ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମୁଦ୍ରା ପାଣ୍ଠି (IMF) ର ପୂର୍ବତନ ଡେପୁଟି ମ୍ୟାନେଜିଂ ଡାଇରେକ୍ଟର ତଥା ହାର୍ଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଫେସର ଗୀତା ଗୋପୀନାଥ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚେତାବନୀ ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଯୋଗାଣ ସଙ୍କଟକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ସେ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏକ 'ଟ୍ରିପଲ୍ ୱାର୍ଣ୍ଣିଂ' ବା ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଦେଶର ସାଧାରଣ ଜନତା ଏବଂ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ବିବାଦ ଏବଂ ବୈଶ୍ୱିକ ତୈଳ ସଙ୍କଟ

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ବିବାଦ ଏବଂ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ବନ୍ଦ ହେବା କାରଣରୁ ବୈଶ୍ୱିକ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣ ବହୁଳ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ଗୀତା ଗୋପୀନାଥଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଏହି ଉତ୍ତେଜନା ଜୁନ୍ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (Crude Oil) ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୪୦ ଡଲାର ଛୁଇଁପାରେ। ଭାରତ ନିଜର ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଦେଶ ପାଇଁ କେବଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ନୁହେଁ, ବରଂ ଇନ୍ଧନ ଅଭାବ ପରି ଗମ୍ଭୀର ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।

ଭାରତ ପାଇଁ ୩ଟି ବଡ଼ ଚେତାବନୀ

ଦେଶର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଥିବା ପ୍ରଭାବକୁ ନେଇ ଗୀତା ଗୋପୀନାଥ ମୁଖ୍ୟତଃ ୩ଟି ଦିଗ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି:

୧. ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ଦରରେ ପ୍ରବଳ ବୃଦ୍ଧି: ନିକଟରେ ଭାରତରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଦରରେ ଦୁଇଥର (ପ୍ରଥମେ ୩ ଟଙ୍କା ଓ ପରେ ୯୦ ପଇସା) ବୃଦ୍ଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ତେବେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁମାନ ଅନୁଯାୟୀ, ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର କ୍ଷତି ଭରଣା କରିବା ପାଇଁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ଦର ଲିଟର ପିଛା ୭ ରୁ ୯ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ।\n\n

୨. ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଏବଂ କମ୍ ଅଭିବୃଦ୍ଧି: ଇନ୍ଧନ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବ। ଫଳସ୍ୱରୂପ ଦେଶରେ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀର ଦରଦାମ ଆକାଶଛୁଆଁ ହେବା ସହ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (Inflation) ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।

୩. ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ: ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ୯୧ ଥିବାବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଖସି ୯୭ ପାଖାପାଖି ପହଞ୍ଚିଲାଣି। ଟଙ୍କାର ଏହି ଐତିହାସିକ ଅବମୂଲ୍ୟାୟନ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏକ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ବୋଲି ସେ ସତର୍କ କରାଇଛନ୍ତି

ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ କମ୍ ବିକଳ୍ପ

ବୈଶ୍ୱିକ ସଙ୍କଟ ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଏହି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଏଡ଼ାଇବା ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜ ନୁହେଁ। ସାଧାରଣ ଜନତା ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ ନିଜର ରାଜକୋଷୀୟ ନିଅଣ୍ଟ ବା ଫିସ୍କାଲ୍ ଡେଫିସିଟ୍ (Fiscal Deficit) ବଢ଼ାଇବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ତେବେ ଆଶ୍ୱାସନାର ବିଷୟ ହେଉଛି ଯେ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଜବୁତ ଥିବାରୁ ଦେଶରେ କୌଣସି ଗମ୍ଭୀର ଆର୍ଥିକ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥାର ଆଶଙ୍କା ନାହିଁ ବୋଲି ଗୀତା ଗୋପୀନାଥ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ଦେଶରେ ଚିନି ଦର ବୃଦ୍ଧିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଏବଂ ଘରୋଇ ବଜାରରେ ଏହାର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଉପଲବ୍ଧତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ବୁଧବାର ଦିନ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଅନୁଯାୟୀ, ଆସନ୍ତା ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଞ୍ଚା, ଧଳା ଏବଂ ରିଫାଇଣ୍ଡ (ସଫା) ଚିନି ରପ୍ତାନି ଉପରେ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରଭାବ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଟକଣା ଲଗାଯାଇଛି। ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅଧୀନରେ ଥିବା ଡାଇରେକ୍ଟୋରେଟ୍ ଜେନେରାଲ୍ ଅଫ୍ ଫରେନ୍ ଟ୍ରେଡ୍ (DGFT) ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି, ଯାହା ଫଳରେ ଚିନି ରପ୍ତାନି ନୀତିକୁ 'ପ୍ରତିବନ୍ଧିତ'ରୁ 'ନିଷିଦ୍ଧ' ବର୍ଗକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି।

କାହିଁକି ଲାଗିଲା ଏହି ରପ୍ତାନି କଟକଣା?

ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ଆଖୁ ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଆଖୁ ଉତ୍ପାଦନ ହ୍ରାସ ପାଇବା ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି। ଏହା ସହିତ ଅଲ୍ ନିନୋ (El Nino) ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷାରେ ବାଧା ଏବଂ ପ୍ରତିକୂଳ ପାଗ ଯୋଗୁଁ ଆଖୁ ଅମଳ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ପୂର୍ବରୁ ସରକାର ୧୫ ଲକ୍ଷ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ ଚିନି ରପ୍ତାନି ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଘରୋଇ ଚାହିଦା ତୁଳନାରେ ଉତ୍ପାଦନ କମ୍ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଥିବାରୁ ଦରଦାମ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ରପ୍ତାନି ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି।

କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମିଳିବ ଛାଡ଼?

ଏହି କଟକଣା ସତ୍ତ୍ୱେ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସରକାର ଛାଡ଼ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି। CXL ଏବଂ TRQ କୋଟା ଅଧୀନରେ ୟୁରୋପୀୟ ୟୁନିଅନ୍ (EU) ଏବଂ ଆମେରିକା (USA) କୁ ହେଉଥିବା ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ। ଏହାବ୍ୟତୀତ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ସରକାରଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ସରକାର-ଟୁ-ସରକାର (G2G) ଚୁକ୍ତି ଅଧୀନରେ ତଥା ଆଡଭାନ୍ସ ଅଥୋରାଇଜେସନ୍ ସ୍କିମ୍ (AAS) ମାଧ୍ୟମରେ ରପ୍ତାନି ଜାରି ରହିବ। ଯେଉଁ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକରେ କଟକଣା ଲାଗୁ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଚିନି ଲୋଡିଂ ଆରମ୍ଭ ହୋଇସାରିଛି କିମ୍ବା ବନ୍ଦରରେ କାଗଜପତ୍ର ଦାଖଲ ହୋଇସାରିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରପ୍ତାନି ପାଇଁ ଅନୁମତି ମିଳିବ।

ବିଶ୍ୱ ବଜାର ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ

ବ୍ରାଜିଲ ପରେ ଭାରତ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ଚିନି ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ଏବଂ ରପ୍ତାନିକାରୀ ଦେଶ। ଭାରତର ଏହି ଅଚାନକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଚିନିର ଅଭାବ ଦେଖାଦେବା ସହ ଦରଦାମ୍ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଘୋଷଣା ପରେ ନ୍ୟୁୟର୍କ ବଜାରରେ କଞ୍ଚା ଚିନି ଦରରେ ୨% ଏବଂ ଲଣ୍ଡନ ବଜାରରେ ଧଳା ଚିନି ଦରରେ ୩% ବୃଦ୍ଧି ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବ୍ରାଜିଲ ଏବଂ ଥାଇଲାଣ୍ଡ ଭଳି ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଏସିଆ ଓ ଆଫ୍ରିକା ବଜାରରେ ନିଜର ରପ୍ତାନି ବୃଦ୍ଧି କରି ଫାଇଦା ଉଠାଇବାର ସୁଯୋଗ ପାଇବେ।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତତା କାରଣରୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (Crude Oil) ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୦୦ ଡଲାର ପାର କରିଯାଇଛି। ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଭାରତୀୟ ବଜାରରେ ପଡ଼ିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି, ଯେଉଁ କାରଣରୁ ଦେଶରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଦର ୫ ରୁ ୧୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।

ବେସରକାରୀ ତୈଳ କମ୍ପାନୀ ବଢ଼ାଇଲେ ଦର

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ଘରୋଇ ତୈଳ ବିକ୍ରେତା କମ୍ପାନୀ ନାୟରା ଏନର୍ଜି (Nayara Energy) ନିଜର ପେଟ୍ରୋଲ ଦର ଲିଟର ପିଛା ୫ ଟଙ୍କା ୩୦ ପଇସା ଏବଂ ଡିଜେଲ ଦର ୩ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି କରିସାରିଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ସରକାରୀ ତୈଳ କମ୍ପାନୀ ଯଥା ଆଇଓସି (IOC), ବିପିସିଏଲ (BPCL), ଏବଂ ଏଚପିସିଏଲ (HPCL) ସାଧାରଣ ପେଟ୍ରୋଲ ଦରକୁ ସ୍ଥିର ରଖିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିମିୟମ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଆଲ ଡିଜେଲ ଦରରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଆଲ ଡିଜେଲ ଦର ଲିଟର ପିଛା ପ୍ରାୟ ୨୨ ଟଙ୍କା ବଢ଼ିଥିବା ବେଳେ ପ୍ରିମିୟମ ପେଟ୍ରୋଲ ଦର ମଧ୍ୟ ୨ ଟଙ୍କା ୩୫ ପଇସା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

ଗ୍ରାହକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୋକୁଆ ଭୟ, ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରେ ପ୍ରବଳ ଭିଡ଼

ତେଲ ଦରରେ ଅହେତୁକ ବୃଦ୍ଧି ଓ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅଭାବକୁ ନେଇ ଗ୍ରାହକମାନେ ଆତଙ୍କିତ ଅଛନ୍ତି। ବିଭିନ୍ନ ସହରର ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ ଲୋକମାନଙ୍କର ପ୍ରବଳ ଭିଡ଼ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି ଏବଂ ବିଶେଷକରି ଆସାମ ଓ ତେଲେଙ୍ଗାନା ଭଳି ରାଜ୍ୟରେ ଏହି ସ୍ଥିତି ଅଧିକ ଗମ୍ଭୀର ରହିଛି। ଅନ୍ୟପଟେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦିଆଯାଇଛି ଯେ, ଦେଶରେ ପେଟ୍ରୋଲ ବା ଡିଜେଲର କୌଣସି ଅଭାବ ନାହିଁ ଏବଂ ଗ୍ରାହକମାନେ ଗୁଜବରେ ବିଶ୍ୱାସ ନକରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ଆଗକୁ କ'ଣ ହେବ ସ୍ଥିତି?

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ବାଧା ଏବଂ 'ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହରମୁଜ୍' ଦେଇ ପରିବହନ ବନ୍ଦ ହେବା ଯୋଗୁଁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଦର ଆହୁରି ବଢ଼ିପାରେ ବୋଲି ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞମାନେ ଆକଳନ କରୁଛନ୍ତି। ମୁମ୍ବାଇ, କୋଲକାତା ଏବଂ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ସହରମାନଙ୍କରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଦର ବର୍ତ୍ତମାନ ୧୦୦ ଟଙ୍କା ଉପରେ ଥିବାବେଳେ ଏହି ନୂତନ ବୃଦ୍ଧି ସାଧାରଣ ଯାତ୍ରୀ ଏବଂ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଆର୍ଥିକ ବୋଝ ପକାଇବ।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିବା ସଂଘର୍ଷ କେବଳ ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସୀମିତ ହୋଇ ରହିନାହିଁ, ବରଂ ଏହାର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଭାବ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଉପରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଘୋଷଣା ହୋଇଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା, ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ବଡ଼ ଧରଣର କ୍ଷତି ସହିବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଅଜୟ ବଙ୍ଗା ସତର୍କ କରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହ୍ରାସ ଏବଂ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ବୃଦ୍ଧି

ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କର ସଦ୍ୟତମ ଆକଳନ ଅନୁସାରେ, ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ଶୀଘ୍ର ଶେଷ ହୁଏ, ତେବେ ବିଶ୍ୱ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ୦.୩ ରୁ ୦.୪ ପ୍ରତିଶତ କମିବ। କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ହେଲେ ଏହା ୧ ପ୍ରତିଶତ ଯାଏଁ ହ୍ରାସ ପାଇବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ବିଶେଷ କରି ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ୬.୭ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶ୍ଵବ୍ୟାପୀ ତୈଳ ଦର ୫୦% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ ୨୦୨୬ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଆକଳନ ପୂର୍ବର ୪% ରୁ ଖସି ଆସି ୩.୬୫% ରେ ପହଞ୍ଚିଛି।

ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ଓ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା

ଏହି ସଂଘର୍ଷ ଯୋଗୁଁ କେବଳ ତେଲ ନୁହେଁ, ବରଂ ଗ୍ୟାସ୍, ସାର୍, ହିଲିୟମ୍ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ଯୋଗାଣ ମଧ୍ୟ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନ ଓ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଜାରି ରହିଛି। ପାକିସ୍ତାନରେ ଆଲୋଚନା ପୂର୍ବରୁ ଇରାନ ନିଜର ଜବତ ସମ୍ପତ୍ତି ଫେରସ୍ତ ଦାବି କରିଥିବା ବେଳେ, ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ସହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି।

ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ୱ

ଏହି ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଅଜୟ ବଙ୍ଗା ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶକୁ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ନାଇଜେରିଆର ଉଦାହରଣ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନିଜସ୍ୱ ରିଫାଇନାରୀ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଦେଶଟି ଏବେ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇପାରିଛି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ନିଜ ନିୟମରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଛି। ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଅନାବଶ୍ୟକ ସବସିଡି ନ ଦେବାକୁ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ସୁଧାରିବାକୁ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ହୋଲି ପୂର୍ବରୁ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପକେଟରେ ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼। ଘରୋଇ ଏଲପିଜି ସିଲିଣ୍ଡର ଦରରେ ବଡ଼ ଧରଣର ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ଦେଶବ୍ୟାପୀ ୧୪.୨ କିଲୋଗ୍ରାମ ବିଶିଷ୍ଟ ଘରୋଇ ଗ୍ୟାସ୍ ସିଲିଣ୍ଡର ପିଛା ୬୦ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି । କେବଳ ଘରୋଇ ଗ୍ୟାସ୍ ନୁହେଁ, ହୋଟେଲ ଓ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ୧୯ କିଲୋଗ୍ରାମ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟବସାୟିକ ସିଲିଣ୍ଡର (Commercial LPG) ଦର ମଧ୍ୟ ୧୧୫ ଟଙ୍କା ବଢିଛି।  ଆଜିଠୁ ନୂଆ ଦର ଲାଗୁ ହେବ । 

ଏହି ଦର ବୃଦ୍ଧି ପରେ ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀରେ ୧୪.୨ କିଲୋଗ୍ରାମ ଘରୋଇ ସିଲିଣ୍ଡରର ଦର ୮୫୩ ଟଙ୍କାରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୯୧୩ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ସେହିପରି ମୁମ୍ବାଇରେ ପୂର୍ବରୁ ଏହା ୮୫୨.୫୦ ଟଙ୍କା ଥିବାବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୯୧୨.୫୦ ଟଙ୍କା ହୋଇଛି। କୋଲକାତାରେ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୯୩୯ ଟଙ୍କା (ଆନୁମାନିକ) ଏବଂ ଚେନ୍ନାଇରେ ୮୬୮.୫୦ ଟଙ୍କାରୁ ବଢି ୯୨୮.୫୦ ଟଙ୍କା ହୋଇଛି। ଆଜିଠାରୁ ଏହି ନୂତନ ଦର ଲାଗୁ ହୋଇଛି। ଏହାପୂର୍ବରୁ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୫ରୁ ଘରୋଇ ଗ୍ୟାସ୍ ଦର ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଥିଲା।

ବ୍ୟବସାୟିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଗୁଡିକ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଖରାପ ଖବର ରହିଛି। ଦିଲ୍ଲୀରେ ୧୯ କିଲୋଗ୍ରାମ କମର୍ସିଆଲ୍ ସିଲିଣ୍ଡର ଦର ୧୭୬୮.୫୦ ଟଙ୍କାରୁ ବଢି ୧୮୮୩ ଟଙ୍କା ହୋଇଛି। ମୁମ୍ବାଇରେ ଏହା ୧୮୩୫ ଟଙ୍କା, କୋଲକାତାରେ ୧୯୯୦ ଟଙ୍କା ଏବଂ ଚେନ୍ନାଇରେ ୨୦୪୩.୫୦ ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ହୋଟେଲ ଖାଦ୍ୟ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।

ତେବେ ଦେଶରେ ଇନ୍ଧନ ଅଭାବ ନେଇ ଉଠୁଥିବା ଗୁଜବକୁ ସରକାର ଖଣ୍ଡନ କରିଛନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ର ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ମନ୍ତ୍ରୀ ହରଦୀପ ସିଂ ପୁରୀ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦେଶରେ ଶକ୍ତିର କୌଣସି ଅଭାବ ନାହିଁ ଏବଂ ଗ୍ରାହକମାନେ ଚିନ୍ତା କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଅଏଲ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ (IOCL) ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଅଭାବ ନେଇ ପ୍ରଚାରିତ ଖବରକୁ ଭିତ୍ତିହୀନ ବୋଲି କହିଛି। କମ୍ପାନୀ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ ନିକଟରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣର ତୈଳ ମହଜୁଦ ରହିଛି ଏବଂ ଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସ୍ୱାଭାବିକ ରହିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆଜି ସଂସଦରେ ଆଗତ ହେବ ଅର୍ଥନୈତିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ରିପୋର୍ଟ ୨୦୨୫-୨୬। କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ ଆଜି ପୂର୍ବାହ୍ନ ୧୧ଟାରେ ସଂସଦରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ରିପୋର୍ଟ ୨୦୨୫-୨୬ (Economic Survey) ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଆସନ୍ତା ଫେବୃଆରୀ ୧ ତାରିଖରେ ହେବାକୁ ଥିବା କେନ୍ଦ୍ର ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬ ପୂର୍ବରୁ, ଏହି ସର୍ଭେ ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ରୂପରେଖ ସମ୍ପର୍କରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିବ। ବିଶ୍ୱର ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ଅର୍ଥନୀତି ଭାବେ ଭାରତ ନିଜର ସ୍ଥିତି ମଜବୁତ କରିଥିବା ବେଳେ, ନିବେଶକ ଏବଂ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକମାନେ ଏହି ରିପୋର୍ଟ ଉପରେ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି।

ମୁଖ୍ୟ ଅର୍ଥନୀତିକ ପରାମର୍ଶଦାତା (CEA) ଭି. ଅନନ୍ତ ନାଗେଶ୍ୱରନ୍‌ଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏହି ଦଲିଲରେ ୨୦୨୬ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଜିଡିପି ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ୭.୩%ରୁ ୭.୫% ମଧ୍ୟରେ ରହିବା ନେଇ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରାଯାଇପାରେ। ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଆକଳନ ଏବଂ IMFର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଆହ୍ୱାନ ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଏକ ସୁଦୃଢ଼ ସ୍ଥିତି ବଜାୟ ରଖିଛି। ଉଚ୍ଚ ସୁଧ ହାର ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ଧାରା ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି।

ଚଳିତ ବର୍ଷର ଅର୍ଥନୀତିକ ସର୍ଭେରେ ''ଗୋଲ୍ଡିଲକ୍ସ'' (Goldilocks) ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରାଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସହ ଦରଦାମ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିଛି। ୨୦୨୫ ଶେଷ ଭାଗରେ ଖୁଚୁରା ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ୪% ଲକ୍ଷ୍ୟଠାରୁ ତଳକୁ ଖସିଥିଲା, ଯାହା ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି। ଏହା ସହିତ ଘରୋଇ ଉପଭୋଗ (Domestic Consumption) ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ମେରୁଦଣ୍ଡକୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଛି।

ଅର୍ଥନୀତିକ ସର୍ଭେ କୌଣସି ନୀତିଗତ ଦଲିଲ ନହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ବଜେଟର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥାଏ। ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ମଧ୍ୟବିତ୍ତଙ୍କୁ ଟିକସ ରିହାତି (Tax Relief) ଦେବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ଆର୍ଥିକ ସୁଯୋଗ ବା ''ଫିସ୍କାଲ ସ୍ପେସ୍'' ଅଛି କି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ସରକାର ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ ଉପରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବେ, ସେନେଇ ଏଥିରୁ ସଙ୍କେତ ମିଳିବ।

ରାଜ୍ୟରେ ଲଗାଣ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁଁ ପରିବା ଦର ବୃଦ୍ଧି ହେଉଛି। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଲୋକମାନେ ପାଣି ଘେରରେ ରହିଥିବା ବେଳେ ଚାଷ ଜମି ଉପରେ ପାଣି ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି। ଫଳରେ ବଜାରରେ ପରିବା ଅଭାବ ହେତୁ ଦର ବଢ଼଼ୁଥିବା ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ କହିଛନ୍ତି। କେତେକ ପରିବା ୧୦୦ଟଙ୍କା ଟପିଥିବା ବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବା କିଲୋ ପିଛା ଦୁଇ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ୧୦ରୁ ୧୫ ଟଙ୍କା ଲେଖାଏଁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଫଳରେ ଖାଉଟିମାନେ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଅନେକଙ୍କ ଖାଇବା ଥାଳିରୁ ପରିବା ବି ଉଭାନ୍‌‌ ହୋଇଗଲାଣି।

ଚଳିତବର୍ଷ ଲଗାଣ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁଁ ସପ୍ତାହେ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ପରିବା ଦର କିଲୋ ପିଛା ୫୦ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିଥିଲା ଏବେ ତାହା ୭୦ ଛୁଇଁଛି। ଆଉ କେତେକ ପରିବା ୧୦୦ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଟମାଟୋ କିଲୋ ୨୦ରୁ ୩୦, ପୋଟଳ ୭୦, ଭେଣ୍ଡି ୬୦, କଖାରୁ ୪୦, କ୍ୟାପସିକମ୍‌‌ ୧୨୦, ଗାଜର ୬୦, ବିନସ୍‌‌ ୧୨୦, କାକୁଡ଼ି ୬୦, ଜହ୍ନି ୮୦, କାଙ୍କଡ଼ ୨୦୦, ଫୁଲକୋବି ଗୋଟାକୁ ୭୦, ବାଇଗଣ ୭୦ରୁ ୮୦, ଧଣିଆ ବିଡ଼ା ୩୦, ପୁଦିନା ବିଡ଼ା ୩୦ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ସେହିପରି କୋଶିଳା, କଳମ, ଖଡ଼ା, ଲେଉଟିଆ ଆଦି ଶାଗର ଦର ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।

ତେବେ ବର୍ଷା ପାଇଁ ପରିବା ଆମଦାନୀ ହୋଇପାରୁ ନଥିବାରୁ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ କହିଛନ୍ତି। ତେବେ ବର୍ଷା ଆଳରେ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ପରିବା ଦର ମନକୁ ମନ ବୃଦ୍ଧି କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ବିଶେଷ କରି ଆଳୁ ପିଆଜ ମଧ୍ୟ କେତେକ ଖୁଚୁରା ବ୍ୟବସାୟୀ କିଲୋପିଛା ୫ରୁ ୭ଟଙ୍କା ଚଢ଼ା ଦରରେ ବିକ୍ରି କରୁଛନ୍ତି। ଏନେଇ ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଘର ସଭାପତି ସୁଧାକର ପଣ୍ଡା କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଯେଉଁ ପରିମାଣରେ ଚାଷ ହେଉଥିଲା ତାହା ଏବେ ହେଉ ନାହିଁ। ତେଣୁ ବର୍ଷ ସାରା ୮୦ ପ୍ରତିଶତ ପରିବା ପାଇଁ ବାହାର ରାଜ୍ୟକୁ ଆମେ ଭରସା କରୁଛୁ।

ଆଳୁ, ପିଆଜ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଫୁଲ କୋବି, ବନ୍ଧା କୋବି, ଟମାଟୋ, ବାଇଗଣ, ଗାଜର, ବିଟ୍‌‌, କ୍ୟାପସିକମ୍‌‌, ଝୁଡ଼ଙ୍ଗ, ପୋଟଳ ଆଦି ପରିବା ରାଜ୍ୟ ବାହାରୁ ଆମଦାନୀ କରାଯାଉଛି। ଚାଷୀକୁ ଚାଷ କରିବାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାନ ଦେବା, ତାର ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ବଜାରୀକରଣ ପାଇଁ ସୁବିଧା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଆନ୍ତା ତେବେ ତେବେ ଚାଷୀ ଚାଷ କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିନ୍ତେ। ଆମେ ନୂଆ ସରକାରଙ୍କ ଉପରେ ଯେଉଁ ଆଶା ରଖିଥିଲୁ ଯେ, ସରକାର କ୍ରିୟାଶୀଳ ହେବେ, ବାସ୍ତବ ଚିନ୍ତାଧାରା ନେଇ କାମ କରିବେ ତାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇ ପାରନି। କାରଣ ଚାଷୀ ଚାଷ ନକଲେ ଆମେ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟକୁ ଭରସା କରିବା। ବର୍ତ୍ତମାନ ହେଲେ ଗୁଜୁରାଟ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ଯେଉଁଭଳି ବର୍ଷା ଲାଗି ରହିଛି ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି ଉପୁଜିଛି। ତେଣୁ ଅନେକ ପରିବା ନଷ୍ଟ ହେବା ସହ ଟ୍ରାନ୍‌‌ସପୋର୍ଟେସନ୍‌‌ ପାଇଁ ଦର ଆହୁରି ବଢ଼଼ିପାରେ। ହେଲେ ବାଲେଶ୍ୱରକୁ ବାଦ୍‌‌ ଦେଲେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି ଯଦିଓ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ବନ୍ୟା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାରେ ପରିବା ଚାଷ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। କାରଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ଚାଷୀମାନେ ଆଉ ପୂର୍ବଭଳି ପରିବା ଚାଷ କରୁନାହାନ୍ତି।

ଏମିତିକି ଗାଁ ଗଣ୍ଡାରେ ପୂର୍ବରୁ ନିଜ ବାଡ଼ି ବଗିଚାରେ ଯେଉଁ ଚାଷ କରୁଥିଳେ ତାହା ବି ହେଉ ନାହିଁ। ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶାର କଖାରୁ, ଭେଣ୍ଡି, କାକୁଡ଼ି, ଜହ୍ନି, ଟମାଟୋ, ବାଇଗଣ, ଛଚିନ୍ଦ୍ରା, ପୋଟଳ, କାକୁଡ଼ି ଆଦି ଲୋକାଲ୍‌‌ ପରିବା ଆମଦାନୀ ହେଉଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ରାଞ୍ଚି, ବିହାର, ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ, ତାମିଲନାଡୁ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଆଦି ରାଜ୍ୟରୁ ପରିବା ଆମଦାନୀ ହେଉଥିବାରୁ ସେଠାରେ ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ପରିବା ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସ୍ୱାଭବିକ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପୁଣି ମହଙ୍ଗା ହେବ ଖାଉଟି ବଜାର। ବଢ଼ିବ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀର ଦରଦାମ୍। କାରଣ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ମାସରେ ଦେଶରେ ବଢ଼ିଛି ପାଇକାରୀ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି। କେନ୍ଦ୍ର ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଉଦ୍ୟୋଗ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ସୋମବାର ଜାରି ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ପାଇକାରୀ ମୂଲ୍ୟ ସୂଚୀ ଭିତ୍ତିକ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ (ଡବ୍ଲ୍ୟୁପିଆଇ) ଆଧାରିତ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଫେବୃଆରୀରେ ୨.୩୮%କୁ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଜାନୁଆରୀ ମାସରେ ପାଇକାରୀ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ୨.୩୧% ରହିଥିଲା।

ଏହି ପାଇକାରୀ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିରେ ବୃଦ୍ଧିର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ଇନ୍ଧନ ଏବଂ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ତଥା ବିନିର୍ମାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବା। ବିଦ୍ୟୁତ ମୂଲ୍ୟରେ ୪.୨୮%ର ଏବଂ ଖଣିଜ ତେଲ ଦାମ୍‌ରେ ୧.୮୭% ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି। ଏହା ସହ ମ୍ୟାନୁଫ୍ୟାକଚରିଂ ପ୍ରୋଡକଟ୍ସ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ୦.୪୨% ବଢ଼ିଛି। ଏହାଫଳରେ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥ, ବେସିକ୍ ମେଟାଲ୍ସ, ନନ୍‌-ମେଟାଲିକ୍ ମିନେରାଲ ପ୍ରଡକ୍ଟସ ଏବଂ କେମିକାଲର ଦାମ୍‌ରେ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଏଠାରେ ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ଖୁଚୁରା ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ତଥ୍ୟ ଜାରି ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଫେବ୍ରୁଆରୀରେ ଭାରତର ଖୁଚୁରା ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଫେବ୍ରୁଆରୀରେ ଖସି ୩.୬୧%କୁ ଆସିଛି। ଏଥିରେ ସୁବଠାରୁୂ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି, ଗତ ୬ ମାସରେ ପ୍ରଥମ ଥର ଏଭଳି ହୋଇଛି ଯେତେବେଳେ ଖୁଚୁରା ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ୪%ର ଧାର୍ଯ୍ୟ ସୀମା ତଳକୁ ଖସି ଆସିଛି। ଏହି ହ୍ରାସ ବିଶେଷ କରି ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥରେ ଦାମରେ ହ୍ରାସ କାରଣରୁ ହୋଇଥିଲା। ଫେବ୍ରୁଆରୀରେ ଖାଦ୍ୟ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଖସି ୩.୭୫%ରେ ଆସିଛି। ଯେତେବେଳେକି ଜାନୁଆରୀରେ ଏହା ୫.୯୭% ରହିଥିଲା।

ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ର ମୁଦ୍ରାନୀତି କମିଟିର ଆଗାମୀ ବୈଠକ ଏପ୍ରିଲ ୭ରୁ ୯ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ପୂର୍ବରୁ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ମାସରେ ହୋଇଥିବା ଏମପିସି ବୈଠକରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ୍‌ ରେପୋ ହାରରେ ୨୫ ବେସିସ୍ ପଏଣ୍ଟ ହ୍ରାସ କରିଥିଲା। ଯେଉଁ କାରଣରୁ ଏହା ୬.୫%ରୁ ଖସି ୬.୨୫%କୁ ଆସିଥିଲା। ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପରେ ପ୍ରଥମ ଥର ଆରବିଆଇ ସୁଧ ହାର କମାଇଥିଲା। ଯାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଆର୍ଥିକ ବିକାଶକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା।

ଭୁବନେଶ୍ବର: ଖସିଛି ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି। ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ଖୁଚୁରା ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ୬% ତଳକୁ ହ୍ରାସ ଘଟିଛି। ଚଳିତବର୍ଷର ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ଏହା ୧୪ ମାସରେ ସର୍ବାଧିକ ୬.୨୧ ପ୍ରତିଶତ ରହିଥିଲା। ନଭେମ୍ବରରେ ଖୁଚୁରା ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ହ୍ରାସ ରିପୋର୍ଟ ବଳରେ ଦେଶରେ ଦରଦାମ୍‌ କମିଥିବା ଇତିମଧ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର କହିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ବାସ୍ତବରେ କହିବାକୁ ଗଲେ କାଗଜପତ୍ରରେ କମିଛି ଦରଦାମ୍‌। ଏବେ ବି ଦେଶରେ ଅନେକ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀର ଦର ଢ଼େର ଉଚ୍ଚରେ ରହିଛି। ନଭେମ୍ବରରେ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ମୂଲ୍ୟରେ ହ୍ରାସ ଯୋଗୁ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିରେ ଏହି ହ୍ରାସ ହୋଇଥିବା ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।

ଜାତୀୟ ପରିସଂଖ୍ୟାନ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ (ଏନଏସଓ) ଦ୍ୱାରା ଗୁରୁବାର ଜାରି ଉପଭୋକ୍ତା ମୂଲ୍ୟ ସୂଚକାଙ୍କ (ସିପିଆଇ) ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ମୂଲ୍ୟରେ ହ୍ରାସ ହୋଇଛି। ଏହା ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ୯.୦୪ ପ୍ରତିଶତକୁ ଆସିଛି, ଯାହା ଅକ୍ଟୋବରରେ ୧୦.୮୭ ପ୍ରତିଶତ ରହିଥିଲା। ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୪ରେ ପନିପରିବା ମୂଲ୍ୟରେ ହ୍ରାସ ହୋଇ ୨୯.୩୩ ପ୍ରତିଶତରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହା ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ୪୨.୧୮ ପ୍ରତିଶତ ରହିଥିଲା। ଦେଶରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଖାଉଟିଙ୍କ ଉପରେ ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼ ଜୋରଦାର ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ ସହିତ ରନ୍ଧନ ଗ୍ୟାସ୍, ଖାଇବା ତେଲ, ଚିନି, ସୋରିଷ ତେଲ ଚାଉଳଠାରୁ ଅଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁର ଦର ବେଲଗାମ୍‌। ଏବେ ବି ଦେଶରେ ଘରୋଇ ଏଲ୍‌ପିଜି ସିଲିଣ୍ଡର ଦର ୮୦୦ ଟଙ୍କା ଉପରେ ରହିଛି। ଅପରପକ୍ଷେ ପେଟ୍ରୋଲ ମୂଲ୍ୟ ଶହେ ଟଙ୍କା ଉପରେ ରହିଛି। ବିଶେଷକରି ପେଟ୍ରୋଲ,ଡିଜେଲ ଏବଂ ରନ୍ଧନ ଗ୍ୟାସ୍‌ ମୂଲ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁ ଦେଶରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଖୁବ୍‌ ଉପରେ ରହିଛି। ନଭେମ୍ବରରେ ଯଦି ବା ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ଧାର୍ଯ୍ୟ ସୀମା ୬ ପ୍ରତିଶତ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ତଥାପି ଏହା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ସହନଶୀଳ ସୀମା ୪% ଉପରେ। ଯାହାଫଳରେ ସାଧାରଣ ଖାଉଟିଙ୍କ ହାଣ୍ଡିଶାଳ ଉପରୁ ଚାପ କୌଣସି ମାତ୍ରାରେ ବି କମିନାହିଁ। ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଦୀର୍ଘ ଦିନ ହେବ ୬ ପ୍ରତିଶତ ଉପରେ ରହିବା ଫଳରେ ଗୃହଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଅଟୋ ସମେତ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଋଣ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଛି। ଉଚ୍ଚ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଯୋଗୁ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ରେପୋ ହାରରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟାଇବା ପରେ ଏବେ ଏଥିରେ ହ୍ରାସ ଘଟାଇବାକୁ ବାଟ ଖୋଜୁଛି। ନିକଟରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ମୂଲ୍ୟରେ ଲିଟର ପିଛା ୫ ପଇସା କରି ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିଲା। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିକୁ ବୃଦ୍ଧି ଘଟାଇବ। ଭବିଷ୍ୟତରେ ଖାଉଟି ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଜନିତ ଚାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ସମ୍ଭାବନା କମ୍। ଚଳିତବର୍ଷ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଆରବିଆଇ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ନିୟୋଜିତ ଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ସୁଧ ହାର ପାଇଁ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ଫେବୃଆରୀ ମୁଦ୍ରାନୀତି କମିଟି (ଏମ୍‌ପିସି) ବୈଠକର ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡିବ। ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ନୂଆ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ସଞ୍ଜୟ ମାଲହୋତ୍ରାଙ୍କ ପଦକ୍ଷେପକୁ ସମସ୍ତଙ୍କର ଅପେକ୍ଷା।

ଅକ୍ଟୋବରରେ ଖୁଚୁରା ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ୧୪ ମାସର ଶୀର୍ଷ ସ୍ତର ୬.୨୧ ପ୍ରତିଶତକୁ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଥିଲା। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ମଧ୍ୟ ମୁଦ୍ରାସ୍ପିତି ୫.୪୯ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା। ସେହି ଅନୁସାରେ ଦେଖିଲେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ତୁଳନାରେ ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ପିତି ୦.୦୧ ପ୍ରତିଶତ କମିଛି। ନଭେମ୍ବରରେ ହ୍ରାସ ସତ୍ତ୍ୱେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ହାର କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ୩ ମାସ ହେବ ୫ ପ୍ରତିଶତ ଉପରେ ରହୁଛି, ଯାହା ଆରବିଆଇଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅନୁମାନ ୪.୮ ପ୍ରତିଶତରୁ ଢେର ଉପରେ ରହୁଛି। ଏଣୁ ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିରେ ଏହି ହ୍ରାସକୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଭାବେ ଦେଖାଯାଇ ନ ପାରେ ବୋଲି ବଜାର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କହିଛନ୍ତି। କାରଣ ଚଳିତ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ନିମନ୍ତେ ଆରବିଆଇ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ୪.୫ରୁ ବଢାଇ ୪.୮ ପ୍ରତିଶତ କରିଦେଇଛି। ସେହିପରି ଖାଦ୍ୟ ମୂଲ୍ୟର ଚାପ ଡିସେମ୍ବର ତ୍ରୈମାସିକରେ ଖୁଚୁରା ମୁଦ୍ରାସ୍ପିତିକୁ ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ତରରେ ରଖିବ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦୁଇ ବର୍ଷ ହେବ ମହଙ୍ଗା ବଜାର ସ୍ଥିତି ଦେଶରେ ଲୋକଙ୍କ ନିଦ ହଜାଇଦେଲାଣି। ଖାଲି ଭାରତ କାହିଁକି ଆମେରିକା ଭଳି ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଦରଦାମ୍‌ ତାତି ରହିଛି। ଅର୍ଥାତ୍‌ ଉଚ୍ଚ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଆମେରିକା ଭଳି ବିଶ୍ବର ବୃହତ ଅର୍ଥନୀତିର ଲୋକଙ୍କୁ ଅସୁବିଧାରେ ପକାଇଛି। ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଜନସଂଖ୍ୟା ଘରର ଖର୍ଚ୍ଚ ପୂରଣ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡୁଛି। ଅର୍ଥାତ୍‌ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀର ଉଚ୍ଚ ଦରଦାମ୍‌ ଯୋଗୁ ଆମେରିକାରେ ୩୭% ଲୋକଙ୍କୁ ଏବେ ଘର ଚଳାଇବା ଚିନ୍ତା ଘାରିଛି। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଦେଶର ୩୭.୪ ପ୍ରତିଶତ ବୟସ୍କ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅତ୍ୟଧିକ ଦରଦାମ୍‌ ଯୋଗୁ ପରିବାର ଖର୍ଚ୍ଚ ପରିଚାଳନାରେ ସେମାନେ ନାନା ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ସବୁଠାରୁ ବଡ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି ମିସିସିପି ରାଜ୍ୟରେ। ଏଠାରେ ୪୯.୫ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ମୌଳିକ ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକର ଖର୍ଚ୍ଚ ପୂରଣ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ନୁହଁନ୍ତି। ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଆଲାବାମାରେ ୪୫.୫ ପ୍ରତିଶତ, ପଶ୍ଚିମ ଭର୍ଜିନିଆରେ ୪୩.୫ ପ୍ରତିଶତ ଏବଂ ଲୁଧିଆନାରେ ୪୩.୧ ପ୍ରତିଶତ ରହିଛି।

ଆମେରିକାରେ ୧୦ଟି ରାଜ୍ୟ ରହିଛି ଯେଉଁଠାରେ ୪୦ ପ୍ରତିଶତ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଘରର ଖର୍ଚ୍ଚ ପୂରଣ କରିବା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବେଶ କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡିଛି। ଦେଶରେ ଏଭଳି ସ୍ଥିତି ସେତିକି ବେଳେ ଉପୁଜିଛି ଯେତେବେଳେ ଦେଶରେ କ୍ରେଡିଟ କାର୍ଡ ଋଣ ଏକ ଟ୍ରିଲିୟନ ଡଲାର ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଇଛି। ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ମୂଲ୍ୟ, ଭଡା ଏବଂ ଉପଯୋଗିତା ଲୋକଙ୍କ ଦରମା ବୃଦ୍ଧି ଅପେକ୍ଷା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଗତ ବର୍ଷ ଦେଶରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ହାର ୩.୨ ପ୍ରତିଶତ ରହିଥିଲା, ଯାହା ଚଳିତବର୍ଷ ୨.୫ ପ୍ରତିଶତକୁ ଖସିଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ତଥାପି ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଜଗାର କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡିଛି।

କେବଳ ଆମେରିକା ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଏହି ସମୟରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିର ଶିକାର ହେଉଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିର ସବୁଠାରୁ ବଡ ମୁକାବିଲା କରୁଛି ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା। ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନାରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ହାର ୨୩୭%ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସିରିଆ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଗୃହଯୁଦ୍ଧରେ ପୀଡିତ ଏହି ଦେଶରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ହାର ୧୨୦%। ତୁର୍କୀରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ହାର ୫୧.୯%, ଭେନେଜୁଏଲାରେ ୩୫.୫% ଲେବାନନ୍‌ରେ ୩୫.୪୫, ପାକିସ୍ତାନରେ ୯.୬% ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶରେ ୧୧.୬୬% ରହିଛି। ଭାରତରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ହାର ୩.୬%। ବିଶ୍ବରେ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଚାଇନାରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ସବୁଠୁ କମ୍‌ ରହିଛି। ସେଠାରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ହାର ୦.୬% ପ୍ରତିଶତ ଅଛି। ଇଟାଲୀରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ହାର ୧.୧%, ସାଉଦି ଆରବରେ ୧.୬%, ଆୟର୍ଲାଣ୍ଡରେ ୧.୭% ଫ୍ରାନ୍ସରେ ୧.୮%, ସ୍ୱିଡେନରେ ୧.୯%, ଜର୍ମାନୀରେ ୧.୯%, ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆରେ ୨% ଏବଂ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ୨.୧୨% ରହିଥିବା ଜଣାପଡିଛି।