ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଦେଶର ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ବା ଫରେକ୍ସ ରିଜର୍ଭ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଟଙ୍କାକୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଆରବିଆଇ ପକ୍ଷରୁ FCNR (ଫରେନ୍ କରେନ୍ସି ନନ୍-ରେସିଡେଣ୍ଟ) ଏବଂ NRE (ନନ୍-ରେସିଡେଣ୍ଟ ଏକ୍ସଟର୍ନାଲ୍) ଜମା ଉପରେ ଥିବା ସୁଧ ହାର ସୀମାକୁ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଛି।

ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ

ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଫଳରେ ଏବେ ଦେଶର ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟଙ୍କ (NRI) ଜମା ଉପରେ ଅଧିକ ସୁଧ ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବେ। ଏହା ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ପଦକ୍ଷେପ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଦ୍ୱାରା ବିଦେଶରୁ ଭାରତକୁ ଅଧିକ ପାଣ୍ଠି ଆସିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଆରବିଆଇର ଏହି ଘୋଷଣା ପରେ ଅନେକ ସରକାରୀ ଏବଂ ଘରୋଇ ବ୍ୟାଙ୍କ ନିଜର ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ଏହି ସୁବିଧା ଦେବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛନ୍ତି।

୭ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ମିଳିବ ସୁଧ

ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସେମାନଙ୍କର ଡଲାରଭିତ୍ତିକ FCNR ଜମା ରାଶି ଉପରେ ସୁଧ ହାରକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ କିଛି ବ୍ୟାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅବଧି ପାଇଁ ଥିବା ଏହି ଜମା ଉପରେ ୬ ପ୍ରତିଶତରୁ ୭.୧୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ସୁଧ ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି। ଫଳରେ ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟମାନେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକରେ ଅଧିକ ବିନିଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ ହେବେ।

ମଜବୁତ ହେବ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର

କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାକୁ ସ୍ଥିରତା ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ। ବିଦେଶୀ ପାଣ୍ଠିକୁ ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଦେଶର ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର (Forex Reserves) ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ, ଯାହା ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ସମୟରେ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସୁରକ୍ଷା କବଚ ସାଜିବ।

ବର୍ତ୍ତମାନର ଅର୍ଥନୀତିରେ ଘର କିଣିବା ଏକପ୍ରକାର ଅସମ୍ଭବ ହୋଇପଡ଼ିଲାଣି। ତେଣୁ ଆଜିକାଲିର ଯୁବପିଢ଼ି ଘର କିଣିବା ପାଇଁ ଅର୍ଥ ସଞ୍ଚୟ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଦାମୀ କଫି ପିଇବା ପରି ଛୋଟ ଛୋଟ ବିଳାସପୂର୍ଣ୍ଣ ଜିନିଷ ଉପରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି। ଲୋକପ୍ରିୟ ପଡକାଷ୍ଟର୍ ତଥା ଉଦ୍ୟୋଗୀ ରାଜ ଶମାନୀ (Raj Shamani) ଙ୍କ ଏଭଳି ଏକ ବୟାନ ଏବେ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ନିକଟରେ ସେ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଜେନ୍ ଜି (Gen Z) ବା ଆଜିର ଯୁବବର୍ଗଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବା ଶୈଳୀକୁ ନେଇ ନିଜର ମତ ରଖିବା ପରେ ଏକ ନୂଆ ବିତର୍କ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।

ମହଙ୍ଗା କଫି ବନାମ ଘର କିଣିବା ସ୍ୱପ୍ନ

ବିଜନେସ୍ ପଡକାଷ୍ଟ 'ଫିଗରିଙ୍ଗ୍ ଆଉଟ୍' (Figuring Out) ର ୨୮ ବର୍ଷୀୟ ହୋଷ୍ଟ ରାଜ ଶମାନୀ ମାଇକ୍ରୋବ୍ଲଗିଂ ସାଇଟ୍ ଏକ୍ସ (X) ରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟ ଶେୟାର କରିଛନ୍ତି। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଜେନ୍ ଜି କାହିଁକି ମହଙ୍ଗା କଫି ପରି ଛୋଟ ବିଳାସପୂର୍ଣ୍ଣ ଜିନିଷ ଉପରେ ଆରାମରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି ତାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି- ଏହି ଅର୍ଥନୀତିରେ ଘର କିଣିବା ଭଳି ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅପହଞ୍ଚ ମନେହେଉଛି। ତେଣୁ ସେମାନେ ଦୂରର କୌଣସି ଆର୍ଥିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ନିଜକୁ କଷ୍ଟ ଦେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ନିଜର ବର୍ତ୍ତମାନର ଜୀବନଶୈଳୀକୁ ଉନ୍ନତ କରିବାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଉଛନ୍ତି।

ଆକାଶଛୁଆଁ ରିଅଲ୍ ଇଷ୍ଟେଟ୍ ଦର ଓ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା

ସାଧାରଣତଃ ପୂର୍ବ ପିଢ଼ିର ଲୋକେ ଯେପରି ଘର କିଣିବା କିମ୍ବା ଜମି କିଣିବା ଭଳି ବଡ଼ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ସଞ୍ଚୟ କରୁଥିଲେ, ଏବେକାର ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାହା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ। ଶମାନୀ ଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଆକାଶଛୁଆଁ ରିଅଲ୍ ଇଷ୍ଟେଟ୍ ଦର ଏବଂ ସେହି ତୁଳନାରେ ଦରମା ନ ବଢ଼ିବା କାରଣରୁ ଯୁବକମାନେ ନିରାଶ ହେଉଛନ୍ତି। ଘର କିଣିବା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅସମ୍ଭବ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭଳି ଲାଗୁଛି। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ସେମାନେ ଦୂରର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଟଙ୍କା ସଞ୍ଚୟ କରିବା ବଦଳରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ମୁହୂର୍ତ୍ତକୁ ଉପଭୋଗ କରିବା ପାଇଁ ସେହି ଅର୍ଥକୁ ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି। ରାଜଙ୍କ ଏହି ପୋଷ୍ଟ ପରେ ବଢ଼ୁଥିବା ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼, ପ୍ରପର୍ଟି ଦର ଓ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନାକୁ ନେଇ ଅନଲାଇନରେ ବ୍ୟାପକ ଆଲୋଚନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।

ଆମେରିକା (US) ଏବଂ ଇରାନ (Iran) ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଫଳରେ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ପୁଣି ଥରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଖୋଲିଯାଇଛି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଲାଗି ରହିଥିବା ତିକ୍ତତାର ଅନ୍ତ ଘଟିବା ସହିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ତେବେ ଏହି ବୁଝାମଣା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମାର୍ଗ ଖୋଲିବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଏହାର ୫ଟି ବଡ଼ ଏବଂ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଛି।

ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଶସ୍ତା

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ମାର୍ଗ ଖୋଲିବା ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (Crude Oil) ଦର ହ୍ରାସ ପାଇବ। ଏହାର ସିଧାସଳଖ ଫାଇଦା ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ମିଳିବ ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଦର ବହୁମାତ୍ରାରେ କମିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ଏଲପିଜି (LPG) ସିଲିଣ୍ଡର ଦରରେ ହ୍ରାସ

ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଉତ୍ପାଦର ଆମଦାନୀ ସହଜ ଏବଂ ଶସ୍ତା ହେବା ଫଳରେ ରୋଷେଇ ଗ୍ୟାସ ବା ଏଲପିଜି ସିଲିଣ୍ଡର (LPG Cylinder) ଦରରେ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ ଘଟିବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ସାଧାରଣ ଖାଉଟି ଏବଂ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରକୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିବ।

ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ବା ଦରଦାମ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ

ଦେଶରେ ଇନ୍ଧନ ଦର କମିଲେ ସାମଗ୍ରୀ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇବ। ଫଳରେ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ତଥା ଖାଦ୍ୟପଦାର୍ଥ ଶସ୍ତା ହେବ। ଏହା ଭାରତ ସରକାର ଏବଂ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) କୁ ଦେଶରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (Inflation) ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ବହୁତ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।

ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି

ଭାରତ ତାର ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୮୫ ପ୍ରତିଶତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ବିଦେଶରୁ ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ। ତୈଳ ଦର କମିଲେ ଭାରତର ଆମଦାନୀ ବିଲ୍ ହ୍ରାସ ପାଇବ ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ମଜବୁତ ହେବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କା (Indian Rupee) ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ।

ବାଣିଜ୍ୟ ନିଅଣ୍ଟ ହ୍ରାସ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି

ଆମଦାନୀ ଖର୍ଚ୍ଚ କମିବା ଦ୍ୱାରା ଦେଶର ବାଣିଜ୍ୟ ନିଅଣ୍ଟ (Trade Deficit) କମିବ। କମ୍ ଇନ୍ଧନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଶିଳ୍ପକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ, ଯାହା ଫଳରେ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଆହୁରି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିକାଶ କରିବ ଏବଂ ନିବେଶକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନୂଆ ଉତ୍ସାହ ସୃଷ୍ଟି ହେବ।

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ବଢୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ରେ ଜାରି ରହିଥିବା ଅଶାନ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ନିଜର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା (Energy Security) ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ସାମୁଦ୍ରିକ ପରିବହନ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବାର ଆଶଙ୍କାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତ ସରକାର ₹୪୦,୦୦୦ କୋଟି ($୪.୭ ରୁ ୪.୮ ବିଲିୟନ) ବ୍ୟୟରେ ନିର୍ମାଣ ହେବାକୁ ଥିବା ଓମାନ-ଇଣ୍ଡିଆ ଡିପ୍-ସି ଗ୍ୟାସ୍ ପାଇପଲାଇନ୍ (Oman-India Deep-Sea Gas Pipeline) ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ମେଗା ପ୍ରକଳ୍ପ ମାଧ୍ୟମରେ ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ଭାରତକୁ ସିଧାସଳଖ ଏବଂ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବରେ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣ କରାଯାଇପାରିବ।

ଏହି ମେଗା ପ୍ରକଳ୍ପର ବିଶେଷତ୍ୱ କ'ଣ?

ମିଡିଲ୍ ଇଷ୍ଟ-ଇଣ୍ଡିଆ ଡିପ୍-ୱାଟର୍ ପାଇପଲାଇନ୍ (MEIDP) ନାମରେ ପରିଚିତ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଓମାନ କୁ ସିଧାସଳଖ ଭାରତର ଗୁଜରାଟ ଉପକୂଳ ସହ ଯୋଡ଼ିବ। ଆରବ ସାଗର ତଳେ ପ୍ରାୟ ୨,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବର ଏହି ଅଣ୍ଡର-ସି (Undersea) ପାଇପଲାଇନ୍ ବିଛାଯିବ। ସମୁଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରୁ ପ୍ରାୟ ୩,୪୫୦ ମିଟର ଗଭୀରରେ ନିର୍ମାଣ ହେବାକୁ ଥିବା ଏହି ପାଇପଲାଇନ୍ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗଭୀରତମ ତଥା ଜଟିଳ ଜଳଭାଗ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। କୌଣସି ଯୁଦ୍ଧ, ବାଧାବିଘ୍ନ କିମ୍ବା ଆର୍ଥିକ କଟକଣା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତକୁ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ (Natural Gas) ଯୋଗାଣ ପ୍ରଭାବିତ ହେବ ନାହିଁ ବୋଲି ଏହି ଡିଜାଇନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ବାଇପାସ୍ କରିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ

ବିଶ୍ୱର ମୋଟ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ କେବଳ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାଇଥାଏ ଏବଂ ଏସୀୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଅଧିକ ରହିଛି। ଭାରତର ଏଲଏନଜି (LNG) ଆମଦାନୀର ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ଏବଂ ଏଲପିଜି (LPG) ଆମଦାନୀର ୮୫ ରୁ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ଏହି ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥ ଦେଇ ଆସିଥାଏ। ତେଣୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଉପୁଜୁଥିବା ଯେକୌଣସି ସାମରିକ ବିବାଦ ଭାରତର ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣକୁ ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ଏହି ସମସ୍ୟାର ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ବିକଳ୍ପ ପାଇପଲାଇନ୍ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରୁଛି।

ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ଆଗାମୀ ପଦକ୍ଷେପ

ଏହି ବହୁମୂଲ୍ୟ ପ୍ରକଳ୍ପର ବାସ୍ତବ ରୂପାୟନ ପାଇଁ ଭାରତର ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ସରକାରୀ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ କମ୍ପାନୀମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛି। ଗେଲ୍ (GAIL), ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଅଏଲ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ (IOCL) ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନିୟର୍ସ ଇଣ୍ଡିଆ ଲିମିଟେଡ୍ (EIL) କୁ ଏହି ମେଗା ପ୍ରକଳ୍ପର ସବିଶେଷ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ଆକଳନ (Detailed Feasibility Assessment) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଛି। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଅଟକି ରହିଥିବା ଏହି ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ଗ୍ୟାସ୍ ଏଣ୍ଟରପ୍ରାଇଜ୍ (SAGE) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲେ ଭାରତର ଶକ୍ତି ନିରାପତ୍ତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ଏକ ଗେମ୍ ଚେଞ୍ଜର ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ମୁଦ୍ରାନୀତି କମିଟି ବୈଠକ ପରେ ନୀତିଗତ ରେପୋ ହାରରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇନାହିଁ। ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ଆର୍ଥିକ ଅନିଶ୍ଚିତତା ମଧ୍ୟରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ରେପୋ ରେଟକୁ ୫.୨୫ ପ୍ରତିଶତରେ ସ୍ଥିର ରଖାଯାଇଛି।

ଆରବିଆଇ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ସଞ୍ଜୟ ମାଲହୋତ୍ରାଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ତିନି ଦିନିଆ ମୁଦ୍ରାନୀତି କମିଟି ବୈଠକ ବୁଧବାର ଦିନ ଶେଷ ହୋଇଛି। ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତତା ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି କମିଟି ସର୍ବସମ୍ମତି କ୍ରମେ ସୁଧ ହାର ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରଖିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଏହାଫଳରେ ଷ୍ଟାଣ୍ଡିଂ ଡିପୋଜିଟ୍ ଫ୍ୟାସିଲିଟି (SDF) ରେଟ୍ ଏବଂ ମାର୍ଜିନାଲ ଷ୍ଟାଣ୍ଡିଂ ଫ୍ୟାସିଲିଟି (MSF) ରେଟ୍ ସମେତ ବ୍ୟାଙ୍କ ହାର ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବଭଳି ସ୍ଥିର ରହିଛି। ଆରବିଆଇ ନିଜର ନିରପେକ୍ଷ ବା 'ନ୍ୟୁଟ୍ରାଲ୍' ଆଭିମୁଖ୍ୟ ବଜାୟ ରଖିଛି।

ଗଭର୍ଣ୍ଣର ସଞ୍ଜୟ ମାଲହୋତ୍ରା ସତର୍କ କରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ବ୍ୟାହତ ହେବା ଏବଂ ମୌସୁମୀର ଅନିଶ୍ଚିତତା କାରଣରୁ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ବଢିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଦେଶରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ମହଜୁଦ୍ ରହିଥିବାରୁ ଏହା ସାମାନ୍ୟ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଆଣିଦେଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆଗାମୀ ଦିନର ତଥ୍ୟ ଉପରେ ନଜର ରଖିବାକୁ ଏବଂ ସ୍ଥିତି ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ କମିଟି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି ବୋଲି ସେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ଦେଶରେ ପଲିମର ବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ମୁଦ୍ରା ପ୍ରଚଳନ କରିବାକୁ ଏକ ଦଶନ୍ଧି ପୁରୁଣା ଯୋଜନାକୁ ପୁଣି ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ନିକଟରେ ପାଟନା ଏବଂ ମୁମ୍ବାଇରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଆରବିଆଇର ବୋର୍ଡ ବୈଠକରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି। ଖୁବଶୀଘ୍ର ଦେଶରେ ପଲିମର ନୋଟର ଏକ ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

କାହିଁକି ଆସିବ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍?

କାଗଜ ନୋଟ୍ ତୁଳନାରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ତିଷ୍ଠି ରହିପାରେ ଏବଂ ଏହାର ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ କମ୍ ଅଟେ। ଆରବିଆଇର ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୪-୨୫ (FY25) ବାର୍ଷିକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ନୋଟ୍ ଛପା ଖର୍ଚ୍ଚ ୫,୧୦୧.୪ କୋଟି ଟଙ୍କା ରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୬,୩୭୨.୮ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ନଷ୍ଟ ବା ଚିରି ଯାଇଥିବା ନୋଟ୍ ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଆରବିଆଇ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ପାଲଟିଛି। ୨୦୨୪-୨୫ ବର୍ଷରେ ପ୍ରାୟ ୨୩.୮ ବିଲିୟନ ଖରାପ ନୋଟକୁ ବଜାରରୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଗତ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ୧୨.୩ ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ। ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇଥିବା ନୋଟ୍ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ୫୦୦ ଟଙ୍କିଆ ଏବଂ ୧୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ରହିଛି।

କ’ଣ ଏହି ପଲିମର ନୋଟ୍?

ପଲିମର ବ୍ୟାଙ୍କ ନୋଟ୍ ଗୁଡ଼ିକ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ସାମଗ୍ରୀ ବା ବାଇ-ଆକ୍ସିଆଲି ଓରିଏଣ୍ଟେଡ୍ ପଲିପ୍ରୋପାଇଲିନ୍ (BOPP) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ। ଏହି ନୋଟ୍ ଗୁଡ଼ିକରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥାଏ, ଯାହା ଫଳରେ ଜାଲ୍ ନୋଟ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଅସମ୍ଭବ ହୋଇପଡ଼େ। ଏହାସହ ଏହି ନୋଟ୍ ଜଳ ଏବଂ ଆର୍ଦ୍ରତା ନିରୋଧୀ ହୋଇଥିବାରୁ ଶୀଘ୍ର ଚିରି ନଥାଏ କିମ୍ବା ଖରାପ ହୋଇନଥାଏ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଏଟିଏମ୍ ମେସିନରେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ।

ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟର ବ୍ୟବହାର

ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୬୦ଟି ଦେଶରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବା ପଲିମର କରେନ୍ସିର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ଦେଶ ଭାବରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲା ଏବଂ ୧୯୯୬ ସୁଦ୍ଧା ସେଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କାଗଜ ନୋଟ୍ ବଦଳରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟର ବ୍ୟବହାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସିଙ୍ଗାପୁର, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ, କାନାଡା ଏବଂ ମାଲେସିଆ ଭଳି ଦେଶ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଆପଣାଇଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟର ବ୍ୟବହାର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ବଜାରରେ ନଗଦ ଟଙ୍କାର ଚାହିଦାକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଆରବିଆଇ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଯାଉଛି।

କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ ସୋମବାର ଦିନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ସରକାର ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି। ବିଶେଷ କରି ଦେଶର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ ରଖିବା ପାଇଁ ସେ '୩ଏଫ୍' (3Fs) ଅର୍ଥାତ୍ ଇନ୍ଧନ (Fuel), ସାର (Fertiliser) ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର (Forex) ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି।

'୩ଏଫ୍' (3Fs) ଏବଂ ବାହ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ

ମୁମ୍ବାଇଠାରେ ଆୟୋଜିତ ସ୍ମଲ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଜ୍ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (SIDBI) ର ୩୭ତମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସ ଅବସରରେ ଉଦବୋଧନ ଦେଇ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବର୍ତ୍ତମାନର ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବାହ୍ୟ ପରିସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ। କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ଏବଂ ସାରର ଆକାଶଛୁଆଁ ମୂଲ୍ୟ ଦେଶ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ଏହା ସହିତ ସୁନାର ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବୈଦେଶିକ ବାଣିଜ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ କିଛି ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ତେଣୁ ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଧନ, ସାର ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ପରିଚାଳନା ଉପରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି।

ଅର୍ଥନୀତିକୁ ନେଇ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଅନୁଚିତ

ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ଥିତି ବିଗିଡ଼ି ଯାଉଛି ବୋଲି ହେଉଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ସମାଲୋଚନା କରି ସୀତାରମଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅର୍ଥନୀତି ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ ସକାରାତ୍ମକ, ସ୍ଥିର ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଜବୁତ ରହିଛି। "କିଛି ଲୋକ ସବୁକିଛି ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡୁଛି ବୋଲି ଦାବି କରି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଖରାପ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ଆଦୌ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ। ଭାରତରେ ଏଭଳି ଭୟର ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଆମେ ବରଦାସ୍ତ କରିପାରିବୁ ନାହିଁ। ଆମକୁ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଜାଗ୍ରତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ," ବୋଲି ସେ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଟିକସ ହ୍ରାସ ଓ ରାଜସ୍ୱ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ଏବଂ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ମୂଲ୍ୟବୃଦ୍ଧିରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ନେଇଥିବା ପଦକ୍ଷେପ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସମ୍ପ୍ରତି ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଉପରୁ ଏକ୍ସାଇଜ୍ ଡ୍ୟୁଟି ବା ଉତ୍ପାଦ ଶୁଳ୍କ ହ୍ରାସ କରାଯିବା ଫଳରେ ସରକାରୀ ରାଜସ୍ୱ ଉପରେ ପ୍ରାୟ ୧ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବୋଝ ପଡ଼ିବ। ତଥାପି, ଦେଶର ବିକାଶକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ସରକାର ଏହି ସବୁ ପଦକ୍ଷେପକୁ ସୁଚିନ୍ତିତ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ଏକ ଦୀର୍ଘ ୪ ଘଣ୍ଟିଆ ବୈଠକ କରିଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ଆମେରିକା-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ଭାରତର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବକୁ ନେଇ ଏହି ବୈଠକରେ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି। ଏହି ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ପରିସ୍ଥିତିର ସଫଳ ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ସେ ନିଜ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ୩ଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଛନ୍ତି।

ଗତି, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ସେବା ପ୍ରଦାନ

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରଥମ ବାର୍ତ୍ତା ଥିଲା ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ତ୍ୱରିତ ବେଗ ବା ଗତି, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଢଙ୍ଗରେ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିବା। ଆହ୍ୱାନପୂର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିରେ ସରକାରୀ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକୁ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛତାର ସହ ପହଞ୍ଚାଇବା ଉପରେ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ତରରେ ଶୀଘ୍ର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇ ଲୋକଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ସେବା ଯୋଗାଇଦେବାକୁ ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା

ଦ୍ୱିତୀୟ ବାର୍ତ୍ତାରେ ଦେଶର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଛି। ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଫଳରେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବରେ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇ ରେକର୍ଡ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ତେଣୁ ବିକଳ୍ପ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହିତ ଦେଶରେ ତୈଳ ଓ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ ଅବ୍ୟାହତ ରଖିବାକୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି।

କେବଳ ସ୍ଲୋଗାନ ନୁହେଁ 'ବିକଶିତ ଭାରତ ୨୦୪୭'

ତୃତୀୟ ବାର୍ତ୍ତାରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ 'ବିକଶିତ ଭାରତ ୨୦୪୭' କେବଳ ଏକ ସ୍ଲୋଗାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ହେଉଛି ସରକାରଙ୍କ ଏକ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା। ଦେଶକୁ ଏକ ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ "ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର ସଂସ୍କାର" ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିବାକୁ ସେ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ଉନ୍ନତି ଆସିବା ସହ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନାର ସର୍ବାଧିକ ଲାଭ ସିଧାସଳଖ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ ବୋଲି ସେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି。

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମୁଦ୍ରା ପାଣ୍ଠି (IMF) ର ପୂର୍ବତନ ଡେପୁଟି ମ୍ୟାନେଜିଂ ଡାଇରେକ୍ଟର ତଥା ହାର୍ଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଫେସର ଗୀତା ଗୋପୀନାଥ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚେତାବନୀ ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଯୋଗାଣ ସଙ୍କଟକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ସେ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏକ 'ଟ୍ରିପଲ୍ ୱାର୍ଣ୍ଣିଂ' ବା ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଦେଶର ସାଧାରଣ ଜନତା ଏବଂ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ବିବାଦ ଏବଂ ବୈଶ୍ୱିକ ତୈଳ ସଙ୍କଟ

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ବିବାଦ ଏବଂ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ବନ୍ଦ ହେବା କାରଣରୁ ବୈଶ୍ୱିକ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣ ବହୁଳ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ଗୀତା ଗୋପୀନାଥଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଏହି ଉତ୍ତେଜନା ଜୁନ୍ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (Crude Oil) ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୪୦ ଡଲାର ଛୁଇଁପାରେ। ଭାରତ ନିଜର ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଦେଶ ପାଇଁ କେବଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ନୁହେଁ, ବରଂ ଇନ୍ଧନ ଅଭାବ ପରି ଗମ୍ଭୀର ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।

ଭାରତ ପାଇଁ ୩ଟି ବଡ଼ ଚେତାବନୀ

ଦେଶର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଥିବା ପ୍ରଭାବକୁ ନେଇ ଗୀତା ଗୋପୀନାଥ ମୁଖ୍ୟତଃ ୩ଟି ଦିଗ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି:

୧. ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ଦରରେ ପ୍ରବଳ ବୃଦ୍ଧି: ନିକଟରେ ଭାରତରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଦରରେ ଦୁଇଥର (ପ୍ରଥମେ ୩ ଟଙ୍କା ଓ ପରେ ୯୦ ପଇସା) ବୃଦ୍ଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ତେବେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁମାନ ଅନୁଯାୟୀ, ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର କ୍ଷତି ଭରଣା କରିବା ପାଇଁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ଦର ଲିଟର ପିଛା ୭ ରୁ ୯ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ।\n\n

୨. ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଏବଂ କମ୍ ଅଭିବୃଦ୍ଧି: ଇନ୍ଧନ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବ। ଫଳସ୍ୱରୂପ ଦେଶରେ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀର ଦରଦାମ ଆକାଶଛୁଆଁ ହେବା ସହ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (Inflation) ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।

୩. ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ: ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ୯୧ ଥିବାବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଖସି ୯୭ ପାଖାପାଖି ପହଞ୍ଚିଲାଣି। ଟଙ୍କାର ଏହି ଐତିହାସିକ ଅବମୂଲ୍ୟାୟନ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏକ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ବୋଲି ସେ ସତର୍କ କରାଇଛନ୍ତି

ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ କମ୍ ବିକଳ୍ପ

ବୈଶ୍ୱିକ ସଙ୍କଟ ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଏହି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଏଡ଼ାଇବା ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜ ନୁହେଁ। ସାଧାରଣ ଜନତା ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ ନିଜର ରାଜକୋଷୀୟ ନିଅଣ୍ଟ ବା ଫିସ୍କାଲ୍ ଡେଫିସିଟ୍ (Fiscal Deficit) ବଢ଼ାଇବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ତେବେ ଆଶ୍ୱାସନାର ବିଷୟ ହେଉଛି ଯେ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଜବୁତ ଥିବାରୁ ଦେଶରେ କୌଣସି ଗମ୍ଭୀର ଆର୍ଥିକ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥାର ଆଶଙ୍କା ନାହିଁ ବୋଲି ଗୀତା ଗୋପୀନାଥ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା ତଥା ଟଙ୍କା ଏହାର ସର୍ବକାଳୀନ ସର୍ବନିମ୍ନ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ଖସିଯାଇ ଡଲାର ପିଛା ୯୬.୧୪ ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର କାରଣରୁ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଏହି ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।

ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ଓ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଭାବ

ବର୍ତ୍ତମାନ ଇରାନରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ (Brent crude) ର ମୂଲ୍ୟ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୦୯ ଡଲାର ପାର୍ କରିଯାଇଛି। ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ତୈଳ ଆମଦାନୀକାରୀ ଦେଶ ହୋଇଥିବାରୁ, ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧିର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଦେଶର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ତଥା ମୁଦ୍ରା ଉପରେ ପଡ଼ୁଛି। ପୂର୍ବରୁ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ୯୫.୯୫ ଥିବା ବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଖସିଯାଇ ୯୬.୧୩୫୦ ରେ କାରବାର କରୁଛି।

ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଓ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଭୟ

ଆମେରିକାରେ ବଣ୍ଡ୍ ୟିଲ୍ଡ (bond yields) ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଡଲାର ସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ବିଦେଶୀ ନିବେଶକମାନେ ଭାରତୀୟ ବଜାରରୁ ନିଜର ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରୁଛନ୍ତି। ବର୍ଷ ଆରମ୍ଭରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୬ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ପାଇଲାଣି। ଆର୍ଥିକ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ଲାଗିରହେ ଏବଂ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୪୦ ରୁ ୧୫୦ ଡଲାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚେ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ୯୭.୫ ରୁ ୯୮.୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖସିଯାଇପାରେ ବୋଲି କୋଟାକ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟିଜ୍ (Kotak Securities) ର ଗବେଷଣା ମୁଖ୍ୟ ଅନିନ୍ଦ୍ୟ ବାନାର୍ଜୀ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଆରବିଆଇ ହସ୍ତକ୍ଷେପର ଆବଶ୍ୟକତା

ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରାର ଏହି କ୍ରମାଗତ ଅବନତିକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତମାନ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ତଥା ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (RBI) ର ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଜରୁରୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି ବୋଲି ଅର୍ଥନୈତିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି। ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ ଚାର୍ଟାର୍ଡ ବ୍ୟାଙ୍କ (Standard Chartered Bank) ର ଇଣ୍ଡିଆ ଇକୋନୋମିକ୍ସ ମୁଖ୍ୟ ଅନୁଭୂତି ସହାୟ ଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ସହ ଟଙ୍କାର ସ୍ଥିତିରେ ସୁଧାର ଆଣିବା ପାଇଁ ଆରବିଆଇ କୁ କଠୋର ଆର୍ଥିକ ନୀତି ଆପଣାଇବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଆସନ୍ତା ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ସୁନା ନକିଣିବାକୁ ଅପିଲ୍ କରିବା ପରେ ଭାରତୀୟ ବଜାରରେ ଏହାର ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । ଗୋଟିଏ ପଟେ ସୁନା ଦର ସାମାନ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟପଟେ ରୁପା ଦର (Silver Prices) ହଠାତ୍ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏଭଳି ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି । ଏହାପରେ ନିବେଶକ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଗ୍ରାହକ ସୁନା ବଦଳରେ ରୁପା କିଣିବାକୁ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି ।

ମୋଦୀ କାହିଁକି କଲେ ଏପରି ଅପିଲ୍?

ସମ୍ପ୍ରତି ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ଆକାଶଛୁଆଁ ହୋଇଛି । ଭାରତ ନିଜ ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୮୦-୮୫% ତୈଳ ବିଦେଶରୁ ଆମଦାନୀ କରୁଥିବାରୁ ଏଥିପାଇଁ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା (ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡୁଛି । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବବୃହତ୍ ସୁନା ଉପଭୋକ୍ତା ଦେଶ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଏହାର ଆମଦାନୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚୁର ଡଲାର ବିନିମୟ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ତେଣୁ ଦେଶର ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଏବଂ ଆମଦାନୀ ଖର୍ଚ୍ଚ କମାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ବିବାହ କିମ୍ବା ପର୍ବପର୍ବାଣୀରେ ଏକ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ସୁନା ନକିଣିବାକୁ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି ।

ବଜାରରେ ରୁପା ଦରର ଲମ୍ଫ

ମୋଦୀଙ୍କ ଏହି ବୟାନ ପରେ ସୋମବାର ଦିନ ମଲ୍ଟି କମୋଡିଟି ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ (MCX) ରେ ସୁନା ଦର ଖସିଥିବା ବେଳେ ରୁପା ଦରରେ ବଡ଼ ଉଚ୍ଛାଳ ଆସିଛି । ଲୋକେ ସୁନା କିଣିବା ବନ୍ଦ କରି ରୁପାକୁ ଏକ ଉତ୍ତମ ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି । ବଜାର ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଯଦି ଭାରତରେ ସୁନା ଚାହିଦା ୫୦% ବି କମିଯାଏ, ତେବେ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲାଭଦାୟକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ ଏବଂ ଅରବ ଅରବ ଡଲାରର ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ସଞ୍ଚୟ କରାଯାଇପାରିବ । ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ସ୍ୱରୂପ ରୁପା କିଣାବିକା ଏବେ ଜୋର୍ ଧରିଛି ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ଆହୁରି ବଢିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ (Donald Trump) ଙ୍କ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ବାଣିଜ୍ୟ ନୀତି ଓ ଟାରିଫ୍ ବୃଦ୍ଧିକୁ ସାମ୍ନା କରିବା ପାଇଁ ଭାରତର ମୋଦୀ ସରକାର (Modi Government) ଏକ ବଡ଼ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି। ଆମେରିକାର ଚାପରେ ନଇଁବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଭାରତ ଗତ ୬ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୯ଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ବା ଏଫ୍‌ଟିଏ (FTA) ସ୍ୱାକ୍ଷର କରି ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିରେ ନିଜର ଦବଦବା ଜାହିର କରିଛି।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନୀତି ଓ ଭାରତର ରଣନୀତି

ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ୫୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାରିଫ୍ ଲଗାଯିବା ପରେ ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଥିଲା। ତେବେ ଏହାକୁ ବିଫଳ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ନିଜର ରପ୍ତାନି ବଜାରକୁ ବିବିଧକରଣ (Diversify) କରିଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇ ଭାରତ ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛି।

୬ ବର୍ଷରେ ୯ଟି ବଡ଼ ଚୁକ୍ତି

ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ତଥା ସଙ୍ଗଠନ ସହିତ ଐତିହାସିକ ଚୁକ୍ତିମାନ କରିଛି। ଏଥିମଧ୍ୟରେ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ (EU), ବ୍ରିଟେନ (UK), ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ, ଓମାନ ଏବଂ ଇଏଫ୍‌ଟିଏ (EFTA) ଭଳି ଦେଶ ଓ ସଙ୍ଗଠନ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଜରିଆରେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କୁ ବିନା କୌଣସି ବଡ଼ ଶୁଳ୍କ (Zero Tariff) ରେ ବିଶ୍ୱର ୭୦% ଜିଡିପି ଅକ୍ତିଆର କରୁଥିବା ବଜାରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ମିଳିଛି।

ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ

ମୋଦୀ ସରକାରଙ୍କ ଏହି ଦୂରଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ଯୋଗୁଁ ଆମେରିକାର ଟାରିଫ୍ ନୀତି ଭାରତର ରପ୍ତାନି ଉପରେ କୌଣସି ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରି ନାହିଁ। ବରଂ ନୂତନ ବଜାର ସନ୍ଧାନ ମିଳିବା ଫଳରେ ଭାରତର ମୋଟ ରପ୍ତାନି ରେକର୍ଡ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ବିଶେଷ କରି ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ, ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ କୃଷିଜାତ ସାମଗ୍ରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଦେଶୀ ବଜାରରେ ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀର ଚାହିଦା ବହୁଗୁଣିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।