ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ତିନି ମାସର ଯୁଦ୍ଧକୁ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ଏକ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କୁ କଡ଼ା ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। 'ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସ'କୁ ଦେଇଥିବା ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ସହ କାମ କରିବା ବହୁତ କଷ୍ଟକର। ଇସ୍ରାଏଲର ବିରୋଧ ସତ୍ତ୍ୱେ ଇରାନ ସହ ଏକ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଛି ବୋଲି ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ସହ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକାର ସମର୍ଥନ ବିନା ଇସ୍ରାଏଲ୍ ୨ ଘଣ୍ଟା ବି ତିଷ୍ଠି ପାରିବ ନାହିଁ।

ଇରାନ-ଲେବାନନ୍ ସଙ୍କଟ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧର ପୃଷ୍ଠଭୂମି

ପ୍ରାୟ ତିନି ମାସ ପୂର୍ବେ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ମିଳିତ ଭାବେ ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଯୁଦ୍ଧ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଇରାନ-ସମର୍ଥିତ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ହିଜବୁଲ୍ଲା ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ହିଜବୁଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ତୀବ୍ର ରୂପ ନେଇଥିଲା। ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ ଦକ୍ଷିଣ ଲେବାନନରେ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ଫଳରେ ପ୍ରାୟ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛନ୍ତି।

ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତା

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବାରମ୍ବାର ଆପତ୍ତି ସତ୍ତ୍ୱେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଲେବାନନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରଖିଥିଲା, ଯାହା ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ୱାଶିଂଟନ୍ ଏବଂ ତେହେରାନ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରୁଥିବା ବେଳେ ଲେବାନନକୁ ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଲାଗି ରହିଛି। ଏହି ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିରେ ଲେବାନନକୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯିବ ବୋଲି ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିବା ବେଳେ, ନିଜ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଅଧିକାର ରହିଛି ବୋଲି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।

ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ସାମରିକ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ତେହେରାନ ଏକ ବଡ଼ ଘୋଷଣା କରିଛି। ଇରାନୀ ସେନା ଇସ୍ରାଏଲ ବିରୋଧରେ ନିଜର ସାମରିକ ଅଭିଯାନକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଏଥିସହ ଲେବାନନ ସମର୍ଥନରେ ଏକ 'ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଜବାବ' ଦେଇଛି ବୋଲି ଦାବି କରିଛି।

ଇରାନର କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଅଭିଯାନ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ସହିତ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ଏକ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି। ଯଦି ଇସ୍ରାଏଲ ପୁଣିଥରେ ଆକ୍ରମଣ ଆରମ୍ଭ କରେ, ତେବେ ଏହାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ବହୁତ କଠୋର ଏବଂ ଭୟାନକ ହେବ ବୋଲି ଇରାନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦିଆଯାଇଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସାମୟିକ ଶାନ୍ତିର ଆଶା

ଗତ କିଛି ଦିନ ହେବ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନାମୂଳକ ପରିସ୍ଥିତି ଲାଗି ରହିଥିଲା। ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଆକ୍ରମଣ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାକ୍ରମଣ ଚାଲିଥିଲା। ତେବେ ଇରାନର ଏହି ଘୋଷଣା ପରେ ସାମୟିକ ଭାବେ ଉତ୍ତେଜନା କମିବା ନେଇ ଆଶା କରାଯାଉଛି। ତଥାପି ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମୁଦାୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି।

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ପୁଣିଥରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ସୋମବାର (୮ ଜୁନ୍) ଦିନ ଇସ୍ରାଏଲ ପକ୍ଷରୁ ଇରାନ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ମିସାଇଲ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି। ଇରାନର ରାଜଧାନୀ ତେହେରାନ ସମେତ ଅନେକ ସହରରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିସ୍ଫୋରଣ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଛି।

ଇରାନ ଉପରେ ଇସ୍ରାଏଲର ମିସାଇଲ ମାଡ଼

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଇସ୍ରାଏଲୀ ସେନା ଇରାନର ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଥିବା ସାମରିକ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିଛି। ଇରାନର ସରକାରୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଇସ୍ପାହାନ, ତବରିଜ ଏବଂ ତେହେରାନରେ ଏକାଧିକ ବିସ୍ଫୋରଣ ହୋଇଛି। ଇସ୍ରାଏଲର ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଛି ଏବଂ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।

କାହିଁକି ଆକ୍ରମଣ କଲା ଇସ୍ରାଏଲ?

ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଇରାନର ସଦ୍ୟତମ ମିସାଇଲ ମାଡ଼ର ପାଲଟା ଜବାବ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। ରବିବାର ଦିନ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ଇସ୍ରାଏଲ ଉପରେ ମିସାଇଲ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଇସ୍ରାଏଲ ଲେବାନନର ରାଜଧାନୀ ବେରୁତରେ ହିଜବୁଲ୍ଲାକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରି ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, ଯାହାର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଯାଇ ଇରାନ ଇସ୍ରାଏଲ ଉପରେ ମିସାଇଲ ବର୍ଷା କରିଥିଲା। ଏବେ ଇରାନର ସେହି ଆକ୍ରମଣର ଜବାବରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି।

ବାତିଲ ହେଲା ବିମାନ ଉଡ଼ାଣ

ଇସ୍ରାଏଲର ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନ ପ୍ରଶାସନ ତୁରନ୍ତ ସତର୍କତାମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ତେହେରାନର ମୁଖ୍ୟ ବିମାନବନ୍ଦର ଇମାମ ଖୋମେନୀ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦରର ଏୟାରସ୍ପେସକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଛି। ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସମସ୍ତ ବିମାନ ଉଡ଼ାଣକୁ ବାତିଲ କରାଯାଇଛି।

ବିପଦରେ ଏପ୍ରିଲ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ

ଗତ ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ତାରିଖରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଆମେରିକାର ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ଏପ୍ରିଲ ୮ ତାରିଖରେ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି ପାରସ୍ପରିକ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଉଲ୍ଲଂଘନ ହୋଇଛି ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନେଇ ଥିବା ଆଶା ମଉଳି ଯାଇଛି।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ 'ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସ' (Abraham Accords) ର ଚାପରେ ଏବେ ଫସିଯାଇଛି ପାକିସ୍ତାନ। ପାକିସ୍ତାନର ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଜେନେରାଲ୍ ଆସିମ୍ ମୁନିର୍ ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହବାଜ୍ ସରିଫ୍ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ବଡ଼ ଅଡ଼ୁଆରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଇସ୍ରାଏଲ୍‌କୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ଚାପ ପକାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସମର୍ଥନ ଓ ନିଜ ଆଦର୍ଶଗତ କାରଣରୁ ପାକିସ୍ତାନ ଏହାକୁ ବିରୋଧ କରୁଛି।

କ'ଣ ଏହି ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସ?

ଏହି ରାଜିନାମାରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ପ୍ରସଙ୍ଗର ସମାଧାନ ପରିବର୍ତ୍ତେ ବାଣିଜ୍ୟ, ନିବେଶ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଇଛି। ଆମେରିକା ଏହାକୁ ଏକ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ବୋଲି କହୁଥିବା ବେଳେ, ସମାଲୋଚକମାନେ ଏହାକୁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍‌ର ସ୍ୱାର୍ଥ ବିରୋଧୀ ବୋଲି ବିବେଚନା କରନ୍ତି। ଏବେ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଏହାକୁ ଆହୁରି ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଏବଂ ଇରାନ ସହ ଜଡ଼ିତ କୌଣସି ବଡ଼ ଡିଲ୍‌ର ଅଂଶବିଶେଷ ଭାବରେ ପାକିସ୍ତାନ ଭଳି ଦେଶକୁ ଏଥିରେ ସାମିଲ୍ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଛନ୍ତି।

ପାକିସ୍ତାନର ପାରମ୍ପରିକ ନୀତି

ପାକିସ୍ତାନ ଦୀର୍ଘ ଦିନରୁ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବାକୁ ମନା କରିଆସୁଛି। ପାକିସ୍ତାନର ସରକାରୀ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୧୯୬୭ ମସିହାର ସୀମା ଆଧାରରେ ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମକୁ ରାଜଧାନୀ କରି ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ର ଗଠନ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ପାକିସ୍ତାନ ନିଜକୁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍‌ର ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥକ ବୋଲି ଦାବି କରେ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନୀ ପାସପୋର୍ଟରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥାଏ ଯେ ଏହା ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପାଇଁ ବୈଧ ନୁହେଁ।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଚାପ ଓ ପାକିସ୍ତାନର ଅଡ଼ୁଆ

ଟ୍ରମ୍ପ୍ ପ୍ରଶାସନ ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସରେ ସାମିଲ ହେବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ାଉଛି। ଜେନେରାଲ୍ ଆସିମ୍ ମୁନିର୍ ଏବଂ ଶାହବାଜ୍ ସରିଫ୍ ସରକାର ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଅଛନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଦେଶର ଖରାପ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଆମେରିକାର ଆର୍ଥିକ ଓ ସାମରିକ ସହାୟତା ଜରୁରୀ ଥିବାବେଳେ ଅନ୍ୟପଟେ ଘରୋଇ ସ୍ତରରେ ଧାର୍ମିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ଦଳମାନଙ୍କର ପ୍ରବଳ ବିରୋଧର ଭୟ ରହିଛି। ଯଦି ପାକିସ୍ତାନ ଏହି ଚୁକ୍ତିରେ ସାମିଲ୍ ହୁଏ, ତେବେ ଦେଶରେ ଥିବା ଇସଲାମୀୟ ସଂଗଠନ ଓ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସମର୍ଥକ ଜନତାଙ୍କର ଆକ୍ରୋଶର ଶିକାର ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ପାକିସ୍ତାନର ସ୍ପଷ୍ଟୋକ୍ତି

ତେବେ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ଏବଂ ସେନା ପକ୍ଷରୁ ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସକୁ ନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟ ମନା କରାଯାଇଛି। ଗତ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ ରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଖ୍ୱାଜା ଆସିଫ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ ପାକିସ୍ତାନ ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସରେ ସାମିଲ୍ ହେବ ନାହିଁ। ସେ କହିଥିଲେ, କେହି ଆମକୁ ପଚାରି ନାହାନ୍ତି କି ଆମେ ଏଥିରେ ସାମିଲ୍ ହେବୁ ନାହିଁ, ପାକିସ୍ତାନ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବ ନାହିଁ।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଜୋରଦାର ହୋଇଛି। ଆସନ୍ତା ସପ୍ତାହରେ ଇରାନ ଉପରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁ ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ ନେଇ ଏକ ମିଳିତ ଟାର୍ଗେଟ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ନେଇ ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଉପରେ ନଜର

ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଇସ୍ରାଏଲର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଭଣ୍ଡାରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନଷ୍ଟ କରିବା। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତତା ମଧ୍ୟରେ ଇରାନର ସାମରିକ ଶକ୍ତିକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ଦେଶ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ମିଳିତ ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢ଼ିବ ଉତ୍ତେଜନା

ଯଦି ଏହି ଆକ୍ରମଣ ବାସ୍ତବରେ ହୁଏ, ତେବେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଭୟାବହ ହେବାର ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମୁଦାୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମ ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି।

ଲେବାନନ୍ ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦୀ ସଂଗଠନ ହେଜବୁଲ୍ଲା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଯୁଦ୍ଧ ଥମିବାର ନାମ ନେଉନାହିଁ। ସଦ୍ୟତମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଲେବାନନର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଇସ୍ରାଏଲୀ ସେନା ପକ୍ଷରୁ କରାଯାଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ବୋମା ମାଡ଼ରେ ପ୍ରାୟ ୫୧ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଚୁକ୍ତି ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଅବ୍ୟାହତ ରହିବା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଉଦବେଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଟାର୍ଗେଟରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକେନ୍ଦ୍ର

ଲେବାନନ୍ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ମୁତାବକ, ଗତ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଆକ୍ରମଣରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବା ୫୧ ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୨ ଜଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର୍ମୀ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ବିଶେଷ କରି ବିଣ୍ଟ ଜବେଲ ଜିଲ୍ଲାର କାଲାୱିଆ ଏବଂ ଟିବନିନ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ପାରାମେଡିକ୍ସଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସେନା ଦୁଇଟି ବଡ଼ ଧରଣର ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ କରିଥିଲା। ଏହାକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଏବଂ ମାନବିକ ଅଧିକାରର ଖୋଲା ଉଲ୍ଲଂଘନ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି।

ବିଫଳ ହେଉଛି କି ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଚୁକ୍ତି?

ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ତୃତୀୟ ସପ୍ତାହରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ହିଂସା ଥମିବାର କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ। ଇସ୍ରାଏଲ୍ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ନିଜର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଜାରି ରଖିଛି, ଯାହା ଫଳରେ ଲେବାନନରେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନେଇ କରାଯାଉଥିବା ପ୍ରୟାସର ସଫଳତା ଉପରେ ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

ଇସ୍ରାଏଲ୍ ନିଜର ବାୟୁସେନାକୁ ଆହୁରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତିକୁ ଅନୁମୋଦନ ଦେଇଛି। ଆମେରିକାରୁ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ କିଣିବା ତଥା ଦେଶର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବଜେଟକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ନେଇ ରବିବାର ଦିନ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଆଗାମୀ ଦଶନ୍ଧି ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ବାୟୁସେନାକୁ ଅଦ୍ୱିତୀୟ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି।

ଆମେରିକାରୁ ଆସିବ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଫାଇଟର ଜେଟ୍

ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକୀୟ କମ୍ପାନୀ ଲକହିଡ୍ ମାର୍ଟିନ୍ (Lockheed Martin) ଏବଂ ବୋଇଙ୍ଗ୍ (Boeing) ଠାରୁ ଦୁଇଟି ନୂଆ କମ୍ବାଟ୍ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ (ଯୁଦ୍ଧବିମାନ) କିଣାଯିବ। ଏହି ଚୁକ୍ତିରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଏଫ୍-୩୫ (F-35) ଷ୍ଟିଲ୍‌ଥ୍ ଫାଇଟର ଏବଂ ଏଫ୍-୧୫ଆଇଏ (F-15IA) ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ସାମିଲ ରହିଛି। ଏହି ବିପୁଳ କ୍ରୟ ପରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ନିକଟରେ ଥିବା ଏଫ୍-୩୫ ବିମାନ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ୱିଗୁଣିତ ହୋଇ ୧୦୦ ରେ ପହଞ୍ଚିବ ଏବଂ ଏଫ୍-୧୫ଆଇଏ ବିମାନ ସଂଖ୍ୟା ୫୦ ହୋଇଯିବ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍‌ରେ ୨୫ଟି ଲେଖାଏଁ ନୂଆ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ରହିବ ବୋଲି ଜଣାପଡିଛି।

ବିଶାଳ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବଜେଟ୍ ଏବଂ 'ସିଲ୍ଡ ଅଫ୍ ଇସ୍ରାଏଲ୍'

ଏହି ଯୁଦ୍ଧବିମାନ କ୍ରୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଇସ୍ରାଏଲର 'ମାଗେନ୍ ଇସ୍ରାଏଲ୍' (Magen Israel) କିମ୍ବା 'ସିଲ୍ଡ ଅଫ୍ ଇସ୍ରାଏଲ୍' ଯୋଜନାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ। ଏଥିପାଇଁ ଆଗାମୀ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଦେଶର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବଜେଟରେ ପ୍ରାୟ ୩୫୦ ବିଲିୟନ୍ ସେକେଲ୍ (ପ୍ରାୟ ୧୧୯ ବିଲିୟନ ଡଲାର) ଅତିରିକ୍ତ ଅର୍ଥ ଯୋଡ଼ାଯିବ। ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଇସ୍ରାଏଲ୍ କାଟ୍ସ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ସହିତ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧରୁ ମିଳିଥିବା ଶିକ୍ଷା ଆଧାରରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରାଯାଇପାରିବ।

ଇରାନକୁ ଚେତାବନୀ ଓ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ

ଏହି ଅବସରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମର ପାଇଲଟମାନେ ଇରାନର ଆକାଶରେ ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବେ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ସେମାନେ ଏଥିପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି। ବିଦେଶୀ ଯୋଗାଣକାରୀଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇବା ପାଇଁ ସେ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି। ଏହାସହ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ନିଜସ୍ୱ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ 'ବ୍ଲୁ-ଆଣ୍ଡ-ହ୍ୱାଇଟ୍' ଅର୍ଥାତ୍ ଦେଶୀୟ ବିମାନ ତିଆରି କରିବ ବୋଲି ସେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଇରାନ ସହ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନାରେ ବିଳମ୍ବ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଆମେରିକୀୟ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ଛୋଟ କିନ୍ତୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସାଂଘାତିକ ଆକ୍ରମଣର ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମେଣ୍ଟ ଗଠନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି।

ସେଣ୍ଟକମର ଘାତକ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଜନା

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନାରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ଅସ୍ଥିରତାକୁ ଦୂର କରିବା ଏବଂ ଇରାନକୁ ଚୁକ୍ତି ଟେବୁଲକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ସେଣ୍ଟକମ୍ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ଏହି ଯୋଜନାରେ ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ଭିତ୍ତିଭୂମିଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି। ତେବେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏଯାଏଁ ଏହି ଯୋଜନାକୁ ସବୁଜ ସଙ୍କେତ ଦେଇନାହାଁନ୍ତି। କାରଣ ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଅପେକ୍ଷା ଇରାନ ଉପରେ ନୌସେନା ଅବରୋଧ (Naval Blockade) କୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମନେ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣକୁ ଅନ୍ତିମ ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ରଖିଛନ୍ତି।

ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ 'ମେରିଟାଇମ୍ ଫ୍ରିଡମ୍ କନଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟ'

ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ବିଶ୍ୱ ସାମ୍ନାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ 'ମେରିଟାଇମ୍ ଫ୍ରିଡମ୍ କନଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟ' ନାମକ ଏକ ନୂତନ ମେଣ୍ଟ ଗଠନ କରିବାର ଯୋଜନା ରଖିଛି। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ (Strait of Hormuz) ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷିତ ତଥା ମୁକ୍ତ ଯାତାୟାତ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା। ଏହି ମେଣ୍ଟରେ ସାମିଲ ହେବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ସରକାରମାନଙ୍କ ସହ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ଯୋଗାଯୋଗ କରୁଛି। ଇରାନର ତୈଳ ରପ୍ତାନିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବନ୍ଦ କରି ଅର୍ଥନୈତିକ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଆମେରିକାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅଟେ।

ଇରାନର କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଆମେରିକାର ଏହି ନାକାବନ୍ଦୀ ଏବଂ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗର ଜବାବରେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଇରାନର ସୁରକ୍ଷା ଅଧିକାରୀମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଆମେରିକାର ଏହି ଅବୈଧ ନୌସେନା ଅବରୋଧ ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନାକୁ ଖୁବଶୀଘ୍ର "ଅଭୂତପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ" ର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ନିଜର ତୈଳ ରପ୍ତାନି କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ଥିବାରୁ ଇରାନ ଭାରି ଚାପରେ ରହିଛି। ହେଲେ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିଜର ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ମଜବୁତ କରି ଇରାନ ଉଭୟ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲକୁ କଡ଼ା ଜବାବ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିବା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ୧୪ ଦିନିଆ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଆସନ୍ତାକାଲି ଅର୍ଥାତ ଏପ୍ରିଲ ୨୨ରେ ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହା ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ପୁଣିଥରେ ଆରମ୍ଭ ହେବ ନା ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପୁଣି ଆକ୍ରମଣ ହେବ, ତାହାକୁ ନେଇ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହା ସହିତ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁଣି ଥରେ ବନ୍ଦ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

ଆମେରିକାର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଆଜି ପାକିସ୍ତାନ ଗସ୍ତରେ ଯାଉଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଇରାନ ସହ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇପାରେ। ତେବେ ଇରାନ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି ମହମ୍ମଦ-ବାଗେର ଗାଲିବାଫ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକା ଧମକ ଦେଇ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ଯାହାକୁ ଇରାନ ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହିଁ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି ଏବଂ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜ ସ୍ବାର୍ଥ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛନ୍ତି।

ଇରାନ ତରଫରୁ ଏକ ୧୦-ଦଫା ସମ୍ବଳିତ ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଆମେରିକା ସହିତ ଅଣ-ଆକ୍ରମଣ ଚୁକ୍ତି, ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ପରମାଣୁ ସମୃଦ୍ଧିକରଣ ଅଧିକାରକୁ ସ୍ୱୀକୃତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟକ ଆମେରିକୀୟ କଟକଣା ହଟାଇବା, କ୍ଷତିପୂରଣ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଆଦି ସାମିଲ ଅଛି। ବିଶେଷ କରି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଲେବାନନରେ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ କଲା ପରେ ଇରାନ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏବେ ଏହା ଖୋଲା ଅଛି।

ଇରାନର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଆମେରିକା 'କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଏଥିପାଇଁ ନିଜର ସର୍ତ୍ତ ରଖିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ୧୫ଟି ସର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରମୁଖ ହେଉଛି: ଇରାନ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣ ନକରିବା, ଉଚ୍ଚ ମାନର ୟୁରାନିୟମ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବା, ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷମତାକୁ ସୀମିତ କରିବା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରକ୍ସି ଗୋଷ୍ଠୀ (ଯେପରିକି ହିଜବୁଲ୍ଲା) କୁ ସମର୍ଥନ ବନ୍ଦ କରିବା। ଇରାନ ଏହି ଦାବିଗୁଡ଼ିକୁ ଅଯୌକ୍ତିକ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛି।

ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବାର ଅନ୍ୟ ଏକ କାରଣ ହେଉଛି ଲେବାନନରେ ଇସ୍ରାଏଲର କ୍ରମାଗତ ଆକ୍ରମଣ। ଏଥିରେ ଏପ୍ରିଲ ୧୭ ସୁଦ୍ଧା ୨୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇସାରିଛି। ଯଦିଓ ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ଲେବାନନ୍ ମଧ୍ୟରେ ୧୦ ଦିନିଆ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି କରାଇଛନ୍ତି, ତଥାପି ଆଗକୁ ଆମେରିକା-ଇରାନ ଆଲୋଚନା ପ୍ରମୁଖ ତିନୋଟି ଦିଗ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ - ଇସ୍ରାଏଲ୍-ହିଜବୁଲ୍ଲା ଯୁଦ୍ଧର ସ୍ଥିତି, ପରମାଣୁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅଗ୍ରଗତି ଏବଂ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ର ସ୍ଥିତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ହିଜବୁଲା ମୁଖିଆ ନଇମ କାସିମଙ୍କ ପୁତୁରା ଅଲି ୟୁସୁଫ୍ ହର୍ଶି ନିହତ । ନଇମ କାସିମଙ୍କ ପୁତୁରା ତଥା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଚିବ ୟୁସୁଫ୍ ହର୍ଶିଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିବା ଇସ୍ରାଏଲର ଦାବି । ଇରାନ ସହିତ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲର ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଘୋଷଣା ସତ୍ତ୍ୱେ ଲେବାନନ ଉପରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରହିଛି। ଗୁରୁବାର ରାତିରେ ବେରୁଟ୍ ଠାରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସେନା ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏକ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣରେ ହିଜବୁଲ୍ଲା ସେକ୍ରେଟାରୀ ଜେନେରାଲ୍ ନଇମ୍ କାସିମ୍ ଙ୍କ ପୁତୁରା ତଥା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଚିବ ଅଲି ୟୁସୁଫ୍ ହର୍ଶି ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ଘଟଣା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନାକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିଛି।

ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବାହିନୀ (IDF) ପକ୍ଷରୁ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି ଯେ, ଅଲି ୟୁସୁଫ୍ ହର୍ଶି ହିଜବୁଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଜଣେ ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗୀ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଉପଦେଷ୍ଟା ଥିଲେ। ସେ ନଇମ୍ କାସିମ୍ଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ।

ବୁଧବାର ଦିନ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ପୂର୍ବ ସୂଚନା ନଦେଇ ବେରୁଟର ବ୍ୟବସାୟିକ ଏବଂ ଆବାସିକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଘନଘନ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଲେବାନନ ସରକାରଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଅତିକମ୍‌ରେ ୧୮୨ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ବେଳେ ଶତାଧିକ ଲୋକ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସେନା ମାତ୍ର ୧୦ ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ବେରୁଟ୍, ଦକ୍ଷିଣ ଲେବାନନ ଏବଂ ପୂର୍ବ ବେକା ଉପତ୍ୟକାରେ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ହିଜବୁଲ୍ଲା ଠିକଣା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, ଯାହାକି ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଯୁଦ୍ଧର ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଦିନ ଥିଲା।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଇରାନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଘୋଷଣା ହେବାର କିଛି ଘଣ୍ଟା ପରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ହିଜବୁଲ୍ଲା ଗୋଷ୍ଠୀ କାରଣରୁ ଲେବାନନକୁ ଏହି ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିରେ ସାମିଲ କରାଯାଇ ନାହିଁ। ଇସ୍ରାଏଲ୍ ମଧ୍ୟ କହିଛି ଯେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଚୁକ୍ତି ହିଜବୁଲ୍ଲା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ବେରୁଟ୍ ସହରରେ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ କଳା ଧୂଆଁ ଉଠୁଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି ଏବଂ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସଗୁଡ଼ିକ ଘଟଣାସ୍ଥଳକୁ ଦୌଡ଼ୁଛନ୍ତି। ତେବେ ପ୍ରାଥମିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ହିଜବୁଲ୍ଲା ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ଜବାବୀ ଆକ୍ରମଣର ଖବର ମିଳିନାହିଁ।

ଇରାନରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ନେଇଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ପକ୍ଷରୁ ମିଳିତ ଭାବେ ଇରାନର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଜୋରଦାର କରାଯାଇଛି। ବିଶେଷ କରି ସେଠାରେ ଥିବା ବ୍ରିଜ୍, ଷ୍ଟିଲ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଏବଂ ମେଡିକାଲ୍ ସାଇଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ଲଗାତାର ବୋମାମାଡ଼ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନର ଉଲ୍ଲଂଘନ ବୋଲି ବର୍ତ୍ତମାନ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି। ନିକଟରେ ତେହେରାନରେ ଥିବା ଏକ ମେଡିକାଲ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ସେଣ୍ଟର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହେବା ପରେ ଜେନେଭା କନଭେନସନ୍ (Geneva Convention) ର ନିୟମକୁ ନେଇ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

କ'ଣ ଏହି ଜେନେଭା କନଭେନସନ୍?

ଜେନେଭା କନଭେନସନ୍ ହେଉଛି କିଛି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚୁକ୍ତିନାମାର ଏକ ସମୂହ, ଯାହା ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ମାନବାଧିକାରର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଏହାର ଇତିହାସ ୧୮୫୯ ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଇଟାଲୀରେ ଲଢ଼ାଯାଇଥିବା ବ୍ୟାଟେଲ୍ ଅଫ୍ ସଲଫେରିନୋ (Battle of Solferino) ରେ ହଜାର ହଜାର ସୈନିକ ଆହତ ହୋଇ ମଇଦାନରେ ତଡ଼ପି ତଡ଼ପି ପଡ଼ି ରହିଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାନବିକତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଥିବା ପରି ମନେ ହେଉଥିଲା। ତେବେ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଜଣେ ସୁଇସ୍ ବ୍ୟବସାୟୀ ହେନେରୀ ଡୁନାଣ୍ଟ (Henry Dunant) ଏହି ହୃଦୟବିଦାରକ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ସେ ଆହତମାନଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା ଯୋଗାଇବା ସହ 'ଏ ମେମୋରୀ ଅଫ୍ ସଲଫେରିନୋ' ନାମକ ଏକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଆହତ ସୈନିକ ଏବଂ ପୀଡ଼ିତଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ନିୟମାବଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ସେ ଦୁନିଆର ସମସ୍ତ ଦେଶକୁ ଏହି ପୁସ୍ତକ ମାଧ୍ୟମରେ ନିବେଦନ କରିଥିଲେ।

ପ୍ରଥମ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚୁକ୍ତି ଏବଂ ଏହାର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ

ଏହି ଘଟଣା ପରେ ୧୮୬୪ ମସିହାରେ ସୁଇଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଜେନେଭା ସହରରେ ଫ୍ରାନ୍ସ, ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ, ପ୍ରୁସିଆ ଏବଂ ଇଟାଲୀ ସମେତ ମୋଟ ୧୨ଟି ଦେଶ ଏକାଠି ବସି ପ୍ରଥମ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଜେନେଭା କନଭେନସନ୍ କୁହାଗଲା। ଏଥିରେ ବିନା କୌଣସି ଭେଦଭାବରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆହତ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା ଯୋଗାଇବା ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା। ଏହା ପରେ ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଏହି କନଭେନସନ୍‌କୁ ବିସ୍ତାର କରାଯାଇ ୪ଟି ପ୍ରମୁଖ ବୁଝାମଣା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଗଲା। ଏଥିରେ କେବଳ ଆହତ ସୈନିକ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମୁଦ୍ରରେ ଫସିଥିବା ସୈନିକ, ଯୁଦ୍ଧବନ୍ଦୀ ଏବଂ ସାଧାରଣ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ କରାଗଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଦେଶ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ କିପରି ହେଉଛି ନିୟମର ଉଲ୍ଲଂଘନ?

ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଦ୍ୱାରା ଇରାନର ହସ୍ପିଟାଲ, ମେଡିକାଲ୍ ସାଇଟ୍ ଏବଂ ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ହେଉଥିବା ବୋମାମାଡ଼ ଏହି ମାନବୀୟ ନିୟମର ସିଧାସଳଖ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛି ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି। ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକ କିମ୍ବା ଚିକିତ୍ସା କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିବା ଜେନେଭା କନଭେନସନ୍ ଅନୁସାରେ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଅପରାଧ ଏବଂ ଏହାକୁ ଯୁଦ୍ଧ ଅପରାଧ (War Crime) ବିବେଚନା କରାଯାଇଥାଏ। ତେଣୁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେରିକାର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦୁବାଇର ଆର୍ଥିକ କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥଳୀରେ ଏକ ଅଟ୍ଟାଳିକାରେ ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ସମୟରେ ଖସିଥିବା ଭଗ୍ନାବଶେଷ ପଡ଼ିଛି। ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ୧୫ତମ ଦିନରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ବେଳେ, ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପାଇଁ ଦୁବାଇ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି। ତେବେ ଏହି ଘଟଣାରେ କୌଣସି ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ କିମ୍ବା ମୃତାହତ ହୋଇନଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। 

ଏହି ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଦୁବାଇ ମିଡିଆ ଅଫିସ ଏକ୍ସ (X) ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ସୂଚନା ଦେଇ କହିଛି ଯେ, 'ଏକ ସଫଳ ପ୍ରତିରୋଧ କାରଣରୁ ଦୁବାଇର ଏକ ଅଟ୍ଟାଳିକାର ସମ୍ମୁଖ ଭାଗରେ କିଛି ଭଗ୍ନାବଶେଷ ପଡ଼ିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଅଛି।' ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଦୁବାଇ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଫାଇନାନ୍ସିଆଲ ସେଣ୍ଟରରେ ଥିବା ଏକ କୋଠାର ସମ୍ମୁଖ ଭାଗରେ ଏହି ଭଗ୍ନାବଶେଷ ପଡ଼ିଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବଳ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ଏବଂ କଳା ଧୂଆଁ ବାହାରୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଜଣେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଦର୍ଶୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହା ତାଙ୍କ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଥିଲା ଏବଂ ମାଟି ଥରି ଉଠିଥିଲା।

ଅନ୍ୟପଟେ, ଇରାକର ରାଜଧାନୀ ବାଗଦାଦରେ ଥିବା ଆମେରିକା ଦୂତାବାସ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଡ୍ରୋନ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି। ଇରାକୀ ସୁରକ୍ଷା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଦୂତାବାସ ପରିସରରୁ ଧୂଆଁ ବାହାରୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ଆସୋସିଏଟେଡ୍ ପ୍ରେସ୍ ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଏକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଆମେରିକୀୟ ଦୂତାବାସ କମ୍ପାଉଣ୍ଡ ଭିତରେ ଥିବା ହେଲିପ୍ୟାଡରେ ବାଜିଥିଲା।

ବାଗଦାଦରେ ଆମେରିକୀୟ ଦୂତାବାସ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପୂର୍ବରୁ ଇରାନ ସମର୍ଥିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୋଷ୍ଠୀ କାତାଏବ ହିଜବୁଲ୍ଲାକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରି ଦୁଇଟି ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସୁରକ୍ଷା ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଶୁକ୍ରବାର ରାତିରେ ଏକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ରେ କାତାଏବ ହିଜବୁଲ୍ଲାର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ନେତାଙ୍କ ସମେତ ଦୁଇ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି।