ଦୀର୍ଘ ଅର୍ଦ୍ଧ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପରେ ମଣିଷକୁ ନେଇ ଚନ୍ଦ୍ର ଅଭିମୁଖେ ଯାଇଥିବା ନାସା (NASA) ର ଐତିହାସିକ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ମିଶନ ଆର୍ଟେମିସ୍-୨ (Artemis II) ସଫଳତାର ସହ ପୃଥିବୀକୁ ଫେରିଛି। ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ (୧୦ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୬) ଆମେରିକାର ସାନ ଡିଏଗୋ ଉପକୂଳ ନିକଟସ୍ଥ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ଓରିଅନ୍ କ୍ୟାପସୁଲ୍ ବା 'ଇଣ୍ଟିଗ୍ରିଟି' ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ସ୍ପ୍ଲାସ୍‌ଡାଉନ୍ (Splashdown) କରିଛି। ଏହା ସହିତ ଏହି ମିଶନରେ ଯାଇଥିବା ଚାରି ଜଣ ମହାକାଶଚାରୀ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।

ଐତିହାସିକ ରେକର୍ଡ ଓ ମହାକାଶଚାରୀ

ଏହି ୧୦ ଦିନିଆ ଚନ୍ଦ୍ର ଯାତ୍ରାରେ ମୋଟ ୪ ଜଣ ମହାକାଶଚାରୀ ସାମିଲ ଥିଲେ। ସେମାନେ ହେଲେ ନାସାର କମାଣ୍ଡର ରିଡ୍ ୱାଇଜମ୍ୟାନ୍ (Reid Wiseman), ପାଇଲଟ୍ ଭିକ୍ଟର ଗ୍ଲୋଭର (Victor Glover), ମିଶନ୍ ସ୍ପେଶାଲିଷ୍ଟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିନା କୋଚ୍ (Christina Koch) ଏବଂ କାନାଡା ସ୍ପେସ୍ ଏଜେନ୍ସିର ମହାକାଶଚାରୀ ଜେରେମି ହାନ୍‌ସେନ୍ (Jeremy Hansen)। ଏହି ମିଶନ ଆପୋଲୋ-୧୭ (୧୯୭୨) ପରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ମଣିଷକୁ ନେଇ ଚନ୍ଦ୍ର ନିକଟତର ହୋଇଥିଲା। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ଏହି ମହାକାଶଯାନ ପୃଥିବୀଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୨,୫୨,୭୫୬ ମାଇଲ୍ ଦୂରକୁ ଯାଇ ମାନବ ମହାକାଶ ଉଡ଼ାଣ ଇତିହାସରେ ଏକ ନୂଆ ରେକର୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ସଫଳ ଅବତରଣର ରୋମାଞ୍ଚକର ମୁହୂର୍ତ୍ତ

ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ ଓରିଅନ୍ କ୍ୟାପସୁଲ୍‌ର ବେଗ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ପ୍ରାୟ ୨୫,୦୦୦ ମାଇଲ୍ ଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରାୟ ୫,୦୦୦ ଡିଗ୍ରୀ ଫାରେନ୍‌ହାଇଟ୍ ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରାୟ ୬ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ତେବେ ତିନୋଟି ବୃହତ୍ ଲାଲ୍ ଏବଂ ଧଳା ପାରାସୁଟ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ଟାଇମ୍ ରାତି ୮:୦୭ ରେ ଏହା ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ସମୁଦ୍ରରେ ଅବତରଣ କରିଥିଲା।

ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ନୂଆ ରାସ୍ତା ଉନ୍ମୁକ୍ତ

ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନା ଏବଂ ନାସାର ମିଳିତ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳ ହେଲିକପ୍ଟର ଯୋଗେ ମହାକାଶଚାରୀମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ୟୁଏସ୍ଏସ୍ ଜନ୍ ପି. ମୁର୍ଥା (USS John P. Murtha) ନାମକ ଜାହାଜକୁ ଆଣିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା। ଆର୍ଟେମିସ୍-୨ ର ଏହି ଅଦ୍ଭୁତପୂର୍ବ ସଫଳତା ନାସାର ଆଗାମୀ ମିଶନ ଆର୍ଟେମିସ୍-୩ (Artemis III) ଏବଂ ଆର୍ଟେମିସ୍-୪ (Artemis IV) ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ମୂଳଦୁଆ ପକାଇଛି, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ମଣିଷ ପୁଣି ଥରେ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ପାଦ ଥାପିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇତିହାସ ରଚିଲା ନାସାର ବହୁ ପ୍ରତୀକ୍ଷିତ ଆର୍ଟେମିସ୍-୨ (Artemis II) ମିଶନ । ଚନ୍ଦ୍ର ଅଭିମୁଖେ ୪ ଜଣିଆ ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କ ୧୦ ଦିନିଆ ଐତିହାସିକ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି।  ଏହି ଯାତ୍ରା ମାନବ ଇତିହାସରେ ପୃଥିବୀ ଠାରୁ ସବୁଠାରୁ ଦୂରକୁ ଯିବାର ଏକ ନୂତନ ରେକର୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଆମେରିକାର ଫ୍ଲୋରିଡାସ୍ଥିତ କେନେଡି ସ୍ପେଶ୍‌ ସେଣ୍ଟରରୁ ଭାରତୀୟ ସମୟ ଅନୁସାରେ ଗୁରୁବାର ପ୍ରତ୍ୟୁଷ ୩ ଟା ୫୪ ମିନିଟରେ ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକେଟ ସ୍ପେଶ ଲଞ୍ଚ ସିଷ୍ଟମ୍‌ (ଏସ୍‌ଏଲ୍‌ଏସ୍‌) ମାଧ୍ୟମରେ ଓରିଅନ କ୍ୟାପସୁଲ୍‌ରେ ବସି ଏହି ୪ ଜଣ ମହାକାଶଚାରୀ ଚନ୍ଦ୍ର ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ । ୫୪ ବର୍ଷ ପରେ ନାସାର ଏହା ପ୍ରଥମ କ୍ରୁ ମିଶନ ।

ଏହି ମିଶନରେ ମହାକାଶଚାରୀମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ଓହ୍ଲାଇବେ ନାହିଁ, ବରଂ କେବଳ ଚନ୍ଦ୍ରର ଚାରିପଟେ ବୁଲି ପୃଥିବୀକୁ ଫେରିବେ । ପ୍ରାୟ ୧୦ ଦିନର ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ସେମାନେ ମହାକାଶ ଯାନର ଅମ୍ଳଜାନ, ଯୋଗାଯୋଗ ଏବଂ ନିରାପତ୍ତା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବେ । ଆସନ୍ତା ଏପ୍ରିଲ ୧୦ ତାରିଖ ବେଳକୁ ଏହି ମହାକାଶ ଯାନ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ଅବତରଣ କରିବାର ସୂଚନା ରହିଛି । ଏହି ସଫଳତା ପରେ ନାସା ‘ଆର୍ଟମସ୍-୩’ ମିଶନରେ ମଣିଷକୁ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ଓହ୍ଲାଇବା ପାଇଁ ଯୋଜନା ରଖିଛି । ​

ଏହି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦଳରେ ନାସାର ମହାକାଶଚାରୀ ରିଡ୍ ୱାଇଜମ୍ୟାନ୍ (Reid Wiseman), ଭିକ୍ଟର ଗ୍ଲୋଭର୍ (Victor Glover), ଖ୍ରୀଷ୍ଟିନା କୋଚ୍ (Christina Koch) ଏବଂ କାନାଡିୟାନ ସ୍ପେସ୍ ଏଜେନ୍ସି (CSA) ର ଜେରେମି ହାନସେନ୍ (Jeremy Hansen) ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ଅର୍ଦ୍ଧ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପରେ ମଣିଷ ପୁଣିଥରେ ଚନ୍ଦ୍ରର ନିକଟତର ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ମିଶନ ଆପୋଲୋ (Apollo) ଯୁଗର ଦୂରତା ରେକର୍ଡକୁ ଭାଙ୍ଗି ମହାକାଶ ଗବେଷଣାରେ ଏକ ନୂଆ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ସ୍ଥାପନ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ଏହି ମିଶନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଛନ୍ତି ୫୦ ବର୍ଷୀୟ ମିଶନ୍ କମାଣ୍ଡର ରିଡ୍ ୱାଇଜମ୍ୟାନ୍, ଯିଏକି ପୂର୍ବରୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ର (ISS) ରେ ୧୬୫ ଦିନ ବିତାଇଥିଲେ। ସେହିପରି ଓରିଅନ୍ (Orion) ମହାକାଶଯାନର ପାଇଲଟ୍ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି ୪୯ ବର୍ଷୀୟ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନାର ପୂର୍ବତନ ଅଧିକାରୀ ଭିକ୍ଟର ଗ୍ଲୋଭର୍ ଅଛନ୍ତି । ସେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଯାତ୍ରା କରିବାରେ ପ୍ରଥମ କୃଷ୍ଣକାୟ ବ୍ୟକ୍ତି ହେବାର ଗୌରବ ଅର୍ଜନ କରିବେ।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ୪୭ ବର୍ଷୀୟା ମିଶନ୍ ସ୍ପେଶାଲିଷ୍ଟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିନା କୋଚ୍ ଚନ୍ଦ୍ର କକ୍ଷପଥରେ ପହଞ୍ଚିବାରେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ହେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ତିନି ଆମେରିକୀୟଙ୍କ ସହ କାନାଡାର ୫୦ ବର୍ଷୀୟ ଜେରେମି ହାନସେନ୍ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି, ଯିଏକି ଚନ୍ଦ୍ରର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାତ୍ରା କରିବାରେ ପ୍ରଥମ ଅଣ-ଆମେରିକୀୟ ହେବେ।

ୱାଶିଂଟନ୍‌ : ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଅଭିଯାନ ଚଳାଇଥିବା ବେଳେ ଆମେରିକାର ଏକ ଘରୋଇ ସଂସ୍ଥାର ଫାୟାରଫ୍ଲାଏର ମହାକାଶ ଯାନ ‘ବ୍ଲୁ ଘୋଷ୍ଟ’ ରବିବାର ପ୍ରତ୍ୟୁଷ ୩.୩୪ରେ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଅବତରଣ କରିଛି। ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ଘରୋଇ ସଂସ୍ଥା ଭାବରେ ଫାୟାରଫ୍ଲାୟ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ମହାକାଶଯାନ ଅବତରଣ କରିବାରେ ସମର୍ଥ ହୋଇଛି। ‘ଘୋଷ୍ଟ ରାଇଡ଼ର୍ସ ଇନ୍‌ ଦ ସ୍କାଏ’ ନାମରେ ପରିଚିତ ଏହି ମିଶନକୁ ଆମେରିକୀୟ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା ନାସା ସହଯୋଗ ଦେଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି।

୧୫ ଜାନୁଆରୀରେ ସ୍ପେସ-ଏକ୍ସ ଫାଲକନ୍‌-୯ ରକେଟରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଘୋଡ଼ା ଆକାରର ଏହି ମହାକାଶଯାନକୁ ଉତ୍‌କ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା। ‘ବ୍ଲୁ-ଘୋଷ୍ଟ’ରେ ବିକୀରଣ ସହିଷ୍ଣୁ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଲଗାଯାଇଛି ଏବଂ ଏଥିରେ ବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ପରୀକ୍ଷଣ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖାଯାଇଥିବା ସାମଗ୍ରୀ ରଖାଯାଇଛି। ୧୪ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ହେବାକୁ ଥିବା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରହଣ ଓ ୧୬ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତକୁ ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ ରେକର୍ଡ କରିବ। ଯେଉଁଥିରୁ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ସୌର ପ୍ରଭାବର ଆକଳନ କରାଯାଇ ପାରିବ। ‘ବ୍ଲୁ ଘୋଷ୍ଟ’ର ଚନ୍ଦ୍ର ଅଭିଯାନ ସଫଳତାକୁ କମ୍ପାନୀର ସିଇଓ ଜେସନ୍‌ କିମ୍‌ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି। ସ୍ଥିର ଓ ସିଧା ଭାବରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଯାନର ଅବତରଣ ପରେ କମ୍ପାନୀ ର ସହଯୋଗୀ ପ୍ରଶାସକ ନିକି ଫକ୍ସ ‘ଆମେ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ପହଞ୍ଚିଛୁ’ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଖୁସି ପ୍ରକଟ କରିଛନ୍ତି ।

ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ: ଦୀର୍ଘ ୧୪ ଦିନର ରାତି ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହୋଇଛି। ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ର ଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଏବଂ ରୋଭର ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ପଡ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ନୂଆ କିରଣ ସହିତ ନିଦରୁ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (ଇସ୍ରୋ) ପକ୍ଷରୁ ଶୁକ୍ରବାର ବିକ୍ରମ ଏବଂ ପ୍ରଜ୍ଞାନ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଇଛି। ଉଭୟଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଜାଣିବାକୁ ସିଗ୍‌ନାଲ ପଠା ଯାଇଥିଲା। ମାତ୍ର ରାତି ସୁଦ୍ଧା ବିକ୍ରମ ଏବଂ ପ୍ରଜ୍ଞାନଠାରୁ କୌଣସି ସିଗ୍‌ନାଲ ମିଳିନାହିଁ। ଦୁହିଁଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରହିଛି ବୋଲି ଇସ୍ରୋ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି।

ଅଗଷ୍ଟ ୨୩ରେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ଅବତରଣ ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପରୀକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ କରି ଦେଇଥିଲା। ଏହାର ୧୦ ଦିନ ପରେ ରାତି ହେବାରୁ ଇସ୍ରୋ ଗତ ୨ ତାରିଖରେ ରୋଭର ଏବଂ ୪ ତାରିଖରେ ଲ୍ୟାଣ୍ଡରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନରେ ରଖି ‘ସ୍ଲିପ୍ ମୋଡ’କୁ ନେଇ ଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଏବଂ ରୋଭରର ରିସିଭରକୁ ଚାଲୁ ରଖାଯାଇଥିଲା। ସ୍ଲିପ୍ ମୋଡ୍ରେ ରଖିବା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାଟେରୀକୁ ଚାର୍ଜ କରାଯାଇଥିଲା। ସୌର ରଶ୍ମି ସିଧାସଳଖ ସୌର ପ୍ୟାନେଲ ଉପରେ ପଡ଼ିବ ଭଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ରୋଭରକୁ ରଖା ଯାଇଥିଲା।

ୱାଶିଂଟନ: ପୃଥିବୀର ଉଚ୍ଚ କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରୋନ୍ ଯୋଗୁଁ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ପାଣି ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି। ଏହି ଇଲେକଟ୍ରୋନ୍ ପୃଥିବୀର ପ୍ଲାଜମା ସିଟ୍‌ରେ ରହିଛି। ଏହା ପାଣିପାଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଉଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଏଥିଯୋଗୁଁ ପୃଥିବୀରେ ଋତୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି। ଏହି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରୋନ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଥିବା ପଥର ଏବଂ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଉଛି। ଏଥିପାଇଁ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ପାଣିପାଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି। ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୧ ତଥ୍ୟର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ଆମେରିକା ହାୱାଇ ୟୁନିଭର୍ସିଟିର ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହି ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ‘ନେଚର ଆଷ୍ଟ୍ରନମି’ ପତ୍ରିକାରେ ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।

୨୦୦୮ରେ ଭାରତ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୧ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ଏହା ଚନ୍ଦ୍ରରେ ପାଣିଥିବାର ସଙ୍କେତ ଦେଇଥିଲା। ସେହି ଅଭିଯାନର ଏକ ଅଧ୍ୟୟନ ଆଧାରରେ ଚନ୍ଦ୍ରର ମେରୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରଶ୍ମି ପଡୁ ନ ଥିବାରୁ ତାପମାତ୍ରା ବିଯୁକ୍ତ ୨୦୦ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲ୍‌ସିୟସ ତଳକୁ ଖସି ଯାଉଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏଠାରେ ପାଣି ବରଫ ଆକାରରେ ଥିବା ସଙ୍କେତ ଦେଇଥିଲା। ତେଣୁ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ପାଣିର ସନ୍ଧାନ ଲାଗି ଚଳିତ ବର୍ଷ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ ପଠା ଯାଇଥିଲା। ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରୋଟନ୍ ଭଳି ଉଚ୍ଚ କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ ଅଣୁରୁ ସୃଷ୍ଟି ସୌରଝଡ଼ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ଖେଳେଇ ହୋଇ ପଡ଼ିଥାଏ। ଏଥିଯୋଗୁଁ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ପାଣି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ। ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଦେଇ ଗତି କରିବା ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ହେଉଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ। ବୈଜ୍ଞାନିକ ସୁଆଇ ଲି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଚନ୍ଦ୍ର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ବାହାରିବା ପରେ ଏହାର ପୃଷ୍ଠରେ ସୌରଝଡ଼ ଖେଳି ଯାଇଥାଏ। ସେହିପରି ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଥିବା ସମୟରେ ସୌରଝଡ଼ ପଡ଼ି ନ ଥାଏ। ଏଥିପାଇଁ ପାଣି ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଥାଏ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ଇତିହାସ ରଚିଛି ଭାରତ। ମହାକାଶ ଜଗତ ଇତିହାସରେ ଏକ ବଡ଼ ରେକର୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଭାରତର ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ସଫ୍ଟ ଲ୍ୟାଣ୍ଡିଂ କରିଛି। ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (ISRO) ପକ୍ଷରୁ ଏନେଇ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି।ସନ୍ଧ୍ୟା ୬ଟା ୪ ମିନିଟ୍ ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ର ବିକ୍ରମ ଲାଣ୍ଡର୍ ଚନ୍ଦ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ମେରୁରେ ନିରାପଦ ଅବତରଣ ବା ସଫ୍ଟ ଲ୍ୟାଣ୍ଡିଂ କରିଛି। ଇସ୍ରୋର ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩  ଲ୍ୟାଣ୍ଡିଂକୁ ଏହାକୁ ୧୪୦ କୋଟି ଭାରତୀୟଙ୍କ ସମେତ ସାରା ବିଶ୍ବର ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଚାହିଁ ବସିଥିଲେ।

ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ର ସଫ୍ଟଲ୍ୟାଣ୍ଡିଂକୁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱବାସୀ ଉତ୍କଣ୍ଠାର ସହ ଚାହିଁ ରହିଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅତି ଜଟିଳ ଓ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ବେଳେ ସଫଳତାର ସହ କିପରି ଲ୍ୟାଣ୍ଡିଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ ହେବ ତାହା ଉପରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ରହିଥିଲା। ଯାହାକୁ ଇସ୍ରୋର ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ସଫଳତାର ସହ କରିଛନ୍ତି। ସଫ୍ଟଲ୍ୟାଣ୍ଡିଂ ବେଳେ ୪ଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଦେଇ ଗତି କରିଥିଲା ଲ୍ୟାଣ୍ଡର୍ । ରଫ୍ ବ୍ରେକିଂ ଫେଜ୍, ଅଲ୍ଟିଚ୍ୟୁଡ୍ ହୋଲ୍ଡ ଫେଜ୍, ଫାଇନ୍ ବ୍ରେକିଂ ଫେଜ୍ ଏବଂ ଟର୍ମିନାଲ୍ ଡିସେଣ୍ଟ ଫେଜ୍ । ଇସ୍ରୋ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ୫ଟା ୪୫ ମିନିଟରେ ଅବତରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରୁ ୩୦ କିଲୋମିଟର ଉଚ୍ଚତାରେ ଖୁବ୍ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଯାଉଥିଲା ଲ୍ୟାଣ୍ଡର୍। ଏହାର ବେଗ ଥିଲା ସେକେଣ୍ଡ ପ୍ରତି ୧.୬୮ କିଲୋମିଟର। ତେଣୁ ଏହାର ବେଗ କମ୍ କରିବା ପାଇଁ ୪ଟି ଯାକ ଥ୍ରଷ୍ଟର ଇଞ୍ଜିନ ଚାଲୁ କରାଯାଇଥିଲା।

୩୦ କିଲୋମିଟର ଉଚ୍ଚତାରୁ ଏହା ସିଧା ରଫ୍ ବ୍ରେକିଂ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଖସିଆସିଥିଲା ୭.୫ କିଲୋମିଟର ଉଚ୍ଚତା ଯାଏଁ। ଏହାପରେ ଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଯେତେବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରୁ ମାତ୍ର ୬.୮ କିଲୋମିଟର ଉଚ୍ଚରେ ଥିଲା, ସେତେବେଳେ କେବଳ ୨ଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଚାଲୁ ରହିଥିଲା ଏବଂ ବାକି ୨ଟିକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ଲ୍ୟାଣ୍ଡରର ବେଗ ୪ ଗୁଣ ହ୍ରାସ ପାଇ ସେକେଣ୍ଡ ପ୍ରତି ମାତ୍ର ୩୫୦ ମିଟର କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାପରେ ୮ଶହ ମିଟର ଅଲ୍ଟିଚ୍ୟୁଡରେ ଏହାର ବେଗ ଶୂନ କରାଯାଇ ସିଧା ତଳକୁ ଖସାଇବା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା।  ଫାଇନ୍ ବ୍ରେକିଂ ଫେଜ୍ ପରେ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଯେତେବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରୁ ମାତ୍ର ୧୦ ମିଟର ଉଚ୍ଚତାରେ ଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଏହା ନିଜେ କ୍ୟାମେରା ଓ ସେନ୍ସର ମାଧ୍ୟମରେ ପରଖି ଥିଲା ଯେ ତଳେ କୌଣସି ପଥର କିମ୍ବା ଗର୍ତ୍ତ ଅଛି କି ନାହିଁ। ଯାହା ପରେ ସଫ୍ଟଲ୍ୟାଣ୍ଡି କରିଥିଲା।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ଭାରତର ମହତ୍ତ୍ବାକାଂକ୍ଷୀ ଚନ୍ଦ୍ର ଅଭିଯାନ ଉପରେ ସାରା ବିଶ୍ବର ନଜର ରହିଛି। ଚନ୍ଦ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ମେରୁରେ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ର ଅବତରଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି । ଅଭିଯାନ ସଫଳତା ନେଇ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଆଶାବାଦୀ ଅଛନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ର ଲ୍ୟାଣ୍ଡର ସଫଳତାର ସହ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ଅବତରଣ କରିବ ବୋଲି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରସା ରହିଛି। ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୨ର ବିଫଳତାରୁ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରି ଇସ୍ରୋ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ରେ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି। ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନୀ ଆରସି କପୁର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଚଳିତ ଥର ଆଲ୍ଗୋରିଦମକୁ କାର୍ଯ୍ୟମୁକ୍ତ ରଖାଯାଇଛି। ଲ୍ୟାଣ୍ଡରରେ ଲାଗିଥିବା ଯନ୍ତ୍ରପାତିକୁ ପୂର୍ବାପେକ୍ଷା ଅଧିକ ମଜବୁତ ବନା ଯାଇଛି। ଏହା ଅବତରଣ ସମୟରେ ସେକେଣ୍ଡ ପିଛା ୩ ମିଟର ବେଗରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇପାରିବ।

ପୂର୍ବାପେକ୍ଷା ଏହାର ଓଜନ ୨୫୦ ଗ୍ରାମ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଅତିରିକ୍ତ ଇନ୍ଧନ ରହିଛି। ତେଣୁ ଅବତରଣ ସମୟରେ କୌଣସି ସମସ୍ୟା ହେବ ନାହିଁ। ଅବତରଣର ୧୫ରୁ ୨୦ ମିନିଟ ପୂର୍ବରୁ ଲ୍ୟାଣ୍ଡର ବିକ୍ରମ ସ୍ବୟଂକ୍ରିୟ ମୋଡ୍ରେ ଥିବ। ଏହି ସମୟରେ ବିକ୍ରମକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ। ସଫଳତାର ସହ ଅବତରଣ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଲ୍ୟାଣ୍ଡରରେ ରହିଛି। ଏବେ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ ଚନ୍ଦ୍ରର କକ୍ଷରେ ପରିକ୍ରମା କରୁଛି। ସେ ବୁଧବାର ସନ୍ଧ୍ୟା ୬ଟା ୪ ମିନିଟରେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ଅବତରଣ କରିବ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ବାତାବରଣର ଯାଞ୍ଚ ହେବ। ଯଦି କିଛି ସମସ୍ୟା ରୁହେ ତେବେ ପରେ ପୁଣିଥରେ ଅବତରଣ କରିବ।

ଇସ୍ରୋର ୱେବସାଇଟ, ୟୁଟ୍ୟୁବ୍ ଚ୍ୟାନେଲ, ଫେସ୍ବୁକ ଏବଂ ଡିଡି ନ୍ୟାସନାଲରେ ଅବତରଣର ପ୍ରସାରଣ କରାଯିବ। ଆଜି ସନ୍ଧ୍ୟା ୫ଟା ୨୭ରୁ ଏହା ଆରମ୍ଭ ହେବ। ୪ଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଅବତରଣ କରିବ। ଯଦି ପ୍ରଥମ ଯୋଜନା ବିଫଳ ହୁଏ ତେବେ ଇସ୍ରୋ ପ୍ଲାନ ‘ବି’ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ରଖିଛି। ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ବିରାଟକାୟ ପଥର କିମ୍ବା ଖାଲ ପଡ଼ିଲେ ଏହି ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବ। କିନ୍ତୁ ବିଶାଳ ଖାଲ ଏବଂ ପାହାଡିଆ ସ୍ଥାନର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଇସ୍ରୋ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଛି। ଶେଷ ମୂହୁର୍ତ୍ତରେ ଅବତରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଗଷ୍ଟ ୨୭କୁ ଘୁଞ୍ଚା ଯାଇପାରେ। ଯଦି ଖାଲ ବଡ଼ ଏବଂ ଗଭୀର ହୋଇ ନ ଥିବ ତେବେ ସହଜରେ ଯାନ ଅବତରଣ କରିପାରିବ। ଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଏବଂ ରୋଭରକୁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଶକ୍ତି ମିଳିବ। ଚନ୍ଦ୍ରରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟକରଣ ପଡୁଥିବା ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ର ଅବତରଣ ସମୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି। ଅବତରଣ କ୍ଷେତ୍ରର ପରିସର ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି। ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ଅବତରଣ ନ ହୋଇପାରିଲେ ଯାନ ଅନ୍ୟତ୍ର ଅବତରଣ କରିବ। ଏଥିପାଇଁ ୧୦ ବର୍ଗ କିମି ସ୍ଥାନ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି। ସଫଳତା ପାଇଁ ଲ୍ୟାଣ୍ଡରର ସେନ୍ସରର ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଉଛି। ଏକ୍ସେଲେରୋମିଟର ପ୍ୟାକେଜ, କା-ବ୍ୟାଣ୍ଡ ଅଲ୍ଟିମିଟର, ଲ୍ୟାଣ୍ଡର ପୋଜିସନ ଡିଟେକ୍ସନ କ୍ୟାମେରା, ଲେଜର ଅଲ୍ଟିମିଟର, ଲେଜର ଡପଲର ଭେଲୋସିମିଟର ଆଦି ଉପକରଣର ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଉଛି। ସବୁଠିକ୍ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆଜି ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ ମିଶନର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିନ । ଆଜି ଚନ୍ଦ୍ର କକ୍ଷପଥରେ ପହଞ୍ଚିବ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ । ସଂଧ୍ୟା ୭ଟା ବେଳକୁ ଏହା ଚନ୍ଦ୍ର କକ୍ଷପଥରେ ପ୍ରବେଶ କରିବ । ଚନ୍ଦ୍ର ଅଭିମୁଖେ ଗତ ମାସ ୧୪ ତାରିଖରେ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (ଇସ୍ରୋ) ଦ୍ବାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯାନ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ସଫଳ ରହିଛି। ଚନ୍ଦ୍ର ଅଭିମୁଖେ ଗତି କରୁଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପଥରେ ଗତି କରୁଥିବା ବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏହାର ଗତିପଥକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ଇସ୍ରୋ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ ଏହାର ମୋଟ ଦୂରତାର ଦୁଇ ତୃତୀୟାଂଶ ଭାଗ ଅତିକ୍ରମ କରିସାରିଥିବା ବେଳେ ପୃଥିବୀ କକ୍ଷପଥରେ ୬ଥର ପରିକ୍ରମଣ କରି ପୃଥିବୀ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳୟରୁ ବାହାରକୁ ଯାଇଛି। ଶୁକ୍ରବାର ସୁଦ୍ଧା ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ ପୃଥିବୀ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର କକ୍ଷପଥ ମଧ୍ୟରେ ଗତି କରୁଥିଲେ ହେଁ ଆଜି ଏହା ଚନ୍ଦ୍ର କକ୍ଷପଥରେ ପ୍ରବେଶ କରିବ। ଯାହାକି ଏହି ମିଶନ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ।

ଆଜି ସନ୍ଧ୍ୟା ୭ଟା ସୁଦ୍ଧା ଏହା ଚନ୍ଦ୍ରକକ୍ଷ ପଥରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ନେଇ ଶୁକ୍ରବାର ଇସ୍ରୋ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ତେବେ ଏହିକ୍ରମରେ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନର ‘ଥ୍ରଷ୍ଟର’କୁ ସକ୍ରିୟ କରିବା ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେଥିପାଇଁ ଇସ୍ରୋ ପକ୍ଷରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଶେଷ ହୋଇଛି ଏବଂ ସଫଳତାର ସହ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନକୁ ଚନ୍ଦ୍ର କକ୍ଷପଥରେ ଅବସ୍ଥାପନ କରାଯିବ ବୋଲି ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ କହିଛନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ର କକ୍ଷପଥରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ ଏହା ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପରିକ୍ରମଣ କରି ଶେଷରେ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ଅବତରଣ କରିବ ବୋଲି ଇସ୍ରୋ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି।