ଚୀନ୍ ଏକ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ତଥା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଇକ୍ରୋୱେଭ୍ ଅସ୍ତ୍ର ବିକାଶ କରିଛି, ଯାହାକୁ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ 'ଷ୍ଟାରଲିଙ୍କ କିଲର୍' (Starlink Killer) ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଅସ୍ତ୍ରର ନାମ TPG1000Cs ରଖାଯାଇଛି। ଏହା ମହାକାଶରେ ଥିବା ଉପଗ୍ରହ ଗୁଡ଼ିକୁ କୌଣସି ବିସ୍ଫୋରଣ ବିନା ଅଚଳ କରିଦେବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛି। ବିଶେଷକରି ଏଲନ୍ ମସ୍କଙ୍କ ଷ୍ଟାରଲିଙ୍କ ଭଳି ବୃହତ ସାଟେଲାଇଟ୍ ନେଟୱାର୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।

କିପରି କାମ କରେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର?

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଅସ୍ତ୍ରଟି ଉଚ୍ଚ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ମାଇକ୍ରୋୱେଭ୍ (High-Power Microwave) ତରଙ୍ଗ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଏହା ମାତ୍ର ଏକ ସେକେଣ୍ଡରେ ୨୦ ଗିଗାୱାଟ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି ପ୍ରବାହିତ କରିପାରେ ଏବଂ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ୬୦ ସେକେଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ରହିପାରିବ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତରଙ୍ଗ ଉପଗ୍ରହ କିମ୍ବା ଡ୍ରୋନ୍‌ର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶକୁ ଜାଳି ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ, ଫଳରେ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଠପ୍ ହୋଇଯାଏ।

ଛୋଟ ଆକାର, ବଡ଼ ଧ୍ୱଂସକାରୀ କ୍ଷମତା

ଚୀନ୍‌ର ସିଆନ୍‌ସ୍ଥିତ ନର୍ଥୱେଷ୍ଟ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ଗବେଷକମାନେ ଏହାକୁ ବିକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଟି ଆକାରରେ ବେଶ୍ ଛୋଟ ଏବଂ ଏହାର ଓଜନ ମାତ୍ର ୫ ଟନ୍। ଫଳରେ ଏହାକୁ ସହଜରେ ଟ୍ରକ୍, ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧପୋତରେ ବହନ କରାଯାଇପାରିବ। ଏପରିକି ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହାକୁ ମହାକାଶରେ ମଧ୍ୟ ମୁତୟନ କରାଯିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି।

ଭବିଷ୍ୟତର ମହାକାଶ ଯୁଦ୍ଧ

ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଷ୍ଟାରଲିଙ୍କ ଭଳି ସାଟେଲାଇଟ୍ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍‌ର ଗୁରୁତ୍ୱ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ତେଣୁ ଚୀନ୍ ଏହି 'ସଫ୍ଟ କିଲ୍' (Soft Kill) ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଅନେକ ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ଉପଗ୍ରହକୁ ଅଚଳ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଥିବାରୁ, ଏହା ମହାକାଶ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ନୂତନ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଷ୍ଟାରଲିଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଲଞ୍ଚ ହେବା ନେଇ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଏବେ ବିରାମ ଲାଗିଛି। ଟେସଲା ଏବଂ ସ୍ପେସ୍‌ଏକ୍ସର ମାଲିକ ଏଲନ ମସ୍କ ଏନେଇ ନିଜର ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ରଖିଛନ୍ତି। ସେ ସଫା ସଫା କହିଛନ୍ତି ଯେ କମ୍ପାନୀ ବର୍ତ୍ତମାନ କୌଣସି ଷ୍ଟାରଲିଙ୍କ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ତିଆରି କରୁନାହିଁ ଏବଂ ଏପରି କୌଣସି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଚାଲୁନାହିଁ।

ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଲଞ୍ଚ ନେଇ କ’ଣ କହିଲେ ମସ୍କ?

ଗତ କିଛି ଦିନ ହେବ ବଜାରରେ ଏକ ଗୁଜବ ଥିଲା ଯେ ଷ୍ଟାରଲିଙ୍କ (Starlink) ଏପରି ଏକ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଆଣିପାରେ ଯାହା ସିଧାସଳଖ ସାଟେଲାଇଟ୍ ସହ ସଂଯୋଗ ହେବ। ମସ୍କଙ୍କ ଏକ ପୁରୁଣା ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟରୁ ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ମସ୍କ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ କମ୍ପାନୀ ପାଖରେ ଏଭଳି କୌଣସି ଆକ୍ଟିଭ୍ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ନାହିଁ। ଅର୍ଥାତ୍ ନିକଟ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଷ୍ଟାରଲିଙ୍କ ବ୍ରାଣ୍ଡର କୌଣସି ମୋବାଇଲ୍ ବଜାରକୁ ଆସିବାର ସମ୍ଭାବନା ନାହିଁ।

କମ୍ପାନୀର ଫୋକସ୍ କେଉଁଠି?

ମସ୍କଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଷ୍ଟାରଲିଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଦୁର୍ଗମ ଏବଂ ନେଟୱାର୍କ ବିହୀନ ଅଞ୍ଚଳରେ ହାଇ-ସ୍ପିଡ୍ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସେବା ପହଞ୍ଚାଇବା। କମ୍ପାନୀ ବର୍ତ୍ତମାନ ନିଜର ସାଟେଲାଇଟ୍ ନେଟୱାର୍କ ଏବଂ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚରକୁ ମଜବୁତ କରିବାରେ ବିପୁଳ ନିବେଶ କରୁଛି। ଷ୍ଟାରଲିଙ୍କ ନିଜକୁ ଏକ କନେକ୍ଟିଭିଟି ପ୍ରୋଭାଇଡର ଭାବେ ଗଢି ତୋଳୁଛି, ଫୋନ୍ ନିର୍ମାତା ଭାବେ ନୁହେଁ।

ଟି-ମୋବାଇଲ୍ (T-Mobile) ସହ ପାର୍ଟନରସିପ୍ ଏବଂ ଭାରତ ଯୋଜନା

ଯଦିଓ ଷ୍ଟାରଲିଙ୍କ ନିଜର ଫୋନ୍ ତିଆରି କରୁନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଆମେରିକାରେ T-Mobile ସହ ମିଶି ‘ଡାଇରେକ୍ଟ-ଟୁ-ଡିଭାଇସ୍’ ସାଟେଲାଇଟ୍ କମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ଉପରେ କାମ ଜାରି ରଖିଛି। ଏହି ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ମାଧ୍ୟମରେ ପାରମ୍ପରିକ ମୋବାଇଲ୍ ନେଟୱାର୍କ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ୟୁଜର୍ସ ଜରୁରୀକାଳୀନ ମେସେଜ୍ ପଠାଇ ପାରିବେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, କମ୍ପାନୀ ଭାରତରେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ସାଟେଲାଇଟ୍ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସେବା ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଜୋରସୋରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚଳାଇଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଏଲନ ମସ୍କ (Elon Musk) ସୋମବାର ଏକ ଐତିହାସିକ ବ୍ୟବସାୟିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ମସ୍କ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ କମ୍ପାନୀ, ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା ସ୍ପେସ୍‌ଏକ୍ସ (SpaceX) ଏବଂ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ xAI କୁ ମିଶ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ମିଶ୍ରିତ କମ୍ପାନୀ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଏକ ବିଶାଳ IPO (Initial Public Offering) ଜରିଆରେ ସେୟାର ବଜାରକୁ ଆସିବାକୁ ଯାଉଛି, ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧.୨୫ ଟ୍ରିଲିୟନ ଡଲାର ହେବ ବୋଲି ବ୍ଲୁମବର୍ଗ ରିପୋର୍ଟ କରିଛି।

ମସ୍କ ଏକ ବ୍ଲଗ୍ ପୋଷ୍ଟ ଜରିଆରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ପୃଥିବୀ ତଥା ମହାକାଶରେ ଏକ "ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚାଭିଳାଷୀ ଇନୋଭେସନ୍ ଇଞ୍ଜିନ" ଗଠନ କରୁଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ଏକାଧାରରେ AI, ରକେଟ୍, ସ୍ପେସ୍-ଆଧାରିତ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଏବଂ 'X' ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିବ। ନେଭାଡା ରାଜ୍ୟର ସରକାରୀ ରେକର୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ, ଫେବୃଆରୀ ୨ ତାରିଖରେ ଏହି ଡିଲ୍ ଚୂଡାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସ୍ପେସ୍ ଏକ୍ସପ୍ଲୋରେସନ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି କର୍ପୋରେସନ୍‌କୁ X.AI ହୋଲ୍ଡିଂର "ମ୍ୟାନେଜିଂ ମେମ୍ବର" ଭାବରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି।

ଏହା ମସ୍କଙ୍କ ବ୍ୟବସାୟିକ ପୋର୍ଟଫୋଲିଓର ସବୁଠାରୁ ବଡ ମିଶ୍ରଣ। ଗତ ବର୍ଷ ସ୍ପେସ୍‌ଏକ୍ସର ମୂଲ୍ୟ ୮୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାର ଥିବାବେଳେ, ଚଳିତ ବର୍ଷ ଆରମ୍ଭରେ xAI ର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୨୩୦ ବିଲିୟନ ଡଲାର ଆକଳନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ମିଶ୍ରଣରେ Nvidia, Cisco Investments, Fidelity, Valor Equity Partners ଏବଂ Qatar Investment Authority ଭଳି ବଡ଼ ବଡ଼ ନିବେଶକ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ମସ୍କଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଏକ କମ୍ପାନୀ Tesla ମଧ୍ୟ xAI ରେ ପ୍ରାୟ ୨ ବିଲିୟନ ଡଲାର ନିବେଶ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଛି।

ଏହି ମିଶ୍ରଣ ପଛରେ ମସ୍କଙ୍କର ଏକ ରଣନୀତିଗତ ଭବିଷ୍ୟତ ଯୋଜନା ରହିଛି। ସେ ମହାକାଶରେ "ଅର୍ବିଟାଲ୍ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର" ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ମସ୍କ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆଗାମୀ ୨ ରୁ ୩ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ମହାକାଶରେ AI କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ ସବୁଠାରୁ ଶସ୍ତା ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେବ। ଏଥିପାଇଁ ସ୍ପେସ୍‌ଏକ୍ସ ୧ ନିୟୁତ ଉପଗ୍ରହ ଲଞ୍ଚ କରିବାକୁ ଫେଡେରାଲ୍ କମ୍ୟୁନିକେସନ୍ କମିଶନ (FCC) ନିକଟରେ ଆବେଦନ କରିଛି।

ତେବେ ଏହି ବିଶାଳ ଯୋଜନା ସତ୍ତ୍ୱେ କମ୍ପାନୀକୁ କିଛି ଆହ୍ୱାନର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡୁଛି। ଆମେରିକାର ମେମ୍ଫିସ୍ (Memphis) ରେ xAIର ସୁପରକମ୍ପ୍ୟୁଟର ସୁବିଧା ପାଇଁ ଗ୍ୟାସ ଟର୍ବାଇନ ବ୍ୟବହାରକୁ ନେଇ ପରିବେଶବିତ୍‌ମାନେ ବିରୋଧ କରୁଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, xAIର 'Grok' ଟୁଲ୍‌କୁ ନେଇ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ରେଗୁଲେଟୋରୀ ତଦନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଜାରି ରହିଛି। ତଥାପି, ସ୍ପେସ୍‌ଏକ୍ସ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ଲାଭଜନକ ସ୍ଥିତିରେ ଅଛି, ଯାହା ୨୦୨୫ ରେ ଆନୁମାନିକ ୮ ବିଲିୟନ ଡଲାର ଲାଭ କରିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦେଶରେ ଭଏସ୍‌ ଏବଂ ଡାଟା ଯୋଗାଯୋଗ ସେବା ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ଏଲନ୍ ମସ୍କଙ୍କ କମ୍ପାନୀ ଷ୍ଟାରଲିଙ୍କକୁ ଖୁବ୍‌ ଶୀଘ୍ର ଲାଇସେନ୍ସ ମିଳିପାରେ। ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ଡାଟା ଷ୍ଟୋରେଜ୍ ଏବଂ ଟ୍ରାନ୍ସଫର ନିୟମ ଉପରେ ଷ୍ଟାରଲିଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଭାରତ ସରକାର ବେଶ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ଏଠାରେ ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଷ୍ଟାରଲିଙ୍କ୍ହେଉଛି ସ୍ପେସ୍ଏକ୍ସର ଏକ ସହାୟକ କମ୍ପାନୀ। ଲାଇସେନ୍ସ ପାଇବା ପରେ ଏହା ଭାରତର ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ତଥା ସଂଗଠନକୁ ଉପଗ୍ରହ ବ୍ରଡବ୍ୟାଣ୍ଡ, ଭଏସ୍ ଏବଂ ମେସେଜିଂ ସେବା ଯୋଗାଇବାରେ ସକ୍ଷମ ହେବ। ଯଦି ଅନୁମୋଦିତ ହୁଏ, ଜିଏ୍‌ପିସିଏସ୍ ଲାଇସେନ୍ସ ପାଇବା ପାଇଁ ଷ୍ଟାରଲିଙ୍କ ତୃତୀୟ କମ୍ପାନୀ ହେବ। ଏହାପୂର୍ବରୁ ଭାରତ ଏୟାରଟେଲ୍‌ ସମର୍ଥିତ କମ୍ପାନୀ ୱାନୱେବ୍‌ ଏବଂ ରିଲାଏନ୍ସ ଜିଓ ସାଟେଲାଇଟ୍‌ ସେବା ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ଲାଇସେନ୍ସ ପାଇଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଜେଫ ବେଜୋସଙ୍କ କମ୍ପାନୀ ଆମାଜନ ମଧ୍ୟ ଟେଲିକମ୍ୟୁନିକେସନ ବିଭାଗରୁ ଲାଇସେନ୍ସ ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିଛି, କିନ୍ତୁ ସରକାର ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଉପରେ କୌଣସି ବିଚାର ବିମର୍ଶ କରିନାହାଁନ୍ତି। ଦେଶରେ ଉପଗ୍ରହ ସେବା ପାଇଁ ସ୍ପେକ୍ଟ୍ରମ୍ କିମ୍ବା ରେଡିଓ ଫ୍ରିକ୍ୱେନ୍ସି କିପରି ଆବଣ୍ଟନ କରାଯିବ ସେ ନେଇ ସରକାର ଭାରତୀୟ ଟେଲିକମ୍ ନିୟାମକ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ(ଟ୍ରାଇ) ର ସୁପାରିଶକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ତଥାପି, ଟ୍ରାଇକୁ ଜଣେ ନୂତନ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ନ ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାହା ଉପରେ କୌଣସି ସୁପାରିଶ ଆସିବାର ସମ୍ଭାବନା ନାହିଁ। ଉପଗ୍ରହ ମାଧ୍ୟମରେ ଦ୍ରୁତ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସହିତ ଦୂର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସଂଯୋଗ କରିବା ଷ୍ଟାରଲିଙ୍କ୍‌ର କାର୍ଯ୍ୟ।