ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବିଶ୍ବରେ ଡଲାରର ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ଆଉ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କିଛି କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଦିନକୁ ଦିନ ଡଲାରର ଶକ୍ତି ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ବ କାରବାର ଡଲାରରେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହେଉଛି। ଏଥ଄ପାଇଁ ବ୍ଲୁ ପ୍ରିଣ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇସାରିଛି। ବିଶ୍ବ ବଜାରରେ ଶେଷ ହେବ ଡଲାରର ଦବ୍‌ଦବା। ଡଲାରର ଦବ୍‌ଦବା ଶେଷ କରିବାକୁ ଭାରତ, ବ୍ରାଜିଲ, ରୁଷ, ଚୀନ୍ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା (ବ୍ରିକ୍ସ) ରାଷ୍ଟ୍ର ସମୂହ ଅଣ୍ଟା ଭିଡିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ବ୍ରିକ୍ସ ସହ ରହିଛନ୍ତି ୧୯ ଦେଶ, ଯେଉଁମାନେ କି ବ୍ରିକ୍ସରେ ସାମିଲ ହେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଏଠାରେ ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ବ୍ରିକ୍ସ ରାଷ୍ଟ୍ର ସମୂହର ଯୋଗଦାନ ବିଶ୍ବ ଜିଡିପି (ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ)ର ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ହେବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ବ୍ରିକ୍ସରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ଆହୁରି ୧୯ଟି ଦେଶ ଆବେଦନ କରିଛନ୍ତି। ଶେଷ ଥର ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ୨୦୧୦ରେ ଏହି ସଂଗଠନରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲା। ବ୍ରିକ୍ସରେ ରହିଥିବା ପାଞ୍ଚଟି ଦେଶ ଡଲାରର ଶକ୍ତି କମ୍‌ଜୋର କରିବାକୁ ନେତୃତ୍ୱ ନେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି। ଏହାବ୍ୟତୀତ ବ୍ରିକ୍ସରେ ସାମିଲ ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ୧୯ଟି ଦେଶ ଏହି ଅଭିଯାନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବେ। ସେମାନଙ୍କୁ ବ୍ରିକ୍ସରେ ସାମିଲ କରାଯାଉ କିମ୍ବା ନ ଯାଉ ବ୍ରିକ୍ସ ଦେଶଗୁଡିକ ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ରଣନୀତିକ ଭାଗିଦାରୀ ବହୁତ ଭଲ ରହିଛି।

ଭାରତ ଟଙ୍କାରେ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି

ଭାରତ କିଛି ବର୍ଷ ହେବ ଟଙ୍କାରେ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର କରିବା ବିଷୟରେ କହୁଛି। ଏଥିପାଇଁ ସେ ଅନେକ ଦେଶ ସହ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରିସାରିଲାଣି। ଅନ୍ୟ ଦେଶ ସହିତ ନିଜ ମୁଦ୍ରାରେ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ପାଇଁ ଆକାଉଣ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଖୋଲାଯାଇଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆରବିଆଇ ବୋତ୍ସୱାନା, ଫିଜି, ଜର୍ମାନୀ, ଗୁଏନା, ଇସ୍ରାଏଲ୍, କେନିଆ, ମାଲେସିଆ, ମରିସସ୍, ମିଆଁମାର, ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ, ଓମାନ, ରୁଷ, ସିଚେଲ୍ସ, ସିଙ୍ଗାପୁର, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ତାଞ୍ଜାନିଆ, ଉଗାଣ୍ଡା ଏବଂ ବ୍ରିଟେନକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଛି। ସେମାନଙ୍କୁ ଭୋଷ୍ଟ୍ରୋ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଛି। ରାଜ୍ୟସଭାରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥ ରାଷ୍ଟ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାଗବତ କରଦ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭୋଷ୍ଟ୍ରୋ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୮ଟି ଦେଶର ଘରୋଇ ତଥା ପ୍ରାଧିକୃତ ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ମୋଟ ୬୦ ଟି ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ରସବ୍ୟାଙ୍କ, ଟିଙ୍କଫ ବ୍ୟାଙ୍କ, ସେଣ୍ଟ୍ରୋ କ୍ରେଡିଟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ମସ୍କୋ କ୍ରେଡିଟ ବ୍ୟାଙ୍କ ସମେତ ୨୦ ରୁଷିଆ ବ୍ୟାଙ୍କ ଫେବୃଆରୀରେ ଭାରତର ସହଭାଗୀ ବ୍ୟାଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରୁପି ଭୋଷ୍ଟ୍ରୋ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲିଛନ୍ତି। ଟଙ୍କାରେ କାରବାରରେ ବୃଦ୍ଧି ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ବଢ଼ାଇବ।

ଡଲାରର ଶକ୍ତି କମ୍‌ କରିବାକୁ ଚାଇନାର ଚେଷ୍ଟା

ଅପରପକ୍ଷେ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟ ଏହାର ମୁଦ୍ରା ୟୁଆନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଡଲାରର ଶକ୍ତି କମ୍‌ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ରୁଷ ନିଜ ଦେଶରେ ଚାଇନାର ୟୁଆନକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ରୁଷ କେବଳ ବିାବର ପ୍ରାୟ ଏକ ଡଜନ ଦେଶ ସହିତ ୟୁଆନ୍‌ରେ ବାଣିଜ୍ୟ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଛି। ସେବେଠାରୁ ୟୁଆନ୍‌ର ଆଧିପତ୍ୟ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ୟୁଆନ୍ ଏକ ବିଶ୍ୱ ମୁଦ୍ରା ଭାବରେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଚାଇନା ବିଶ୍ବର ୧୩୦ ଟି ଦେଶ ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର କରିଥାଏ। ଏହା ଡଲାର ପାଇଁ ଏକ ବଡ ଝଟ୍‌କା।

ରୁଷର ଡି-ଡଲାରାଇଜେସନ୍ ପ୍ଲାନ୍‌

ରୁଷ-ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ୟୁରୋପ ରୁଷ ଉପରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଛନ୍ତି। ରୁଷର ୩୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ଉପରେ କବ୍‌ଜା କରାଯାଇଛି। ରୁଷର କୋଟିପତିମାନଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଟଙ୍କା ଜବତ କରାଯାଇଛି। ଯାହା ପରେ ରୁଷ ଡି-ଡଲାରାଇଜେସନ୍ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ଏହା ପରେ ସେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ରୁବେଲରେ କାରବାର ବିଷୟରେ କହିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱ ମୁଦ୍ରାରେ ପରିଣତ ହେବାକୁ ଆଡକୁ ଆଗେଇବା ପାଇଁ ରୁବେଲ୍‌ ପାଖରେ ସେତେଟା ଶକ୍ତି ନ ଥିଲା। ଯେଉଁଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୟୁଆନ୍ ଆଡକୁ ଯିବାକୁ ପଡିଲା। ଭାରତ ସହ ମଧ୍ୟ ରୁଷ ଟଙ୍କାରେ କାରବାର କରିବା ପାଇଁ ଆଲୋଚନା କରୁଛି। ରୁଷ ଯେଉଁଆଡେ ସେଠାରେ ତାର ଡି-ଡଲାରାଇଜେସନ୍ ଅଭିଯାନ ମଧ୍ୟ ଚଳାଇଛି।

ବ୍ରିକ୍ସ ନୂଆ ମୁଦ୍ରା ଆଣିବ

ଏସବୁ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରିକ୍ସ ରାଷ୍ଟ୍ର ସମୂହ ନିଜର ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ମୁଦ୍ରା ଆଣିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରୁଛନ୍ତି। ମାର୍ଚ୍ଚ ୩୦ ରେ ରୁଷ ସଂସଦର ଉପ ବାଚସ୍ପତି ଆଲେକ୍ସଜାଣ୍ଡାର୍ ବାବାକୋଭ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବ୍ରିକ୍ସ ବର୍ତ୍ତମାନ ନିଜର ମୁଦ୍ରା ଆଣିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରୁଛି। ସମସ୍ତ ପାଞ୍ଚଟି ଦେଶ ଏଥିରେ ସହଜରେ ସହମତ ହୋଇପାରିବେ। ଏଥିସହିତ, ୧୯ଟି ଦେଶ ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରିକ୍ସରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ଆବେଦନ କରିଛନ୍ତି ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ମୁଦ୍ରା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ। ବ୍ରିକ୍ସରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କହିଥିବା ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ବ୍ରିକ୍ସରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଥିବା ଅନ୍ୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା, ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ, ଆଲଜେରିଆ, ଇଜିପ୍ଟ, ବାହାରିନ୍‌ ଏବଂ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ, ପୂର୍ବ ଆଫ୍ରିକାର ଦୁଇଟି ଦେଶ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକାର ଗୋଟିଏ ଦେଶ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଡଲାରର ଦମ୍‌ କମ୍‌ କରିବାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି।