ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଜୁଲାଇ ମାସ ଆରମ୍ଭରେ ବାହାରିନ ଏବଂ କୁଏତ ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ଇରାନର ସାମରିକ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ (ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ) କରିଛନ୍ତି। ତେହେରାନ ବିରୋଧରେ ଏହି ଦୁଇ ଦେଶର ଏହା ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ।

ଟାର୍ଗେଟରେ ଥିଲା ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଘାଟି

ଦି ୱାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ୍ (WSJ) ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ଏହି ଗୁପ୍ତ ଆକ୍ରମଣରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଇରାନର ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଗଚ୍ଛିତ ଥିବା ଘାଟି ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମରିକ ଲକ୍ଷ୍ୟସ୍ଥଳକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଅପରେସନରେ ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ (UAE) ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା, ଯିଏକି ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ଗୁଇନ୍ଦା ସୂଚନା ଏବଂ ବାୟୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା।

କାହିଁକି ଆକ୍ରମଣ କଲେ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶ?

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଗତ କିଛି ସମୟ ଧରି ଇରାନ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ବାହାରିନ ଏବଂ କୁଏତ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଆସୁଥିଲା। ଏହି ଦୁଇ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶରେ ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଘାଟି ରହିଛି। ବାହାରିନରେ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନାର ୫ମ ଜାହାଜ ବହର ରହିଥିବା ବେଳେ, କୁଏତରେ ହଜାର ହଜାର ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟ ମୁତୟନ ଅଛନ୍ତି। ନିଜ ଦେଶ ଉପରେ ଇରାନର କ୍ରମାଗତ ଆକ୍ରମଣକୁ ବିନା କୌଣସି ଜବାବରେ ସହିବାକୁ ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନଥିଲେ। ନିକଟରେ କୁଏତର ଶକ୍ତି ଏବଂ ଜଳ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଇରାନର ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ପରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢୁଛି ବ୍ୟାପକ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା

ଗତ ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପରଠାରୁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବିବାଦ ଘନୀଭୂତ ହୋଇଛି। ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଏବଂ ଇରାନର ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ମଧ୍ୟରେ ଲଗାତାର ଆକ୍ରମଣ-ପ୍ରତ୍ୟାକ୍ରମଣ ଜାରି ରହିଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବାହାରିନ ଏବଂ କୁଏତ ଭଳି ଦେଶ, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଥମେ ଯୁଦ୍ଧଠାରୁ ନିଜକୁ ଦୂରେଇ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ଏବେ ସିଧାସଳଖ ସାମିଲ ହେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ ଉପସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ବ୍ୟାପକ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣି ଥରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି। ଏହାର ପାଲଟା ଜବାବରେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିଥିବା ଦାବି କରିଛି। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସମଗ୍ର ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା ଘନୀଭୂତ ହୋଇଛି।

ଆମେରିକାର ଭୟଙ୍କର ଆକ୍ରମଣ

ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଛି। ଇରାନର ଚାବାହାର (Chabahar), ବନ୍ଦର ଅବ୍ବାସ (Bandar Abbas) ଏବଂ କେଶମ ଦ୍ୱୀପ (Qeshm Island) ସମେତ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଭୟଙ୍କର ବିସ୍ଫୋରଣ ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ମିଳିଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇଥିବାର ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି।

ଇରାନର ପାଲଟା ଜବାବ

ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକାର ଏହି ଆକ୍ରମଣର କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇଛି। ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ମିସାଇଲ ମାଡ଼ କରିଛନ୍ତି। ବିଶେଷ କରି ବାହାରିନ (Bahrain), କୁଏତ (Kuwait) ଏବଂ ଜୋର୍ଡାନ (Jordan) ରେ ଥିବା ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ ଇରାନ ମିସାଇଲ ବର୍ଷା କରିଥିବା ଦାବି କରିଛି।

ବଢ଼ୁଛି ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା

ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିବା ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଓ ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ ପରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଯଦି ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଆହୁରି ତୀବ୍ର ହୁଏ, ତେବେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଏହାର ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣି ଥରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ (Strait of Hormuz) ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଯାଇ ଆମେରିକା ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ଆମେରିକା ସେନା ଇରାନର ପ୍ରାୟ ୯୦ଟି ସାମରିକ ଘାଟିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ମଧ୍ୟ ଏହାର ପାଲଟା ଜବାବ ଦେଇଛି। ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ବାହାରିନ, କୁଏତ ଏବଂ କତାରରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ବେସ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ କରାଯାଇଛି।

ଆମେରିକାର ଘନଘନ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ

ୟୁଏସ୍ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ପକ୍ଷରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ବୁଧବାର ରାତିରେ ଆମେରିକା ସେନା ପକ୍ଷରୁ ଇରାନର ବିଭିନ୍ନ ସାମରିକ ଟାର୍ଗେଟ୍ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଇରାନର ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍, କୋଷ୍ଟାଲ୍ ସର୍ଭିଲାନ୍ସ, କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଗଚ୍ଛିତ ଥିବା ସ୍ଥାନ ସମେତ ସାମରିକ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ନଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବୁଶେହର, ଇରାନଶହର ବିମାନବନ୍ଦର ଏବଂ ଚାବାହାର ବନ୍ଦରରେ ଥିବା ଆଇଆରଜିସି (IRGC) ର ସାମରିକ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ବୋମାମାଡ଼ କରିଛି।

ଇରାନର ପ୍ରତିଶୋଧ ଓ ପାଲଟା ଜବାବ

ଆମେରିକାର ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଚୁପ୍ ବସିନାହିଁ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଥିବା ଆମେରିକାର ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ସେନା ଉପରେ ଇରାନ ଏକାଧିକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ କରିଛି। କୁଏତର ଆରିଫଜାନ ଏବଂ ଅଲି ଅଲ ସାଲେମ ତଥା ବାହାରିନର ଜୁଫେର ଏବଂ ଶେଖ ଇସାରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ବେସ୍‌ର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିବା ଆଇଆରଜିସି (IRGC) ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ବାହାରିନ ଏବଂ କୁଏତରେ ଏୟାର ରେଡ୍ ସାଇରନ୍ (ବିପଦ ସଙ୍କେତ) ବାଜିଥିଲା। ତେବେ କୁଏତ ସେନା ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ହିଁ ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟ ବା ନଷ୍ଟ କରିଦିଆଯାଇଥିବା କୁହାଯାଇଛି। ଯଦି ଆମେରିକା ଆଗକୁ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରଖେ, ତେବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଆମେରିକୀୟ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯିବ ବୋଲି ଇରାନ ଖୋଲାଖୋଲି ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି।

ଚୁକ୍ତି ଶେଷ, ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନ ସହିତ ଥିବା ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଚୁକ୍ତି ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ସେ ଚେତାବନୀ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଇରାନ ପୁଣିଥରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ତେବେ ଏହାର ପରିଣାମ ଅଧିକ ଭୟାବହ ହେବ। ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ଇରାନର ସାଧାରଣ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇପାରେ ବୋଲି ସେ ସୂଚାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନ ନିଜ ଜିଦ୍‌ରେ ଅଟଳ ରହିଛି ଏବଂ କେବଳ ଇରାନୀୟ ସର୍ତ୍ତରେ ହିଁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲାଯିବ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଏହି ତିକ୍ତତା କାରଣରୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ତୈଳ ଦର ତୀବ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଯାଇଛି।

କୁଏତ: କୁଏତ ଗସ୍ତର ଶେଷ ଦିନ ରବିବାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କୁ ବାୟନ ପ୍ୟାଲେସରେ ଗାର୍ଡ ଅଫ ଅନର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। କୁଏତ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦିଙ୍କୁ ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ, ଅର୍ଡର ଅଫ ମୁବାରକ ଅଲ କବୀର’ ସହିତ ସମ୍ମାନିତ କରିଛନ୍ତି। କୁଏତରେ ବାୟନ ପ୍ୟାଲେସ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ଅନେକ ଦେଶର ଦୂତାବାସ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ।

କୌଣସି ଦେଶ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦିଙ୍କୁ ଏହା ହେଉଛି ୨୦ତମ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ । ଏହି ଅର୍ଡର ବନ୍ଧୁତ୍ୱର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ରାଷ୍ଟ୍ରାଧ୍ୟକ୍ଷ, ବିଦେଶୀ ସାର୍ବଭୌମ ତଥା ବିଦେଶୀ ରାଜ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ବିଲ କ୍ଲିଣ୍ଟନ, ପ୍ରିନ୍ସ ଚାଲର୍‌ସ ଏବଂ ଜର୍ଜ ବୁଶଙ୍କ ପରି ବିଦେଶୀ ନେତାମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଏହି ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଚୁକ୍ତିନାମା ମଧ୍ୟ ସ୍ବାକ୍ଷରିତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଭାରତ ସରକାର ଗଲ୍ଫ ଦେଶ ସହ ସମ୍ପର୍କକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। କୁଏତର ଅମିର ଶେଖ ମେଶଲ ଅଲ-ଅହମ୍ମଦ ଅଲ-ଜାବର ଅଲ-ସବାଙ୍କ ସହ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦି ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଭାରତ-କୁଏତ ସମ୍ପର୍କକୁ ବିଶେଷ ଉତ୍ସାହ, ବାଣିଜ୍ୟ, ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ ଏବଂ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି।