ମୁଖ ସ୍ବଚ୍ଛତା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଅନେକ ଲୋକ ନିୟମିତ ବ୍ରଶ୍ କରିବା ସହ ମାଉଥ୍‌ୱାଶ୍‌ (Mouthwash) ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି। ତେବେ ସଦ୍ୟତମ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ, ଆଣ୍ଟିସେପ୍ଟିକ୍‌ ମାଉଥ୍‌ୱାଶ୍‌ର ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟବହାର ଶରୀର ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ ହୋଇପାରେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଏବଂ ହୃଦ୍‌ରୋଗ ଭଳି ଗମ୍ଭୀର ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।

ଦନ୍ତ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ମାଉଥୱାଶ୍‌ରେ ଥିବା କଡା ରାସାୟନିକ ଉପାଦାନ ମୁଖ ଗହ୍ୱରରେ ଥିବା ଉପକାରୀ ଜୀବାଣୁଗୁଡିକୁ ମାରିଦେଇଥାଏ। ଏହି ଜୀବାଣୁଗୁଡିକ ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀରରେ ନାଇଟ୍ରିକ୍‌ ଅକ୍ସାଇଡ୍‌ ତିଆରି କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି। ନାଇଟ୍ରିକ୍‌ ଅକ୍ସାଇଡ୍‌ ରକ୍ତନାଳୀକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବା ସହ ରକ୍ତଚାପକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ମାଉଥୱାଶ୍ ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ଯେତେବେଳେ ଏହି ଜୀବାଣୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଆନ୍ତି, ଶରୀରରେ ନାଇଟ୍ରିକ୍‌ ଅକ୍ସାଇଡ୍‌ର ସ୍ତର ହ୍ରାସ ପାଏ ଏବଂ ରକ୍ତନଳୀ ସଙ୍କୁଚିତ ହେବାକୁ ଲାଗେ।

ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଦିନକୁ ଦୁଇଥର ଜୀବାଣୁମୁକ୍ତ ମାଉଥୱାଶ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଠାରେ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରାୟ ଦୁଇଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। ବିଶେଷକରି ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ ହୃଦ୍‌ରୋଗ କିମ୍ବା ରକ୍ତଚାପ ଜନିତ ସମସ୍ୟାରେ ପୀଡିତ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଅଧିକ ବିପଜ୍ଜନକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ କେବଳ ସତେଜତା ପାଇଁ ଏହାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଅନୁଚିତ।

ମୁଖ ସ୍ବଚ୍ଛତା ପାଇଁ ଦିନରେ ଦୁଇ ଥର ସଠିକ୍‌ ଭାବରେ ବ୍ରଶ୍ କରିବା ଏବଂ ପାଣିରେ କୁଳି କରିବା ଯଥେଷ୍ଟ। ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ କେବଳ ଦନ୍ତ ସଂକ୍ରମଣ, ସର୍ଜରୀ କିମ୍ବା ମାଢ଼ିଜନିତ ସମସ୍ୟା ସମୟରେ ହିଁ ମାଉଥୱାଶ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ସପ୍ତାହକୁ ୨ରୁ ୩ ଥରରୁ ଅଧିକ ଏହା ବ୍ୟବହାର କରିବା ଅନୁଚିତ ଏବଂ ଯଥାସମ୍ଭବ ଆଲକହଲମୁକ୍ତ ମାଉଥୱାଶ୍ ବାଛିବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପକ୍ଷେ ହିତକର।

ମୁଖଗହ୍ବରର ସ୍ବଚ୍ଛତା କେବଳ ଦାନ୍ତ ଏବଂ ମାଢ଼ିକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖେ ତାହା ନୁହେଁ, ଏହା ଶରୀରକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବାରେ ମଧ୍ୟ ସହାୟକ ହୁଏ। ତେଣୁ ସାମଗ୍ରିକ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ସମସ୍ୟାମୁକ୍ତ ମୁଖସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରି। କାରଣ ଖରାପ ଦାନ୍ତ ହୃଦ୍‌ରୋଗ ଏବଂ ମଧୁମେହ ଭଳି ଅବସ୍ଥା ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ତେଣୁ ଏକ ନିୟମିତ ଦୈନିକ ମୁଖ ନିୟମ ପାଳନ, ସଠିକ୍ ବ୍ରଶ୍‌ କରିବା କୌଶଳ, ଆୟୁର୍ବେଦିକ ସମାଧାନ ଗ୍ରହଣ କରି ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଦନ୍ତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି ଦନ୍ତ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡ. ସୋନିଆ ଦତ୍ତା ପରାମର୍ଶ ଦିଅନ୍ତି।

ମୁଖଗହ୍ବର ସ୍ବଚ୍ଛତା ପାଇଁ ଦିନରେ ଦୁଇଥର ଆୟୁର୍ବେଦିକ୍‌ ଟୁଥପେଷ୍ଟ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହାଦ୍ବାରା ପ୍ଲାକ୍ ଏବଂ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଦୂର ସହିତ ମାଢ଼ିକୁ ମଜଭୁତ କରେ। ଜୀବାଣୁ ନାଶକ ମାଉଥ୍ ୱାଶ୍ ବ୍ୟବହାର ଆବଶ୍ୟକ। ପୁଦିନା ଏବଂ ଲବଙ୍ଗ ଭଳି ଆୟୁର୍ବେଦିକ୍‌ ଉପାଦାନ ଯୁକ୍ତ ଏକ ମାଉଥୱାଶ୍ ମୁଖ ଗହ୍ୱରର ଜୀବାଣୁକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସହ ସତେଜ ଶ୍ୱାସ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ।

ରୁହନ୍ତୁ ହାଇଡ୍ରେଟେଡ୍: ଦିନସାରା ପାଣି ପିଇବା ଏକ ଭଲ ଅଭ୍ୟାସ। ଏହା ଖାଦ୍ୟ କଣିକାକୁ ଧୋଇ ଲାଳ ଉତ୍ପାଦନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିବାରୁ ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବେ ଦାନ୍ତକୁ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିଥାଏ। ସେହିପରି ବ୍ରଶ୍‌ କରିବା ଉତ୍ତମ ମୁଖସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ମୂଳଦୁଆ। ଏହାକୁ କିନ୍ତୁ ଭୁଲ ଭାବେ କରିବା ଦ୍ବାରା ପ୍ଲାକ୍ (ଜୀବାଣୁ) ଛାଡ଼ିଦେଇପାରେ କିମ୍ବା ମାଢ଼ି ନଷ୍ଟ କରିପାରେ। ତେଣୁ ମସୃଣ ଟୁଥବ୍ରଶ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଅତିକମ୍‌ରେ ଦୁଇ ମିନିଟ୍ ପାଇଁ ବ୍ରଶ୍‌ କରିବା, ଜିଭ ସହିତ ସମସ୍ତ ଦାନ୍ତ ପୃଷ୍ଠକୁ ଧୋଇବା ସହ ପ୍ରତି ୨-୩ ମାସରେ ଟୁଥବ୍ରଶ୍ ବଦଳାଇବା ଆବଶ୍ୟକ।

ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ: ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ୍ତକୁ ମଜଭୁତ କରୁଥିବାବେଳେ ଆଉ କିଛି ଦନ୍ତ କ୍ଷୟ କରିଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ ଦୁଗ୍ଧ, ଶାଗ, ଏବଂ ଆଲମଣ୍ଡ ଭଳି କ୍ୟାଲସିୟମ୍ ଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ, ସେଓ, ଗାଜର, ଶାକସବ୍‌ଜି ଦାନ୍ତକୁ ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବେ ପରିଷ୍କାର କରେ। ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ, ଚିନି ଯୁକ୍ତ ସ୍ନାକ୍ସ, ଷ୍ଟିକି କ୍ୟାଣ୍ଡି, ଏବଂ କାର୍ବୋନେଟେଡ୍ ପାନୀୟ ହାନିକାରକ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆକୁ ବୃଦ୍ଧି କରି କ୍ୟାଭିଟି ସୃଷ୍ଟି କରେ। ସାଇଟ୍ରସ୍ ଫଳ ଏବଂ ସୋଡ଼ା ଭଳି ଏସିଡ୍‌ ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଏନାମେଲ୍‌କୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବାର ଆଶଙ୍କା ଥିବାରୁ ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟପେୟକୁ ଗୁରୁତ୍ବ ଦେବା ଜରୁରି।

ଆୟୁର୍ବେଦ ଉପାୟ: ଲବଙ୍ଗରେ ଜୀବାଣୁନାଶକ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରକ ଗୁଣ ଥାଏ। ଏହା ମାଢ଼ି ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟକୁ ହିତ। ପୁଦିନା ଶ୍ୱାସକୁ ସତେଜ ସହ ମୁଖସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖେ, ଅଦାର ଜ୍ବଳନ ନାଶକ ଗୁଣ ମୁଖସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିଥାଏ। ତେଣୁ ଦୈନିକ ସଠିକ୍ ବ୍ରଶ୍‌ କରିବା କୌଶଳ ଏବଂ ଆୟୁର୍ବେଦିକ ସମାଧାନ ଗ୍ରହଣ କରି ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଦନ୍ତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିପାରିବେ।