ଆଜିକାଲି ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ବା UPI (Unified Payments Interface) ଆମର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ପାଲଟିଛି। ତେବେ ନିକଟରେ ୨୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ UPI କାରବାର ଉପରେ ଶୁଳ୍କ ଲାଗିବା ନେଇ ଉଠିଥିବା ଗୁଜବକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଛନ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଡିସକାଉଣ୍ଟ ରେଟ୍ ବା MDR (Merchant Discount Rate) କେବଳ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବ, ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ଏଥିପାଇଁ କୌଣସି ଅତିରିକ୍ତ ଦେୟ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ।

ବିରୋଧୀଙ୍କ ଅଭିଯୋଗକୁ ଖଣ୍ଡନ

କଂଗ୍ରେସ ନେତା ଜୟରାମ ରମେଶ ନିକଟରେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଯେ, ସରକାର ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ UPI ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ବୋଝ ଲଦିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି। ଏହାର କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ X (ପୂର୍ବରୁ ଟୁଇଟର) ରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, ଗୁଜବ ପ୍ରଚାର କରିବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରକୃତ ତଥ୍ୟ ଜାଣିବା ଉଚିତ୍। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ MDR ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବ୍ୟବସାୟୀ (Merchants) ମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବହନ କରାଯିବ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଗ୍ରାହକ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆଦୌ ପ୍ରଭାବିତ ହେବେ ନାହିଁ।

ବ୍ୟାଙ୍କ ଓ ଫିନଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଙ୍କୁ ମିଳିବ ଫାଇଦା

ଏହି MDR ରୁ ଆଦାୟ ହେବାକୁ ଥିବା ଅର୍ଥ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ଫିନଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କର ଡିଜିଟାଲ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି (Infrastructure), ନୂତନ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ (Innovation) ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା (Security) ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଅଧିକ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ କରିବାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଦେଶରେ ଡିଜିଟାଲ୍ କାରବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇପାରିବ ବୋଲି ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।

ସଂସଦରେ ବିଲ୍ ପାରିତ ହେବା ପରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି

ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ MDR ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇ ନାହିଁ। NPCI ଅଧୀନରେ ଥିବା 'UPI ଏବଂ ସର୍ଭିସେସ୍ ଷ୍ଟିୟରିଂ କମିଟି' ଏହା ଉପରେ ବିଚାର କରୁଛି। ତେବେ ସଂସଦରେ ବିଚାରାଧୀନ ଥିବା ଟ୍ୟାକ୍ସେସନ୍ ଆଣ୍ଡ ଅଦର୍ ଲ'ଜ୍ (ଆମେଣ୍ଡମେଣ୍ଟ) ବିଲ୍, ୨୦୨୬ (Taxation and Other Laws (Amendment) Bill, 2026) ପାରିତ ହେବା ପରେ ହିଁ ଏହି ଶୁଳ୍କ ନେଇ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯିବ। ସରକାର କେଉଁ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ ଚାର୍ଜ ଲଗାଇବେ ଏବଂ କେଉଁଟିକୁ ମାଗଣା ରଖିବେ ତାହା ଏହି ବିଲ୍ ପାରିତ ହେବା ପରେ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ଥିର କରାଯିବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଳୀ : ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଶରେ ୟୁପିଆଇ ଏବଂ ରୁପେ ଡେବିଟ୍ କାର୍ଡ ମାଧ୍ୟମରେ କରାଯାଇଥିବା କାରବାର ଉପରେ କୌଣସି ଚାର୍ଜ (ଏମ୍‌ଡିଆର୍‌) ଲାଗୁ କରାଯାଉନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ସରକାର ଏହି କାରବାର ଉପରେ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଫି’ ଲାଗୁ କରିବେ।

ସରକାର ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ରୁପେ ଡେବିଟ୍ କାର୍ଡ ଏବଂ ୟୁପିଆଇ ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଫି’ ପୁନଃ ଲାଗୁ କରିବାକୁ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଶୁଳ୍କ ସରକାର ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଛାଡ଼ କରିଦେଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଫିନଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ସେଠାରେ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଫି’ ଆଦାୟ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛନ୍ତି। ତେଣୁ, ଏପରି ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କଠାରୁ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଡିସକାଉଣ୍ଟ ରେଟ୍ ବା ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ରିଆତି ହାର ଆଦାୟ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଏମ୍‌ଡିଆର୍‌ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଡିସକାଉଣ୍ଟ ରେଟ୍। ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଡିସକାଉଣ୍ଟ ରେଟ୍ ହେଉଛି ସେହି ଚାର୍ଜ ଯାହା ଦୋକାନୀମାନେ ପେମେଣ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଫି’ ସରକାର ଛାଡ଼ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହାକୁ ପୁଣି ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ବିଚାର କରାଯାଉଛି। ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ଶିଳ୍ପ ସରକାରଙ୍କୁ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ପଠାଇଛି। ସେହି ପ୍ରସ୍ତାବରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଯେଉଁ ବ୍ୟବସାୀମାନଙ୍କ ବାର୍ଷିକ କାରବାର ୪୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ, ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଏମ୍‌ଡିଆର୍‌ ଲାଗୁ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କଠାରୁ ଏମ୍‌ଡିଆର୍‌ ନିଆଯିବନାହିଁ।

ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ଶିଳ୍ପ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଯଦି ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଭିସା ଏବଂ ମାଷ୍ଟରକାର୍ଡ, ଡେବିଟ୍ କାର୍ଡ ଭଳି ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପେମେଣ୍ଟ ଉପକରଣରେ ଏମ୍‌ଡିଆର୍‌ ଦେଉଛନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ୟୁପିଆଇ ଏବଂ ରୁପେ ଡେବିଟ୍ କାର୍ଡ ପାଇଁ କାହିଁକି ଦେୟ ଦେବେ ନାହିଁ। ୨୦୨୨ରେ ଏମ୍‌ଡିଆର୍‌ ହଟାଇବା ପୂର୍ବରୁ କାରବାର ପରିମାଣର ଗୋଟିଏ ପ୍ରତିଶତରୁ କମ୍ ବାଣିଜ୍ୟ ଶୁଳ୍କ ଭାବରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିଲା। ଏହାପରେ ୟୁପିଆଇ ପେମେଣ୍ଟର ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ମାଧ୍ୟମ ପାଲଟିଛି। ଫିନଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଏମ୍‌ଡିଆର୍‌ପୁନଃ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ଓକିଲାତି କରୁଛନ୍ତି। କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ସହଜରେ ଏକ ଛୋଟ ଆକାରର ଶୁଳ୍କ ଦେଇପାରିବେ। ଏମ୍‌ଡିଆର୍‌ ଫେରାଇ ଆଣିବା ସେମାନଙ୍କ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କାରଣ ନୂତନ ନିୟମ ଯୋଗୁଁ ଅନୁପାଳନର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ୟୁପିଆଇ ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ ଶୁଳ୍କ ବିନା, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ଅନେକ ବ୍ୟବସାୟ ଲାଭଜନକ ରହିବା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରିବେ।