ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ୟୁପିଆଇ ଭାରତରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟର ମେରୁଦଣ୍ଡ ପାଲଟିଛି। ଦେଶରେ ୟୁପିଆଇ କାରବାର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି, କିନ୍ତୁ ସରକାରୀ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ହ୍ରାସ ପାଉଛି। ହେଲେ ଦେଶର ଫିନଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର କହିବା ହେଉଛି, ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ମଡେଲ୍ ବିନା, ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ସଙ୍କଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇପାରେ। ପନିପରିବା ବିକ୍ରେତାଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମଲ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଠି କ୍ୟୁଆର୍‌ କୋଡ୍ ପେମେଣ୍ଟ ସାଧାରଣ ହୋଇଗଲାଣି। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ, ଏହି ମାଗଣା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପରିଚାଳନା କରୁଥିବା ଫିନଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଏହାକୁ ନେଇ ବେଶ ଚିନ୍ତିତ। ଫୋନ୍‌ ପେ’ ସମେତ ଅନେକ ଫିନଟେକ୍ କମ୍ପାନୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ରାଜସ୍ୱ ନ ମିଳିଲେ ଆଗକୁ ୟୁପିଆଇ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ସ୍ଥାୟୀ ହେବ ନାହିଁ। ଫୋନ୍‌ ପେ’ ଅନୁଯାୟୀ, ୟୁପିଆଇ  ନେଟୱାର୍କ ଚଳାଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହଙ୍ଗା। ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଭିତ୍ତିଭୂମି, ସର୍ଭର, ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା, ଠକେଇ ରାକିବା, ଗ୍ରାହକ ସହାୟତା ଏବଂ ନୂତନ ଉପଭୋକ୍ତା ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ଯୋଡିବା ପାଇଁ ହଜାର ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥାଏ।  ଫିନ୍‌ଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡିକ ୟୁପିଆଇ କାରବାରରେ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଡିସକାଉଣ୍ଟ ରେଟ୍ (ଏମ୍‌ଡିଆର୍‌)ଲାଗୁ କରିବାକୁ ସରକାରଙ୍କ ନିକଟରେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଆଗକୁ ୟୁପିଆଇ କାରବାରରେ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ଫୋନ୍‌ ପେ’ର କହିବାନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୩-୨୪ରେ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ କମ୍ପାନୀକୁ ୩୯୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ରାଶି ଆକାରରେ ମିଳିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେହି ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଖର୍ଚ୍ଚ ତୁଳନାରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନ ଥିଲା। ୨୦୨୪-୨୫ ରେ ଏହି ପରିମାଣ ୧୫୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ବଜେଟରେ କେବଳ ୪୨୭ କୋଟି ଟଙ୍କା ଆବଣ୍ଟିତ ହୋଇଛି। ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ଗଭର୍ଣ୍ଣର ସଞ୍ଜୟ ମାଲହୋତ୍ରା ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୟୁପିଆଇ ଦେଶକୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଭ ପ୍ରଦାନ କରିଛି, କିନ୍ତୁ କାହାକୁ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ବହନ କରିବାକୁ ପଡିବ। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୟୁପିଆଇ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ମାଗଣା ରହିପାରିବନାହିଁ; ଏହାର ଏକ ମୂଲ୍ୟ ଅଛି, ଏବଂ କାହାକୁ ଏହା ଦେବାକୁ ପଡିବ। ପେମେଣ୍ଟସ୍ କାଉନସିଲ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ପିସିଆଇ) ମଧ୍ୟ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନର ମଡେଲ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ସ୍ଥାୟୀ ନୁହେଁ। ଫିନ୍‌ଟେକ୍‌ ସଂଘ କହିଛି ଯେ ଯଦି ଶୀଘ୍ର ଏହାର ସମାଧାନ ନ ହୁଏ, ତେବେ ଅନେକ ଫିନଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସୀମିତ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟହେବେ। ବିଶେଷକରି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଛୋଟ ସହରରେ କମ୍ପାନୀ କାମ ସୀମିତ ରଖÒବ। । ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବରେ, ଗୋଟିଏ ପଟେ ୟୁପିଆଇ ବ୍ୟବହାର ରେକର୍ଡ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏନ୍‌ପିସିଆଇ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ କେବଳ ଅକ୍ଟୋବରରେ ୨୦.୭ ବିଲିୟନ ୟୁପିଆଇ କାରବାର ହୋଇଥିଲା, ଯାହାର ମୋଟ ମୂଲ୍ୟ ୨୭.୨୮ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା। ଦେଶରେ ପ୍ରାୟ ୮୫% ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ବର୍ତ୍ତମାନ ୟୁପିଆଇ ମାଧ୍ୟମରେ ହୁଏ। ଏହାର ପହଞ୍ଚ ଟାୟାର-୨ ଏବଂ ଟାୟାର-୩ ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

ଏହି ସମୟରେ ଫିନଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଦାବି କରୁଛନ୍ତି ଯେ ସରକାର ସବସିଡିକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା ଏକ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଡିସକାଉଣ୍ଟ ରେଟ୍ (ଏମ୍‌ଡିଆର୍‌) ଲାଗୁ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ। ପ୍ରସ୍ତାବ ହେଉଛି ଛୋଟ ଦୋକାନୀ ଏବଂ ସାଧାରଣ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ୟୁପିଆଇ ମାଗଣା ରଖିବା, କିନ୍ତୁ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କ (ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବାର୍ଷିକ କାରବାର ୧୦ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ) ଠାରୁ ୦.୨୫% ରୁ ୦.୩୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନାମମାତ୍ର ଏମ୍‌ଡିଆର୍‌ ଆଦାୟ କରିବା। କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଯୁକ୍ତି ଦେଖାଇଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ବୋଝ ହେବ ନାହିଁ ବରଂ ସିଷ୍ଟମକୁ ସ୍ଥାୟୀ କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଇବ। ୨୦୨୬ ବଜେଟ୍ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଅଧିକ ଉଷ୍ମ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ୟୁପିଆଇ ପେମେଣ୍ଟ ଆପ୍ ଭାରତ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ ଫର୍ ମନି ଅର୍ଥାତ୍ ଭୀମ୍‌ର ୩.୦ ସଂସ୍କରଣର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି। ୨୦୧୬ରେ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ଏହା ଭୀମ୍‌ ଆପ୍‌ର ତୃତୀୟ ପ୍ରମୁଖ ଅପଗ୍ରେଡ୍। ଏହାକୁ ଏନ୍‌ପିସିଆଇ ଭୀମ୍‌ ସର୍ଭିସେସ୍ ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ନ୍ୟାସନାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ କର୍ପୋରେସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ଏନ୍‌ପିସିଆଇ)ର ଏକ ସହାୟକ କମ୍ପାନୀ।

ଭୀମ୍‌ ୩.୦ରେ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ମାନେ ଏଥିରେ ନୂତନ ଫିଚର୍ସ ପାଇବେ। ଏବେ ଏହି ଆପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସ୍ପିଡ୍ ମନ୍ଥର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ବିନା ବାଧାରେ ପେମେଣ୍ଟ କରିପାରିବେ। ୧୫ଟି ଭାରତୀୟ ଭାଷା ସମେତ ୨୦ଟି ଭାଷାର ବିକଳ୍ପ ରହିବ। ଆପରେ ଏକ ପରିବାର ମୋଡ୍ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ଉପଭୋକ୍ତାମାନେ ପରିବାର ଖର୍ଚ୍ଚ ଟ୍ରାକ୍ କରିପାରିବେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଆପ୍‌ରେ ସ୍ପ୍ଲିଟ୍ ଏକ୍ସପେନ୍ସ, ସ୍ପେଣ୍ଡ ଆନାଲିଟିକ୍ସ ଏବଂ ୟୁପିଆଇ ପେମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ବିଲ୍ଟ-ଇନ୍ ଆସିଷ୍ଟାଣ୍ଟ ଭଳି ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ। ଏହି ଅପଡେଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ପ୍ରଚଳନ କରାଯିବ ଏବଂ ଆସନ୍ତା ମାସ ସୁଦ୍ଧା ଦେଶରେ ପ୍ରଚଳନ କରାଯିବ। ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉନ୍ନତ ଅଭିଜ୍ଞତା – ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଏବେ ଆପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ପେମେଣ୍ଟ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଅନଲାଇନ୍ କାରବାରରେ ଅସୁବିଧା ହ୍ରାସ ପାଇବ। ଗ୍ରାହକମାନେ ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ପ୍ଲାଟଫର୍ମକୁ ନ ଯାଇ ସିଧାସଳଖ ଆପ୍ ମଧ୍ୟରେ ପେମେଣ୍ଟ କରିପାରିବେ।

ନୂଆଦିଲ୍ଳୀ : ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଶରେ ୟୁପିଆଇ ଏବଂ ରୁପେ ଡେବିଟ୍ କାର୍ଡ ମାଧ୍ୟମରେ କରାଯାଇଥିବା କାରବାର ଉପରେ କୌଣସି ଚାର୍ଜ (ଏମ୍‌ଡିଆର୍‌) ଲାଗୁ କରାଯାଉନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ସରକାର ଏହି କାରବାର ଉପରେ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଫି’ ଲାଗୁ କରିବେ।

ସରକାର ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ରୁପେ ଡେବିଟ୍ କାର୍ଡ ଏବଂ ୟୁପିଆଇ ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଫି’ ପୁନଃ ଲାଗୁ କରିବାକୁ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଶୁଳ୍କ ସରକାର ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଛାଡ଼ କରିଦେଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଫିନଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ସେଠାରେ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଫି’ ଆଦାୟ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛନ୍ତି। ତେଣୁ, ଏପରି ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କଠାରୁ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଡିସକାଉଣ୍ଟ ରେଟ୍ ବା ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ରିଆତି ହାର ଆଦାୟ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଏମ୍‌ଡିଆର୍‌ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଡିସକାଉଣ୍ଟ ରେଟ୍। ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଡିସକାଉଣ୍ଟ ରେଟ୍ ହେଉଛି ସେହି ଚାର୍ଜ ଯାହା ଦୋକାନୀମାନେ ପେମେଣ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଫି’ ସରକାର ଛାଡ଼ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହାକୁ ପୁଣି ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ବିଚାର କରାଯାଉଛି। ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ଶିଳ୍ପ ସରକାରଙ୍କୁ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ପଠାଇଛି। ସେହି ପ୍ରସ୍ତାବରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଯେଉଁ ବ୍ୟବସାୀମାନଙ୍କ ବାର୍ଷିକ କାରବାର ୪୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ, ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଏମ୍‌ଡିଆର୍‌ ଲାଗୁ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କଠାରୁ ଏମ୍‌ଡିଆର୍‌ ନିଆଯିବନାହିଁ।

ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ଶିଳ୍ପ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଯଦି ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଭିସା ଏବଂ ମାଷ୍ଟରକାର୍ଡ, ଡେବିଟ୍ କାର୍ଡ ଭଳି ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପେମେଣ୍ଟ ଉପକରଣରେ ଏମ୍‌ଡିଆର୍‌ ଦେଉଛନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ୟୁପିଆଇ ଏବଂ ରୁପେ ଡେବିଟ୍ କାର୍ଡ ପାଇଁ କାହିଁକି ଦେୟ ଦେବେ ନାହିଁ। ୨୦୨୨ରେ ଏମ୍‌ଡିଆର୍‌ ହଟାଇବା ପୂର୍ବରୁ କାରବାର ପରିମାଣର ଗୋଟିଏ ପ୍ରତିଶତରୁ କମ୍ ବାଣିଜ୍ୟ ଶୁଳ୍କ ଭାବରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିଲା। ଏହାପରେ ୟୁପିଆଇ ପେମେଣ୍ଟର ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ମାଧ୍ୟମ ପାଲଟିଛି। ଫିନଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଏମ୍‌ଡିଆର୍‌ପୁନଃ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ଓକିଲାତି କରୁଛନ୍ତି। କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ସହଜରେ ଏକ ଛୋଟ ଆକାରର ଶୁଳ୍କ ଦେଇପାରିବେ। ଏମ୍‌ଡିଆର୍‌ ଫେରାଇ ଆଣିବା ସେମାନଙ୍କ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କାରଣ ନୂତନ ନିୟମ ଯୋଗୁଁ ଅନୁପାଳନର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ୟୁପିଆଇ ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ ଶୁଳ୍କ ବିନା, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ଅନେକ ବ୍ୟବସାୟ ଲାଭଜନକ ରହିବା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରିବେ।