ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ରେପୋ ରେଟ୍ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ । ରେପୋ ରେଟ୍ ୫.୨୫% ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରଖିଲା ଆରବିଆଇ । ଆରବିଆଇର ମନିଟାରୀ ପଲିସି କମିଟିର ବୈଠକରେ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ନେଇ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି । ଆରବିଆଇ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ସଞ୍ଜୟ ମାଲହୋତ୍ରା ଏନେଇ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି । ସପ୍ତମ ଥର ପାଇଁ ରେପୋ ରେଟ୍ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରଖିଛି ଆରବିଆଇ ।

ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (RBI) ର ମୁଦ୍ରାନୀତି କମିଟି (MPC) ବୈଠକ ପରେ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ସଞ୍ଜୟ ମଲହୋତ୍ରା ଏକ ବଡ଼ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ବଜାରର ଆଶା ଅନୁଯାୟୀ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ରେପୋ ରେଟ୍ (Repo Rate) ରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ନକରି ଏହାକୁ ୫.୨୫ ପ୍ରତିଶତରେ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରଖିଛି। ଛଅ ଜଣିଆ ମୁଦ୍ରାନୀତି କମିଟିର ଦୁଇ ଦିନିଆ ବୈଠକ ପରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ସର୍ବସମ୍ମତି କ୍ରମେ ନିଆଯାଇଛି।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନ ସହିତ 'ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ' ଘୋଷଣା କରିବାର କିଛି ଘଣ୍ଟା ପରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆସିଛି, ଯାହା ଫଳରେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଏକ ବଡ଼ ଉତ୍ସାହ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଭାରତୀୟ ସେୟାର ବଜାର ମଧ୍ୟ ଆଜି ବୃଦ୍ଧି ସହ ଖୋଲିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଅଗଷ୍ଟ, ଅକ୍ଟୋବର ଏବଂ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ ର ମୁଦ୍ରାନୀତିରେ ମଧ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ରେପୋ ରେଟକୁ ସ୍ଥିର ରଖିଥିଲା।

ବ୍ୟବସାୟିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ସହଜ କରିବା ଦିଗରେ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ବିଭିନ୍ନ ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବା ପାଇଁ ଏମଏସଏମଇ (MSME) ଗୁଡିକ ପାଇଁ ଲାଗୁ ହେଉଥିବା 'ଡ୍ୟୁ-ଡିଲିଜେନ୍ସ' ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଛି ବୋଲି ଗଭର୍ଣ୍ଣର ସଞ୍ଜୟ ମଲହୋତ୍ରା ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।

ଭାରତର ମାକ୍ରୋ-ଇକୋନୋମିକ୍ ସ୍ଥିତି ଦୃଢ଼ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ପରିସ୍ଥିତି ଆହ୍ୱାନପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା ବୋଲି ଆରବିଆଇ ଗଭର୍ଣ୍ଣର କହିଛନ୍ତି। ଶକ୍ତି ଦର ବୃଦ୍ଧି କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପ୍ରତି ବିପଦ ଦେଖାଦେଇଛି। ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୬-୨୭ (FY27) ପାଇଁ ଭାରତର ପ୍ରକୃତ ଜିଡିପି ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ୬.୯ ପ୍ରତିଶତ ରହିବା ନେଇ ଆକଳନ କରିଛି। ପ୍ରଥମ ତ୍ରୈମାସିକରେ ଏହା ୬.୮%, ଦ୍ୱିତୀୟରେ ୬.୭%, ତୃତୀୟରେ ୭% ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ତ୍ରୈମାସିକରେ ୭.୨% ରହିବ ବୋଲି ପୂର୍ବାନୁମାନ କରାଯାଇଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ବର୍ତ୍ତମାନ ୬୯୭.୧ ବିଲିୟନ ଡଲାରରେ ସୁଦୃଢ଼ ରହିଛି। ଏସଡିଏଫ (SDF) ରେଟ୍ ୫ ପ୍ରତିଶତ ରହିଥିବା ବେଳେ ଏମଏସଏଫ (MSF) ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କ ରେଟ୍ ୫.୫ ପ୍ରତିଶତ ରହିଛି।

ରୁଷିଆ-ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ନିଜର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ରଣନୀତିରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରୁଛି। ନିକଟରେ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ରୁଷିଆ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଭାରତ ଏବେ ଭେନେଜୁଏଲାରୁ ତୈଳ ଆମଦାନୀ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଚଳିତ ମାସରେ ହିଁ ଭେନେଜୁଏଲାରୁ ପ୍ରଥମ ତୈଳ ଜାହାଜ ଭାରତରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଯାଉଛି।

ଆମେରିକା ସହ ଚୁକ୍ତି ଓ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସୁବିଧା

ଚଳିତ ବର୍ଷ ଆରମ୍ଭରେ ଆମେରିକା ଭେନେଜୁଏଲାର ତୈଳ ଶିଳ୍ପ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହାସଲ କରିବା ପରେ ଏହି ନୂଆ ସମ୍ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିବା ଏକ ଅନ୍ତରୀଣ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେଉଥିବା ଟିକସ ହାରକୁ ୫୦ ପ୍ରତିଶତରୁ କମାଇ ୧୮ ପ୍ରତିଶତ କରିଦେଇଛି। ଏହା ବଦଳରେ ଭାରତକୁ ରୁଷିଆ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଭେନେଜୁଏଲାରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ କିଣିବାକୁ ସର୍ତ୍ତ ରଖାଯାଇଛି। ବିଶେଷ କରି ରୁଷିଆର ରୋସନେଫ୍ଟ (Rosneft) ଏବଂ ଲୁକୋଏଲ୍ (Lukoil) ଭଳି ବୃହତ୍ତ କମ୍ପାନୀ ଉପରେ ଆମେରିକାର କଟକଣା ପରେ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଏହି ନୂଆ ବିକଳ୍ପକୁ ବାଛିଛନ୍ତି।

ରିଲାଏନ୍ସର ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ

ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ ବିଶୋଧନାଗାର କମ୍ପାନୀ ରିଲାଏନ୍ସ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଜ୍ (Reliance Industries) ସିଧାସଳଖ ଭେନେଜୁଏଲାର ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ତୈଳ କମ୍ପାନୀ ପିଡିଭିଏସଏ (PDVSA) ରୁ କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ କିଣିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ନୂତନ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ରିଲାଏନ୍ସ ପ୍ରାୟ ୨ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍ (2 Million Barrels) ଭେନେଜୁଏଲାନ୍ ହେଭି କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ ଲୋଡ୍ କରିସାରିଛି। ହେଲିଓସ୍ (Helios) ନାମକ ଏକ ବିଶାଳ ସୁପରଟ୍ୟାଙ୍କର୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ତୈଳ ଆସୁଥିବା ବେଳେ ଏହା ଗୁଜରାଟର ସିକ୍କା ବନ୍ଦରରେ ପହଞ୍ଚିବ। ଏଥିସହ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ କମ୍ପାନୀ ଏମଆରପିଏଲ୍ (MRPL) ମଧ୍ୟ ଭେନେଜୁଏଲାରୁ ତୈଳ କିଣିବା ନେଇ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଚାର କରୁଛି।

ତୈଳ ଆମଦାନୀରେ ବୃଦ୍ଧି

ଗତ କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତକୁ ଭେନେଜୁଏଲାର ତୈଳ ରପ୍ତାନି ବହୁଳ ମାତ୍ରାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଜାହାଜ ଟ୍ରାକିଂ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ଭାରତକୁ ଭେନେଜୁଏଲାରୁ ଦୈନିକ ମାତ୍ର ୩୫,୦୦୦ ବ୍ୟାରେଲ୍ ତୈଳ ଆସୁଥିବା ବେଳେ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ଏହା ଦୈନିକ ୩,୪୨,୦୦୦ ବ୍ୟାରେଲ୍ (342,000 bpd) କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତିରେ ରୁଷିଆ ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ଭେନେଜୁଏଲା ସହ ଏହି ନୂତନ ଚୁକ୍ତି ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାରରେ ଭାରତର ସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବ ବୋଲି ବଜାର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଆମେରିକା-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ (US-Iran War) ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଅଶାନ୍ତିର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଭାରତୀୟ ସେୟାର ବଜାର ଉପରେ ପଡ଼ିଛି। ସୋମବାର, ଏପ୍ରିଲ୍ ୬, ୨୦୨୬ ରେ, ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ମୂଲ୍ୟବାନ କମ୍ପାନୀ ତଥା ମୁକେଶ ଅମ୍ବାନୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ରିଲାଏନ୍ସ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଜ୍ (Reliance Industries) ର ସେୟାର ମୂଲ୍ୟରେ ବ୍ୟାପକ ହ୍ରାସ ଘଟିଛି। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ସେୟାର ବଜାରରେ ବଡ଼ ଧରଣର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।

ସେୟାର ବଜାର ଉପରେ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଭାବ

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା କାରଣରୁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଦେଇ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ବା କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏହି କାରଣରୁ ବିନିଯୋଗକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟର ବାତାବରଣ ଖେଳିଯାଇଛି। ସୋମବାର ବମ୍ବେ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ (BSE) ରେ ରିଲାଏନ୍ସ ସେୟାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୪.୧୩% ଖସିଯାଇ ଗୋଟିଏ ସେୟାରର ମୂଲ୍ୟ ୧,୨୯୫ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଯାଇଛି। ଏହା ବେଞ୍ଚମାର୍କ ନିଫ୍ଟି ୫୦ (Nifty 50) ସୂଚକାଙ୍କର ସର୍ବାଧିକ କ୍ଷତି ସହିଥିବା ସେୟାର ପାଲଟିଛି, ଯାହା ଫଳରେ ସାମଗ୍ରିକ ବଜାର ୦.୭% ତଳକୁ ଖସି ଆସିଛି।

ମାର୍କେଟ କ୍ୟାପ୍‌ରେ ବ୍ୟାପକ ହ୍ରାସ

ସେୟାର ବଜାରରେ ଏହି ହ୍ରାସ ଯୋଗୁଁ କମ୍ପାନୀର ବଜାର ପୁଞ୍ଜିକରଣ ବା ମାର୍କେଟ୍ କ୍ୟାପ୍ (Market Cap) ଉପରେ ଗୁରୁତର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଛି। ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ରିଲାଏନ୍ସ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଜ୍ ର ମାର୍କେଟ୍ କ୍ୟାପ୍ ୧୮ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ତଳକୁ ଖସି ଆସି ପ୍ରାୟ ୧୭.୬୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ସୀମିତ ରହିଛି। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ନିଫ୍ଟି ୫୦ ରେ ଏଚ୍‌ଡିଏଫ୍‌ସି ବ୍ୟାଙ୍କ (HDFC Bank) ପରେ ୮.୮୭% ସହ ରିଲାଏନ୍ସ ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ୱେଟେଜ୍ (Weightage) ରଖିଛି। ତେଣୁ ଏହି ଗୋଟିଏ ସେୟାରର ପତନ ସମଗ୍ର ବଜାରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି।

ରିଫାଇନିଂ ମାର୍ଜିନ୍ ଉପରେ ଚାପ

ଆମେରିକା-ଇରାନ ବିବାଦ ସାଙ୍ଗକୁ ସରକାରଙ୍କ ନୂତନ ନିଷ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ କମ୍ପାନୀ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି। ସରକାର ନିକଟରେ ଡିଜେଲ୍ ଏବଂ ଆଭିଏସନ୍ ଟର୍ବାଇନ୍ ଫୁଏଲ୍ (ATF) ଉପରେ ପୁନର୍ବାର ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କ (Export Duty) ଲାଗୁ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ନୂତନ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଡିଜେଲ୍ ଲିଟର ପିଛା ୨୧.୫୦ ଟଙ୍କା ଏବଂ ଏଟିଏଫ୍ ଉପରେ ୨୯.୫୦ ଟଙ୍କା ଶୁଳ୍କ ଆଦାୟ ହେବ। ଏହି କାରଣରୁ କମ୍ପାନୀର ରିଫାଇନିଂ ମାର୍ଜିନ୍ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି, ଯାହା ସେୟାର ହ୍ରାସର ଅନ୍ୟ ଏକ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ବୋଲି ବଜାର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇଣ୍ଡିଗୋର ନୂଆ ସିଇଓ ହେଲେ ୱିଲିୟମ୍ ୱାଲ୍‌ସ । ଇଣ୍ଡିଗୋର ମୂଳ କମ୍ପାନୀ ଇଣ୍ଟରଗ୍ଲୋବ୍ ଆଭିଏସନ୍ ଲିମିଟେଡ୍ ବ୍ରିଟିଶ ଏୟାରୱେଜର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟ ୱିଲିୟମ ୱାଲ୍‌ସ (William Walsh) ଙ୍କୁ ଏହାର ନୂତନ ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଅଧିକାରୀ (ସିଇଓ) ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛି। ଚଳିତ ମାସ ଆରମ୍ଭରେ ପିଟର ଏଲବର୍ସ ସିଇଓ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ପରେ ଏହି ନିଯୁକ୍ତି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି।

ବିଶ୍ୱ ଆଭିଏସନ୍ ଜଗତରେ 'ୱିଲି' ନାମରେ ପରିଚିତ ୱାଲ୍‌ସଙ୍କ ପାଖରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ସମୟର ନେତୃତ୍ୱ ନେବାର ଅଭିଜ୍ଞତା ରହିଛି। ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ଏୟାର୍ ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟ ଆସୋସିଏସନ୍ (IATA) ର ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ୩୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ ରେ ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ଯାହା ପରେ ସେ ୩ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ଇଣ୍ଡିଗୋରେ ଯୋଗଦେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି। ପୂର୍ବରୁ ସେ ବ୍ରିଟିଶ ଏୟାରୱେଜ୍ ର ସିଇଓ ଏବଂ ପରେ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ଏୟାରଲାଇନ୍ସ ଗ୍ରୁପ୍ (IAG) ର ସିଇଓ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି।

ଗତ ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ବିମାନ ସଙ୍କଟ ପରେ ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଏୟାରଲାଇନ୍ସର ସିଇଓ ପଦରୁ ପିଟର ଏଲବର୍ସ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ। ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ସେ ଇଣ୍ଡିଗୋର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ କମ୍ପାନୀର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିଲା।

ଇଣ୍ଡିଗୋର ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ବିକ୍ରମ ସିଂ ମେହେଟ୍ଟା କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବୃହତ ବିମାନ ସେବା ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଜଟିଳ ବଜାର ସ୍ଥିତିକୁ ମୁକାବିଲା କରିବାରେ ୱାଲ୍‌ସଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତା ରହିଛି, ଯାହା ଇଣ୍ଡିଗୋର ବିକାଶକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବ। ସେହିପରି ଇଣ୍ଡିଗୋର ପରିଚାଳନା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ରାହୁଲ ଭାଟିଆ ୱାଲ୍‌ସଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସେ ଜଣେ ଅଭିଜ୍ଞ ନେତା ଏବଂ ଗ୍ରାହକ-କେନ୍ଦ୍ରିକ ବିମାନ ସେବା ନିର୍ମାଣ କରିବାରେ ତାଙ୍କର ବିଶେଷ ଦକ୍ଷତା ରହିଛି।

ନିଜର ନୂଆ ଦାୟିତ୍ୱ ବିଷୟରେ ମତ ରଖି ୱିଲିୟମ ୱାଲ୍‌ସ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଆଭିଏସନ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦ୍ରୁତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି ଏବଂ ଇଣ୍ଡିଗୋ ଏହାର ଆଗଧାଡ଼ିରେ ରହିଛି। ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାହୀ ଭାବରେ ସେ କମ୍ପାନୀର ବ୍ୟାବସାୟିକ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସହ ଅପରେସନାଲ୍ ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା, ନେଟୱାର୍କର ବିସ୍ତାର ଏବଂ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବେ।

ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୫-୨୬ (FY26) ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁଯାୟୀ ମାର୍ଚ୍ଚ ୩୦ (ସୋମବାର) ହେଉଛି ଏହି ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର ଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ଦିବସ କିମ୍ବା ବ୍ୟବସାୟିକ ଦିନ। କାରଣ ମାର୍ଚ୍ଚ ୩୧ (ମଙ୍ଗଳବାର) ଦିନ ସେୟାର ବଜାର ବନ୍ଦ ରହିବ ଏବଂ ଅନେକ ରାଜ୍ୟରେ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଛୁଟି ରହିବ। ତେଣୁ ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ସୋମବାରକୁ ହିଁ ଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ଦିବସ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।

କାହିଁକି ବନ୍ଦ ରହିବ ସେୟାର ବଜାର?

ମାର୍ଚ୍ଚ ୩୧ ତାରିଖରେ ମହାବୀର ଜୟନ୍ତୀ ଥିବାରୁ ବମ୍ବେ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ (BSE) ଏବଂ ନ୍ୟାସନାଲ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ (NSE) ବନ୍ଦ ରହିବ। ଏହି ଦିନ ସେୟାର ବଜାରରେ କୌଣସି କାରବାର ହେବ ନାହିଁ। ଏଥିସହ ଦେଶର ବୃହତ୍ତମ କମୋଡିଟି ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ମଲ୍ଟି କମୋଡିଟି ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ (MCX) ମଧ୍ୟ ସକାଳ ସେସନରେ (ସକାଳ ୯ଟାରୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ୫ଟା) ବନ୍ଦ ରହିବ ଏବଂ କେବଳ ସନ୍ଧ୍ୟା ସେସନରେ ଖୋଲା ରହିବ। ଏହା ପରେ ଏପ୍ରିଲ ୩ ତାରିଖରେ ଗୁଡ୍ ଫ୍ରାଇଡେ (Good Friday) ଅବସରରେ ମଧ୍ୟ ସେୟାର ବଜାର ବନ୍ଦ ରହିବାକୁ ଯାଉଛି। ତେଣୁ ନିବେଶକମାନଙ୍କୁ ସୋମବାର ଦିନ ହିଁ ନିଜର ଆର୍ଥିକ କାରବାର ସାରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ବ୍ୟାଙ୍କ ଛୁଟି ଏବଂ ଆର୍ଥିକ କାରବାର

ସାଧାରଣତଃ ମାର୍ଚ୍ଚ ୩୧ ତାରିଖ ହେଉଛି ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର ବାର୍ଷିକ ହିସାବ ବନ୍ଦ ବା ଆନୁଆଲ୍ କ୍ଲୋଜିଂ (Annual Closing) ଦିନ। ଏହାବ୍ୟତୀତ ଚଳିତ ବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ ୩୧ରେ ମହାବୀର ଜୟନ୍ତୀ ପଡ଼ୁଥିବାରୁ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ବନ୍ଦ ରହିବ। ଅବଶ୍ୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (RBI) ପକ୍ଷରୁ ସରକାରୀ କାରବାର କରୁଥିବା ଏଜେନ୍ସି ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଲା ରଖିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି, ତଥାପି ସାଧାରଣ ଗ୍ରାହକମାନେ ଶାଖାଗୁଡ଼ିକରେ ନିଜର ଦୈନନ୍ଦିନ କାରବାର କରିବାରେ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇପାରନ୍ତି। ତେବେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ସୁବିଧା ପାଇଁ ଅନ୍‌ଲାଇନ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍, ୟୁପିଆଇ (UPI) ଏବଂ ଏଟିଏମ୍ (ATM) ସେବା ପୂର୍ବଭଳି ସ୍ୱାଭାବିକ ରହିବ।

ଯେଉଁମାନେ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଆୟକର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାମ, ଟିକସ ସଞ୍ଚୟକାରୀ ଯୋଜନାରେ ନିବେଶ କିମ୍ବା ବ୍ୟାଙ୍କ ଶାଖାରେ କୌଣସି ଜରୁରୀ କାମ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାର୍ଚ୍ଚ ୩୦ (ସୋମବାର) ଶେଷ ସୁଯୋଗ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ନୂତନ ଆର୍ଥିକବର୍ଷ ଏପ୍ରିଲ ପହିଲାରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି, ଯାହା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପକେଟ୍‌ ଉପରେ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ। ଏଥର, ସରକାର ଟିକଟଠାରୁ ଟିକସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୦ଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ଏପ୍ରିଲ ପହିଲାରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବାକୁ ଥିବା ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ଏବଂ ରେଳବାଇର ନିୟମ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଚିନ୍ତାକୁ ବଢ଼ାଇଦେଇଛି।  କରିଛି। ଟ୍ରେନ୍ ଟିକଟ୍ ବାତିଲ୍ ପାଇଁ ରିଫଣ୍ଡ ନିୟମ ଆହୁରି କଠୋର ହେବ ଏବଂ ଏଟିଏମ୍‌ରୁ ଟଙ୍କା ଉଠାଇବା ମଧ୍ୟ ମହଙ୍ଗା ହୋଇପାରେ। ପାନ୍ କାର୍ଡ ପାଇଁ କଠୋର ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ରନ୍ଧନ ଗ୍ୟାସ୍ ମୂଲ୍ୟରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସିଧାସଳଖ ଆପଣଙ୍କ ପରିବାରର ବଜେଟ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ। 

ନୂଆ ଆୟକର ଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ
ପୁରୁଣା ଆୟକର ଆଇନ ୧୯୬୧ ଏବେ ଇତିହାସ ହୋଇଯିବ। ନୂତନ ଆୟକର ଆଇନ  ଏପ୍ରିଲ ପହିଲାରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ। ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟବହୃତ ମୂଲ୍ୟାୟନ ବର୍ଷ ଏବଂ ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୋଟିଏ ଟିକସ ବର୍ଷ ଦ୍ୱାରା ବଦଳାଯିବ। ଏହା ଟିକସ ଦାଖଲ ଏବଂ ବୁଝାମଣାକୁ ସରଳ କରିବ। ଆଇନରେ ଆହୁରି ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଛି ଯାହା କରଦାତାଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜ ହେବ।

ଅଧିକ ଟିକସ ରିଆତିର ଲାଭ
ନୂତନ ଟିକସ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ ବାର୍ଷିକ ୧୨ ଲକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆୟ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏବେ ଶୂନ୍ ଟିକସ ଦେବେ। ଧାରା ୮୭ଏ ଅଧୀନରେ ରିଆତିରେ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି, ଯାହା ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ବର୍ଗକୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିବ। ପୂର୍ବରୁ, ଏହି ସୀମା କମ୍ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ୧୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆୟ କରମୁକ୍ତ ହେବ। 

ଟିଡିଏସ୍‌ ଫର୍ମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ଏପ୍ରିଲରୁ ଫର୍ମ ୧୬ ଏବଂ ଫର୍ମ ୧୬ଏ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ। ଫର୍ମ ୧୩୦ ଏବଂ ଫର୍ମ ୧୩୧ ସେଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥାନ ନେବ। ଫର୍ମ ୧୩୦ ବେତନଭୋଗୀଙ୍କ ଟିଡିଏସ୍‌ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ପାଇଁ ହେବ, ଯେତେବେଳେ କି ଫର୍ମ ୧୩୧ ଅଣ-ବେତନପ୍ରାପ୍ତ ପେମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ହେବ। ଅନୁପାଳନକୁ ସରଳ କରିବା ଏବଂ ଟିକସ ଦାଖଲରେ ସ୍ପଷ୍ଟତା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଜାରି ସମୟସୀମାରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯିବ।

ଏଲ୍‌ପିଜି ସିଲିଣ୍ଡର ମୂଲ୍ୟ ସଂଶୋଧନ
ଘରୋଇ ଏଲ୍‌ପିଜି ସିଲିଣ୍ଡର ମୂଲ୍ୟ ଏପ୍ରିଲ ପହିଲାରେ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇପାରେ। ଆମେରିକା, ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଆହ୍ବାନକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି, ଯାହା ଯୋଗାଣକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି। ଏହି ମୂଲ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସାଧାରଣ ପରିବାରର ରୋଷେଇ ଘର ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ।

ସିଏନ୍‌ଜି, ପିଏନ୍‌ଜି, ଏଟିଏଫ୍‌ ମୂଲ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ସିଏନ୍‌ଜି, ପିଏନ୍‌ଜି ଏବଂ ବିମାନ ଟର୍ବାଇନ୍ ଇନ୍ଧନ (ଏଟିଏଫ୍‌) ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସଂଶୋଧନ ହେବ। ଏହା ବିମାନ ଭଡ଼ା ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ ଏବଂ ଦୈନନ୍ଦିନ ପରିବହନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। 

ଏଟିଏମ୍‌ ଉଠାଣ ଶୁଳ୍କ ବଢ଼ିବ
ନୂଆ ମାସରୁ  ଏଚ୍‌ଡିଏଫ୍‌ସି ବ୍ୟାଙ୍କରୁ ୟୁପିଆଇ ଏଟିଏମ୍ ଉଠାଣ ମାଗଣା ସୀମାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବ। ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରତି ମାସରେ ୫ଟି କାରବାର ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି, ତେବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାରବାର ପାଇଁ ୨୩ ଟଙ୍କା ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ ହେବ। 

ପାନ୍‌ କାର୍ଡ ନିୟମ କଡ଼ାକଡ଼ି
ପ୍ୟାନ୍ କାର୍ଡ ତିଆରି କିମ୍ବା ଅପଡେଟ୍ କରିବା ପାଇଁ ନିୟମ ଏବେ କଡ଼ାକଡ଼ି ହେବ। ଆୟକର ବିଭାଗ ଆଉ ଜନ୍ମ ତାରିଖର ଏକମାତ୍ର ପ୍ରମାଣ ଭାବରେ ଆଧାରକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହିଁ। ପାନ୍‌ କାର୍ଡ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏଣିକି ୧୦ମ ଶ୍ରେଣୀ ପ୍ରମାଣପତ୍ର, ପାସପୋର୍ଟ, ଜନ୍ମ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଏବଂ ଭୋଟର ପରିଚୟପତ୍ର ଭଳି ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ। 

ଟ୍ରେନ ଟିକଟ ବାତିଲ ନିୟମ କଡ଼ାକଡ଼ି
ରେଳବାଇ ଏବେ ଟ୍ରେନ ଛାଡିବାର ୮ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଟିକଟ ବାତିଲ ପାଇଁ ଶୂନ୍ୟ ରିଫଣ୍ଡ ପ୍ରଦାନ କରିବ। ପୂର୍ବରୁ, ଏହି ସମୟ ସୀମା ୪ ଘଣ୍ଟା ଥିଲା। ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବାତିଲ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଆଉ କୌଣସି ରିଫଣ୍ଡ ମିଳିବ ନାହିଁ, ଯାହା ଫଳରେ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ଯୋଜନା କରିବାକୁ ପଡିବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି। ସରକାର ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଉପରେ ଏକ୍ସାଇଜ୍ ଡ୍ୟୁଟିକୁ ଲିଟର ପିଛା ୧୦ ଟଙ୍କା ହ୍ରାସ କରିଛନ୍ତି। ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ବଜାରରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ଅସ୍ଥିରତା ମଧ୍ୟରେ ଉଭୟ ଗ୍ରାହକ ଏବଂ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି। ତେବେ ଏକ୍ସସାଇଜ୍ ଡ୍ୟୁଟି ହ୍ରାସ ଦ୍ୱାରା ଏହାର ସିଧାସଳଖ ଲାଭ ତୈଳ ଉତ୍ପାଦିତ କମ୍ପାନୀ ପାଇବେ। ଏହାର ଲାଭ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ମିଳିବ ନାହିଁ।

ଗୁରୁବାର ଜାରି ହୋଇଥିବା ଏକ ସରକାରୀ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ପେଟ୍ରୋଲ ଉପରେ ଏକ୍ସାଇଜ୍ ଡ୍ୟୁଟି ଲିଟର ପିଛା ୧୩ ଟଙ୍କାରୁ ୩ ଟଙ୍କା କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ସେହିପରି ଡିଜେଲ ଉପରେ ଏହି ଶୁଳ୍କ ଲିଟର ପିଛା ୧୦ ଟଙ୍କାରୁ ଶୂନ (୦) କରିଦିଆଯାଇଛି। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ ଗେଜେଟ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜରିଆରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଆଭିଏସନ୍ ଟର୍ବାଇନ୍ ଫୁଏଲ୍ (ATF) ବା ବିମାନ ଇନ୍ଧନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅତିରିକ୍ତ ଏକ୍ସାଇଜ୍ ଡ୍ୟୁଟି ଲାଗୁ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଭାବୀ ହାର ଲିଟର ପିଛା ୨୯.୫ ଟଙ୍କା ରଖାଯାଇଛି। ଏହି ନୂତନ ନିୟମ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୬ ରୁ ଲାଗୁ ହୋଇଛି।

ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସହିତ ଇରାନର ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ବଜାର ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ବିଶେଷ କରି ତେହେରାନ୍ ଦ୍ୱାରା ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଅବରୋଧ କରାଯିବା ଫଳରେ ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଇ ଦୈନିକ ପ୍ରାୟ ୨୦ ରୁ ୨୫ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ବିଶ୍ୱର ମୋଟ ଯୋଗାଣର ଏକ ପଞ୍ଚମାଂଶ ଅଟେ। ତେବେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ବୟାନ ପରେ ବଜାରରେ କିଛିଟା ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେଖାଦେଇଛି। ଇରାନ ସହିତ ଆଲୋଚନା ସକାରାତ୍ମକ ଦିଗରେ ଯାଉଛି ଏବଂ ଆକ୍ରମଣ ସ୍ଥଗିତ ରହିବ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି। ଏହା ପରେ ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ (Brent crude) ଦର ୧.୨୮% ହ୍ରାସ ପାଇ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୦୬.୬୩ ଡଲାର ଏବଂ ଡବ୍ଲୁଟିଆଇ କ୍ରୁଡ୍ (WTI crude) ଦର ୧.୦୪% ହ୍ରାସ ପାଇ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୯୩.୫୦ ଡଲାର ରେ କାରବାର କରୁଛି।

ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ଭାରତ ଏହି ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ୧୨ ରୁ ୧୫ ପ୍ରତିଶତ ଆମଦାନୀ କରୁଥିଲା। ଭାରତ ବ୍ୟାପକ ପରିମାଣରେ ତରଳ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ (LNG) ଏବଂ ତରଳ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଗ୍ୟାସ (LPG) ପାଇଁ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ, ଯାହା କତାର ଏବଂ ୟୁଏଇରୁ ଆସିଥାଏ। ଏହି ଆମଦାନୀ ଦ୍ୱାରା ଦେଶର ପ୍ରାୟ ୩୩ କୋଟି ପରିବାର ଙ୍କୁ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣ କରାଯାଏ। ଏତେ ମାତ୍ରାରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କାରଣରୁ ଦେଶରେ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ ସଙ୍କଟ ନେଇ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ କୌଣସି ତୁରନ୍ତ ବିପଦ ନାହିଁ ବୋଲି ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। ସରକାରଙ୍କ ଏହି ଟିକସ ହ୍ରାସ ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ତୈଳ ମାର୍କେଟିଂ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରଭାବରୁ ରକ୍ଷା କରାଯାଇପାରିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ଖୁଚୁରା ବଜାରରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଦର ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଛି। 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଶିଶୁମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ଆମେରିକାର ନ୍ୟୁ ମେକ୍ସିକୋ କୋର୍ଟ ଏକ ଐତିହାସିକ ରାୟ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି। ଶିଶୁମାନଙ୍କ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବା ଏବଂ ନିଜ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଶିଶୁ ଯୌନ ଶୋଷଣ ବିଷୟରେ ଜାଣିଶୁଣି ଲୁଚାଇଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ବିଶ୍ୱର ଅଗ୍ରଣୀ ଟେକ୍ କମ୍ପାନୀ ମେଟା (Meta) କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇଛି। କୋର୍ଟ କମ୍ପାନୀ ଉପରେ ୩୭୫ ନିୟୁତ ଡଲାର (ପ୍ରାୟ ୩୨୩ ନିୟୁତ ୟୁରୋ) ର ଜୋରିମାନା ଲଗାଇଛନ୍ତି।

ପ୍ରାୟ ସାତ ସପ୍ତାହ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଏହି ବିଚାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ପରେ ଜୁରୀ ମେଟାକୁ ନ୍ୟୁ ମେକ୍ସିକୋର ଖାଉଟି ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିବା ନେଇ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଶିଶୁ ଶୋଷଣ ମାମଲାରେ ଜୁରୀ ମେଟା ବିପକ୍ଷରେ ରାୟ ଦେବା ଏହା ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ଘଟଣା। ଫେସବୁକ୍, ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍, ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମ୍ ଏବଂ ଥ୍ରେଡ୍ସ ଭଳି ଲୋକପ୍ରିୟ ପ୍ଲାଟଫର୍ମର ମାଲିକାନା ରଖିଥିବା ମେଟା, ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ମିଥ୍ୟା ଓ ବିଭ୍ରାନ୍ତିକର ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ଜୁରୀ ହୃଦବୋଧ କରିଛନ୍ତି।

ନ୍ୟୁ ମେକ୍ସିକୋର ଆଟର୍ଣ୍ଣି ଜେନେରାଲ୍ ରାଉଲ୍ ଟୋରେଜ୍ (Raúl Torrez) ଏହି ରାୟକୁ ଏକ ଐତିହାସିକ ବିଜୟ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ କମ୍ପାନୀ ଶିଶୁଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଅପେକ୍ଷା ନିଜର ଲାଭକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି। ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଦୁର୍ବଳତା ଏବଂ ଅଭିଜ୍ଞତାର ଅଭାବର ଅନୁଚିତ ଫାଇଦା ଉଠାଇବା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କମ୍ପାନୀ କରିଥିବା ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉଲ୍ଲଂଘନ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ୫,୦୦୦ ଡଲାର ହିସାବରେ ଏହି ବିଶାଳ ଜୋରିମାନା ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି।

ଏହି ରାୟକୁ ନେଇ ମେଟା ନିଜର ଅସନ୍ତୋଷ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛି ଏବଂ ଉପର କୋର୍ଟରେ ଆବେଦନ କରିବ ବୋଲି କହିଛି। ମେଟାର ମୁଖପାତ୍ର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, କମ୍ପାନୀ ନିଜ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଉପଭୋକ୍ତାମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ କରୁଛି। ଯଦିଓ ଏହି ଜୋରିମାନା ରାଶି ବହୁତ ବଡ଼ ଲାଗୁଛି, ତଥାପି ଏହା ପ୍ରସିକ୍ୟୁଟରମାନେ ଦାବି କରୁଥିବା ୨.୨ ବିଲିୟନ ଡଲାର ର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ମାତ୍ର। ବର୍ତ୍ତମାନ ମେଟାର ବଜାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧.୫ ଟ୍ରିଲିୟନ ଡଲାର ରହିଛି।

ଆସନ୍ତା ମେ ମାସରେ ଏହି ବିଚାରର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେବ, ଯେଉଁଥିରେ ଜଣେ ବିଚାରପତି ସ୍ଥିର କରିବେ ଯେ ହୋଇଥିବା କ୍ଷତିର ଭରଣା ପାଇଁ କମ୍ପାନୀ ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ଅର୍ଥ ପ୍ରଦାନ କରିବ କି ନାହିଁ। ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ କରି ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ମେଟା ଆମେରିକାରେ ଆହୁରି ହଜାର ହଜାର ମାମଲାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଅନେକ ଦେଶ ବର୍ତ୍ତମାନ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଇବାକୁ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆଜିକାଲି ପନିପରିବା ବିକ୍ରେତାଙ୍କଠାରୁ ବଡ଼ ବଡ଼ ସପିଂ ମଲ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ବ୍ୟବହାର କରି କରୁଛନ୍ତି ପେମେଣ୍ଟ। ଡିଜିଟାଲ କାରବାର ଆମର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନକୁ ବହୁତ ସହଜ କରିଦେଇଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ସୁବିଧା ସହିତ, ସାଇବର ଠକେଇ ଏବଂ ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇର ଭୟ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ି ଚାଲିଛି। ଏହି ଚିନ୍ତାକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (ଆର୍‌ବିଆଇ) ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ଆସନ୍ତା ଏପ୍ରିଲ ପହିଲାଠାରୁ  ସାରା ଦେଶରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନଲାଇନ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଢାଞ୍ଚା ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ସାଇବର ଅପରାଧୀମାନେ ଆଉ ଆପଣଙ୍କ କଠିନ ପରିଶ୍ରମର ଟଙ୍କା ସହଜରେ ଚୋରି କରିପାରିବେନାହିଁ। ଏପ୍ରିଲ ପହିଲାରୁ ଅନଲାଇନ୍ ପେମେଣ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଡିଜିଟାଲ ଠକେଇକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ନୂତନ ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରିଛି। ଏବେ, ପେମେଣ୍ଟ ପାଇଁ କେବଳ ଓଟିପି ନୁହେଁ, ବରଂ ନୂତନ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆବଶ୍ୟକ ହେବ। ଏଥ଄ରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ହେଉଛି ଯେ ସିଷ୍ଟମରେ ହୋଇଥ଄ବା  ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁଁ ଠକେଇ ହେଲେ ଗ୍ରାହକ ନୁହେଁ, ବ୍ୟାଙ୍କ ସହିବ କ୍ଷତି। 

ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ନୂତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେ କୌଣସି ଅନଲାଇନ୍ କାରବାର ସମାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦୁଇ-କାରକ ପ୍ରମାଣୀକରଣ (୨ଏଫ୍‌ଏ) ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହେବ। ସରଳ ଭାଷାରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ପେମେଣ୍ଟ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅତି କମ୍‌ରେ ଦୁଇଟି ସୁରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପ ଦେଇ ଯିବାକୁ ପଡିବ। ଆପଣ ଏକ ପାସୱାର୍ଡ, ପିନ୍‌, ଓଟିପି କିମ୍ବା ବାୟୋମେଟ୍ରିକ୍ସ (ଯେପରିକି ଫିଙ୍ଗରପ୍ରିଣ୍ଟ ଏବଂ ଫେସ୍ ଆଇଡି) ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ। ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି ଏହି ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଗତିଶୀଳ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ, ଅର୍ଥାତ୍ ଏକ ପାସୱାର୍ଡ କିମ୍ବା କୋଡ୍ ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଥର ନୂଆ। ଏହି ନୂତନ ସିଷ୍ଟମ ନିଶ୍ଚିତ କରିବ ଯେ ଯଦି କୌଣସି ଠକ ଆପଣଙ୍କର କିଛି ସୂଚନା ଧରି ପାଏ, ତେବେ ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ଟଙ୍କା ଉଠାଇ ପାରିବେନାହିଁ। 

ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଆମର ସିଷ୍ଟମ ମୁଖ୍ୟତଃ ଓଟିପି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ଏହି ଯୁଗରେ, ହ୍ୟାକର୍ସ ଓଟିପି ଚୋରି କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ନୂତନ ଏବଂ ବିପଜ୍ଜନକ ଉପାୟ ବାହାର କରିଛନ୍ତି। ଏବେ, ଆପଣଙ୍କ ସଞ୍ଚୟକୁ ଗୋଟିଏ ମେସେଜର ଦୟାରେ ଛାଡି ଦିଆଯାଇପାରିବନାହିଁ। ଏହି ବିପଦକୁ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏକ ଅଧିକ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଏହି ନୂତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଲାଭ ସାଧାରଣ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ମିଳିବ। ଯଦି କୌଣସି କାରବାର ସମୟରେ ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିବା ସୁରକ୍ଷା ନିୟମରେ କୌଣସି ଉଲ୍ଲଂଘନ ହୁଏ ଏବଂ ଜଣେ ଗ୍ରାହକ ଠକେଇର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ବ୍ୟାଙ୍କ କିମ୍ବା ପେମେଣ୍ଟ କମ୍ପାନୀ (ଫିନଟେକ୍) ସିଧାସଳଖ ଦାୟୀ ରହିବେ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଗ୍ରାହକ କୌଣସି ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି ସହିବେ ନାହିଁ; ବରଂ, ସମ୍ପୃକ୍ତ ସଂସ୍ଥାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିମାଣ ଫେରସ୍ତ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଏହି କଠୋର ନିୟମ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ପେମେଣ୍ଟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ସେମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ ​​କରିବା ପାଇଁ ଚାପ ପକାଇବ। କଠୋର ସୁରକ୍ଷା ସହିତ, ସାଧାରଣ ସୁବିଧାକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବିଚାର କରାଯାଇଛି। ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ‘ବିପଦ-ଆଧାରିତ ପ୍ରମାଣୀକରଣ’ ପ୍ରଚଳନ କରିଛି। ଏହାର ସରଳ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାରବାର ସମାନ କଠୋରତା ଅଧୀନରେ ରହିବ ନାହିଁ। ଯଦି ଆପଣ ଛୋଟ, ଦୈନନ୍ଦିନ ଦେୟ କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ କମ୍ ଯାଞ୍ଚ ଯଥେଷ୍ଟ ହେବ। ତଥାପି, ଯଦି ପରିମାଣ ବଡ଼ ହୁଏ କିମ୍ବା କୌଣସି ସନ୍ଦେହଜନକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ, ତେବେ ସିଷ୍ଟମକୁ ଅତିରିକ୍ତ ସୁରକ୍ଷା ଯାଞ୍ଚ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ନିୟମ କେବଳ ଭାରତ ପାଇଁ ସୀମିତ ରହିବ ନାହିଁ। ଚଳିତବର୍ଷ ଅକ୍ଟୋବର ସୁଦ୍ଧା ଏହାକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅନଲାଇନ୍ କାରବାର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବିଦେଶରେ ପେମେଣ୍ଟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ହେବ।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଆମେରିକା କଟକଣାରେ କୋହଳ ପରେ ଭାରତୀୟ ତୈଳ ବିଶୋଧନାଗାର କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିଛି। ଦେଶର ଅଗ୍ରଣୀ କମ୍ପାନୀ ରିଲାଏନ୍ସ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଜ୍ (Reliance Industries) ଇରାନଠାରୁ ବଡ଼ ଧରଣର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ କ୍ରୟ କରିଛି। ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, କମ୍ପାନୀ ପକ୍ଷରୁ ଇରାନରୁ ୫୦ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ କିଣାଯାଇଛି।

ଆମେରିକା କଟକଣା କୋହଳର ପ୍ରଭାବ

ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି କଡ଼ା ଆମେରିକୀୟ କଟକଣା କାରଣରୁ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଇରାନରୁ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲେ। ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଭୌଗୋଳିକ ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ କାରଣରୁ ଆମେରିକା ନିଜର ନିୟମକୁ କିଛି ମାତ୍ରାରେ କୋହଳ କରିଛି। ଏହାର ଫାଇଦା ଉଠାଇ ରିଲାଏନ୍ସ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଜ୍ ପୁଣିଥରେ ଇରାନରୁ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ଆରମ୍ଭ କରିଛି।

ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଓ ବଜାର ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ତୈଳ ଦର ଅସ୍ଥିର ରହିଥିବା ବେଳେ ଇରାନରୁ ରିହାତି ମୂଲ୍ୟରେ ମିଳୁଥିବା ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଭାରତ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲାଭଦାୟକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ। ଏହି ୫୦ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ଦ୍ୱାରା ଦେଶର ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ହେବା ସହ ଆମଦାନୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ ପାଇବ। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଘରୋଇ ବଜାରରେ ଇନ୍ଧନ ଦରକୁ ସ୍ଥିର ରଖିବାରେ ସହାୟକ ହେବ ଏବଂ ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଆମେରିକା-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରଭାବ ଏବେ ଭାରତରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ତେଲ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଭାରତରେ ପ୍ରିମିୟମ୍ ପେଟ୍ରୋଲ୍ ଦର ଲିଟର ପିଛା ୨ ରୁ ୨.୩୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି। ତେବେ ଆଶ୍ୱସ୍ତିର ବିଷୟ ହେଉଛି, ସାଧାରଣ ପେଟ୍ରୋଲ୍ ଏବଂ ଡିଜେଲ୍ ଦରରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇନାହିଁ।

ପ୍ରିମିୟମ୍ ପେଟ୍ରୋଲ୍ ବ୍ରାଣ୍ଡ୍ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ମିଡିଆ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ଦ୍ଧିତ ଦର ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦, ୨୦୨୬ ରୁ ଲାଗୁ ହୋଇଛି। ବିଶେଷ କରି ଉଚ୍ଚ-ଅକ୍ଟେନ୍ ଯୁକ୍ତ ଇନ୍ଧନ ଯେପରିକି ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଅଏଲ୍ (IOCL) ର XP95 ଏବଂ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ (HPCL) ର Power ପେଟ୍ରୋଲ୍ ର ଦାମ୍ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଉନ୍ନତ ଇଞ୍ଜିନ୍ ପରଫର୍ମାନ୍ସ ଏବଂ ଅଧିକ ମାଇଲେଜ୍ ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ଏହି ପ୍ରିମିୟମ୍ ତେଲ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ତେଣୁ ଏହି ବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ସୀମିତ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିବ।

ଆମେରିକା-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ସଙ୍କଟ

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପକ୍ଷରୁ ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଦେଇ ତେଲ ପରିବହନ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ବ୍ରେଣ୍ଟ୍ କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ ବା ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବ୍ୟାରେଲ୍ ପିଛା ୮୦ ଡଲାର୍ ପାର୍ କରିଯାଇଛି। ଭାରତ ନିଜର ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୮୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ କରୁଥିବାରୁ ଏହି ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଦର ବୃଦ୍ଧିର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଦେଶ ଉପରେ ପଡ଼ିଛି।

ସ୍ଥିର ରହିଛି ସାଧାରଣ ପେଟ୍ରୋଲ୍-ଡିଜେଲ୍ ଦର

କେବଳ ପ୍ରିମିୟମ୍ ପେଟ୍ରୋଲ୍ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସାଧାରଣ ପେଟ୍ରୋଲ୍ ଏବଂ ଡିଜେଲ୍ ଦରରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇନାହିଁ। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଲିଟର ପିଛା ସାଧାରଣ ପେଟ୍ରୋଲ୍ ଦର ୯୪.୭୭ ଟଙ୍କା ଏବଂ ଡିଜେଲ୍ ଦର ୮୭.୬୭ ଟଙ୍କା ରହିଛି। ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼ ନକରିବା ପାଇଁ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ପ୍ରିମିୟମ୍ ତେଲର ଦାମ୍ ବଢ଼ାଇ ସେମାନଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ ଭରଣା କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦେଶ ଉପରେ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ୁଛି କରଜ ବୋଝ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୂତ୍ରରୁ ଓ ଖୋଲା ବଜାରରୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଯାହା ଋଣ ସହ ଭାରତ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କରୁ ବିପୁଳ ଋଣ କରିଛି । ଗତବର୍ଷ ଭାରତ ଏହି ଋଣୀ ଦେଶ ସୂଚୀରେ ଶୀର୍ଷରେ ଥିଲା ଓ ଚଳିତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ ପରି ଶୀର୍ଷରେ ରହିଛି। ତେବେ କୌତୂହଳର କଥା ହେଉଛି ଗତ ବର୍ଷକ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ଋଣ ପରିମାଣ ପ୍ରାୟ ୧.୩୮ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଗତବର୍ଷ ଭାରତ ଉପରେ ୨୪.୪ ବିଲିଅନ ଡ଼ଲାର ଋଣ ଥିବା ସମୟରେ ଏବେ ତାହା ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୩୯.୩ ବିଲିଅନ ଡ଼ଲାର ବା  ୩.୬୩ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଅତିକ୍ରମ କରିଛି । ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କ ସୂଚୀ ଅନୁସାରେ ତୁର୍କୀ, ମେକ୍ସିକୋ, ଚୀନ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ବିଧ୍ୱଂସ ତୁର୍କୀ  ପରି ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଋଣ ପୂର୍ବାପେକ୍ଷା ହ୍ରାସ ପାଇଛି ବା ସ୍ଥିର ରହିଛି । ସେହିପରି ପାକିସ୍ତାନ, ବ୍ରାଜିଲ୍‌, ବାଂଲାଦେଶ ପରି ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କ ଋଣ ପରିମାଣ ଭାରତଠାରୁ ଯଥେଷ୍ଟ କମ୍‌ ରହିଛି। 

ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଋଣଗ୍ରସ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି। ଭାରତର ମୋଟ ଋଣ ପରିମାଣ ୨୦୨୬ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ୩୯.୩ ବିଲିୟନ୍‌ ଡଲାର (୩.୬୩ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ) ରହିଛି। ୨୦୨୫ରେ ଭାରତର ମୋଟ ଋଣ ପରିମାଣ ୨୪.୪ ବିଲିୟନ୍‌ ଡଲାର (୨.୨୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା) ରହିଥିଲା। ଭାରତ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କରୁ ନେଇଥିବା ଏହି ଅର୍ଥ  ଭିତ୍ତିଭୂମି, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ବିକାଶ ପ୍ରକଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା କୁହାଯାଉଥିଲେ ହେଁ ବାସ୍ତବତଃ ଏହାକୁ ମାଗଣା ବଣ୍ଟନ, ତୁଷ୍ଟୀକରଣ ଓ ଭୋଟ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞମାନେ ମନେ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଋଣ ଭାରତ ଉଭୟ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପୁନର୍ଗଠନ ଓ ବିକାଶ ବ୍ୟାଙ୍କ (ଆଇବିଆର୍‌ଡି) ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିକାଶ ସଂଘ (ଆଇଡିଏ)ରୁ ନେଇଛି। ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କରୁ ଋଣ ନେବାରେ ଭାରତ ପଛକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ। ଏହି ଦେଶର  ମୋଟ ଋଣ ପରିମାଣ ୨୨.୨ ବିଲିୟନ୍‌ ଡଲାର। 

ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କର ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଋଣୀ ଦେଶ ସୂଚୀରେ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି ପାକିସ୍ତାନ। ପାକିସ୍ତାନର ମୋଟ ଋଣ ପରିମାଣ ୨୦ ବିଲିୟନ୍‌ ଡଲାର (୧.୮୪ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା) । ୨୦୨୫ରେ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କର ସବୁଠୁ ଅଧ୍ଖକ ଋଣକାରୀ ୧୦ ଦେଶ ତାଲିକାରେ ପାକିସ୍ତାନ ନ ସ୍ଥାନ ପାଇନ ଥିଲା। ମାତ୍ର ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏହା ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ୩ୟ ଋଣୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି।  ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ବାଂଲାଦେଶ  ଉପରେ ମୋଟ ୧୯.୮ ବିଲିୟନ୍‌ ଡଲାର(୧.୮୨ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା) ଋଣଭାର ରହିଛି। ରୁଷ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲିପ୍ତ ଥିବା ସତ୍ତ୍‌ବେ ୟୁକ୍ରେନ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କରୁ ନୂଆ ଋଣ ନେଇନାହିଁ। ପୂର୍ବପରି ଏହି ଦେଶ ଉପରେ  ୧୬.୬ ବିଲିୟନ୍‌ ଡଲାରର ଋଣ ରହିଛି।

ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଉଚ୍ଚମଧ୍ୟମ ଆୟବର୍ଗକୁ ଉନ୍ନୀତ ହେଉଥିବା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଚୀନର ଋଣ ପରିମାଣ କମୁଛି ଏବଂ ବ୍ରାଜିଲର ଋଣ ସ୍ଥିର ରହିଛିି। ଏହି ଦୁଇ ଦେଶ ଘରୋଇ ପୁଞ୍ଜି ବଜାରରୁ ଉତ୍ତମ ଭାବେ ପରିଚାଳନା କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ।