ଭୁବନେଶ୍ୱର: ମାଗଣା ଯୋଜନା ସମାଜର ଗରିବ ଓ ଦୁର୍ବଳ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା; ମାତ୍ର ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଏହା ଲକ୍ଷ୍ୟଚ୍ୟୁତ ଓ ଭୋଟ ସର୍ବସ୍ୱ ହୋଇଛି । ଯାହାଦ୍ୱାରା ଦେଶର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଋଣ କରି ଘିଅ ଖାଇବା ପରି ମାଗଣା ଯୋଜନା ଦେଶବାସୀ ଆର୍ଥିକ ଅସନ୍ତୁଳନର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହୋଇଛି ଏବଂ ଋଣ ଭାର ବୃଦ୍ଧି ବିକାଶକୁ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ କରୁଛି । ସେହିପରି ପରିବେଶ ଓ ବିକାଶ ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରାର ଦୁଇଟି ପାଶ୍ୱର୍ ଏବଂ ଏହା ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଗୋଟିଏ ପାଇଁ ଅନ୍ୟଟିକୁ ବଳି ଦିଆଯିବା ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତାର କାର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ବିକାଶ ପାଇଁ ପରିବେଶର ସତର୍କ ସଂରକ୍ଷଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ବୋଲି ‘ସକାଳ’ ୫ମ ସ୍ୱନକ୍ଷତ୍ର ଅବସରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ବିତର୍କ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବିଚାରକ ଅତିଥିମାନେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି । 

କନିଷ୍ଠ ବର୍ଗରେ ‘ପରିବେଶ ଠାରୁ ବିକାଶକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଉଚିତ୍‌ କି’ ଶୀର୍ଷକ ବିତର୍କ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବିଚାରକ ଭାବେ ଶୈଳବାଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ନିରଞ୍ଜନ ପ୍ରସାଦ ରଥ, ଫକିରମୋହନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଡ. ମଣୀନ୍ଦ୍ର ମେହେର, ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ପ୍ରଫେସର ଓ ଭୂତତ୍ୱବିତ୍‌ ଡ. ଜେନାମଣି ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ଯୋଗଦେଇ ମୂଲ୍ୟାୟନ କରିଛନ୍ତି। ସେହିପରି ବରିଷ୍ଠ ବର୍ଗ ନିମନ୍ତେ  ‘ଦେଶର ଅଭିବୃଦ୍ଧିରେ ବାଧକ କି ମାଗଣା ଯୋଜନା’ ଶୀର୍ଷକ ବିତର୍କ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବିଚାରକ ଅତିଥି ରୂପେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାର ପୂର୍ବତନ ସଚିବ ଦାଶରଥି ଶତପଥୀ, ପଠାଣିସାମନ୍ତ ପ୍ଲାନେଟୋରିଅମ୍‌ର ପ୍ରାକ୍ତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଶୁଭେନ୍ଦୁ ପଟ୍ଟନାୟକ, ପ୍ରଫେସର ଡ଼. ମଣୀନ୍ଦ୍ର ମେହେର ପ୍ରମୁଖ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଆଇଆର୍‌ଏସ୍‌ ଅଧିକାରୀ ତଥା ମୁଖ୍ୟ ଆୟକର ଆୟୁକ୍ତ ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ଏହି ଅବସରରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। 

କନିଷ୍ଠ ବର୍ଗରେ ଯଥାକ୍ରମେ ପ୍ରଥମ ତିନିଟି ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିବା ଫୁଲବାଣୀ ପବ୍ଲିକ୍‌ ସ୍କୁଲ୍‌ର ସାଇ ଶୁଭମ ମହାନ୍ତି, ଢେଙ୍କାନାଳସ୍ଥିତ ପିଏମ୍‌ଶ୍ରୀ ବ୍ରଜନାଥ ବଡଜେନା ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟର ସୁଶ୍ରୀ ସାଗରିକା ସ୍ୱାଇଁ ଓ କଟକସ୍ଥିତ ପ୍ରଥମ ରେଭେନ୍ସା କଲେଜିଏଟ୍‌ ସ୍କୁଲ୍‌ର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ କୁମାର ସାହୁଙ୍କୁ ଅତିଥିମାନେ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ଅନୁରୂପ ଭାବରେ ବରିଷ୍ଠ ବର୍ଗରେ ତିନି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିବା ଉକ୍ରଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଛାତ୍ରୀ ଶାଶ୍ୱତୀ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନୀ, ନୟାଗଡ଼ ରାଜ ସୁନାଖଳା ଡିଆଇଇଟିର ଛାତ୍ର ସାଗର ବେହେରା ଓ କଳାହାଣ୍ଡି ମା’ ମାଣିକେଶ୍ୱରୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଆର୍ୟ୍ୟ ନାୟକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯାଇଥିଲା। 

ବିତର୍କ ପ୍ରତିଯେଗାିତାର ପ୍ରାୟୋଜକ ତଥା ଭାରତ ମସଲା ପରିଚାଳନା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ପଣ୍ଡା ଓ ବିନାୟକ କନ୍‌ସେପ୍ଟ ସ୍କୁଲ୍‌ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ସଞ୍ଜୟ ରାଜଙ୍କୁ ଏହି ଅବସରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା।   ସକାଳର ସିଇଓ ସୁବ୍ରତ ଦାସ ଓ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ସମ୍ପାଦକ ସମରେନ୍ଦୁ ଦାସ, ସକାଳ ପରିବାରର ଦିଗଦର୍ଶକ ଡ଼. ଉମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର  ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ଅତିଥିଙ୍କୁ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ କରିଥିଲେ। ବରିଷ୍ଠ ବିଭାଗରେ ‘ସକାଳ’ର ସହକାରୀ ବାର୍ତ୍ତା ସମ୍ପାଦକ ମହେଶ୍ୱର ସାହୁ ଓ କନିଷ୍ଠ ବର୍ଗରେ ବରିଷ୍ଠ ସହ-ସମ୍ପାଦକ ସଞ୍ଜୟ ସୁବୁଦ୍ଧି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ ଓ ଫିଚର୍‌ ବିଭାଗ ବରିଷ୍ଠ ସହ ସମ୍ପାଦକ ସୁଶୀଲ କୁମାର ବାଗ୍‌ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ। କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ  ‘ସକାଳ’ର ବ୍ୟୁରୋ ମୁଖ୍ୟ ରଞ୍ଜିତ ମହାନ୍ତି, ବିଜ୍ଞାପନ ମୁଖ୍ୟ ନରୋତ୍ତମ ଗୁରୁଙ୍କ ସହ  ଦିଲ୍ଲୀପ ମହାପାତ୍ର, ଅଭିଷେକ ସାହୁ ପ୍ରସାର ବିଭାଗର ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଦାସ, ସୁଧାଂଶୁ ସାହୁ, ଚନ୍ଦନ ନାୟକ ପ୍ରମୁଖ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ। 

ଭାରତର ଉତ୍ତର-ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ସୀମାନ୍ତରେ ବିସ୍ତାରବାଦୀ ଚୀନ୍‌‌ର ଅସ୍ଥିରତାବାଦୀ ଉଦ୍ୟମ ଜାରି ରହିଛି। ଇତିମଧ୍ୟରେ ଚୀନ୍‌‌ ପକ୍ଷରୁ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଉପରେ ତାହାର ଦାବିକୁ ବାରମ୍ବାର ଦୋହରାଯିବା ସହିତ ସେହି ସୀମାନ୍ତ ରାଜ୍ୟର ୧୬ଟି ସ୍ଥାନର ନାମକରଣ ବେଜିଂ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏକତରଫା ଭାବେ କରାଯାଇଛି। ଅକ୍‌‌ଶାଇ ଚୀନ୍‌‌ ଇଲାକାରେ ବାରମ୍ବାର ଅନୁପ୍ରବେଶ ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିବା ଚୀନ୍‌‌ ଏବେ ଭୁର୍କାନର କିଛି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଜବରଦଖଲ କରି ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ସାମରିକ ଶିବିର ନିର୍ମାଣ କରିଛି। ସେଠାରେ ସୈନ୍ୟ ଓ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଠୁଳ କରିବାକୁ ଚୀନ୍‌‌ ଉଦ୍ୟମ ଜାରି ରଖିଥିବାବେଳେ ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ବେଜିଂ ସରକାରଙ୍କ ଏଭଳି ଜବରଦସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିବାଦ କରିବାର ଶକ୍ତି ଭୁଟାନ ସରକାର ଜୁଟାଇ ପାରୁନାହିଁ। ତେଣେ ଭାରତକୁ ତାଚ୍ଛଲ୍ୟ କରି ଚୀନ୍‌‌ କହିଛି ଯେ ଭାରତ ମହାସାଗର ଭାରତର ନୁହେଁ। ଏଠାରେ ସେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଉପକୂଳରେ ଯେଉଁ ସାମରିକ ରାଡାର କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ କରିବ, ତାହାକୁ ଭାରତ ବିରୋଧ କରିପାରିବ ନାହିଁ।

ଚୀନ୍‌‌ର ଏସବୁ ଉସୁକାନୀ ଓ ଜୋର ଜବରଦସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପଛରେ ସେ ଦେଶର ଭୂ-ରାଜନୀତି ଓ ରଣନୀତି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପରିଲକ୍ଷିତ। ଚୀନ୍‌‌ ତିବ୍ଦତକୁ ଦଖଲ କରିବା ପରେ ଲଦାଖ ଓ କାଶ୍ମୀରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଭୁଟାନ, ସିକିମ୍‌‌ ଓ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶକୁ ନିଜର ଭୂଖଣ୍ଡରେ ସାମିଲ କରିବାର ଏକ ବଡ଼ଗୁପ୍ତ ଯୋଜନା ରଖିଛି। ସେଥିପାଇଁ ଅକଶାଇ ଚୀନ୍‌‌, ଡୋକଲାମ ଓ ଅରୁଣାଚଳ ସୀମାନ୍ତରେ ବାରମ୍ବାର ଅସ୍ଥିରତା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ତେଣେ କେନ୍ଦ୍ର ଏସିଆରେ ‘ବେଲ୍ଟ ଆଣ୍ଡ ରୋଡ୍‌‌’ ପ୍ରକଳ୍ପ ଚଳାଇଛି। ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଉପକୂଳରେ ସାମରିକ ରାଡାର ଘାଟି ସ୍ଥାପନ କରି ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ତାହାର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ‘ଆସିଆନ୍‌‌’ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିକାଶ ଓ ଅଭିବୃଦ୍ଧି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ ଏବେ ଚୀନ୍‌‌ର ପ୍ରଥମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ। ତେଣୁ ନିଜର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ସାମରିକ ଶକ୍ତି ବଳରେ ସେ ଭାରତକୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ଅସୁବିଧାରେ ପକାଇ ଅସ୍ଥିର ଓ ଦୁର୍ବଳ କରିବାକୁ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଭାବେ କାମ କରୁଛି।

ଭାରତ ଅବଶ୍ୟ ଚୀନ୍‌‌ ସୀମାନ୍ତରେ ତାହାର ସାମରିକ ଶକ୍ତିକୁ ବଢ଼଼ାଇଛି ଏବଂ ବେଜିଂର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ତୀକ୍ଷଣ ନଜର ରଖିଛି। ଏହାଛଡ଼ା ଚୀନ୍‌‌ର ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ଉଭୟ କୂଟନୀତିକ ଓ ରଣକୌଶଳାତ୍ମକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିଛି। ଆମେରିକା ସରକାର ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଉପରେ ଚୀନର ଅଧିକାର ଦାବିକୁ ବିରୋଧ କରି ଏଥିରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ବାଇଡେନ୍‌‌ ପ୍ରଶାସନ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଚୀନ୍‌‌ର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବୃଦ୍ଧିକୁ ବିରୋଧ କରିବା ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ୍‌‌ ସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ସବୁ ଆଞ୍ଚଳିକଦେଶଙ୍କୁ ସମାନ ଅଧିକାର ଦେବାକୁ ଦାବି ଦୋହରାଇ ପାଲଟା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ଧମକ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଭାରତର ନିମନ୍ତ୍ରଣ କ୍ରମେ ଭୁଟାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଲୋଟେ ଶେରିଂ ନିକଟରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଆସିଥିଲେ। ଡୋକଲାମ ବିବାଦର ସମାଧାନରେ ଭୁଟାନର ସହଯୋଗ ଭାରତ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ତେବେ ଭୁଟାନ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଚୀନ୍‌‌ର ଚାପରେ ପଡ଼ି ତାହାର ସମର୍ଥନରେ ଏକ ବିବୃତି ଦେଇଥିଲା। ଭୁଟାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସେତେବେଳେ କହିଥିଲେ ଯେ ଡୋକଲାମ ବିବାଦର ସମାଧାନରେ ଚୀନ୍‌‌ର ଭାରତ ଭଳି ସମାନ ଭୂମିକା ରହିଛି। ତିନିଟି ଦେଶର ଏହି ମିଳନସ୍ଥଳ ଡୋକଲାମ ନେଇ ୨୦୧୯ ପୂର୍ବରୁ ଭୁଟାନର ନୀତି ଚୀନ୍‌‌ ବିରୋଧରେ ଥିଲା ଏବଂ ଡୋକଲାମରେ ଚୀନ୍‌‌ର ସ୍ଥିତିକୁ ଭୁଟାନ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଉନଥିଲା। ଏପରିକି ଭାରତର ଛୋଟ ଛୋଟ ପଡୋଶୀ ଦେଶ ବାଂଲାଦେଶ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ଭୁଟାନ ଓ ନେପାଳ ଆଦି ଯେଉଁମାନେ ଭାରତ ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ଉପକୃତ ଓ ଅନୁଗୃହୀତ, ସେମାନେ ଏବେ ଚୀନ ବିରୋଧରେ ସ୍ୱର ଉଠାଇବାକୁ ସାହସ କରୁନାହାନ୍ତି। ପାକିସ୍ତାନ କଥା ନକହିବା ଭଲ; କାରଣ ଏହା ଚୀନ୍‌‌ର ଏକ ଖାସ୍‌‌ ମିତ୍ର ଏବଂ ଚୀନ୍‌‌ର କୂଟନୀତି ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କବଳିତ। ଆମ ପଡୋଶୀଙ୍କ ଏଭଳି ଆଚରଣରେ ଭାରତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବାର କିଛି ନାହିଁ। ଏହି ଭୂ-ରାଜନୀତିକ ରଣନୀତିରେ ରହିଛି ଏସବୁ ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଚୀନର ପ୍ରଚୁର ଋଣ ଓ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଣ। ଏମାନଙ୍କୁ ଚୀନ୍‌‌ ଯେଉଁ ପରିମାଣରେ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଓ ଋଣ ଦେଇଛି, ଭାରତ ତାହା କଳ୍ପନା କରିପାରିବ ନାହିଁ। ସେଥିରୁ କେତେକ ଦେଶ ଏବେ ଚୀନ୍‌‌ ଋଣ ଯନ୍ତାରେ ପଡ଼ି ଛଟପଟ ମଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଓ ପାକିସ୍ତାନ ତାହାର ପ୍ରକୃଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ। ନେପାଳ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟ ସେ ରାସ୍ତାରେ ଯାଉଛନ୍ତି।

ଏଭଳି ସମୟରେ ନିଜର ସ୍ଥିତି ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭାରତକୁ ଆମେରିକା ଓ ରୁଷିଆ ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ନୈତିକ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମର୍ଥନ ଜୁଟାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହାଛଡ଼ା ଜି-୨୦ ଓ ‘କ୍ୱାର୍ଡ’ ଭଳି ମଞ୍ଚକୁ ଭାରତ ଯେତେ ଅଧିକ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଉପଯୋଗ କରିବ, ସେତେ ଭଲ। ଆମକୁ ଚୀନ୍‌‌ ବିରୋଧରେ ଆମର ସାମରିକ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଯଥେଷ୍ଟ ବଢ଼଼ାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଏହା ସହିତ ଉଭୟ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଓ ଆଣ୍ଡାମାନ ନିକୋବର ଅଞ୍ଚଳରେ ଆମର ସାମରିକ ଉପସ୍ଥିତି ଓ ଘାଟି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବାକୁ ହେବ।

ଏ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭାରତକୁ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ତାହାର ବଡ଼ଭାଇ ପଣିଆ ଜାହିର ନୀତିକୁ ପରିହାର କରି ନିଜସ୍ୱ ସାମରିକ ଓ ବିକାଶ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ବିକାଶ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଚୀନ୍‌‌ ସହିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିବା ଓ ପଡୋଶୀଙ୍କୁ ଋଣ ଓ ଅର୍ଥ ସହାୟତା ଦେଇ ନିଜ ପକ୍ଷରେ ରଖିବା କାମ ଭାରତ ପାଇଁ ବୋଧହୁଏ ଉପଯୁକ୍ତ ହେବନାହିଁ। ତଥାପି ‘ପଡ଼ୋଶୀ ପ୍ରଥମ’ ନୀତିରେ କେତେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣି ଆମକୁ ବାଂଲାଦେଶ, ନେପାଳ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଓ ଭୁଟାନ ଭଳି ଦେଶଙ୍କ ସହିତ ମୈତ୍ରୀ ଓ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ତା’ନହେଲେ ଚୀନ୍‌‌ର ରଣନୀତି ଆଗରେ ଆମେ ପଛରେ ପଡ଼ିଯିବା। ଏଥିପାଇଁ ଭାରତକୁ ନୂଆ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଚୀନ୍‌‌ ଯେ ଭାରତର ଏକ ନମ୍ବର ଶତ୍ରୁ, ଏହାକୁ ମୂଳମନ୍ତ୍ର କରି ଭାରତ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ନିଜର ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଉଚିତ।