ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଦେବାସ (Dewas) ଜିଲ୍ଲାରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ସିମ୍ କାର୍ଡ ଜାଲିଆତିର ପର୍ଦ୍ଦାଫାଶ ହୋଇଛି। ଗୋଟିଏ ଫଟୋକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମରେ ୮୪ଟି ସିମ୍ କାର୍ଡ (84 SIM cards) ଜାରି କରିବା ଅଭିଯୋଗରେ ପୋଲିସ ଜଣେ ଟେଲିକମ୍ ଏଜେଣ୍ଟଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିଛି। ଏହି ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଓ ଟେଲିକମ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିଚୟ ଚୋରିର ବିପଦକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି।

ଅଭିଯୁକ୍ତର ପରିଚୟ

କୋତୱାଲୀ ଥାନା ପ୍ରଭାରୀ ଶ୍ୟାମଚନ୍ଦ୍ର ଶର୍ମାଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଗିରଫ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୁକ୍ତର ନାମ ଅବରାର ଓରଫ ଅରବାଜ ଓରଫ ଅବ୍ଦୁଲ। ସେ ଦେବାସ ଜିଲ୍ଲାର ସୋନକଚ୍ଛ ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗନ୍ଧର୍ବପୁରୀ ଅଞ୍ଚଳର ବାସିନ୍ଦା। ସେ ଟେଲିକମ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଜଣେ ଏଜେଣ୍ଟ ଭାବରେ କାମ କରୁଥିଲା ଏବଂ ନିଜ ପଦବୀର ଦୁରୁପଯୋଗ କରି ଏହି ଜାଲିଆତି ରଚିଥିଲା।

'ଅପରେସନ୍ ଫେସ୍' (Operation F.A.C.E) ଜରିଆରେ ଖୁଲାସା

ଭୋପାଳ ପୋଲିସ ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ 'ଅପରେସନ୍ ଫେସ୍' (Operation F.A.C.E.) ଅଧୀନରେ ଦେବାସ ପୋଲିସ ଏହି ଠକେଇର ଖୁଲାସା କରିଛି। ପୋଲିସର ତଦନ୍ତରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ଅଭିଯୁକ୍ତ ଗୋଟିଏ ଫଟୋ ବ୍ୟବହାର କରି ବହୁ ଲୋକଙ୍କ ନାମରେ ସିମ୍ କାର୍ଡ ଜାରି କରିଥିଲା ଏବଂ ଏଥିରୁ ଅବୈଧ ଲାଭ କମାଉଥିଲା। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେଉଛି, ଏହି ୮୪ଟି ସିମ୍ କାର୍ଡ ମଧ୍ୟରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା କେବଳ ୧୬ଟି ଗ୍ରାହକ ଆବେଦନ ଫର୍ମ ପୋଲିସ ହାତରେ ଲାଗିଛି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଅବରାର ନିଜେ ୮ଟି ସିମ୍ ଯାଞ୍ଚ କରିଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟ ୮ଟି ସିମ୍ ତା'ର ଫଟୋ ବ୍ୟବହାର କରି ଅନ୍ୟ ଏଜେଣ୍ଟମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା।

ଆଗାମୀ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ସତର୍କତା

ଏହି ଘଟଣାରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅନ୍ୟ କିଛି ପଏଣ୍ଟ ଅଫ୍ ସେଲ୍ (PoS) ଏଜେଣ୍ଟମାନଙ୍କର ସମ୍ପୃକ୍ତି ଥିବା ପୋଲିସ ସନ୍ଦେହ କରୁଛି। ଅଭିଯୁକ୍ତ ବିରୋଧରେ ଠକେଇ, ପରିଚୟ ଚୋରି (Identity Theft) ଏବଂ ଟେଲିକମ୍ ଆଇନ ଅଧୀନରେ ମାମଲା ରୁଜୁ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଜାଲ୍ ସିମ୍ କାର୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ କେଉଁ ଅପରାଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା, ସେ ନେଇ ପୋଲିସ ଅଧିକ ଖୋଳତାଡ଼ କରୁଛି। ଏଥିସହ, ଏଭଳି ବେଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ ଦେବାସ ପୋଲିସ ସମସ୍ତ ସିମ୍ ବିକ୍ରେତାମାନଙ୍କୁ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି ଏବଂ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିଲେ ଦୃଢ଼ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସିମ୍ କାର୍ଡ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର କେତେକ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ଅନୁଯାୟୀ, ସିମ୍ କାର୍ଡ ବିକ୍ରୟ ପାଇଁ ସିମ୍ ଡିଲରଙ୍କ ପୋଲିସ୍ ଯାଞ୍ଚ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି। ସରକାରଙ୍କ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନକଲି ସିମ୍ କାର୍ଡ ବିକ୍ରି ଏବଂ ସମାନ ନାମ କିମ୍ବା ଆଇଡିରେ ଏକାଧିକ ସିମ୍ କାର୍ଡ ବିକ୍ରୟ ବନ୍ଦ କରିବ। ଏହା ସ୍ପାମ୍ ଘଟଣାକୁ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ କରିପାରିବ। ଗୋଟିଏ ଆଇଡିରେ ସିମ୍ କାର୍ଡ ସୀମାକୁ ସରକାର କମ୍ କରିପାରନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ଆଇଡିରେ ୯ ବଦଳରେ ଜଣକୁ ୪ ସିମ୍ ଅନୁମତି ମିଳିପାରେ। ଅର୍ଥାତ୍ ଗୋଟିଏ ଆଇଡିରେ ୪ଟି ସିମ୍ ଇସ୍ୟୁ ହୋଇପାରେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଟିଏ ଆଇଡିରେ ୯ଟି ସିମ୍ ମିଳୁଥିଲା।

କେନ୍ଦ୍ର ଟେଲିକମ୍ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ ଏକ ବିବୃତ୍ତିରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଦେଶରେ ୫୨ ଲକ୍ଷ ମୋବାଇଲ୍ ସଂଯୋଗ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିବାବେଳେ ୬୭,୦୦୦ ଡିଲରଙ୍କୁ କଳା ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ମେ ୨୦୨୩ଠାରୁ ସିମ୍ କାର୍ଡ ଡିଲରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ୩୦୦ ଏଫ୍ଆଇଆର୍ ପଞ୍ଜିକୃତ ହୋଇଛି। ନକଲି ସିମ୍ କାର୍ଡ Ñକେଟ୍ ସହିତ ଜଡିତ ପ୍ରାୟ ୬୬,୦୦୦ ହ୍ବାଟ୍ସଆପ୍ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ମଧ୍ୟ ଅବରୋଧ କରାଯାଇଛି। ନୂତନ ଗାଇଡଲାଇନ ଅନୁଯାୟୀ ପୋଲିସ ଯାଞ୍ଚ ବିନା ସିମ୍ କାର୍ଡ ବିକ୍ରି କରୁଥିବା ଡିଲରଙ୍କୁ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୋରିମାନା ଦେବାକୁ ହେବ। ଏହାହେଲେ ଦେଶର ପ୍ରାୟ ୧୦ଲକ୍ଷ ସିମ୍ କାର୍ଡ ଡିଲରଙ୍କୁ ପୋଲିସ ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ବ୍ୟବସାୟ (ଦୋକାନ) ର କେୱାଇସି ମଧ୍ୟ କରିବାକୁ ହେବ।

ଦେଶରେ ପ୍ରତିଦିନ ସିମ୍ କାର୍ଡ ଜାଲିଆତି ହେଉଛି। ନିକଟରେ ଗୋଟିଏ ଆଧାର କାର୍ଡରେ ୬୫୮ ଟି ସିମ୍ କାର୍ଡ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ ସିମ୍ କାର୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା। ତାମିଲନାଡୁର ସାଇବର ଅପରାଧ ବିଭାଗ ଚଳିତ ସପ୍ତାହରେ ଏହି ଘଟଣାରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ୧୦୦-୧୫୦ ସିମ୍ କାର୍ଡ ଜବତ କରିଛି। ଗତ ଚାରିମାସ ମଧ୍ୟରେ, ତାମିଲନାଡୁରେ ୨୫,୧୩୫ ସିମ୍ କାର୍ଡକୁ ଅବରୋଧ କରାଯାଇଛି। ବିଜୟୱାଡାର ଅନ୍ୟ ଏକ ମାମଲାରେ ସମାନ ଫଟୋ ପରିଚୟ ସହିତ ୬୫୮ ସିମ୍ କାର୍ଡ ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଭାରତରେ ସାଇବର ଠକେଇ ମାମଲା କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବଢୁଛି। କଲ୍ ଡ୍ରପ୍, ଟେଲିକମ୍ ନେଟୱର୍କରେ ଠକେଇକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଉଠାଇପାରନ୍ତି। ଠକେଇ ରୋକିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ସଞ୍ଚାର ସାଥୀ ପୋର୍ଟାଲ ଲଞ୍ଚ୍ କରିସାରିଛନ୍ତି। ଏହି ପୋର୍ଟାଲରେ ଚୋରି ହୋଇଥିବା ବା ହଜିଯାଇଥିବା ଫୋନର ଅଭିଯୋଗ କରିପାରିବେ।