟରଙ୍କ ଆଇନଗତ ଅଧିକାର

ଯଦି ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟର ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ କରନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟ କିଛି ଆଇନଗତ ଅଧିକାର ରହିଛି। ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, ଲୋନ୍ ଶୁଝିବା ପରେ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ଋଣଗ୍ରହୀତା (Principal Debtor)ଙ୍କ ଠାରୁ ସେହି ଟଙ୍କା ଆଦାୟ କରିବାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧିକାର (Right of Subrogation) ପାଇଥାନ୍ତି। ଏଥିପାଇଁ ସେ କୋର୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରିବେ। ତେଣୁ କାହାର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟର ହେବା ପୂର୍ବରୁ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଭଲଭାବେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ଭବିଷ୍ୟତରେ ଋଣ ଏବଂ ନୂତନ କ୍ରେଡିଟ୍ କାର୍ଡ ପାଇବା ପାଇଁ ଆମେ ଉଚ୍ଚ ସିବିଲ୍‌ ସ୍କୋର ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁ। ଏଥିପାଇଁ, ଆମେ ନିଶ୍ଚିତ କରୁ ଯେ ଋଣ ଏବଂ କ୍ରେଡିଟ୍ କାର୍ଡ ପେମେଣ୍ଟ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ କରାଯିବ। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଅନେକ ସମୟରେ ସିବିଲ୍‌ ସ୍କୋର ହ୍ରାସ ପାଏ। ଆର୍ଥିକ କ୍ଷେତ୍ରର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ସମୟସୀମା ଅନୁସାରେ ପେମେଣ୍ଟ କରିବା ସହିତ, କ୍ରେଡିଟ୍ କାର୍ଡ ଧାରକଙ୍କୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ମନେ ରଖିବା ଉଚିତ ଯେ ସେ ତାଙ୍କ କାର୍ଡ ସୀମାର କେବଳ ୩୦% ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି କାର୍ଡ ସୀମା ବ୍ୟବହାର ୭୦% ଅତିକ୍ରମ କରେ ତେବେ କ୍ରେଡିଟ୍ ସ୍କୋର ହ୍ରାସ ପାଇପାରେ।

କମ୍ କ୍ରେଡିଟ୍ ସୀମାର ଅସୁବିଧା

ବାରମ୍ବାର କ୍ରେଡିଟ୍‌ ସୀମା ଅତିକ୍ରମ ହେଲେ, ବ୍ୟାଙ୍କ ଆପଣଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦୁର୍ବଳ ବୋଲି ବିବେଚନା କରିବ। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଋଣ କିମ୍ବା ନୂତନ କାର୍ଡ ପାଇଁ ଆବେଦନ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ହୋଇପାରେ। ସିବିଲ୍‌ ସ୍କୋର ହ୍ରାସ ପାଇବା ଯୋଗୁଁ, ଭବିଷ୍ୟତରେ ଋଣ ପାଇବା କଷ୍ଟକର ହେବ। ଏକ ନକାରାତ୍ମକ ରେକର୍ଡର ପ୍ରଭାବ ୭ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିପାରେ। ଯଦିଓ ଆପଣ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମସ୍ତ ଦେୟ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ପଇଠ କରୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯଦି ପୁରୁଣା ରେକର୍ଡ ଭଲ ନାହିଁ ତେବେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଆପଣଙ୍କ କ୍ରେଡିଟ୍ ସ୍କୋର ଉପରେ ୭ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖାଯାଇପାରେ।

ସିବିଲ୍‌ ସ୍କୋର କିପରି ଯାଞ୍ଚ କରିବେ

ସିବିଲ୍‌ ସ୍କୋର ସରକାରୀ ୱେବସାଇଟ୍ www.cibil.com ରେ ମାଗଣାରେ ଯାଞ୍ଚ କରିବେହ। କିନ୍ତୁ, ଏହି ସୁବିଧା ବର୍ଷକୁ କେବଳ ଥରେ ଉପଲବ୍ଧ। ସିବିଲ୍‌ ୱେବସାଇଟ୍‌ରୁ ସିବିଲ୍‌ ସ୍କୋରକୁ ଏକାଧିକ ଥର ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ ହେଲେ, ୫୫୦ ଟଙ୍କାର ମାସିକ ସବସ୍କ୍ରିପସନ୍ ପ୍ଲାନ୍ ନେବାକୁ ପଡିବ।

କ୍ରେଡିଟ୍ ସ୍କୋର ପରିଚାଳନାର ୪ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାୟ

• କାର୍ଡ ସୀମାର କେବଳ ୩୦% ବ୍ୟବହାର। ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ସର୍ବଦା ସୀମାର ୩୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରଖନ୍ତୁ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ସୀମାରେ କେବଳ ୩୦ ହଜାର ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
• ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ଆୟ ସ୍ଥିର ଅଛି ଏବଂ ପେମେଣ୍ଟ ଇତିହାସ ଭଲ ଅଛି, ତେବେ ସୀମା ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତୁ।
• ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ଏକରୁ ଅଧିକ କ୍ରେଡିଟ୍ କାର୍ଡ ଅଛି, ତେବେ ନିୟମିତ ବିଲ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ୨-୩ଟି କାର୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ। ଏହା ଗୋଟିଏ କାର୍ଡର ବ୍ୟବହାର ଅନୁପାତ ବୃଦ୍ଧି କରିବ ନାହିଁ।
• ଆପଣଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ ୩୦% ରୁ ଅଧିକ ହେଲେ ଆଲର୍ଟ ପାଇବା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ କାର୍ଡର ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ କିମ୍ବା ଏସ୍‌ଏମ୍‌ଏସ୍‌ ଆଲର୍ଟ ସେଟ୍ କରନ୍ତୁ।