ବାସ୍ତୁ ଶାସ୍ତ୍ର (Vastu Shastra) ଅନୁଯାୟୀ, ଘରର ସାଜସଜ୍ଜା ଓ ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ଆମ ଜୀବନରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ। ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଝାଡ଼ୁ (Broom) କୁ କେବଳ ସଫେଇର ଉପକରଣ ନୁହେଁ, ବରଂ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ତେଣୁ ଝାଡ଼ୁର ସଠିକ୍ ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ଘରେ ସୁଖ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ବେଳେ, ଏହାର ଭୁଲ୍ ବ୍ୟବହାର ବା ଭୁଲ୍ ସମୟରେ ଘର ଓଳାଇବା ଦ୍ୱାରା ଘରେ ଦରିଦ୍ରତା ଆସିଥାଏ।

ଘର ଓଳାଇବାର ସଠିକ୍ ସମୟ କ’ଣ?

ବାସ୍ତୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଘର ଓଳାଇବା ପାଇଁ ସକାଳ ସମୟ, ବିଶେଷ କରି ବ୍ରହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟ ସବୁଠାରୁ ଶୁଭ ଅଟେ। ସକାଳୁ ଘର ସଫା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଘରେ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତିର ପ୍ରବେଶ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଆର୍ଥିକ ଉନ୍ନତିର ବାଟ ଖୋଲିଥାନ୍ତି। ମାନ୍ୟତା ରହିଛି ଯେ, ଦିନର ପ୍ରଥମ ୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଘର ସଫା କରିବା ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଟେ।

ଭୁଲରେ ବି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ ଏହି ୩ଟି ଭୁଲ୍

ଯଦି ଆପଣ ଘର ଓଳାଇବା ବେଳେ ବାସ୍ତୁ ନିୟମ ପାଳନ ନକରନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ଆପଣଙ୍କ ତିଜୋରି ଖାଲି କରିଦେଇପାରେ। ସେହି ୩ଟି ପ୍ରମୁଖ ଭୁଲ୍ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:

୧. ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଝାଡ଼ୁ ମାରିବା: ବାସ୍ତୁ ଅନୁଯାୟୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପରେ ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଘର ଓଳାଇବା ଅଶୁଭ ଅଟେ। ମାନ୍ୟତା ରହିଛି ଯେ, ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଝାଡ଼ୁ ମାରିବା କିମ୍ବା ଘରର ଆବର୍ଜନା ବାହାରେ ଫୋପାଡ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ଘରର ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି ଓ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି ଘଟିଥାଏ। ଯଦି କୌଣସି ଜରୁରୀ କାରଣରୁ ରାତିରେ ଘର ଓଳାଇବାକୁ ପଡ଼େ, ତେବେ ଅଳିଆକୁ ଘର ବାହାରେ ନ ଫୋପାଡ଼ି ଗୋଟିଏ କୋଣରେ ଏକାଠି କରି ରଖନ୍ତୁ।

୨. ଝାଡ଼ୁ ରଖିବାର ଭୁଲ୍ ଦିଗ: ଝାଡ଼ୁକୁ କେବେ ବି ଈଶାନ୍ୟ କୋଣ (ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗ), ରୋଷେଇ ଘର, କିମ୍ବା ଠାକୁର ଘରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହାକୁ ସବୁବେଳେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ନଜରରୁ ଲୁଚାଇ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ (South-West) କିମ୍ବା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ରଖିବା ଶୁଭ ମାନାଯାଏ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ନକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ନାହିଁ।

୩. ଝାଡ଼ୁକୁ ଅସମ୍ମାନ କରିବା: ଝାଡ଼ୁକୁ କେବେ ବି ଠିଆ କରି ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଏହାକୁ ସବୁବେଳେ ଶୁଆଇ କରି ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଝାଡ଼ୁରେ ଗୋଡ଼ ବାଜିବା ବା ଏହାକୁ ଲଙ୍ଘିବା ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଅପମାନ ସହ ସମାନ। ଏହାବ୍ୟତୀତ, ଘରେ ଭଙ୍ଗା କିମ୍ବା ପୁରୁଣା ଝାଡ଼ୁ ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ବାସ୍ତୁ ଦୋଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଦରିଦ୍ରତାର କାରଣ ପାଲଟିଥାଏ।

ଏହି ସବୁ ବାସ୍ତୁ ନିୟମକୁ ପାଳନ କରି ଆପଣ ନିଜ ଘରେ ସୁଖ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ବଜାୟ ରଖିପାରିବେ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବେ। ତେଣୁ ଆଜିଠାରୁ ହିଁ ଝାଡ଼ୁ ବ୍ୟବହାରରେ ଏହି ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରନ୍ତୁ।

ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ପର୍ବ ଭାବରେ ପରିଗଣିତ ହୁଏ । ଚଳିତ ବର୍ଷ ଅପ୍ରେଲ ୧୯, ୨୦୨୬ ତାରିଖରେ ଏହି ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯିବ । ଏହି ଦିନ ସୁନା କିଣିବା ଏବଂ ନୂତନ କାର୍ଯ୍ୟର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିବା ବହୁତ ଶୁଭ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କାରଣରୁ ଯଦି ଆପଣ ସୁନା କିଣିବାକୁ ଅସମର୍ଥ, ତେବେ ନିରାଶ ହେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ । କମ ବଜେଟରେ ମଧ୍ୟ ଆପଣ କିଛି ଶସ୍ତା ଏବଂ ଶୁଭ ଜିନିଷ କିଣି ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ ।

ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟାର ମହତ୍ତ୍ୱ

ବୈଶାଖ ମାସ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ତୃତୀୟା ତିଥିରେ ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟା ପାଳନ କରାଯାଏ । 'ଅକ୍ଷୟ' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯାହାର କେବେ କ୍ଷୟ ହୁଏ ନାହିଁ । ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଦିନ କରାଯାଇଥିବା ଦାନ, ପୂଜାପାଠ ଏବଂ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ କେବେ ବି ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ । ସାଧାରଣତଃ ଏହି ଦିନ ଲୋକେ ସୁନା, ରୂପା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ସାମଗ୍ରୀ କିଣିଥାଆନ୍ତି । ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେ, ଏହି ଦିନ ଧନର ଦେବତା କୁବେର ଏବଂ ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା କଲେ ଘରେ ସୁଖ-ସମୃଦ୍ଧି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ ।

ସୁନା ବଦଳରେ କିଣନ୍ତୁ ଏହି ଶସ୍ତା ସାମଗ୍ରୀ

ଯଦି ଆପଣ ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟାରେ ସୁନା କିଣିବାକୁ ଚାହୁଁନାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଶସ୍ତା ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ କିଣିପାରିବେ:

* ମାଟି ପାତ୍ର (କଳସ): ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ପାଣି ରଖିବା ପାଇଁ ମାଟିର କଳସ କିମ୍ବା ସୁରେଇ କିଣିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ମାନାଯାଏ । ଏହାକୁ ଘରକୁ ଆଣିବା ଦ୍ୱାରା ପରିବାରରେ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧତା ବଜାୟ ରହିଥାଏ ।

* ରୂପା ସାମଗ୍ରୀ: ସୁନା ତୁଳନାରେ ରୂପା ଶସ୍ତା ଅଟେ । ଆପଣ ଏକ ଛୋଟ ରୂପା ମୁଦ୍ରା, ବାସନ କିମ୍ବା ମୂର୍ତ୍ତି କିଣି ପାରିବେ । ଏହା ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିକଳ୍ପ ।

* ତମ୍ବା କିମ୍ବା ପିତ୍ତଳ ବାସନ: ପୂଜା କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ତମ୍ବା କିମ୍ବା ପିତ୍ତଳ ବାସନ କିଣିବା ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଅଟେ । ଏହି ଧାତୁଗୁଡ଼ିକୁ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ପବିତ୍ର ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି ।

* କଉଡ଼ି କିମ୍ବା ରକ୍ ସଲ୍ଟ: ଏହି ବିଶେଷ ଦିନରେ କଉଡ଼ି ଏବଂ ସୈନ୍ଧବ ଲୁଣ କିଣିବା ଦ୍ୱାରା ଘରକୁ ସୌଭାଗ୍ୟ ଆସିଥାଏ ଏବଂ ନକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ଦୂର ହୋଇଥାଏ ।

* ଦେବଦେବୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି: ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟାରେ ଭଗବାନ ଗଣେଶ ଏବଂ ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି କିଣି ଘରର ପୂଜା ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ ପରିବାରରେ ସୁଖ-ସମୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ ।

ଏହା ବ୍ୟତୀତ ତୁଳସୀ ଗଛ କିମ୍ବା ହଳଦିଆ ସୋରିଷ ମଧ୍ୟ କିଣି ଆଣିପାରିବେ । ଏହି ଛୋଟ ଏବଂ ଶସ୍ତା ସାମଗ୍ରୀଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ଆପଣ ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟାରେ ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିର ଅଧିକାରୀ ହୋଇପାରିବେ ।

ଉତ୍କଳୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ଓଷା ବ୍ରତର ଯଥେଷ୍ଟ ଗୁରୁତ୍ବ ରହଛି। ଧନଧାନ୍ୟ ଓ ଶ୍ରୀବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସମସ୍ତେ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଆରାଧନା ତଥା ଉପାସନା କରିଥାନ୍ତି। ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପୂଜା ଅତି ପ୍ରାଚୀନ। ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣ, ପଦ୍ମ ପୁରାଣ, ବ୍ରହ୍ମ ବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣ, ଭାଗବତ ଆଦିରେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି। କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠି ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ସେଠି ଧନ-ସମ୍ପଦ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରତ ମଧ୍ୟରେ ସୁଦଶା ବ୍ରତ ଅନ୍ୟତମ। ପରିବାର ପାଇଁ ସୁ-ଦଶା ଅର୍ଥାତ୍ ଭଲ ସମୟ କାମନା କରି ଓଡ଼ିଆ ଘରର ସଧବା ମହିଳାମାନେ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ଏହି ବ୍ରତ କରିଥାଆନ୍ତି। ଏ ବ୍ରତ ଥରେ ଆରମ୍ଭ କଲେ ଆଜୀବନ କରିବାକୁ ହୁଏ। ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟର ଦେବୀ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଆରାଧନାର ପର୍ବ ସୁଦଶା ବ୍ରତ ନିଷ୍ଠା ଓ ଭକ୍ତିମୟ ପରିବେଶରେ ଆମ ରାଜ୍ୟର ପୁରପଲ୍ଲୀରେ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ। ପଦ୍ମପୁରାଣ ଅନୁସାରେ, ଯେକୌଣସି ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦଶମୀ ଗୁରୁବାରରେ ପଡ଼ିଲେ ସୁଦଶା ବ୍ରତ ପାଳନ ହୁଏ। ଏ ବ୍ରତ ଥରେ ଆରମ୍ଭ କଲେ ଆଜୀବନ କରିବାକୁ ହୁଏ। ସୁଦଶା ଶବ୍ଦ ଦଶ ସଂଖ୍ୟା ସହ ସଂଯୋଜିତ। ଏହି ବ୍ରତରେ ସାଧାରଣ ଦ୍ରବ୍ୟ ଛଡ଼ା ଦଶ ଫୁଲ, ଦଶ ଫଳ, ଦଶ ଦୂର୍ବା, ଦଶଖିଅ ସୂତାର ଦଶ ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ଡୋର ଓ ଦଶଟି ମଣ୍ଡାର ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ। ଏହି ବ୍ରତରେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ପୂଜାକରିବା ସହ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରାଯିବାର ବିଧି ରହିଛି। ପୂଜା ଶେଷରେ ବିବାହିତା ନାରୀମାନେ ବ୍ରତଧାରଣ କରନ୍ତି। ସୁଦଶା ବ୍ରତରେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ନାମରେ ଦଶଟି ଗଣ୍ଠି ପକାଯାଏ। ସେହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣୀ, କମଳିନୀ, ଶ୍ରୀ ହରିପ୍ରିୟା, ପଦ୍ମାଳୟା, କମଳା, ଚଞ୍ଚଳା, ବିଘ୍ନେସେନୀ, ସିନ୍ଧୁର ଦୁଲ୍ଲଣୀ, ଦୁର୍ଗତି ନାଶିନୀ, ବିଷ୍ଣୁ ପାଟରାଣୀ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସୁଦଶା ବ୍ରତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଧବା ମହିଳାମାନେ ହସ୍ତରେ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି। ଏହିଦିନ ସକାଳୁ ସକାଳୁ ଉଠି ସଧବା ନାରୀମାନେ ଘରଦ୍ୱାର ଲିପାପୋଛା କରନ୍ତି। ଘର ଦୁଆର ମୁହଁରେ ଝୋଟି ଚିତା ଆଙ୍କନ୍ତି । ସମସ୍ତ ରୀତିନୀତି ସହ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପିଠାପଣା କରି ପୂଜା ପାଠ କରିଥାନ୍ତି । ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଧନ, ସମ୍ପତ୍ତି, ସୁଖ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଘର ପୂରି ଉଠେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ବ୍ରତ ପଛରେ ବିଦର୍ଭ ଦେଶ ନରପତି ନଳ ଓ ତାଙ୍କ ପାଟରାଣୀ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ଉତ୍‌ଥାନ-ପତନ କାହାଣୀ ରହିଛି। ଥରେ ଜଣେ ବିଧବା ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀରୁ ପାଣି ଆଣିବା ସମୟରେ ନିଜ ବ୍ରତଟିକୁ ହଜାଇ ଦେଇଥିଲେ। ବ୍ରତ ହଜାଇ ବିକଳ ଭାବେ କାନ୍ଦୁଥିବା ବେଳେ ନଳରାଜା ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସତ୍ୟବଦ୍ଧ ହୋଇ ନିଜ ରାଣୀଙ୍କଠାରୁ ବ୍ରତ ଆଣି ବ୍ରାହ୍ମଣୀଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ବ୍ରତଦାନ ପରେ ରାଜା ଓ ରାଣୀଙ୍କର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଯାବତୀୟ ଦୁଃଖ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଭୋଗ କଲାପରେ ରାଣୀ ପୁନଶ୍ଚ ଯଥାବିଧି ସୁଦଶା ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବାପରେ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅପହୃତ ସୁଖ ସୌଭାଗ୍ୟ ଫେରି ଆସିଲା। ଏହି ବ୍ରତ କଲେ ବ୍ରତଧାରୀମାନେ ଉତ୍ତମ ପରିସ୍ଥତି ଓ ଶୁଭଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାନ୍ତି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି।