ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକାର ଟେକ୍ ଦିଗ୍ଗଜ ଗୁଗଲ (Google) ଭାରତୀୟ କଲେଜ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଘୋଷଣା କରିଛି। କମ୍ପାନୀ ପକ୍ଷରୁ ଯୋଗ୍ୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଏହାର ‘ଏଆଇ ପ୍ଲସ’ (AI Plus) ପ୍ଲାନର ଏକ ବର୍ଷର ମାଗଣା ସବସ୍କ୍ରିପସନ୍ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ପିଲାମାନେ ଉନ୍ନତ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (AI) ଟୁଲ୍ସ ଏବଂ ଅଧିକ ୟୁଜେସ ଲିମିଟ୍ ପାଇପାରିବେ, ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ପାଠପଢ଼ାରେ ସହାୟକ ହେବ। 

ଗୁଗଲର ସଦ୍ୟତମ ବ୍ଲଗ୍ ପୋଷ୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଅଫର ଅଧୀନରେ ଯୋଗ୍ୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଜେମିନି ଓମ୍ନି (Gemini Omni) ର ଆକ୍ସେସ୍ ମିଳିବ। ଏହାସହ ସାଧାରଣ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଦୁଇ ଗୁଣା ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର ସୀମା, ୪୦୦ ଜିବି (400 GB) ଷ୍ଟୋରେଜ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫିଚର୍ସ ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଗଣାରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀଙ୍କୁ ଗୁଗଲ ଏଆଇ ପ୍ରୋ (Google AI Pro) ଏବଂ ୟୁଟ୍ୟୁବ୍ ପ୍ରିମିୟମ୍ (YouTube Premium) ର ଏକ ବଣ୍ଡଲ୍ ଉପରେ ୭୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରିହାତି ମଧ୍ୟ ମିଳିବ।

ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ସୁବିଧା ପାଇଁ ଏକ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଷ୍ଟୁଡେଣ୍ଟ୍ ହବ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି। ଏକ ନୂଆ ଷ୍ଟଡି ନୋଟବୁକ୍ ଫିଚର୍ ମାଧ୍ୟମରେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପର୍ସନାଲାଇଜ୍ଡ ଲର୍ଣ୍ଣିଂ ସପୋର୍ଟ ମିଳିପାରିବ। ସେମାନେ ନିଜର ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଜ୍ଞାନର ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଡାଇଗ୍ନୋଷ୍ଟିକ୍ କୁଇଜ୍ ଖେଳିପାରିବେ। ଏହାଛଡ଼ା ଜେମିନି ଲାଇଭ୍ (Gemini Live) ମାଧ୍ୟମରେ ଭଏସ୍-ଆଧାରିତ ବାର୍ତ୍ତାଳାପ କରି ଡିପ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ରିପୋର୍ଟସ୍ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବାର ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ମିଳିବ।

ପାଠପଢ଼ାକୁ ଅଧିକ ସହଜ କରିବା ପାଇଁ ଗୁଗଲ ସର୍ଚ୍ଚ (Google Search) ରେ ମଧ୍ୟ ନୂଆ ଫିଚର୍ସ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ଜଟିଳ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଇଣ୍ଟରାକ୍ଟିଭ୍ ଭିଜୁଆଲ୍ସ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇପାରିବ। ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟରେ ପ୍ରାକ୍ଟିସ୍ କୁଇଜ୍ ଦେବା ସହିତ ଗୁଗଲ ଲେନ୍ସ (Google Lens) ବ୍ୟବହାର କରି ପିଲାମାନେ ଷ୍ଟେପ୍-ବାଇ-ଷ୍ଟେପ୍ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଶିଖିପାରିବେ।

ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ସହ ଏହି ସମସ୍ତ ଶିକ୍ଷା ଉପକରଣକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଛାତ୍ର ଅଫର ୧୪୦ ରୁ ଅଧିକ ଦେଶରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଛି। ଭାରତର ଯୋଗ୍ୟ କଲେଜ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଡିସେମ୍ବର ୩୧, ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ମାଗଣା ସୁବିଧାର ଲାଭ ଉଠାଇପାରିବେ।

ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଆମ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ପାଲଟିଛି। କିନ୍ତୁ ବଢୁଥିବା ସାଇବର ଅପରାଧ କାରଣରୁ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ହ୍ୟାକ୍ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ହ୍ୟାକର୍ ମାନେ ଅତି ସହଜରେ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ଚୋରି କରିପାରିବେ। ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ଲାଗୁଛି ଯେ ଆପଣଙ୍କ ଫୋନ୍ ହ୍ୟାକ୍ ହୋଇଛି, ତେବେ କିଛି ସାଧାରଣ ଲକ୍ଷଣରୁ ଆପଣ ଏହା ଜାଣିପାରିବେ।

ଫୋନ୍ ହ୍ୟାକ୍ ହେବାର ୧୦ଟି ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷଣ

୧. ବ୍ୟାଟେରୀ ଶୀଘ୍ର ସରିଯିବା: ଯଦି ଫୋନ୍ ର ବ୍ୟାଟେରୀ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ଶୀଘ୍ର ସରିଯାଉଛି, ତେବେ ବ୍ୟାକଗ୍ରାଉଣ୍ଡରେ କୌଣସି ସ୍ପାଏୱେର୍ (Spyware) ଚାଲୁଥାଇପାରେ।

୨. ଅଧିକ ଡାଟା ଖର୍ଚ୍ଚ: ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟବହାର ନକରି ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ମୋବାଇଲ୍ ଡାଟା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବା ହ୍ୟାକିଂର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷଣ।

୩. ଅଜଣା ଆପ୍ସ: ଫୋନରେ ନିଜେ ଇନଷ୍ଟଲ କରିନଥିବା କୌଣସି ଅଜଣା ଆପ୍ସ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବା।

୪. ଫୋନ୍ ଗରମ ହେବା: ସାଧାରଣ ବ୍ୟବହାର ସମୟରେ କିମ୍ବା ଫୋନ୍ ରଖାଯାଇଥିବା ବେଳେ ବି ଫୋନ୍ ଅଧିକ ଗରମ ହୋଇଯିବା।

୫. ଅନାବଶ୍ୟକ ପପ୍-ଅପ୍ସ୍: ବାରମ୍ବାର ଫୋନ୍ ସ୍କ୍ରିନରେ ବିଜ୍ଞାପନ ବା ପପ୍-ଅପ୍ ଆଡ୍ସ ଆସିବା।

୬. ଫୋନ୍ ସ୍ଲୋ ହେବା: ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଅଧିକ ହ୍ୟାଙ୍ଗ ହେବା ଏବଂ ଏହାର ପରଫରମାନ୍ସ ବହୁତ ସ୍ଲୋ ହୋଇଯିବା।

୭. ଅଜଣା ମେସେଜ୍ ଓ କଲ୍: ଆପଣଙ୍କ ନମ୍ବରରୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆପେ ଆପେ ଅଜଣା ଲିଙ୍କ୍ କିମ୍ବା ମେସେଜ୍ ଯିବା କିମ୍ବା ଆପଣ କରିନଥିବା କଲ୍ ର ରେକର୍ଡ ଫୋନରେ ରହିବା।

୮. ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଆକାଉଣ୍ଟ ହ୍ୟାକ୍: ଆପଣଙ୍କ ଇମେଲ୍ କିମ୍ବା ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଗତିବିଧି ଦେଖାଯିବା କିମ୍ବା ପାସୱାର୍ଡ ବଦଳିଯିବା।

୯. କ୍ୟାମେରା ଓ ମାଇକ୍ରୋଫୋନ୍ ଆକ୍ଟିଭ୍ ହେବା: ଆପଣଙ୍କ ବିନା ଅନୁମତିରେ ଏବଂ ଆପ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁନଥିବା ସମୟରେ ବି ଫୋନ୍ ର କ୍ୟାମେରା କିମ୍ବା ମାଇକ୍ ଅନ୍ ହୋଇଯିବା।

୧୦. ଅଜଣା ଶବ୍ଦ ଶୁଭିବା: କଲ୍ ସମୟରେ ବାରମ୍ବାର କୌଣସି ଅଜଣା ବ୍ୟାକଗ୍ରାଉଣ୍ଡ୍ ଶବ୍ଦ ବା ଇକୋ ଶୁଭିବା, ଯାହାକି କେହି ଆପଣଙ୍କ କଲ୍ ଶୁଣୁଥିବାର ସଙ୍କେତ ହୋଇପାରେ।

ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କ'ଣ କରିବେ?

ନିଜ ଫୋନକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ସର୍ବଦା ମୋବାଇଲ୍ ର ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ୍ ଓ ଆପ୍ସ କୁ ଅପଡେଟ୍ ରଖନ୍ତୁ। କେବେହେଲେ ହ୍ୱାଟସ୍ ଆପ୍ କିମ୍ବା ମେସେଜ୍ ରେ ଆସିଥିବା କୌଣସି ଅଜଣା ଲିଙ୍କରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଅନଭେରିଫାଇଡ୍ ସୋର୍ସରୁ କୌଣସି ଆପ୍ ଇନଷ୍ଟଲ୍ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ସାର୍ବଜନୀନ ୱାଇ-ଫାଇ (Public Wi-Fi) ର ବ୍ୟବହାରରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଟୁ-ଫ୍ୟାକ୍ଟର ଅଥେଣ୍ଟିଫିକେସନ୍ (2FA) ସକ୍ରିୟ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ଅଟେ। ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଫୋନରେ ଉପରୋକ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଉଛି, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ଫୋନ୍ କୁ ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରି ରିସେଟ୍ କରନ୍ତୁ।

ଲୋକପ୍ରିୟ ମେସେଜିଂ ଆପ୍ WhatsApp ନିଜର ୟୁଜର୍ସଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଅପଡେଟ୍ ଆଣିଛି। ଏଣିକି WhatsApp Web ଜରିଆରେ ମଧ୍ୟ ୟୁଜର୍ସମାନେ ଅଡିଓ ଏବଂ ଭିଡିଓ କଲ୍ କରିପାରିବେ। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଏହି ଫିଚର୍‌କୁ ୟୁଜର୍ସମାନେ ଉତ୍ସାହର ସହ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ଯାହା ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ କରାଯାଇଛି।

ଡେସ୍କଟପ୍ ୟୁଜର୍ସଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ସୁବିଧା

ଏହି ନୂଆ ଫିଚର୍ ଆସିବା ଫଳରେ ଅଫିସ୍ କାମ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିବ। ବାରମ୍ବାର ନିଜର ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଚେକ୍ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ଏବେ ସିଧାସଳଖ ଲ୍ୟାପଟପ୍ କିମ୍ବା କମ୍ପ୍ୟୁଟରରୁ ଭଏସ୍ କିମ୍ବା ଭିଡିଓ କଲ୍ କରିହେବ। କମ୍ପାନୀର କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ ଭଳି ୱେବ୍ କଲିଂ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଏଣ୍ଡ୍-ଟୁ-ଏଣ୍ଡ୍ ଏନକ୍ରିପ୍ଟେଡ୍ (End-to-End Encrypted) ରହିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ୟୁଜର୍ସଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରାଇଭେସି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ।

କିପରି କରିବେ ବ୍ୟବହାର?

ଏହି ଖାସ୍ ସୁବିଧାର ଲାଭ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ଡେସ୍କଟପ୍ କିମ୍ବା ଲ୍ୟାପଟପରେ ଏକ ଉନ୍ନତ ୱେବକ୍ୟାମ୍ ଏବଂ ମାଇକ୍ରୋଫୋନ୍ ଥିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହାସହ ଏକ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ କନେକ୍ସନ୍ ଜରୁରୀ ଅଟେ। ପ୍ରଥମେ ନିଜର ମୋବାଇଲ୍ ଡିଭାଇସ୍ ସହିତ WhatsApp Web କୁ ଲିଙ୍କ୍ କରନ୍ତୁ। ଏହାପରେ କୌଣସି ବି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଚାଟ୍ ଓପନ୍ କରି ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଏସ୍ କିମ୍ବା ଭିଡିଓ କଲିଂ ଆଇକନ୍ ଉପରେ କ୍ଲିକ୍ କରି କଥା ହୋଇପାରିବେ।

ଓପନ୍ ଏଆଇ (OpenAI) ନିଜର ଲୋକପ୍ରିୟ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ଟୁଲ୍ ଚାଟ୍ ଜିପିଟି (ChatGPT) ରେ ଏକ ନୂଆ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଫିଚର ଲଞ୍ଚ କରିଛି। ଏହି ନୂଆ ଫିଚରର ନାମ ଚାଟ୍ ଜିପିଟି ହେଲଥ୍ (ChatGPT Health) ରଖାଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ୟୁଜର୍ସମାନେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଜର ମେଡିକାଲ ରିପୋର୍ଟ ଏବଂ ଲ୍ୟାବ୍ ଟେଷ୍ଟକୁ ଚାଟ୍ ଜିପିଟି ମାଧ୍ୟମରେ ସହଜରେ ବୁଝିପାରିବେ। ଏହି ଫିଚର ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରଶ୍ନର ସଠିକ୍ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଉତ୍ତର ଦେବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି।

କିପରି କାମ କରେ ଏହି ଫିଚର?

ନୂତନ ଚାଟ୍ ଜିପିଟି ହେଲଥ୍ ଫିଚର ମାଧ୍ୟମରେ ୟୁଜର୍ସ ନିଜର ମେଡିକାଲ ରେକର୍ଡ, ଲ୍ୟାବ୍ ଟେଷ୍ଟ ରେଜଲ୍ଟ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ତଥ୍ୟକୁ ସିଧାସଳଖ ଅପଲୋଡ୍ କରିପାରିବେ। ଏତିକି ନୁହେଁ, ଏହାକୁ ଆପଲ୍ ହେଲଥ୍ (Apple Health) ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ୱେଲନେସ୍ ଆପ୍ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହା ଫଳରେ ଏଆଇ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ସହ ପୁରୁଣା ରିପୋର୍ଟ ସହିତ ନୂଆ ରିପୋର୍ଟର ତୁଳନା କରି ସହଜ ଭାଷାରେ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିବ।

ଡାଟା ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଗୋପନୀୟତା

ଓପନ୍ ଏଆଇ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ୟୁଜର୍ସଙ୍କ ସମସ୍ତ ମେଡିକାଲ ଡାଟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ। ୟୁଜର୍ସ ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ନିଜର ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ଡିସକନେକ୍ଟ କରିପାରିବେ ଏବଂ ଏପରି କଲେ ସିଙ୍କ୍ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ଡାଟା ଆଗାମୀ ୩୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସିଷ୍ଟମରୁ ଡିଲିଟ୍ ହୋଇଯିବ। ପ୍ରତି ସପ୍ତାହରେ ପ୍ରାୟ ୩୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ (300 million) ଲୋକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ ଚାଟ୍ ଜିପିଟିର ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହି ଫିଚରକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି।

କ'ଣ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସ୍ଥାନ ନେବ ଚାଟ୍ ଜିପିଟି?

ଏହି ଫିଚର ଲଞ୍ଚ ହେବା ପରେ ଅନେକଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ କ'ଣ ଏଆଇ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ବିକଳ୍ପ ହୋଇପାରିବ? କିନ୍ତୁ ଓପନ୍ ଏଆଇ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏହି ଫିଚର କେବଳ ସୂଚନା ଏବଂ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଏହା କୌଣସି ରୋଗର ନିଦାନ (Diagnosis) ବା ଚିକିତ୍ସା (Treatment) ପାଇଁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ବିକଳ୍ପ ନୁହେଁ। ୟୁଜର୍ସମାନେ କେବଳ ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରିପୋର୍ଟକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝିବା ଏବଂ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବାରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏହି ସୁବିଧା କେବଳ ଆମେରିକାରେ ଉପଲବ୍ଧ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଏହା ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ମଣିଷର ପ୍ରଥମ ପାଦ କେବଳ ଲଞ୍ଚ୍ ପ୍ୟାଡ୍‌ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇନଥିଲା, ବରଂ ଏହାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ହଜାର ହଜାର କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ସ୍ଥାନ ଥିଲା ନାସା (NASA) ର ମିସିସିପି ସ୍ଥିତ ଷ୍ଟେନିସ୍ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟର (Stennis Space Center), ଯେଉଁଠାରେ ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାଟର୍ନ ଭି ଏଫ୍-୧ (Saturn V F-1) ଇଞ୍ଜିନଗୁଡ଼ିକୁ ବାରମ୍ବାର ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା। ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହି କେନ୍ଦ୍ରରେ ଭବିଷ୍ୟତର ମହାକାଶ ମିଶନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଜାରି ରହିଛି।

ବିଶାଳକାୟ ସାଟର୍ନ V ରକେଟ୍ ଏବଂ F-1 ଇଞ୍ଜିନ୍

ମଣିଷକୁ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ନେଇଯାଇଥିବା ସାଟର୍ନ ଭି (Saturn V) ରକେଟର ଉଚ୍ଚତା ପ୍ରାୟ ୩୬୩ ଫୁଟ ଥିଲା, ଯାହାକି ଏକ ୩୬ ମହଲା କୋଠା ସହିତ ସମାନ। ଏହାର ଓଜନ ପ୍ରାୟ ୨୮ ଲକ୍ଷ କିଲୋଗ୍ରାମ୍ ଥିଲା, ଯାହା ପ୍ରାୟ ୪୦୦ ହାତୀଙ୍କ ଓଜନ ସହ ସମାନ ଥିଲା। ଏହି ବିଶାଳ ରକେଟକୁ ଉତକ୍ଷେପଣ କରିବା ପାଇଁ ଏହାର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପାଞ୍ଚଟି F-1 ଇଞ୍ଜିନ୍ ଲଗାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ମିଳିତ ଭାବେ ପ୍ରାୟ ୭୫ ଲକ୍ଷ ପାଉଣ୍ଡର ଥ୍ରଷ୍ଟ୍ (Thrust) ବା ଶକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିଲେ। ଗୋଟିଏ F-1 ଇଞ୍ଜିନର ଓଜନ ପ୍ରାୟ ୮,୪୦୦ କିଲୋଗ୍ରାମ୍ ଏବଂ ଏହା ୧୮ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚା ତଥା ୧୨.୫ ଫୁଟ୍ ଚଉଡ଼ା ଥିଲା, ଯାହା ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂର ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ନମୁନା ଅଟେ।

ଇଞ୍ଜିନର ପରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ନିର୍ମାଣ

ସାଟର୍ନ V ରକେଟର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ S1c ନ୍ୟୁ ଓର୍ଲିନ୍ସରେ ନିର୍ମାଣ ହେଉଥିଲା ଏବଂ ସେଠାରୁ ୧୩୮ ଫୁଟ ଲମ୍ବା ବୁଷ୍ଟରକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମାଲବାହୀ ଜାହାଜ ମାଧ୍ୟମରେ ନଦୀ ପଥ ଦେଇ ଷ୍ଟେନିସ୍ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟରକୁ ଅଣାଯାଉଥିଲା। ଇଞ୍ଜିନ୍ ପରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ ନାସା ପ୍ରାୟ ୧୩ ହଜାର ଏକର ଜମି କିଣିଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୧.୨୫ ଲକ୍ଷ ଏକରର ଏକ ବିଶାଳ ଆକୌଷ୍ଟିକ୍ ବଫର୍ ଜୋନ୍ (Acoustic Buffer Zone) ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ପରୀକ୍ଷଣ ସମୟରେ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇଞ୍ଜିନର ଭିତରର ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରାୟ ୩,୦୦୦ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚୁଥିଲା। ଏହି ଅଗ୍ନି ହିଁ ରକେଟକୁ ପୃଥିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣରୁ ବାହାରିବାର ଶକ୍ତି ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ମଣିଷକୁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ପହଞ୍ଚାଇଥିଲା। ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଅପୋଲୋ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମୟରେ ଷ୍ଟେନିସ୍ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟର ସାଟର୍ନ V ରକେଟର ୨୭ ଟି ରକେଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲା।

ଅପୋଲୋରୁ ଆର୍ଟେମିସ୍: ଇତିହାସ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ

ଯେଉଁ ମାଟିରେ ଦିନେ ଅପୋଲୋ ମିଶନର ଇଞ୍ଜିନ୍ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲା, ଆଜି ସେଠାରେ ଆର୍ଟେମିସ୍-II (Artemis-II) ମିଶନ ପାଇଁ RS-25 ଇଞ୍ଜିନର ପରୀକ୍ଷଣ ଚାଲିଛି। ଇତିହାସ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ, ଅପୋଲୋ ଠାରୁ ଆର୍ଟେମିସ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଛଅ ଦଶନ୍ଧି ପରେ ମଧ୍ୟ ଷ୍ଟେନିସ୍ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟର ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ଅଭିଯାନର ହୃଦସ୍ପନ୍ଦନ ହୋଇ ରହିଛି। ଚନ୍ଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବାର କାହାଣୀ କେବଳ ଲଞ୍ଚ୍ ପ୍ୟାଡରୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଇଞ୍ଜିନିୟରମାନେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ଏହିଭଳି ଅଗଣିତ ପରୀକ୍ଷଣ ଓ ଆହ୍ୱାନରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା。

ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ତଥା ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଆଜି ଏକ ଐତିହାସିକ ଦିନ। ଶନିବାର ଦିନ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘରୋଇ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ଅର୍ବିଟାଲ୍ ରକେଟ୍ 'ବିକ୍ରମ-୧' (Vikram-1) ସଫଳତାର ସହ ଉତକ୍ଷେପଣ ହୋଇଛି। ଏହି ସଫଳତା ସହିତ ଘରୋଇ ଅର୍ବିଟାଲ୍ ଉତକ୍ଷେପଣ କ୍ଷମତା ଥିବା ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ଦେଶ ଭାବରେ ଭାରତ ନିଜର ସ୍ଥାନ ପକ୍କା କରିଛି। ହାଇଦ୍ରାବାଦ ସ୍ଥିତ ମହାକାଶ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ସ୍କାଏରୁଟ୍ ଏରୋସ୍ପେସ୍ (Skyroot Aerospace) ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏହି ରକେଟ୍ ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟିକ ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ନୂତନ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭ କରିଛି।

ଐତିହାସିକ 'ମିଶନ୍ ଆଗମନ'

ଏହି ଉତକ୍ଷେପଣକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ 'ମିଶନ୍ ଆଗମନ' ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି। ଶନିବାର ମଧ୍ୟାହ୍ନ ୧୨:୦୫ ମିନିଟରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଶ୍ରୀହରିକୋଟା ସ୍ଥିତ ଇସ୍ରୋର ସତୀଶ ଧୱନ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଏହି ରକେଟ୍ ସଫଳତାର ସହ ଉଡ଼ାଣ ଭରିଥିଲା। ଉତକ୍ଷେପଣର ପ୍ରାୟ ଘଣ୍ଟାଏ ପରେ ସ୍କାଏରୁଟ୍ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ରକେଟ୍ ତାର ଅନ୍ତିମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସଫଳତାର ସହ ଶେଷ କରି ପେଲୋଡ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାୟ ୪୫୦ କିଲୋମିଟର ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ କକ୍ଷପଥରେ ଅବସ୍ଥାପିତ କରିଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏହାକୁ "ଭାରତର ମହାକାଶ ଯାତ୍ରାର ଏକ ଐତିହାସିକ ନୂତନ ସୀମା" ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।

ରକେଟ୍ 'ବିକ୍ରମ-୧'ର ବିଶେଷତ୍ୱ

ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଜନକ ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ବିକ୍ରମ-୧ ହେଉଛି ଏକ ୨୪-ମିଟର ଲମ୍ବ ଏବଂ ଚାରି-ପର୍ଯ୍ୟାୟ (four-stage) ବିଶିଷ୍ଟ ରକେଟ୍। ଏହାର ତିନୋଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ କଠିନ ଇନ୍ଧନ (solid propulsion) ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟଟି ତରଳ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ। ଏହାର ଢାଞ୍ଚା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ କାର୍ବନ କମ୍ପୋଜିଟ୍‌ରେ ନିର୍ମିତ, ଯାହାକି ଇସ୍ପାତ ଠାରୁ ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚ ଗୁଣ ହାଲୁକା। ରକେଟ୍‌ଟି ସର୍ବାଧିକ ୩୫୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଜନର ଉପଗ୍ରହକୁ ଲୋ ଆର୍ଥ ଅର୍ବିଟ୍ (LEO) କୁ ନେବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛି। ସ୍କାଏରୁଟ୍‌ର ସିଇଓ ପବନ କୁମାର ଚନ୍ଦନା କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ୧୦୦% ଭାରତରେ ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି।

ପେଲୋଡ୍ ଏବଂ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସାମଗ୍ରୀ

ପ୍ରଥମ ଉଡ଼ାଣରେ ବିକ୍ରମ-୧ କେବଳ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ପରୀକ୍ଷଣ କରିନାହିଁ, ବରଂ ଏହା ସାଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପେଲୋଡ୍ ନେଇ ମହାକାଶକୁ ଯାଇଛି। ଏଥିରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଏକ ପୋଷ୍ଟକାର୍ଡ, ଏବଂ ମହାନ୍ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସାର୍ ସି.ଭି. ରମଣ, ଡକ୍ଟର ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ଏବଂ ଡକ୍ଟର ଏ.ପି.ଜେ. ଅବଦୁଲ କଲାମଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ର କଳାକୃତି ବା ମାଇକ୍ରୋ ସ୍କଲ୍‌ପଚର୍ (micro-sculpture) ସାମିଲ ଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଗ୍ରାହା ସ୍ପେସ୍, କସ୍‌ମୋସର୍ଭ, ଡି-କ୍ୟୁବ୍‌ଡ୍ ପରି ବିଭିନ୍ନ କମ୍ପାନୀର ବୈଷୟିକ ଉପକରଣ ମଧ୍ୟ ଏହି ମିଶନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ମହାକାଶକୁ ପଠାଯାଇଛି।

ଘରୋଇ ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଡ଼ ଲମ୍ଫ

ଏହି ଉତକ୍ଷେପଣ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ୨୦୨୦ ମସିହାର ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ର ସଂସ୍କାର ନୀତିର ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ଇନ୍-ସ୍ପେସ୍ (IN-SPACe) ର ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୦ ମସିହା ପୂର୍ବରୁ ଭାରତରେ ମାତ୍ର ୫-୬ଟି ମହାକାଶ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଥିବାବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୪୦୦ ରୁ ଅଧିକ ହୋଇସାରିଲାଣି। ବିକ୍ରମ-୧ ର ଏହି ସଫଳତା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଶସ୍ତା ତଥା ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଉପଗ୍ରହ ଉତକ୍ଷେପଣ ସେବା ଯୋଗାଇବାରେ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ମାର୍ଗ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରିବ।

ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା (ISRO) ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନିୟରମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ନିୟମକୁ କଡ଼ାକଡ଼ି କରିଛନ୍ତି। ଗତ କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ୧୦୦ ରୁ ଅଧିକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଇସ୍ତଫା ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିବା ପରେ ମହାକାଶ ବିଭାଗ (Department of Space) ପକ୍ଷରୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ମାରକପତ୍ର ଜାରି କରାଯାଇଛି।

ଇସ୍ତଫା ଗ୍ରହଣ ନକରିବାକୁ କେନ୍ଦ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ

ନିକଟରେ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଏହି ସ୍ମାରକପତ୍ରରେ ଇସ୍ରୋର ବିଭିନ୍ନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି ଯେ, ଗ୍ରୁପ୍ 'ଏ' (Group 'A') ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ବୈଷୟିକ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଇସ୍ତଫା କିମ୍ବା ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଅବସର (ଭିଆରଏସ୍) ଆବେଦନକୁ ସାଧାରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ନାହିଁ। ବିଶେଷ କରି ଭାରତର ବହୁ ପ୍ରତୀକ୍ଷିତ ଗଗନଯାନ ମିଶନ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକଳ୍ପରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ନିୟମ କଡ଼ାକଡ଼ି ଲାଗୁ ହେବ। ଏଭଳି ସାମୂହିକ ଇସ୍ତଫା ଯୋଗୁଁ ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଗଭୀର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିବା ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି।

ଅଧିକାରୀଙ୍କ କ୍ଷମତା ହ୍ରାସ

ପୂର୍ବରୁ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକମାନଙ୍କୁ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କର ଇସ୍ତଫା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ କ୍ଷମତା ଦିଆଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ନୂଆ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଅନୁଯାୟୀ, ଏଣିକି କୌଣସି ଆବେଦନ ସିଧାସଳଖ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ବରଂ ଇସ୍ତଫା କିମ୍ବା ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଅବସର ନେବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ଆବେଦନକୁ କେନ୍ଦ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକମାନେ ନିଜର ସ୍ପଷ୍ଟ ସୁପାରିଶ ସହିତ ମହାକାଶ ବିଭାଗକୁ ପଠାଇବେ। ସେଠାରେ ହିଁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯିବ।

କେଉଁଠୁ କେତେ ଇସ୍ତଫା?

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ ମାସକ ମଧ୍ୟରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ସ୍ଥିତ ୟୁ.ଆର୍. ରାଓ ସାଟେଲାଇଟ୍ ସେଣ୍ଟର (URSC) ରୁ ପ୍ରାୟ ୮୦ ଜଣ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ କେରଳର ଥିରୁଅନନ୍ତପୁରମ୍ ସ୍ଥିତ ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟର (VSSC) ରୁ ପ୍ରାୟ ୨୦ ଜଣ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଛନ୍ତି। ବେସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାରେ ଅଧିକ ଦରମା ଏବଂ ଉନ୍ନତ ସୁଯୋଗ ଆଶାରେ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଥିବା କୁହାଯାଉଛି।

ସରକାରୀ ଟେଲିକମ୍ କମ୍ପାନୀ ଭାରତ ସଞ୍ଚାର ନିଗମ ଲିମିଟେଡ୍ (BSNL) ନିଜର ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନୂଆ ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଫୋନ୍ ଲଞ୍ଚ କରିଛି। ସାଧାରଣତଃ ମୋବାଇଲ୍ ନେଟୱର୍କ ପହଞ୍ଚିପାରୁନଥିବା ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯୋଗାଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ଫୋନ୍ ବଜାରକୁ ଆସିଛି। ଟିକସକୁ ମିଶାଇ ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସାଟେଲାଇଟ୍ ଫୋନର ମୂଲ୍ୟ ₹୧,୩୪,୧୬୬ (୧.୩୪ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା) ରଖାଯାଇଛି।

କଣ ରହିଛି ଏହାର ବିଶେଷତ୍ୱ?

ଏହି ସାଟେଲାଇଟ୍ ଫୋନ୍ ସାଧାରଣ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ। ଏହା ନିକଟସ୍ଥ ମୋବାଇଲ୍ ଟାୱାର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସିଧାସଳଖ ସାଟେଲାଇଟ୍ (ଉପଗ୍ରହ) ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ। ଫଳରେ ଯେକୌଣସି ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ବିନା ନେଟୱର୍କରେ ଭଏସ୍ କଲିଂ ଏବଂ ଏସଏମଏସ୍ (SMS) ସୁବିଧା ମିଳିପାରିବ। ବିଏସଏନଏଲ୍ ପକ୍ଷରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏଥିରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଏସଓଏସ (SOS) ସପୋର୍ଟ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାର୍ଜ ରହୁଥିବା ବ୍ୟାଟେରୀ ରହିଛି। ବିପଜ୍ଜନକ ଏବଂ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ କାମ କରିବା ପାଇଁ ଏହାର ଡିଜାଇନ୍‌କୁ ବେଶ ମଜବୁତ କରାଯାଇଛି।

କିଏ କିଣିପାରିବେ ଏହି ସାଟେଲାଇଟ୍ ଫୋନ୍?

ଭାରତରେ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଫୋନର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ କଡ଼ା କଟକଣା ରହିଛି। ତେଣୁ ଏହି ଫୋନ୍ ସାଧାରଣ ମୋବାଇଲ୍ ଦୋକାନ ବା ଷ୍ଟୋରରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ ନାହିଁ। ଏହାକୁ କିଣିବାକୁ ହେଲେ ଆଗ୍ରହୀ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ନିକଟସ୍ଥ ବିଏସଏନଏଲ୍ (BSNL) ଅଫିସ୍ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏଥିପାଇଁ କଠୋର ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦେଇ ଗତି କରିବାକୁ ହେବ ଏବଂ ଫୋନ୍ ବ୍ୟବହାରର ସ୍ଥାନ, ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ତଥା ଅବଧି ସମ୍ପର୍କରେ ସରକାରୀ ବିଭାଗକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ମୁଖ୍ୟତଃ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଭାଗ, ସାମୁଦ୍ରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ (Maritime), ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା, ଖଣି ଖନନ, ରିମୋଟ ଅପରେସନ୍ସ ଏବଂ ଆଡଭେଞ୍ଚର ଟ୍ରାଭେଲ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାକୁ ସବୁଠାରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ଲୋକପ୍ରିୟ ମେସେଜିଂ ଆପ୍ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ (WhatsApp) ନିଜ ୟୁଜର୍ସଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନୂଆ ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଫିଚର ଆଣିବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ନୂଆ ଫିଚର ମାଧ୍ୟମରେ ୟୁଜର୍ସମାନେ ସେମାନଙ୍କ କଣ୍ଟାକ୍ଟ ଲିଷ୍ଟରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କର ଆଗାମୀ ଜନ୍ମଦିନର ନୋଟିଫିକେସନ୍ ପାଇପାରିବେ। ଅନେକ ଲୋକ ନିଜ ସାଙ୍ଗସାଥୀ ଏବଂ ପରିବାର ଲୋକଙ୍କୁ ଜନ୍ମଦିନର ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇବା ପାଇଁ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବାରୁ, ଏହି ଫିଚର ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବେଶ୍ ଲାଭଦାୟକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ।

କିପରି କାମ କରିବ ଏହି ଫିଚର?

ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍‌ର ନୂଆ ଅପଡେଟ୍‌ ଉପରେ ନଜର ରଖୁଥିବା ୱେବସାଇଟ୍ ୱାବେଟାଇନଫୋ (WABetaInfo) ଅନୁଯାୟୀ, କମ୍ପାନୀ ବର୍ତ୍ତମାନ ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ୍ ବିଟା ଭର୍ସନ 2.26.27.3 ରେ ଏହି ଫିଚରର ଟେଷ୍ଟିଂ କରୁଛି। ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍‌ରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ‘ବର୍ଥଡେ’ (Birthday) ସେକ୍ସନ୍ ରହିବ, ଯେଉଁଠାରେ ୟୁଜର୍ସ ନିଜ କଣ୍ଟାକ୍ଟଗୁଡ଼ିକର ଆଗାମୀ ଜନ୍ମଦିନ ଦେଖିପାରିବେ। ଯେତେବେଳେ କୌଣସି କଣ୍ଟାକ୍ଟର ଜନ୍ମଦିନ ପାଖେଇ ଆସିବ, ସେତେବେଳେ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ଆପ୍ ଭିତରେ ହିଁ ଏକ ଆଲର୍ଟ ବା ନୋଟିଫିକେସନ୍ ପ୍ରଦାନ କରିବ। ଫଳରେ କେହି ବି ନିଜ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ ଭୁଲିବେ ନାହିଁ।

ଆଇନଗତ ନିୟମରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ପ୍ରକ୍ରିୟା

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ପୂର୍ବରୁ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ୍ ବିଟା ଭର୍ସନ 2.24.12.25 ରେ ଏକ ଫିଚର ଜାରି କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ କିଛି ୟୁଜର୍ସଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ ବର୍ଷ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା। ଆମେରିକାର ଅନେକ ରାଜ୍ୟରେ ଅନଲାଇନ୍ ସେବା ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ବୟସ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ନିୟମ ଲାଗୁ ହେବା ପରେ କମ୍ପାନୀ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲା। ତେବେ କମ୍ପାନୀ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏହି ଜନ୍ମ ତାରିଖ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ ଅନ୍ୟ ୟୁଜର୍ସଙ୍କୁ ଦେଖାଯିବ ନାହିଁ ଏବଂ ଥରେ ସେଟ୍ କରିବା ପରେ ଏହାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏହା କେବଳ ଆଇନଗତ ନିୟମ ପାଳନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବର୍ତ୍ତମାନ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ଏହି ତଥ୍ୟକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ୟୁଜର୍ସଙ୍କୁ ଜନ୍ମଦିନ ରିମାଇଣ୍ଡର ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚଳାଇଛି। ଖୁବଶୀଘ୍ର ଏହି ଫିଚର ସମସ୍ତ ସାଧାରଣ ୟୁଜର୍ସଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ହ୍ୱାଟସ୍‌ଆପ୍‌ର ନୂଆ ୟୁଜରନେମ୍ ଫିଚରକୁ (WhatsApp Username Feature) ନେଇ ଭାରତ ସରକାର ଏବଂ ମେଟା (Meta) ମଧ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ବିବାଦ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ନେଇଛି। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ନିଜର ସବିଶେଷ ଜବାବ ରଖିବା ପାଇଁ ସରକାର ମେଟାକୁ ଅଧିକ ସମୟ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରଥମେ କମ୍ପାନୀକୁ ମାତ୍ର ତିନି ଦିନ ଭିତରେ ରିପୋର୍ଟ ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଏବେ ଏହି ସମୟସୀମାକୁ ଜୁଲାଇ ୯ ତାରିଖ ଯାଏଁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି।

ସରକାରଙ୍କ ଚିନ୍ତା: ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଓ ଠକେଇ ଆଶଙ୍କା

ନିକଟରେ ହ୍ୱାଟସ୍‌ଆପ୍ ନିଜର ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନୂଆ ୟୁଜରନେମ୍ ଫିଚର ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ଏହି ଫିଚର ଦ୍ୱାରା ୟୁଜରମାନେ ନିଜର ମୋବାଇଲ ନମ୍ବର ସେୟାର ନକରି କେବଳ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ୟୁଜରନେମ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିପାରିବେ। ମେଟାର କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହାଦ୍ୱାରା ଲୋକଙ୍କ ଗୋପନୀୟତା ବା ପ୍ରାଇଭେସି ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ ଏବଂ ଅପରିଚିତ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଜ ନମ୍ବର ଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡିବ ନାହିଁ।

ତେବେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏବଂ ଆଇଟି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MeitY) ଏବଂ ଦୂରସଞ୍ଚାର ବିଭାଗକୁ ଏହି ଫିଚରରେ ବିପଦ ନଜର ଆସିଛି। ସରକାରଙ୍କ ମତରେ, ବିନା ଫୋନ ନମ୍ବରରେ ନିଜର ପରିଚୟ ଗୋପନ ରଖି ଯୋଗାଯୋଗ କରିବା ସହଜ ହେଲେ, ଅନଲାଇନ ଠକେଇ, ଫିସିଂ (Phishing) ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ବା ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନାଁରେ ନକଲି ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲି ଲୋକଙ୍କୁ ଠକିବା ଭଳି ସାଇବର ଅପରାଧ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ। ସାଇବର ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ଟ୍ରାକ୍ କରିବାରେ ପୋଲିସ ଏବଂ ତଦନ୍ତକାରୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ବହୁ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ସରକାର ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଭାରତରେ ଫିଚର ରୋକିବାକୁ କଡା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ

ଏହିସବୁ ଆଶଙ୍କାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଗତ ସପ୍ତାହରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ମେଟା କୁ ଏକ ନୋଟିସ ପଠାଇ ଭାରତରେ ଏହି ଫିଚରର ରୋଲଆଉଟ୍ ବା ଶୁଭାରମ୍ଭକୁ ତୁରନ୍ତ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ସରକାରଙ୍କ ବିନା ଅନୁମତି ଓ ବିଚାରବିମର୍ଶ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପୂର୍ଣ୍ଣ ନହେବା ଯାଏଁ ଏହାକୁ ଦେଶରେ ଲାଗୁ ନକରିବାକୁ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ମେଟାର ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଠକ ମଧ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇସାରିଛି।

ଆଗକୁ କଣ ହେବ?

ସରକାରୀ ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ବୈଠକରେ କମ୍ପାନୀ ନିଜ ଫିଚରର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସରକାର ଏଥିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନଥିଲେ। ତେଣୁ, ଏକ ସବିଶେଷ ଲିଖିତ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ମେଟାକୁ ଏବେ ଜୁଲାଇ ୯ ଯାଏଁ ସମୟ ମିଳିଛି। ସରକାରଙ୍କ ତର୍ଜମା ଏବଂ ମେଟାର ଆଗାମୀ ଜବାବ ଉପରେ ହିଁ ଏହି ବିବାଦୀୟ ୟୁଜରନେମ୍ ଫିଚରର ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଭର କରୁଛି। ଯଦି ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ନକଲି ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ତିଆରିକୁ ରୋକିବା ଦିଗରେ କୌଣସି ଠୋସ୍ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ ନକରାଯାଏ, ତେବେ ଭାରତରେ ଏହି ଫିଚରର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲାଗିବା ଏକପ୍ରକାର ନିଶ୍ଚିତ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଲୋକପ୍ରିୟ ମେସେଜିଂ ଆପ୍ ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ (Telegram) ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଚାଲିଥିବା ବ୍ୟାପକ ଫିଲ୍ମ ଏବଂ ଓଟିଟି (OTT) କଣ୍ଟେଣ୍ଟର ପାଇରେସିକୁ ନେଇ ସରକାର ଟେଲିଗ୍ରାମ୍‌କୁ ଏକ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ଏହି ବେଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ତୁରନ୍ତ ରୋକିବା ପାଇଁ ସୂଚନା ଏବଂ ପ୍ରସାରଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (I&B Ministry) ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବା ସହ ଆସନ୍ତା ୧୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଆକ୍ସନ୍ ଟେକେନ୍ ରିପୋର୍ଟ (Action Taken Report) ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି।

କଣ ରହିଛି ସରକାରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ?

ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି ଯେ, ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ କେବଳ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିବା ଚ୍ୟାନେଲ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା ନକରି ନିଜ ଆଡ଼ୁ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ପାଇରେଟେଡ୍ ଫିଲ୍ମ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ପ୍ରସାରଣ କରୁଥିବା ଆକାଉଣ୍ଟ, ଗ୍ରୁପ୍, ବଟ୍ ଏବଂ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେଟରଙ୍କ ବିରୋଧରେ କଡ଼ା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାତା ଏବଂ ଓଟିଟି ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ଅଭିଯୋଗ ସମାଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା (Grievance Redressal System) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ସରକାର କହିଛନ୍ତି।

୩ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ଉପରେ ନଜର

ଓଟିଟି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏବଂ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ମାଲିକମାନଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ପରେ ସରକାର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଟେଲିଗ୍ରାମ୍‌ରେ ପ୍ରାୟ ୩,୧୪୨ଟି ଚ୍ୟାନେଲ୍ ବେଆଇନ ଭାବେ ଫିଲ୍ମ ଓ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ ସେୟାର କରୁଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଭାରତର କ୍ରିଏଟର୍ ଇକୋନୋମି, ଫିଲ୍ମ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରି, ପ୍ରଯୋଜକ ଏବଂ ବିତରକମାନଙ୍କୁ ଡିଜିଟାଲ୍ ପାଇରେସି ଯୋଗୁଁ ହେଉଥିବା ବିପୁଳ କ୍ଷତିରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ହେଉଛି ସରକାରଙ୍କ ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ।

ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ ପାଇଁ ବଢ଼ୁଛି ଅଡ଼ୁଆ

କେବଳ ପାଇରେସି ନୁହେଁ, ବରଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣରୁ ମଧ୍ୟ ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସ୍କାନରରେ ରହିଆସିଛି। ଦୁଇ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏବଂ ଆଇଟି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MeitY) ମଧ୍ୟ ଆପ୍‌ର 'ୟୁଜରନେମ୍' ଫିଚରକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବ୍ୟକ୍ତ କରି ଟେଲିଗ୍ରାମ୍‌କୁ ଏକ ନୋଟିସ୍ ପଠାଇଥିଲା। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ନିଟ୍ (NEET) ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଠକେଇ ମାମଲାରେ ପ୍ଲାଟଫର୍ମର ଅପବ୍ୟବହାରକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ ବିବାଦରେ ରହିଥିଲା।

ଦେଶରେ ବଢ଼ୁଥିବା ସାଇବର ଠକେଇକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ମେଟା (Meta) ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ଲୋକପ୍ରିୟ ମେସେଜିଂ ଆପ୍ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ (WhatsApp) ର ଆଗାମୀ 'ୟୁଜରନେମ୍' (Username) ଫିଚର୍ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ରୋକ୍ ଲଗାଇଛନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମେଟାକୁ ଏକ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଆସନ୍ତା ୩ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ବିସ୍ତୃତ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ସାଇବର ଠକେଇ ଓ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଚିନ୍ତା

କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଆଶଙ୍କା ଯେ, ଏହି ନୂଆ ଫିଚର୍ ଆସିବା ପରେ ଠକମାନେ ଲୋକଙ୍କୁ ସହଜରେ ନିଜ ଜାଲରେ ଫସାଇପାରିବେ। ୟୁଜରନେମ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ସାଇବର ଅପରାଧୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା, ବ୍ୟାଙ୍କ କିମ୍ବା ପରିଚିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମରେ ନକଲି ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲିପାରନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଫିସିଂ (Phishing), ଡିଜିଟାଲ୍ ଆରେଷ୍ଟ (Digital Arrest) ଓ ପରିଚୟ ଚୋରି ଭଳି ମାମଲା ଦ୍ରୁତଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ତେଣୁ ସରକାରଙ୍କ ସହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା ଶେଷ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାକୁ ଭାରତରେ ଲାଗୁ ନକରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।

କ'ଣ ଥିଲା ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍‌ର ଯୋଜନା?

ୟୁଜରମାନଙ୍କ ଗୋପନୀୟତା (Privacy) ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ନିକଟରେ ଏହି ନୂଆ ଫିଚର୍ ଆଣିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ଏହି ଫିଚର୍ ମାଧ୍ୟମରେ ୟୁଜରମାନେ ନିଜର ଫୋନ୍ ନମ୍ବର ସେୟାର ନକରି କେବଳ ଏକ ୟୁନିକ୍ ୟୁଜରନେମ୍ (ଅତିବେଶୀରେ ୩୫ଟି ଅକ୍ଷର) ସାହାଯ୍ୟରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିପାରିବେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍‌ରେ କାହା ସହ କଥା ହେବାକୁ ହେଲେ ଫୋନ୍ ନମ୍ବରର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡୁଛି, କିନ୍ତୁ ଏହି ନୂଆ ଅପଡେଟ୍‌ରେ ତାହା ବଦଳିବାର ଯୋଜନା ଥିଲା।

ମେଟାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା

ସରକାରଙ୍କ ଏହି ନୋଟିସ୍ ପରେ ମେଟା ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ନକଲି ଆକାଉଣ୍ଟ ଏବଂ ଠକେଇକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ କମ୍ପାନୀ ପକ୍ଷରୁ ବ୍ୟାପକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି। ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ, ବ୍ୟାଙ୍କ ଓ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ୟୁଜରନେମ୍‌କୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ବାରଣ କରାଯିବ ଅର୍ଥାତ ଏହାକୁ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖାଯିବ। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତୀୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ନୂଆ ଫିଚର୍ କେତେ ସୁରକ୍ଷିତ, ତାହାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୀକ୍ଷା ପରେ ହିଁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯିବ ବୋଲି ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏବଂ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MeitY) ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି᱾