ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପୁଣିଥରେ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା ଘନୀଭୂତ ହୋଇଛି। ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ବିମାନ ଆକ୍ରମଣର କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇ ଇରାନ ଶନିବାର ଦିନ ବାହାରିନ୍ ଉପରେ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ବାହାରିନ୍‌ରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ଏହି ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିବା ଇରାନ ଦାବି କରିଛି।

କାହିଁକି ହେଲା ଆକ୍ରମଣ?

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଗତକାଲି ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ରେ ଯାଉଥିବା ଏକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଇରାନ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ କରିଥିଲା ବୋଲି ଆମେରିକା ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲା। ଏହାର ପ୍ରତିଶୋଧ ସ୍ୱରୂପ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଇରାନର ଦକ୍ଷିଣ ଉପକୂଳରେ ଥିବା ରାଡାର୍ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଘାଟି ଉପରେ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ କିମ୍ବା ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ (Airstrikes) କରିଥିଲା। ଏହି ଘଟଣାର ପାଲଟା ଜବାବ ଦେବାକୁ ଯାଇ ଶନିବାର ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ୍ (IRGC) ବାହାରିନ୍ ଉପରେ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି।

ବାହାରିନ୍‌ର କଡ଼ା ନିନ୍ଦା

ଏହି ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣକୁ ବାହାରିନ୍ ସରକାର ଦୃଢ଼ ନିନ୍ଦା କରିଛନ୍ତି। ବାହାରିନ୍ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହାକୁ ଦେଶର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନର ଖୋଲା ଉଲ୍ଲଂଘନ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛି। ଏହା ସହିତ ସମ୍ପ୍ରତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିବା ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିକୁ ଇରାନ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛି ଏବଂ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରୟାସକୁ ବ୍ୟାହତ କରୁଛି ବୋଲି ବାହାରିନ୍ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ବାହାରିନ୍‌ରେ ଆମେରିକା ନୌସେନାର ପଞ୍ଚମ ଫ୍ଲିଟ୍ (Fifth Fleet) ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି, ଯାହାକୁ ଇରାନ ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିଲା ବୋଲି ସାମରିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢୁଛି ଉତ୍ତେଜନା

ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ତଥା ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଏଭଳି ଆକ୍ରମଣ ଓ ପାଲଟା ଆକ୍ରମଣ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଅଧିକ ଜଟିଳ କରିଛି। ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ (UN) ର ନିୟମାବଳୀକୁ ଆମେରିକା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛି ବୋଲି ଇରାନ ଅଭିଯୋଗ ଆଣିବା ସହ, ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏଭଳି ଆକ୍ରମଣ ହେଲେ କଡ଼ା ଜବାବ ଦିଆଯିବ ବୋଲି ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି।

ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ସାମରିକ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ତେହେରାନ ଏକ ବଡ଼ ଘୋଷଣା କରିଛି। ଇରାନୀ ସେନା ଇସ୍ରାଏଲ ବିରୋଧରେ ନିଜର ସାମରିକ ଅଭିଯାନକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଏଥିସହ ଲେବାନନ ସମର୍ଥନରେ ଏକ 'ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଜବାବ' ଦେଇଛି ବୋଲି ଦାବି କରିଛି।

ଇରାନର କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ଅଭିଯାନ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ସହିତ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ଏକ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି। ଯଦି ଇସ୍ରାଏଲ ପୁଣିଥରେ ଆକ୍ରମଣ ଆରମ୍ଭ କରେ, ତେବେ ଏହାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ବହୁତ କଠୋର ଏବଂ ଭୟାନକ ହେବ ବୋଲି ଇରାନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦିଆଯାଇଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସାମୟିକ ଶାନ୍ତିର ଆଶା

ଗତ କିଛି ଦିନ ହେବ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନାମୂଳକ ପରିସ୍ଥିତି ଲାଗି ରହିଥିଲା। ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଆକ୍ରମଣ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାକ୍ରମଣ ଚାଲିଥିଲା। ତେବେ ଇରାନର ଏହି ଘୋଷଣା ପରେ ସାମୟିକ ଭାବେ ଉତ୍ତେଜନା କମିବା ନେଇ ଆଶା କରାଯାଉଛି। ତଥାପି ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମୁଦାୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ 'ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସ' (Abraham Accords) ର ଚାପରେ ଏବେ ଫସିଯାଇଛି ପାକିସ୍ତାନ। ପାକିସ୍ତାନର ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଜେନେରାଲ୍ ଆସିମ୍ ମୁନିର୍ ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହବାଜ୍ ସରିଫ୍ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ବଡ଼ ଅଡ଼ୁଆରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଇସ୍ରାଏଲ୍‌କୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ଚାପ ପକାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସମର୍ଥନ ଓ ନିଜ ଆଦର୍ଶଗତ କାରଣରୁ ପାକିସ୍ତାନ ଏହାକୁ ବିରୋଧ କରୁଛି।

କ'ଣ ଏହି ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସ?

ଏହି ରାଜିନାମାରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ପ୍ରସଙ୍ଗର ସମାଧାନ ପରିବର୍ତ୍ତେ ବାଣିଜ୍ୟ, ନିବେଶ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଇଛି। ଆମେରିକା ଏହାକୁ ଏକ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ବୋଲି କହୁଥିବା ବେଳେ, ସମାଲୋଚକମାନେ ଏହାକୁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍‌ର ସ୍ୱାର୍ଥ ବିରୋଧୀ ବୋଲି ବିବେଚନା କରନ୍ତି। ଏବେ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଏହାକୁ ଆହୁରି ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଏବଂ ଇରାନ ସହ ଜଡ଼ିତ କୌଣସି ବଡ଼ ଡିଲ୍‌ର ଅଂଶବିଶେଷ ଭାବରେ ପାକିସ୍ତାନ ଭଳି ଦେଶକୁ ଏଥିରେ ସାମିଲ୍ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଛନ୍ତି।

ପାକିସ୍ତାନର ପାରମ୍ପରିକ ନୀତି

ପାକିସ୍ତାନ ଦୀର୍ଘ ଦିନରୁ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବାକୁ ମନା କରିଆସୁଛି। ପାକିସ୍ତାନର ସରକାରୀ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୧୯୬୭ ମସିହାର ସୀମା ଆଧାରରେ ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମକୁ ରାଜଧାନୀ କରି ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ର ଗଠନ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ପାକିସ୍ତାନ ନିଜକୁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍‌ର ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥକ ବୋଲି ଦାବି କରେ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନୀ ପାସପୋର୍ଟରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥାଏ ଯେ ଏହା ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପାଇଁ ବୈଧ ନୁହେଁ।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଚାପ ଓ ପାକିସ୍ତାନର ଅଡ଼ୁଆ

ଟ୍ରମ୍ପ୍ ପ୍ରଶାସନ ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସରେ ସାମିଲ ହେବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ାଉଛି। ଜେନେରାଲ୍ ଆସିମ୍ ମୁନିର୍ ଏବଂ ଶାହବାଜ୍ ସରିଫ୍ ସରକାର ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଅଛନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଦେଶର ଖରାପ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଆମେରିକାର ଆର୍ଥିକ ଓ ସାମରିକ ସହାୟତା ଜରୁରୀ ଥିବାବେଳେ ଅନ୍ୟପଟେ ଘରୋଇ ସ୍ତରରେ ଧାର୍ମିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ଦଳମାନଙ୍କର ପ୍ରବଳ ବିରୋଧର ଭୟ ରହିଛି। ଯଦି ପାକିସ୍ତାନ ଏହି ଚୁକ୍ତିରେ ସାମିଲ୍ ହୁଏ, ତେବେ ଦେଶରେ ଥିବା ଇସଲାମୀୟ ସଂଗଠନ ଓ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସମର୍ଥକ ଜନତାଙ୍କର ଆକ୍ରୋଶର ଶିକାର ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ପାକିସ୍ତାନର ସ୍ପଷ୍ଟୋକ୍ତି

ତେବେ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ଏବଂ ସେନା ପକ୍ଷରୁ ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସକୁ ନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟ ମନା କରାଯାଇଛି। ଗତ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ ରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଖ୍ୱାଜା ଆସିଫ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ ପାକିସ୍ତାନ ଆବ୍ରାହମ୍ ଆକର୍ଡ୍ସରେ ସାମିଲ୍ ହେବ ନାହିଁ। ସେ କହିଥିଲେ, କେହି ଆମକୁ ପଚାରି ନାହାନ୍ତି କି ଆମେ ଏଥିରେ ସାମିଲ୍ ହେବୁ ନାହିଁ, ପାକିସ୍ତାନ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବ ନାହିଁ।

ଇରାନ (Iran) ପକ୍ଷରୁ ବ୍ୟବସାୟିକ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ପାଇଁ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ପୁଣିଥରେ ଖୋଲାଯିବା ପରେ, ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଏକ ବଡ଼ ବୟାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ 'ଏୟାର ଫୋର୍ସ ୱାନ'ରେ ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ "ବେଶ୍ ଭଲ ଖବର" ଅଛି। ତେବେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଶତପ୍ରତିଶତ ଚୁକ୍ତି ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇରାନ ଉପରେ ଆମେରିକାର ନୌସେନା ଅବରୋଧ ବଳବତ୍ତର ରହିବ ବୋଲି ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ନାଟୋ ଏକ 'ପେପର୍ ଟାଇଗର'

ଏହି ଅବସରରେ ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜର ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ୍ ରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟ କରି ନାଟୋ (NATO) କୁ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ସେ ନାଟୋକୁ ଏକ "ପେପର୍ ଟାଇଗର" (କାଗଜ ବାଘ) ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦେବା ସହ ସେମାନଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି। ଟ୍ରମ୍ପ ଲେଖିଛନ୍ତି, "ବର୍ତ୍ତମାନ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ସ୍ଥିତି ସ୍ୱାଭାବିକ ହୋଇଯିବା ପରେ ନାଟୋ ପକ୍ଷରୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଫୋନ୍ ଆସିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ କହିଛି। ଯେତେବେଳେ ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ କୌଣସି କାମରେ ଆସିନଥିଲେ।"

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୁକ୍ତି ନହେବା ଯାଏଁ ଜାରି ରହିବ ନୌସେନା ଅବରୋଧ

ଇରାନ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ନିଜର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନରୁ ପଛକୁ ହଟିବ ନାହିଁ। ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇରାନ ସହ ଆମେରିକାର ଚୁକ୍ତି ୧୦୦% ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇରାନର ଜାହାଜ ଏବଂ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଅବରୋଧ ଜାରି ରହିବ। ଏହା ସହିତ ଇରାନ ଆଉ କେବେବି ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବନ୍ଦ ନକରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛି ଏବଂ ଏହାକୁ ବିଶ୍ୱ ବିରୋଧରେ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସେ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଆର୍ଥିକ ବିନିମୟ ବିନା ମିଳିବ ଆଣବିକ ସାମଗ୍ରୀ

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ହେବାକୁ ଥିବା ନୂଆ ଚୁକ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଶେଷ ହେବ କାରଣ ଅଧିକାଂଶ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଲୋଚନା ସରିଯାଇଛି। ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ଆମେରିକା ଇରାନଠାରୁ ଆଣବିକ ସାମଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିବ କିନ୍ତୁ ଏଥିପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଆର୍ଥିକ ବିନିମୟ କରାଯିବ ନାହିଁ। ଏହି ଚୁକ୍ତି ଲେବାନନ୍ (Lebanon) ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ (Israel) ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧବିରତି ସହ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଜଡ଼ିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତିକର ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ୨ ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି (Ceasefire) ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଏବଂ ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଏହି ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିରେ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ବୁଝାମଣା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଇରାନ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେ କରାଯାଉଥିବା ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) କୁ ସୀମିତ ସମୟ ପାଇଁ ପୁଣିଥରେ ଖୋଲିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତିକୁ "ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଦିନ" ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଥିବା ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ସମସ୍ୟା ତଥା ଟ୍ରାଫିକ୍ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ପାଇଁ ଏହା ଏକ "ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗ" ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜର 'ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ' (Truth Social) ପୋଷ୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ଏହାସହ ସେ ଇରାନର ପୁନର୍ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି।

ଇରାନ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଆଭିମୁଖ୍ୟ

ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୟଦ ଆବାସ ଆରାଗଚି (Seyed Abbas Araghchi) ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ ହୁଏ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷାମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ବନ୍ଦ କରିଦେବ। ଇରାନର ସୁପ୍ରିମ୍ ଲିଡର ମୋଜତାବା ଖାମେନେଇ (Mojtaba Khamenei) ସମସ୍ତ ସାମରିକ ବାହିନୀକୁ ଗୁଳିଚାଳନା ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁ (Benjamin Netanyahu) ଆମେରିକାର ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଇସ୍ରାଏଲ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ, ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଲେବାନନରେ ଚାଲିଥିବା ଆକ୍ରମଣ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ।

ପାକିସ୍ତାନର ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ଓ ଆଲୋଚନା

ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଚୁକ୍ତି ପଛରେ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଚୀନର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହବାଜ ସରିଫ (Shehbaz Sharif) ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନକୁ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଇସଲାମାବାଦରେ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି। ଉଭୟ ଦେଶର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନରେ ଏକାଠି ହେବେ। ଜାତିସଂଘ ମହାସଚିବ ଆଣ୍ଟୋନିଓ ଗୁଟେରସ୍ (Antonio Guterres) ମଧ୍ୟ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବା ସହ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।

ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଘୋଷଣା ହେବା ମାତ୍ରେ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ସେୟାର ବଜାରରେ ସକରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର (Crude Oil) ପ୍ରାୟ ୧୬% ରୁ ୨୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହ୍ରାସ ପାଇ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୦୦ ଡଲାରରୁ ତଳକୁ ଖସି ଆସିଛି। ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ଏବଂ ଡବ୍ଲ୍ୟୁଟିଆଇ ଦରରେ ଐତିହାସିକ ହ୍ରାସ ଘଟିଛି। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଭାରତୀୟ ସେୟାର ବଜାରରେ ବଡ଼ ଉତ୍ଥାନ ଦେଖାଦେଇଛି। ସେନସେକ୍ସ (Sensex) ପ୍ରାୟ ୨୭୦୦ ପଏଣ୍ଟ ଏବଂ ନିଫ୍ଟି (Nifty 50) ୩.୧୬% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି。

ଇରାନର ରାଜଧାନୀ ତେହେରାନରେ ବୁଧବାର ସକାଳେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ହୋଇଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣ ତେହେରାନ ସ୍ଥିତ ପୂର୍ବତନ ଆମେରିକୀୟ ଦୂତାବାସ (US Embassy) ପରିସର ଭିତରେ ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ଆକ୍ରମଣର ପ୍ରଭାବ

ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଦର୍ଶୀଙ୍କ ମତରେ, ତେହେରାନର ତାଲେଘାନି ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ରେ ଥିବା ଏହି ବିଶାଳ ଦୂତାବାସ ପରିସରରେ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଆଖପାଖ କୋଠାର କାଚ ଝରକା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି। ତେବେ ବାହାରୁ କୌଣସି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ ହୋଇଥିବାର ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ, ଯାହା ସୂଚାଉଛି ଯେ ଆକ୍ରମଣଟି ସିଧାସଳଖ ପରିସରର ଭିତର ଅଂଶକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି କରାଯାଇଛି। ଏହି ଘଟଣାରେ କେତେ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ବା ମୃତାହତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେ ନେଇ ଇରାନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ତରଫରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା କୌଣସି ସରକାରୀ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇନାହିଁ।

ଦୂତାବାସର ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି

୧୯୭୯ ମସିହାର ଐତିହାସିକ ଇରାନ ବନ୍ଧକ ସଙ୍କଟ (Iran hostage crisis) ପରଠାରୁ ଏହି ଦୂତାବାସ ପରିସରଟି ଇରାନର ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ (Revolutionary Guard) ର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ସ୍ଥାନର କିଛି ଅଂଶକୁ ଇରାନର ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ବାହିନୀ ବାସିଜ୍ (Basij) ପରିଚାଳନା କରୁଛି। ବିଶେଷ କରି ଏହି ପରିସରକୁ ଆମେରିକା ବିରୋଧୀ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଏଠାରେ ଆମେରିକୀୟ କୂଟନୀତିଜ୍ଞମାନଙ୍କୁ ୪୪୪ ଦିନ ପାଇଁ ବନ୍ଧକ ରଖାଯାଇଥିଲା।

ବଢୁଛି ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା

ଆମେରିକା, ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତତା ଓ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଇରାନ ସମର୍ଥିତ ଗୋଷ୍ଠୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟପଟେ ଏହାର କଡ଼ା ଜବାବ ଦିଆଯାଉଛି। ଏଭଳି ଏକ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ତଥା ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସ୍ଥାନ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଅଧିକ ଭୟାବହ କରିବ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି।

ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ୍ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଆଶ୍ୱସ୍ତିକର ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପଥ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବନ୍ଦ ହୋଇନଥିବା ଇରାନର ସରକାରୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଦାବି କରିଛି। ଇରାନର ଇଂରାଜୀ ନ୍ୟୁଜ୍ ଚ୍ୟାନେଲ ପ୍ରେସ୍ ଟିଭି (Press TV) ପକ୍ଷରୁ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଭିଡିଓରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି ଯେ, ଇରାନୀ ନୌସେନାର କଡ଼ା ସୁରକ୍ଷା ଓ ନିରୀକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାତାୟାତ କରୁଛନ୍ତି।

କେବଳ 'ଶତ୍ରୁ' ଦେଶର ଜାହାଜ ଉପରେ କଟକଣା

ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଅବ୍ବାସ ଆରାଘଚି (Abbas Araghchi) ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରାଯାଇ ନାହିଁ। କେବଳ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଦେଶ (ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲ୍) ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକର ଜାହାଜ ପ୍ରବେଶ ଉପରେ ରୋକ୍ ଲଗାଯାଇଛି। ଇରାନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ସହ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରି ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେଶର ଜାହାଜ ବିନା ବାଧାରେ ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ଯାତାୟାତ କରିପାରିବେ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ଇରାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମାସୁଦ୍ ପେଜେସକିଆନ୍ (Masoud Pezeshkian) ମଧ୍ୟ ନିଜର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ରଖିଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ନୀତି ଯୋଗୁଁ ହିଁ ଏହି ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥରେ ଅସ୍ଥିରତା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ବୋଲି ସେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି।

ଆମେରିକାର ଚେତାବନୀ ଏବଂ ଉତ୍ତେଜନା

ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (Crude Oil) ଏହି ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ରପ୍ତାନି ହୋଇଥାଏ। ଇରାନ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେବା ସହ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜାହାଜ ପାଇଁ ଟୋଲ୍ ଫି' ଆଦାୟ କରୁଥିବା ଆମେରିକା ଓ ଗଲ୍ଫ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ଏହାକୁ ନେଇ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) କଡ଼ା ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଯଦି ଇରାନ ତୁରନ୍ତ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଖୋଲେ, ତେବେ ଇରାନର ବୃହତ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯିବ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଇରାନର ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ନୌସେନା ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ନିଜର ପାଟ୍ରୋଲିଂ କଡ଼ାକଡ଼ି କରିଛି। ଉଭୟ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଏବଂ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ ଜାରି ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥିତି ଏବେ ବି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ରହିଛି। ଏହି ବିବାଦ କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସହ ବାଣିଜ୍ୟିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଡ଼ ଧରଣର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ଧନଜୀବନ ନଷ୍ଟ କରୁନାହିଁ, ବରଂ କୋଟି କୋଟି ପିଲାଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ଧକାର ଆଡ଼କୁ ଠେଲି ଦେଉଛି। ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବାଲ୍ୟ ଅଧିକାର ସଂସ୍ଥା ସେଭ୍ ଦି ଚିଲ୍ଡ୍ରେନ୍ (Save the Children) ର ଏକ ତାଜା ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ-ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ-ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଭଳି ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଲାଗିରହିଥିବା ସଂଘର୍ଷ କାରଣରୁ ପ୍ରାୟ ୫.୨ କୋଟି ପିଲା ନିଜର ଶିକ୍ଷାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏହି ରିପୋର୍ଟ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ, ୫ ରୁ ୧୭ ବର୍ଷ ବୟସର ପିଲାମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍କୁଲ୍ ଯିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ନିଜ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଏକ 'ଏଜୁକେସନ୍ ଇମର୍ଜେନ୍ସି' ବା ଶିକ୍ଷାଗତ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସ୍ଥିତି ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।

ସ୍କୁଲ୍ ବଦଳରେ ଶୁଭୁଛି ବିସ୍ଫୋରଣର ଶବ୍ଦ

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ପ୍ରାୟ ୧୨ଟି ଦେଶରେ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଭୁସୁଡ଼ି ପଡ଼ିଛି। ସେଥିମଧ୍ୟରେ ଇରାନ, ଇସ୍ରାଏଲ୍, ଜୋର୍ଡାନ, ସାଉଦି ଆରବ, ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଏବଂ ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ (UAE) ଆଦି ଦେଶ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନର ଆକ୍ରମଣରେ ଅନେକ ସ୍କୁଲ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି। କେବଳ ଇରାନରେ ହୋଇଥିବା ବିମାନ ଆକ୍ରମଣରେ ୬୫ ଟି ସ୍କୁଲ୍ ଧ୍ୱଂସସ୍ତୂପରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିବା ଇରାନିଆନ୍ ରେଡ୍ କ୍ରିସେଣ୍ଟ ସୋସାଇଟି ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ଯେଉଁ ଶ୍ରେଣୀଗୃହଗୁଡ଼ିକରେ କେବେ ପିଲାମାନଙ୍କର କୋଳାହଳ ଶୁଭୁଥିଲା, ସେଠାରେ ଏବେ କେବଳ ଇଟା, ପଥର ଏବଂ ଧୂଆଁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି।

ସ୍କୁଲ୍ ଏବେ ପାଲଟିଛି 'ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ'

ଯେଉଁ ସ୍କୁଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଛି। କାରଣ ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ବାସହୀନ ହୋଇପଡ଼ିଥିବା ହଜାର ହଜାର ପରିବାର ଏହି ସ୍କୁଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଉଛନ୍ତି। ଅର୍ଥାତ୍ ବର୍ତ୍ତମାନ କ୍ଲାସ୍‌ରୁମ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ସେହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ସୀମିତ ନାହିଁ ବରଂ ପାକିସ୍ତାନ ଓ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଭଳି ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।

ବିଫଳ ହେଲା ଅନ୍‌ଲାଇନ୍ ଶିକ୍ଷା

ପିଲାମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷାକୁ ଜାରି ରଖିବା ପାଇଁ କିଛି ଦେଶ ଅନ୍‌ଲାଇନ୍ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ପ୍ରୟାସ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିଫଳ ହୋଇଛି। ଯୁଦ୍ଧଗ୍ରସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସେବା ବାରମ୍ବାର କାଟ୍ ହେବା ସହ ବିଜୁଳିର ଘୋର ଅଭାବ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଉପକରଣର ଅନୁପସ୍ଥିତି କାରଣରୁ ପିଲାମାନେ ମାସ ମାସ ଧରି ବହିଠାରୁ ଦୂରରେ ଅଛନ୍ତି। ସେଭ୍ ଦି ଚିଲ୍ଡ୍ରେନ୍ ର ଏହି ରିପୋର୍ଟ ବିଶ୍ୱ ନେତୃବୃନ୍ଦଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚେତାବନୀ, କାରଣ ଯଦି ଶୀଘ୍ର ଏହାର ସମାଧାନ କରା ନଯାଏ, ତେବେ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପିଢ଼ିର ଭବିଷ୍ୟତ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବ।

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧର ବିଭୀଷିକା ଜାରି ରହିଥିବାବେଳେ ସେଠାରେ ଫସିରହିଛନ୍ତି ଅନେକ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ । ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରଭାବିତ ଦେଶରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ଉଭୟ ଭାରତ ସରକାର ଓ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ । 

ନବୀନ କହିଛନ୍ତି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ସଂଘର୍ଷର ପ୍ରଭାବ ସମଗ୍ର ଦୁନିଆରେ ପଡ଼ିଛି। ବିଶେଷ କରି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଫସି ରହିଛନ୍ତି ବହୁ ଭାରତୀୟ । ସେଥିରେ ଅନେକ ଓଡ଼ିଆ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ୍ ଅଛନ୍ତି । ଫସିଥିବା ଓଡ଼ିଆଙ୍କୁ କେମିତି ସ୍ଵଦେଶ ଫେରାଇ ଅଣାଯିବ ସେ ନେଇ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ତଥା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ।

ସେ କହିଛନ୍ତି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ଓଡିଶାର ଅନେକ ଲୋକ ଫସି ରହିଛନ୍ତି । ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକ, ବୃତ୍ତିଗତ, ଛାତ୍ର, ପର୍ଯ୍ୟଟକ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ବିମାନ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବା ସହିତ ଅନେକ ଲୋକ ଗୁରୁତର ଅନିଶ୍ଚିତତାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ କଲ୍ୟାଣ ବିପଦରେ ଅଛି । ସେମାନେ ଜରୁରୀ ସହାୟତା ପାଇଁ ଦେଶକୁ ଚାହିଁ ରହିଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତୈଳ ଦରରେ ଆଶାତୀତ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ଗତ ୪ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୦୦ ଡଲାର ପାର କରିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଏହା ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୧୦ ଡଲାରରେ କାରବାର କରୁଛି। ଗତ ଶୁକ୍ରବାର ଠାରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦରରେ ୨୮ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଋଷ-ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ତୈଳ ଦର ଏତେ ମାତ୍ରାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧିର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଭାରତୀୟ ସେୟାର ବଜାର ଉପରେ ପଡିଛି, ଯାହାକି ଆଜି ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଖସିଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା ବା ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ବିପୁଳ ହ୍ରାସ ଘଟିଛି। ଆଜି ବଜାର ଖୋଲିବା ମାତ୍ରେ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ୪୭ ପଇସା ଖସି ୯୨.୨୧ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଗତ ସପ୍ତାହରେ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ସର୍ବନିମ୍ନ ୯୨.୩୧ ଟଙ୍କାକୁ ଖସିଯାଇଥିଲା। ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ ଯଦି ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ୧୦୦ ଡଲାର ଉପରେ ରୁହେ, ତେବେ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ଆହୁରି ଖସିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।

ବିଶ୍ୱର ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ସ୍ଟ୍ରେଟ ଅଫ ହରମୁଜ୍ (Strait of Hormuz) ଦେଇ ହୋଇଥାଏ, ଯେଉଁଠାରୁ ପ୍ରତିଦିନ ୧୫ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ ତୈଳ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରୁ ରପ୍ତାନି ହୁଏ। ଇରାନର ଧମକ ପରେ ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଇ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଇରାକ, କୁଏତ ଏବଂ ୟୁଏଇ ଭଳି ଦେଶଗୁଡିକ ତୈଳ ଉତ୍ପାଦନ ହ୍ରାସ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାକି ଦର ବୃଦ୍ଧିର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ପାଲଟିଛି। 

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପୁଣି ଥରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆଶଙ୍କା ଘନୀଭୂତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଇରାନ ସହ ବଢୁଥିବା ତିକ୍ତତା ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା ନିଜର ସାମରିକ ଶକ୍ତିକୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟକୁ ୫୦ରୁ ଅଧିକ ଲଢୁଆ ବିମାନ ପଠାଇଛି। ଏହି ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ F-22 Raptors, F-35 Lightning II ଏବଂ F-16 Fighting Falcons ସାମିଲ ରହିଛି। ଜେନିଭାରେ ଇରାନ ସହ ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନେଇ ପରୋକ୍ଷ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଆମେରିକାର ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ଏକ ବଡ଼ ଚେତାବନୀ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ଦ୍ୱିତୀୟ ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ କ୍ୟାରିୟର ମୁତୟନ

କେବଳ ଲଢୁଆ ବିମାନ ନୁହେଁ, ସମୁଦ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ନିଜର ଦବଦବା ବଢାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ କ୍ୟାରିୟର USS Gerald R. Ford ବର୍ତ୍ତମାନ କାରିବିୟାନରୁ ବାହାରି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଛି। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ USS Abraham Lincoln ମୁତୟନ ରହିଛି। ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କ୍ୟାରିୟର ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ଗ୍ରୁପ୍ ଏକାଠି ହେବା ଇରାନ ଉପରେ ଚାପ ପକାଇବା ପାଇଁ ଆମେରିକାର 'ମ୍ୟାକ୍ସିମମ୍ ପ୍ରେସର' ରଣନୀତିର ଏକ ଅଂଶ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।

ଇରାନ ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟିର ରଣନୀତି

ଆମେରିକାର ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସୂଚନା ମୁତାବକ, ଏହି ସାମରିକ ସଜ୍ଜା ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଅସ୍ଥିରତାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଫ୍ଲାଇଟ୍ ଟ୍ରାକିଂ ଡାଟା ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ବିଭିନ୍ନ ବେସ୍‌ରୁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଅଭିମୁଖେ ଉଡ଼ାଣ ଭରିଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ କିଛି ଏରିଆଲ୍ ରିଫୁଏଲିଂ ଟ୍ୟାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ପଠାଯାଇଛି, ଯାହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଅପରେସନ୍ ଚଳାଇବାର ସଙ୍କେତ ଦେଉଛି। ଆମେରିକା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଯଦି କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ସେମାନେ ଯେକୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିମାନବାହୀ ଯୁଦ୍ଧପୋତ (Aircraft Carrier) ପଠାଉଛନ୍ତି। ଇରାନ ସହିତ ପରମାଣୁ ଚୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟରେ ତେହେରାନ ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ମୁହାଁ 'ୟୁଏସଏସ ଜେରାଲ୍ଡ ଆର. ଫୋର୍ଡ'

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ବିଶାଳ ଯୁଦ୍ଧପୋତ 'ୟୁଏସଏସ ଜେରାଲ୍ଡ ଆର. ଫୋର୍ଡ' (USS Gerald R. Ford) ବର୍ତ୍ତମାନ କାରିବିୟାନ ସାଗରରୁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରିବ। ସେଠାରେ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମୁତୟନ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ଯୁଦ୍ଧପୋତ 'ୟୁଏସଏସ ଆବ୍ରାହମ ଲିଙ୍କନ' ସହିତ ଯୋଗଦେବ। ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଇରାନ ସହିତ ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିପାରେ, ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଆମେରିକା ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।

ଇରାନ ଉପରେ ବଢୁଛି ଚାପ

ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତନ୍ୟାହୁଙ୍କ ୱାଶିଂଟନ୍ ଗସ୍ତର କିଛି ସମୟ ପରେ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ନେତନ୍ୟାହୁ ଇରାନ ସହ କୌଣସି ବୁଝାମଣାକୁ ନେଇ ସନ୍ଦେହ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। । ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ଇରାନ ଉପରେ ନୂତନ ପରମାଣୁ ଚୁକ୍ତି ପାଇଁ ଚାପ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ନାବିକଙ୍କ ପାଇଁ ବଢିଲା କାର୍ଯ୍ୟକାଳ

ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଫଳରେ 'ୟୁଏସଏସ ଜେରାଲ୍ଡ ଆର. ଫୋର୍ଡ'ରେ ଥିବା ପ୍ରାୟ ୪,୨୦୦ ନାବିକଙ୍କ ନିୟୋଜନ ସମୟ ସୀମା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହି ଯୁଦ୍ଧପୋତଟି ଜୁନ୍ ୨୦୨୫ରୁ ସମୁଦ୍ରରେ ମୁତୟନ ଅଛି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାକୁ ଆଟଲାଣ୍ଟିକ୍ ମହାସାଗର ପାର ହୋଇ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟକୁ ଯିବାକୁ ପଡିବ।