ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଚାଣକ୍ୟ କେବଳ ଜଣେ ମହାନ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଓ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ନଥିଲେ, ବରଂ ତାଙ୍କର ନୀତି ଶାସ୍ତ୍ର ମଣିଷକୁ ଜୀବନର ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଫଳତା ପାଇଁ ବାଟ ଦେଖାଇଥାଏ। ଧନ ଏବଂ ସମ୍ପତ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ତାଙ୍କର ବିଚାର ଆଜି ବି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ। ଯଦି ଆପଣ ନିଜ ଜୀବନରେ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱଚ୍ଛଳତା ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଏବଂ ଧନୀ ହେବାର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଚାଣକ୍ୟଙ୍କ ଏହି ୭ଟି ଗୁପ୍ତ ମନ୍ତ୍ରକୁ ନିଶ୍ଚୟ ଆପଣାନ୍ତୁ।

୧. କଠିନ ପରିଶ୍ରମର ବିକଳ୍ପ ନାହିଁ

ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଚାଣକ୍ୟଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ସଫଳତା ଏବଂ ଧନ ପ୍ରାପ୍ତିର ଏକମାତ୍ର ମୂଳମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି ପରିଶ୍ରମ। ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ କର୍ମ ପ୍ରତି ସଚ୍ଚୋଟ ଏବଂ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ କରନ୍ତି, ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସର୍ବଦା ତାଙ୍କ ଉପରେ କୃପା କରନ୍ତି। ଅଳସୁଆ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ କେବେବି ସ୍ଥାୟୀ ଧନର ଅଧିକାରୀ ହୋଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

୨. ଆୟରୁ ଅଧିକ ସଞ୍ଚୟ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ

ଅନେକ ଲୋକ ବହୁତ ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଗରିବ ହୋଇ ରହିଥାନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନଙ୍କର ସଞ୍ଚୟ (Savings) କରିବାର ଅଭ୍ୟାସ ନଥାଏ। ଭବିଷ୍ୟତର ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ସଙ୍କଟ ସମୟ ପାଇଁ ଆୟର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଂଶ ସର୍ବଦା ସଞ୍ଚୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ଅଯଥା ଖର୍ଚ୍ଚରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବା ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।

୩. ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ନିବେଶ କରନ୍ତୁ

କେବଳ ଟଙ୍କା ସଞ୍ଚୟ କରି ଘରେ ରଖିଦେଲେ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଚାଣକ୍ୟଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଧନକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ତାହାକୁ ସଠିକ୍ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନରେ ନିବେଶ (Investment) କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ବୁଦ୍ଧିମାନର ସହ ଏବଂ ସଠିକ୍ ଯୋଜନା କରି ନିବେଶ କଲେ ଧନ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ ହୋଇଥାଏ।

୪. ନୂତନ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଏକାଧିକ ଆୟର ପନ୍ଥା

ବର୍ତ୍ତମାନର ସମୟରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ରୋଜଗାର ପନ୍ଥା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରେ। ଚାଣକ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସର୍ବଦା ନୂତନ ଦକ୍ଷତା ଶିଖିବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ ଏକାଧିକ ଆୟର ଉତ୍ସ (Multiple Sources of Income) ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଦିଗରେ ପ୍ରୟାସ କରିବା ଉଚିତ୍। ଜ୍ଞାନ ହିଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସମ୍ପତ୍ତି।

୫. ସମୟର ସଠିକ୍ ଉପଯୋଗ

ସମୟ ହେଉଛି ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ଜିନିଷ। ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ସମୟର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝି ନିଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁହୂର୍ତ୍ତକୁ ସଠିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିନିଯୋଗ କରନ୍ତି, ଧନ ଏବଂ ସମ୍ମାନ ଆପେ ଆପେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଥାଏ। ସମୟ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦରିଦ୍ରତା ଘେରିଯାଏ।

୬. ଦାନ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ

ସମ୍ପତ୍ତି ଅର୍ଜନ ସହିତ ତାହାର କିଛି ଅଂଶ ଗରିବ ଏବଂ ଅସହାୟଙ୍କ ସେବାରେ ବିନିଯୋଗ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଚାଣକ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ, ଦାନ (Charity) କରିବା ଦ୍ୱାରା ଧନ ହ୍ରାସ ପାଏ ନାହିଁ ବରଂ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। ଈଶ୍ୱର ଏବଂ ପ୍ରକୃତି ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ରହନ୍ତି ଯିଏ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି।

୭. ଖରାପ ସଙ୍ଗ ଏବଂ ବଦଭ୍ୟାସରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ

ଯେତେ ଧନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ସେବନ, ଜୁଆ ଖେଳ କିମ୍ବା ଖରାପ ସଙ୍ଗତିରେ ପଡ଼ନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କର ସର୍ବନାଶ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଥାଏ। ଚାଣକ୍ୟଙ୍କ ମତରେ, ବଦଭ୍ୟାସ ଏବଂ ମୂର୍ଖ ଲୋକଙ୍କ ସାଥୀ ଧନ ନାଶର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ। ତେଣୁ ସର୍ବଦା ସକାରାତ୍ମକ ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକଙ୍କ ସହ ରହିବା ଉଚିତ୍।

ଏହି ୭ଟି ନିୟମକୁ ନିଜର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ପ୍ରୟୋଗ କରି ଜଣେ ସାଧାରଣ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଅପାର ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ସଫଳତାର ଅଧିକାରୀ ହୋଇପାରିବେ। ଆର୍ଥିକ ଅନୁଶାସନ ଏବଂ ସଠିକ୍ ପରିଚାଳନା ହିଁ ସୁଖୀ ଜୀବନର ମୂଳଦୁଆ।

ମହାଭାରତ କେବଳ ଏକ ମହାଯୁଦ୍ଧ ନଥିଲା, ବରଂ ଏହା ଧର୍ମ ଏବଂ ଅଧର୍ମ, ନୀତି ଏବଂ ରାଜନୀତିର ଏକ ଜଟିଳ ଗାଥା ଅଟେ। ଏହି ମହାକାବ୍ୟରେ ଅନେକ ଏପରି ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ଶକ୍ତିରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଛଳନା ଏବଂ ଧୋକା ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ଲଢ଼ାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ କେହି କେହି "ଧୋକା" କହୁଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଏହାକୁ "ଧର୍ମର ରକ୍ଷା ପାଇଁ କରାଯାଇଥିବା ରଣନୀତି" ବୋଲି ମାନନ୍ତି। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ମହାଭାରତର ୫ଟି ପ୍ରମୁଖ ଧୋକା ବା ରଣନୀତି ବିଷୟରେ, ଯାହା ଉପରେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଥାଏ।

ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ ଏବଂ ଚକ୍ରବ୍ୟୁହ

ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଭିମନ୍ୟୁ ବୀରତ୍ୱ ଏବଂ ସାହସର ପ୍ରତୀକ ଥିଲେ। କୌରବମାନେ ଯେତେବେଳେ ଚକ୍ରବ୍ୟୁହ ରଚନା କଲେ, ସେତେବେଳେ ଅଭିମନ୍ୟୁ ଏକାକୀ ସେଥିରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଅନେକ ମହାରଥୀଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧର ନିୟମ ଭାଙ୍ଗି କୌରବମାନେ ଏକାକୀ, ନିସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଆହତ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ଉପରେ ମିଳିତ ଭାବେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣାକୁ ମହାଭାରତର ସବୁଠାରୁ କ୍ରୁର ଏବଂ ଲଜ୍ଜାଜନକ ଅଧ୍ୟାୟ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଯୁଦ୍ଧର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଭଙ୍ଗ କରାଯାଇଥିଲା।

ଜୟଦ୍ରଥ ବଧ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତର ଭ୍ରମ

ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅର୍ଜୁନ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲେ ଯେ ସେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ ନଚେତ୍ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ। କୌରବମାନେ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ଘେର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତର ସମୟ ପାଖେଇ ଆସିଲା, ସେତେବେଳେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜର ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଘୋଡ଼ାଇ ଦେଇଥିଲେ। ଅନ୍ଧକାର ଛାଇଯିବାରୁ କୌରବମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି ବୋଲି ଭାବି ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ଜୟଦ୍ରଥ ରଥରୁ ବାହାରକୁ ଆସିଯାଇଥିଲେ। ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୁଣିଥରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ଏହା ଯୁଦ୍ଧର ସବୁଠାରୁ ଚତୁର ରଣନୀତି ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଭ୍ରମର ଉପଯୋଗ କରାଯାଇଥିଲା।

ଭୀଷ୍ମ ପିତାମହଙ୍କୁ ଶରାଘାତ

ଭୀଷ୍ମ ପିତାମହଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛାମୃତ୍ୟୁର ବରଦାନ ପ୍ରାପ୍ତ ଥିଲା। ସେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲେ ଯେ କୌଣସି ସ୍ତ୍ରୀ ଉପରେ ଶସ୍ତ୍ର ଉଠାଇବେ ନାହିଁ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ହିଁ ତାଙ୍କର ଦୁର୍ବଳତା ବନାଇ ଦେଇଥିଲେ। ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ଅମ୍ବା ଥିବା ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଆଗରେ ଛିଡ଼ା କରାଯାଇଥିଲା। ଫଳରେ ଭୀଷ୍ମ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କ ଉପରେ ଶସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ନଥିଲେ। ସେହି ସୁଯୋଗରେ ଅର୍ଜୁନ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କ ପଛରୁ ତୀର ଚଳାଇ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଶରଶଯ୍ୟାରେ ଶୁଆଇ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣା ପ୍ରମାଣିତ କରେ ଯେ, କେବେ କେବେ ଧର୍ମର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହିଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରିବାର କାରଣ ପାଲଟିଯାଏ।

କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କବଚ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ଛଡ଼ାଇ ନେବା

ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ତଥା ମହାନ ଦାନବୀର କର୍ଣ୍ଣ ଜନ୍ମରୁ ହିଁ ଦିବ୍ୟ କବଚ ଏବଂ କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଅଜେୟ କରୁଥିଲା। କର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିଦେବେ ବୋଲି ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ଭୟଭୀତ ଥିଲେ। ତେଣୁ ସେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣର ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦାନବୀର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କଠାରୁ ତାଙ୍କର କବଚ ଏବଂ କୁଣ୍ଡଳ ଦାନ ସ୍ୱରୂପ ମାଗି ନେଇଥିଲେ। ନିଜର ଶକ୍ତି କମିଯିବ ବୋଲି ଜାଣି ମଧ୍ୟ କର୍ଣ୍ଣ ବିନା ଦ୍ୱିଧାରେ ସବୁକିଛି ଦାନ କରିଦେଇଥିଲେ। ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଜଣେ ମହାନ ଯୋଦ୍ଧା କିପରି ଛଳନା ଏବଂ ରାଜନୀତିର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ।

ଦ୍ରୋଣାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ମାନସିକ ଧୋକା

ଗୁରୁ ଦ୍ରୋଣାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସମ୍ଭବ ଥିଲା। ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଯୋଜନା କରାଯାଇଥିଲା। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କୁ ଏକ ଅର୍ଦ୍ଧ-ସତ୍ୟ କହିଥିଲେ ଯେ "ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ନିହତ ହୋଇଛି" (ପ୍ରକୃତରେ ତାହା ଏକ ହାତୀ ଥିଲା)। ନିଜ ପୁତ୍ର ମରିଯାଇଛି ଶୁଣି ଦ୍ରୋଣାଚାର୍ଯ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ନିଜର ଶସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି ଧ୍ୟାନରେ ବସିଯାଇଥିଲେ। ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ତାଙ୍କର ବଧ କରିଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣାକୁ ମହାଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମାନସିକ ଧୋକା ବୋଲି ଗଣନା କରାଯାଏ।

ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ବିଶେଷ କରି କଠିନ ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଭକ୍ତମାନେ ଆଷାଢ଼ ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଯୋଗିନୀ ଏକାଦଶୀ କୁ ଉତ୍କଣ୍ଠାର ସହ ଅପେକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି। ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଏହି ପବିତ୍ର ବ୍ରତ ଜୁଲାଇ ମାସରେ ପାଳନ କରାଯିବ। ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କୃପା ଲାଭ କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଏହି ବ୍ରତକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଫଳଦାୟକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।

ଯୋଗିନୀ ଏକାଦଶୀ ୨୦୨୬: ତାରିଖ ଏବଂ ଶୁଭ ସମୟ

ବୈଦିକ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଯୋଗିନୀ ଏକାଦଶୀ ଜୁଲାଇ ୧୦ ତାରିଖ, ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ପାଳନ କରାଯିବ। ଏକାଦଶୀ ତିଥି ଏବଂ ପାରଣର ସମୟ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଅଟେ:

* ଏକାଦଶୀ ତିଥି ଆରମ୍ଭ: ୧୦ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬, ସକାଳ ୦୮:୧୬ ମିନିଟ୍।

* ଏକାଦଶୀ ତିଥି ସମାପ୍ତ: ୧୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬, ଭୋର ୦୫:୨୨ ମିନିଟ୍।

* ବ୍ରତ ପାରଣ ସମୟ: ୧୧ ଜୁଲାଇ, ଅପରାହ୍ନ ୦୨:୦୩ ରୁ ୦୪:୪୨ ମଧ୍ୟରେ। (ଗୌଣ ଏକାଦଶୀ ପାଳନ କରୁଥିବା ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ପାରଣ ସମୟ ୧୨ ଜୁଲାଇ ସକାଳ ୦୬:୦୮ ରୁ ୦୮:୪୭ ମଧ୍ୟରେ ରହିବ)।

ଯୋଗିନୀ ଏକାଦଶୀର ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ

ପୁରାଣ ଅନୁଯାୟୀ, ଯୋଗିନୀ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତିର ସମସ୍ତ ଶାରୀରିକ ଏବଂ ମାନସିକ ରୋଗ ଦୂର ହୋଇଥାଏ, ବିଶେଷ କରି ଚର୍ମ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ପଦ୍ମ ପୁରାଣରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ଯେ, ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଷ୍ଠାର ସହ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରେ, ତାକୁ ୮୮ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ମିଳିଥାଏ। ଏହା ସହିତ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ପାପ ଖଣ୍ଡନ ହୋଇ ଶେଷରେ ବୈକୁଣ୍ଠ ଧାମ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ।

ପୂଜାବିଧି ଏବଂ ନିୟମ

ଏହି ଦିନ ସକାଳୁ ଶୀଘ୍ର ଉଠି ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ଏହାପରେ ବ୍ରତ ସଂକଳ୍ପ ନେଇ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ (ଶ୍ରୀହରି) ଙ୍କ ପ୍ରତିମା ବା ଫଟୋଚିତ୍ର ସମ୍ମୁଖରେ ଦୀପ ଜାଳି ପୂଜା କରନ୍ତୁ।

* ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ହଳଦିଆ ଫୁଲ, ତୁଳସୀ ପତ୍ର, ଚନ୍ଦନ, ଧୂପ ଏବଂ ମିଠା ଭୋଗ ଲଗାନ୍ତୁ।

* ଏହି ଦିନ ଅନ୍ନ (ଭାତ) କିମ୍ବା କୌଣସି ତାମସିକ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷେଧ। ଭକ୍ତମାନେ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଫଳାହାର କରି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିପାରିବେ।

* ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରି ବିଷ୍ଣୁ ସହସ୍ରନାମ ପାଠ କରିବା କିମ୍ବା ବ୍ରତ କଥା ଶୁଣିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭଦାୟକ ହୋଇଥାଏ।

* ପରଦିନ ଅର୍ଥାତ୍ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଗରିବ ଲୋକଙ୍କୁ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଦାନ ଦେଇ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବ୍ରତର ପାରଣ କରନ୍ତୁ।

ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ସୋମବତୀ ଅମାବାସ୍ୟାକୁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ତଥା ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତିଥି ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଚଳିତ ବର୍ଷ ୧୫ ଜୁନ୍ ୨୦୨୬ ରେ ଏହି ବିଶେଷ ସୋମବତୀ ଅମାବାସ୍ୟା ପଡ଼ୁଛି। ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ଅମାବାସ୍ୟା ସୋମବାର ଦିନ ପଡ଼େ, ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ସୋମବତୀ ଅମାବାସ୍ୟା କୁହାଯାଏ। ସୋମବାର ହେଉଛି ଭଗବାନ ଶିବ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଦିନ। ତେଣୁ ଏହି ଦିନ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଏବଂ ବିଶେଷ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ। ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଆଜି ରାତିରେ କିଛି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉପାୟ କଲେ ଜୀବନରୁ ସମସ୍ତ ଦରିଦ୍ରତା ଦୂର ହେବା ସହ ପିତୃପୁରୁଷ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥାନ୍ତି।

ରାତିର ବିଶେଷ ଉପାୟ

ସୋମବତୀ ଅମାବାସ୍ୟା ରାତିର କିଛି ଚମତ୍କାରୀ ଉପାୟ ବିଷୟରେ ଜାଣିରଖନ୍ତୁ:

* ପିପ୍ପଳ ଗଛ ମୂଳେ ଦୀପ: ପିତୃଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଆଜି ରାତିରେ ଏକ ଓସ୍ତ (ପିପ୍ପଳ) ଗଛ ମୂଳରେ ଚାରିମୁଖୀ ଘିଅ ଦୀପ ଜାଳନ୍ତୁ ଏବଂ ନିଜ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତୁ।

* ଦୀପ ଦାନ: ଆର୍ଥିକ ସମସ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଅମାବାସ୍ୟା ରାତିରେ କୌଣସି ପବିତ୍ର ନଦୀ କିମ୍ବା ଜଳାଶୟରେ ୫ଟି ଲାଲ୍ ଫୁଲ ଏବଂ ୫ଟି ଜଳୁଥିବା ଦୀପ ଭସାନ୍ତୁ।

* କଳା ପିମ୍ପୁଡ଼ିଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ: ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ କଳା ପିମ୍ପୁଡ଼ିମାନଙ୍କୁ ଅଟା ଖାଇବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଦୂର ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ପୁନର୍ବାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ।

ତୁଳସୀ ପୂଜାର ମହତ୍ତ୍ୱ

ସୋମବତୀ ଅମାବାସ୍ୟା ରାତିରେ ତୁଳସୀ ପୂଜାର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ଆଜି ରାତିରେ ଘରେ ଥିବା ତୁଳସୀ ଚଉରା ମୂଳରେ ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ଘିଅ ଦୀପ ଜାଳନ୍ତୁ। ଏହାପରେ ତୁଳସୀ ମାତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ତାଙ୍କର ୧୦୮ ଥର ପରିକ୍ରମା କରନ୍ତୁ। ପରିକ୍ରମା ସମୟରେ ନିଜ ମନର କାମନା ଜଣାନ୍ତୁ। ମାନ୍ୟତା ରହିଛି ଯେ, ଏହି ଉପାୟ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଘରେ ଦରିଦ୍ରତା ରହେ ନାହିଁ ଏବଂ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ସ୍ଥାୟୀ ବାସ ହୋଇଥାଏ। ଏହାସହ ଘରର ମହିଳାମାନଙ୍କ ସୌଭାଗ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଥାଏ।

ଦାନର ନିୟମ

ଅମାବାସ୍ୟା ତିଥିରେ ଦାନ କରିବାର ବିଶେଷ ନିୟମ ରହିଛି। ଆଜିର ଦିନରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଜିନିଷ ଦାନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ଫଳଦାୟକ ଅଟେ:

* ଅନ୍ନ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ: ଗରିବ ଓ ଅସହାୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କଲେ ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

* କଳା ରାଶି ଦାନ: ପିତୃଦୋଷ କମାଇବା ପାଇଁ ଜଳରେ କଳା ରାଶି ମିଶାଇ ତର୍ପଣ କରିବା ସହ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଅନ୍ତୁ।

ସୋମବତୀ ଅମାବାସ୍ୟାର ଫଳପ୍ରାପ୍ତି

ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ସୋମବତୀ ଅମାବାସ୍ୟାରେ କରାଯାଇଥିବା ପୂଜାପାଠ ଏବଂ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ବୈବାହିକ ଜୀବନ ସୁଖମୟ ହୋଇଥାଏ। ସଧବା ନାରୀମାନେ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ କାମନା କରି ଏହି ଦିନ ବ୍ରତ ରଖିଥାନ୍ତି। ଏହି ମହାସଂଯୋଗ ସମୟରେ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ଜଳାଭିଷେକ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମାନସିକ ଶାନ୍ତି ମିଳିଥାଏ ଏବଂ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ବାଧାବିଘ୍ନ ଦୂର ହୋଇ ସଫଳତା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ।

ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତକୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ବିଶେଷ କରି ଅଧିକ ମାସ (ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମାସ)ର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଏକାଦଶୀକୁ ପରମା ଏକାଦଶୀ କୁହାଯାଏ । ଏହି ଏକାଦଶୀ ୩ ବର୍ଷରେ ଥରେ ଆସିଥାଏ । ଚଳିତ ବର୍ଷ ଅର୍ଥାତ୍ ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଜୁନ୍ ୧୧ ତାରିଖରେ ଏହି ପବିତ୍ର ବ୍ରତ ପାଳନ କରାଯିବ । ଏହି ଦିନ ବିଧିବିଧାନର ସହିତ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା କଲେ ଜୀବନରୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂର ହେବା ସହ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।

ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତରେ ସାବଧାନତା

ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ପରମା ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ରଖିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଥାଏ । ତେବେ ଏହି ବ୍ରତ ଯେତିକି ଫଳଦାୟୀ, ଏହାର ନିୟମ ମଧ୍ୟ ସେତିକି କଠିନ ହୋଇଥାଏ । ଜାଣତରେ ହେଉ କିମ୍ବା ଅଜାଣତରେ ଯଦି ବ୍ରତଧାରୀ କିଛି ଭୁଲ୍ କରନ୍ତି, ତେବେ ବ୍ରତ ଖଣ୍ଡିତ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇପାରନ୍ତି । ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ଦିନ କେଉଁ ସବୁ କାମ କରିବା ଅନୁଚିତ୍ ।

ଏହି ସବୁ କାମ କରିବାଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ

ଅନ୍ନ ଓ ଚାଉଳ ସେବନ ନିଷେଧ

ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଭୁଲ୍‌ରେ ମଧ୍ୟ ଚାଉଳ କିମ୍ବା ଭାତ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ପୌରାଣିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଦିନ ଚାଉଳ ଖାଇଲେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ସରୀସୃପ ଯୋନି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଗହମ, ଡାଲି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶସ୍ୟ ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ସେବନ କରିବାରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବା ଉଚିତ୍ । କେବଳ ଫଳାହାର ବା ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଶୁଭଦାୟକ ଅଟେ ।

ତାମସିକ ଖାଦ୍ୟ ବର୍ଜନ କରନ୍ତୁ

ପରମା ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଖାଦ୍ୟପେୟ ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହି ଦିନ ପିଆଜ, ରସୁଣ, ମାଂସ ଏବଂ ମଦ୍ୟପାନ ଆଦି ତାମସିକ ଦ୍ରବ୍ୟର ସେବନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷେଧ । ତାମସିକ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ବ୍ରତର ଫଳ ମିଳିନଥାଏ ଏବଂ ନକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ ।

ତୁଳସୀ ପତ୍ର ତୋଳନ୍ତୁ ନାହିଁ

ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜାରେ ତୁଳସୀ ପତ୍ରର ବ୍ୟବହାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ । ମାତ୍ର ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ତୋଳିବା ବାରଣ କରାଯାଇଛି । ପୂଜା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲେ ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଅର୍ଥାତ୍ ଦଶମୀ ତିଥିରେ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ତୋଳି ରଖିବା ଉଚିତ୍ ।

କ୍ରୋଧ ଓ ଅହଂକାରରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ

ବ୍ରତ କେବଳ ଉପବାସ ନୁହେଁ, ବରଂ ମନର ଶୁଦ୍ଧତା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ କରେ । ଏକାଦଶୀ ଦିନ କାହା ଉପରେ କ୍ରୋଧ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଖରାପ ଶବ୍ଦ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ । ଅନ୍ୟର ନିନ୍ଦା କିମ୍ବା ଅପମାନ କରିବା ପାପ ସହ ସମାନ ବୋଲି ଧରାଯାଏ । ମନକୁ ଶାନ୍ତ ରଖି ଦିନସାରା 'ଓଁ ନମୋ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ' ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ନିୟମର ପାଳନ

ଏହି ପବିତ୍ର ଦିନରେ ଶାରୀରିକ ଏବଂ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଅଟେ । ଘରେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବେଶ ବଜାୟ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହ ମିଶି ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ ସ୍ମରଣରେ ସମୟ ଅତିବାହିତ କରନ୍ତୁ ।

ଅଖଣ୍ଡ ସୌଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ କାମନା କରି ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ବିବାହିତା ମହିଳାମାନେ ବଟ ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି। ଚଳିତ ବର୍ଷ ୧୬ ମେ ୨୦୨୬ ରେ ଏହି ପବିତ୍ର ବ୍ରତ ପାଳନ କରାଯାଉଛି। ଏହି ଦିନ ବରଗଛର (ବଟ ବୃକ୍ଷ) ପୂଜା କରିବାର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ରହିଛି ଯେ, ବରଗଛ ମୂଳରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ଶିବଙ୍କର ବାସ ରହିଥାଏ। ତେଣୁ ବିଧିବିଧାନର ସହ ବରଗଛର ପୂଜା ଓ ପରିକ୍ରମା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଦେବୀ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ସମେତ ତ୍ରିଦେବଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ।

ବରଗଛର ପରିକ୍ରମା ଏବଂ ମହତ୍ତ୍ୱ

ବଟ ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ ଦିନ ବିବାହିତା ମହିଳାମାନେ ନୂଆ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି ଷୋହଳ ଶୃଙ୍ଗାର ସହ ବରଗଛ ପୂଜା କରନ୍ତି। ବରଗଛ ଚାରିପଟେ କଞ୍ଚା ସୂତା ବା କଳାବା ଗୁଡ଼ାଇ ସାତ ଥର ଅଥବା ୧୦୮ ଥର ପରିକ୍ରମା କରିବାର ନିୟମ ରହିଛି। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ, ଏପରି କରିବା ଦ୍ୱାରା ବୈବାହିକ ଜୀବନରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ବାଧାବିଘ୍ନ ଦୂର ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ପରିବାରରେ ସୁଖ ଓ ଶାନ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।

ପରିକ୍ରମା ବେଳେ ଜପ କରନ୍ତୁ ଏହି ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ର

ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ, ବରଗଛକୁ ପରିକ୍ରମା କରିବା ସମୟରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ଫଳଦାୟକ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କୁ ଅଖଣ୍ଡ ସୌଭାଗ୍ୟର ବରଦାନ ମିଳିଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି:

"ଅବୈଧବ୍ୟଂ ଚ ସୌଭାଗ୍ୟଂ ଦେହି ତ୍ୱଂ ମମ ସୁବ୍ରତେ।

ପୁତ୍ରାନ୍ ପୌତ୍ରାଂଶ୍ଚ ସୌଖ୍ୟଂ ଚ ଗୃହାଣାର୍ଘ୍ୟଂ ନମୋଽସ୍ତୁତେ।।"

ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି- 'ହେ ଦେବୀ, ମୋତେ ଅଖଣ୍ଡ ସୌଭାଗ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ବୈଧବ୍ୟରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ମୋତେ ସୁଖ, ସନ୍ତାନ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ।'

ପୂଜା ବିଧି ଓ ପରମ୍ପରା

ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ପରିକ୍ରମା ଶେଷ କରିବା ପରେ ମହିଳାମାନେ ଫଳ, ମିଠା ଏବଂ ଭିଜା ବୁଟ ଆଦି ଭୋଗ ଲଗାଇଥାନ୍ତି। ଏହାପରେ ମାତା ସାବିତ୍ରୀ ଏବଂ ସତ୍ୟବାନଙ୍କର ପବିତ୍ର ବ୍ରତ କଥା ଶ୍ରବଣ କରିବା ନିହାତି ଜରୁରୀ। ପୂରାଣ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେବୀ ସାବିତ୍ରୀ ନିଜର ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ଏବଂ ପତିବ୍ରତା ଧର୍ମ ବଳରେ ମୃତ୍ୟୁର ଦେବତା ଯମରାଜଙ୍କ ନିକଟରୁ ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ସତ୍ୟବାନଙ୍କ ପ୍ରାଣ ଫେରାଇ ଆଣିଥିଲେ। ପୂଜା ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ପରିବାରର ବୟସ୍କ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ ଏବଂ ପ୍ରସାଦ ସେବନ କରି ମହିଳାମାନେ ନିଜର ଉପବାସ ଭାଙ୍ଗିଥାନ୍ତି。

ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ପବିତ୍ର ଚାରଧାମ ଯାତ୍ରା ୨୦୨୬ ରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ପ୍ରବଳ ଉତ୍ସାହ ଏବଂ ଭିଡ଼ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଏପ୍ରିଲ ୧୯ ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ମାତ୍ର ୨୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ୧୨ ଲକ୍ଷ ୬୪ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ଚାରି ଧାମର ଦର୍ଶନ କରିସାରିଛନ୍ତି। ବିଶେଷ କରି କେଦାରନାଥ ଧାମ ଏବଂ ବଦ୍ରିନାଥ ଧାମ ରେ ଭକ୍ତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଲଗାତାର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। କେବଳ କେଦାରନାଥରେ ୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଦର୍ଶନ କରିଥିବା ବେଳେ, ବଦ୍ରିନାଥରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୩ ଲକ୍ଷ ୨୪ ହଜାର ପାର୍ କରିଛି।

୨୫ ଦିନରେ ୪୦ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ

ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉତ୍ସାହ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତାଜନକ ଖବର ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ରାଜ୍ୟ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିଚାଳନା କେନ୍ଦ୍ରର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଯାତ୍ରା ମାର୍ଗରେ ଗତ ୨୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ୪୦ ଜଣ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ସର୍ବାଧିକ ମୃତ୍ୟୁ କେଦାରନାଥ ଧାମ ରେ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୨୨ ଜଣ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ପ୍ରାଣ ହରାଇଛନ୍ତି। ସେହିପରି ବଦ୍ରିନାଥରେ ୭ ଜଣ, ଯମୁନୋତ୍ରୀରେ ୬ ଜଣ ଏବଂ ଗଙ୍ଗୋତ୍ରୀରେ ୫ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଶାସନ ତରଫରୁ ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ ସମସ୍ୟା

ରାଜ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଭାଗର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ହେଉଥିବା ଅଧିକାଂଶ ମୃତ୍ୟୁ ହୃଦ୍‌ଘାତ (Heart Attack), ହାଇ ଆଲ୍ଟିଚ୍ୟୁଡ୍ ସିକନେସ୍ (High Altitude Sickness) ଏବଂ ଅମ୍ଳଜାନର ଅଭାବ କାରଣରୁ ହେଉଛି। ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଏହି ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ଗୁଡ଼ିକ ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ବହୁ ଉଚ୍ଚତାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବାରୁ, କ୍ରମାଗତ ଚଢ଼ାଣ ବେଳେ ବୟସ୍କ ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ଅସୁସ୍ଥ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଗୁରୁତର ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ଜନିତ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି।

ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଭାଗର ଆଡଭାଇଜରୀ

ଚାରଧାମ ଯାତ୍ରା ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ସରକାର ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆଡଭାଇଜରୀ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା। ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ମଧୁମେହ ଏବଂ ହୃଦ୍‌ରୋଗ ରହିଛି, ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା ପରେ ହିଁ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସରକାର ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ଯାତ୍ରା ମାର୍ଗରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସଂଖ୍ୟାରେ ଡାକ୍ତର ଏବଂ ମେଡିକାଲ୍ ଷ୍ଟାଫ୍ ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି। ତଥାପି, ଦୈନିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଶାସନ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ଯାତ୍ରୀମାନେ ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ସହ କୌଣସି ଅସୁସ୍ଥତା ଅନୁଭବ କଲେ ତୁରନ୍ତ ଯାତ୍ରା ସ୍ଥଗିତ ରଖି ବିଶ୍ରାମ ନେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି।

ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ମେ' ୨୦୨୬ ମାସଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ହେବାକୁ ଯାଉଛି। କାରଣ ଏହି ମାସରେ ଏକ ବିରଳ ସଂଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି। ମାସର ଆରମ୍ଭ ଏବଂ ଶେଷ ଉଭୟ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ ହେବ। ଜ୍ୟୋତିଷଙ୍କ ମତରେ, ଏପରି ବିରଳ ଯୋଗ ବହୁତ କମ୍ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ତେଣୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମେ' ମାସକୁ ପୂଜାପାଠ, ସ୍ନାନ ଏବଂ ଦାନ ଧର୍ମ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରୁ ଆରମ୍ଭ ହେବ ମାସ

ମେ' ମାସର ଆରମ୍ଭ ୧ ତାରିଖରେ ଅର୍ଥାତ୍ ବୈଶାଖ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରୁ ହେଉଛି। ଏହାକୁ ବୁଦ୍ଧ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଏ। ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ବୌଦ୍ଧ ଉଭୟ ଧର୍ମରେ ଏହି ଦିନଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଅଟେ। ଲୋକମାନେ ଏହି ଦିନ ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରି ପୂଜାପାଠ କରିବା ସହ ଗରିବମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ମାନ୍ୟତା ରହିଛି ଯେ, ଏହି ଦିନ କରାଯାଇଥିବା ସତ୍କର୍ମର ଫଳ ଅନେକ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଏହି ଦିନ ଭଗବାନ ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ଜନ୍ମ, ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତି ଏବଂ ମହାପରିନିର୍ବାଣ ହୋଇଥିଲା।

ଅଧିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ମାସର ଅନ୍ତ

ସବୁଠାରୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ କଥା ହେଉଛି ଯେ, ମାସର ଶେଷ ଦିନ ଅର୍ଥାତ୍ ୩୧ ମେ' ରେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥି ପଡ଼ୁଛି। ଏହା ହେଉଛି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଅଧିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଯାହା ନିଜ ଭିତରେ ବହୁତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବୋଲି ଧରାଯାଏ। ଅଧିକ ମାସରେ ଆସୁଥିବାରୁ ଏହାର ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଆହୁରି ବଢ଼ିଯାଇଥାଏ।

କ’ଣ ରହିଛି ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ଉପାୟ?

ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାସଟି ସ୍ନାନ, ଦାନ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ। ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ସମୟରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀହରି (ବିଷ୍ଣୁ) ଏବଂ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଜୀବନରେ ସୁଖ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ଆସିଥାଏ। ମନସ୍କାମନା ପୂରଣ ପାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ଭଗବାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତେଲ ଦୀପ ଜାଳିବାକୁ ଜ୍ୟୋତିଷମାନେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ବୈଶାଖ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଖରାଦିନେ ଶୋଷିଲା ଲୋକଙ୍କୁ ଜଳଦାନ କରିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ କାମ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏହାସହ ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ନ ଦାନ କଲେ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ବାଧାବିଘ୍ନ ଦୂର ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି।

ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ଅଷ୍ଟାଦଶ ମହାପୁରାଣ ମଧ୍ୟରୁ ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣ ଅନ୍ୟତମ। ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ବାହନ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା କଥୋପକଥନ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏହି ପୁରାଣରେ ଜୀବନ, ମୃତ୍ୟୁ, ଆତ୍ମା, କର୍ମ, ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନେକ ଗୁଢ଼ ରହସ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ସାଧାରଣତଃ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କ'ଣ ହୁଏ, ସେ ନେଇ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣ ଅନୁଯାୟୀ, ମଣିଷର ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ତାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମ କିପରି ହେବ, ତାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇସାରିଥାଏ। ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବ୍ୟକ୍ତିର କର୍ମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ।

କର୍ମ ହିଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମ

ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣରେ ମୋଟ ୮୪ ଲକ୍ଷ ଯୋନି ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ମନୁଷ୍ୟ ଯୋନିକୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ଜୀବନ କାଳ ମଧ୍ୟରେ କରୁଥିବା ଭଲ ଏବଂ ଖରାପ କର୍ମ ଆଧାରରେ ତାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ସାତ୍ତ୍ୱିକ କର୍ମ, ଭକ୍ତି, ଦାନ ଏବଂ ସତ୍ୟର ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ପୁଣିଥରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ବା ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ନିଜର ମିତ୍ରଙ୍କ ସହ ପ୍ରତାରଣା ବା ଧୋକା କରୁଥିବା ଏବଂ ଲୋଭୀ ସ୍ୱଭାବର ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ଶାଗୁଣା ପରି ନିମ୍ନ ଯୋନି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ପୁରାଣରେ କୁହାଯାଇଛି।

ଅନ୍ତିମ ସମୟର ଚିନ୍ତାଧାରାର ପ୍ରଭାବ

ମଣିଷ ନିଜ ଜୀବନସାରା ଯେଭଳି କର୍ମ କରିଥାଏ ଏବଂ ଯେଉଁ ବିଚାର ରଖିଥାଏ, ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ତାର ମନରେ ସେହିଭଳି ଚିନ୍ତାଧାରା ଆସିଥାଏ। ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ, ମୃତ୍ୟୁ ଶଯ୍ୟାରେ ଥିବା ସମୟରେ ମଣିଷର ମନରେ ଆସୁଥିବା ଶେଷ ଚିନ୍ତାଧାରା ତାର ଆତ୍ମାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯାତ୍ରାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ। ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନ୍ତିମ ସମୟରେ ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ସଦ୍‌ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ଭୌତିକ ମୋହ ଏବଂ ଲାଳସାରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇ ରହିଲେ ଆତ୍ମାକୁ ବାରମ୍ବାର ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଚକ୍ରରେ ପଡ଼ିବାକୁ ହୁଏ।

ଜୀବନ ପାଇଁ ଏକ ବାର୍ତ୍ତା

ଆମର କର୍ମ ହିଁ ଆମର ଭାଗ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରେ। ତେଣୁ ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣ ଆମକୁ ଏହି ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ, ଜୀବନରେ ସର୍ବଦା ସତ୍ କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ୍। ଅନ୍ୟକୁ କଷ୍ଟ ନଦେଇ ନିଜର ବାଣୀକୁ ମଧୁର ରଖିବା ସହ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ନିଜର ସତ୍‌କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ମଣିଷ ଆତ୍ମିକ ଶାନ୍ତି ପାଇବା ସହ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରିବାର ମାର୍ଗକୁ ପ୍ରଶସ୍ତ କରିପାରିବ।

ଆସନ୍ତା ମେ ୧ ତାରିଖ, ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଚଳିତ ବର୍ଷର ବୁଦ୍ଧ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପାଳନ କରାଯାଉଛି। ହିନ୍ଦୁ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରତିବର୍ଷ ବୈଶାଖ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଦିନଟିକୁ ପାଳନ କରାଯାଏ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ବୈଶାଖୀ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ପୌରାଣିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଦିନଟି ଭଗବାନ ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ କାରଣ ଏହି ତିଥିରେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ପବିତ୍ର ଅବସରରେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ଏକ ବିଶେଷ ଶିକ୍ଷା, ଯାହା ଆମକୁ ନିଜର ପ୍ରକୃତ ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଇଥାଏ।

ନିଜର ମୂଲ୍ୟ କିପରି ଚିହ୍ନିବେ?

ପ୍ରାୟତଃ ଦେଖାଯାଏ ଯେ ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ନିଜର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟର କଥାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ନିରାଶ ହୁଅନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଭଗବାନ ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ନିଜର ଏକ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ କାହାଣୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ଦେଇଛନ୍ତି। କାହାଣୀ ଅନୁଯାୟୀ, ଥରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ମଣିଷ ଜୀବନର ପ୍ରକୃତ ମୂଲ୍ୟ କ'ଣ?" ବୁଦ୍ଧ ହସିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଚମକୁଥିବା ରତ୍ନ (ପଥର) ଦେଇ କହିଲେ, "ଯାଅ ବଜାରରୁ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝି ଆସ, କିନ୍ତୁ ମନେରଖିବ, ଏହାକୁ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବିକ୍ରି କରିବ ନାହିଁ।"

ବଜାରରେ ପଥରର ମୂଲ୍ୟ

ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ପ୍ରଥମେ ଜଣେ କମଳା ବିକ୍ରେତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ ପଥରଟି ଦେଖାଇ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ପଚାରିଲେ। ବିକ୍ରେତା ଜଣକ ସେହି ଚମକୁଥିବା ପଥରଟିକୁ ଦେଖି କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହା ବଦଳରେ ତୁମକୁ ୧୨ଟି କମଳା ଦେଇପାରିବି।" ଏହାପରେ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ଜଣେ ପରିବା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହା ବଦଳରେ ଏକ ବସ୍ତା ଆଳୁ ଦେଇପାରିବି।"

ଆହୁରି ଆଗକୁ ଯାଇ ସେ ଜଣେ ସୁନାରୀଙ୍କୁ ସେହି ପଥରଟି ଦେଖାଇଲେ। ସୁନାରୀ ଜଣକ ସେହି ରତ୍ନକୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହା ପାଇଁ ୫୦ ହଜାର ଟଙ୍କା ଦେବି।" ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ମନା କରିବାରୁ ସେ ସୁନାରୀ ଲକ୍ଷେ ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଗଲେ। ଶେଷରେ, ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ସହରର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ହୀରା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ହୀରା ବ୍ୟବସାୟୀ ଜଣକ ସେହି ରତ୍ନକୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ଏକ ଲାଲ କପଡା ବିଛାଇ ତାହାକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ଏହା ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ। ମୋର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପତ୍ତି ବିକ୍ରି କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ଦେଇହେବ ନାହିଁ।"

ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଶିକ୍ଷା

ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରିଆସିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ। ବୁଦ୍ଧ ଶାନ୍ତ ସ୍ୱରରେ ବୁଝାଇଲେ, "ମଣିଷ ଜୀବନର ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ଏହି ପଥର ପରି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ଜ୍ଞାନ, ସାମର୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ବୁଝାମଣା ଅନୁଯାୟୀ ତୁମର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି। ତେଣୁ ଯଦି କେହି ତୁମକୁ କମ୍ ଆକଳନ କରନ୍ତି, ତେବେ ନିରାଶ ହୁଅ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁନିଆରେ ତୁମେ ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ ଏବଂ ତୁମର ପ୍ରକୃତ ମୂଲ୍ୟ କେବଳ ତୁମେ ନିଜେ ହିଁ ଜାଣିପାରିବ।"

ବୁଦ୍ଧ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ୨୦୨୬ ଅବସରରେ ଏହି କାହାଣୀ ଆମକୁ ବାର୍ତ୍ତା ଦିଏ ଯେ, ଆମର ପ୍ରକୃତ ମୂଲ୍ୟ କେବେହେଲେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମତାମତ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ନାହିଁ। ବରଂ ଏହା ଆମ ନିଜର ପରିଚୟ, ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ସକାରାତ୍ମକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ସେଥିପାଇଁ ସର୍ବଦା ନିଜ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ନିଜର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ଚିହ୍ନିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରନ୍ତୁ।

ସନାତନ ହିନ୍ଦୁ ସଂସ୍କୃତିରେ ଅଭିବାଦନ ଜଣାଇବା ଏବଂ ବଡ଼ମାନଙ୍କଠାରୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେବାର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ଗୁରୁ, ବୃଦ୍ଧ ଏବଂ ସନ୍ଥମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବା ନମ୍ରତାର ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ଏହା ଅନାଦି କାଳରୁ ଏକ ମହାନ ପରମ୍ପରା ହୋଇଆସିଛି। ମାନ୍ୟତା ରହିଛି ଯେ, ବଡ଼ମାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଆମର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରୁ ବାଧାବିଘ୍ନ ଓ ଚିନ୍ତାକୁ ଦୂର କରିଥାଏ। ତେବେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ ଯେ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ସାଧାରଣତଃ ଡାହାଣ ହାତରେ କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ। ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜ୍ୟୋତିଷ ଡକ୍ଟର ବାସବରାଜ ଗୁରୁଜୀ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ସବିଶେଷ ଉତ୍ତର ଦେଇଛନ୍ତି।

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସ୍ଥିତି ସହ ସମ୍ପର୍କ

ଗୁରୁଜୀଙ୍କ ମତରେ, ଯେତେବେଳେ ମାନବ ଶରୀରକୁ ଦୁଇଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଶରୀରର ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ଏବଂ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଚନ୍ଦ୍ର ପାର୍ଶ୍ୱ କୁହାଯାଏ। ଡାହାଣ ହାତ ସିଧାସଳଖ ଭାବରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ସହିତ ଜଡିତ। ତେଣୁ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା ସମୟରେ ଡାହାଣ ହାତର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରକୁ ଅନେକ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ମିଳିଥାଏ। ଆମ ପରମ୍ପରାରେ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା, ଭଗବାନଙ୍କୁ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରିବା, କୁଙ୍କୁମ ଲଗାଇବା କିମ୍ବା ଆରତି କରିବା ଭଳି ସମସ୍ତ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଡାହାଣ ହାତରେ ହିଁ କରାଯାଇଥାଏ।

ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଦିଗ

ଏହା ପଛରେ କେବଳ ପରମ୍ପରା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଗଭୀର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଦିଗ ମଧ୍ୟ ଲୁଚି ରହିଛି। ଆମ ଶରୀରରେ ଇଡା ଏବଂ ପିଙ୍ଗଳା ନାମକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ସ୍ନାୟୁ ବିଦ୍ୟମାନ। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ପିଙ୍ଗଳା ସ୍ନାୟୁ ଶରୀରର ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ସହିତ ଜଡିତ ରହିଥାଏ। ବିଜ୍ଞାନ ଅନୁଯାୟୀ, ମସ୍ତିଷ୍କର ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ ଶରୀରର ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ବେଳେ ଡାହାଣ ମସ୍ତିଷ୍କ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ। ଡାହାଣ ହାତରେ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ସକାରାତ୍ମକ ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ତେଣୁ ଡାହାଣ ହାତରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ଉଭୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରଦାନକାରୀ ଏବଂ ଗ୍ରହଣକାରୀ ପ୍ରଚୁର ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିଥାନ୍ତି।

ଡାହାଣ ହାତ ନଥିଲେ କିପରି ମିଳିବ ଆଶୀର୍ବାଦ?

ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତ ନାହିଁ ବା ସେ ହରାଇଛନ୍ତି, ତେବେ ସେ କିପରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବେ? ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ଡକ୍ଟର ବାସବରାଜ ଗୁରୁଜୀ ବୁଝାଇଛନ୍ତି ଯେ, ଏଭଳି ଅସାଧାରଣ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯଦି ବାମ ହାତରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ଡାହାଣ ହାତ ଭଳି ସମାନ ରହିଥାଏ। ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି, ଗୋଟିଏ ହାତରେ ହିଁ ଉଭୟ ହାତର ଶକ୍ତି ନିହିତ ଥାଏ ବୋଲି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ତଥାପି, ଯେତେବେଳେ ଉଭୟ ହାତ ସୁସ୍ଥ ଥାଏ, ସେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉପାଦାନ ଏବଂ ଶକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ସର୍ବଦା ଡାହାଣ ହାତରେ ହିଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଅଧିକ ଶୁଭଦାୟକ ଅଟେ।

ଦେବାଧିଦେବ ମହାଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାଦଶ ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓଁକାରେଶ୍ୱର ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ଆସିଥାଏ। ରହସ୍ୟ ଏବଂ ଚମତ୍କାରିତାର କେନ୍ଦ୍ର ପାଲଟିଥିବା ଏହି ପବିତ୍ର ଧାମରେ ପ୍ରଭୁ ଶିବଶମ୍ଭୁ ନର୍ମଦା ନଦୀ ତଟରେ ଥିବା ଏକ ଓଁ (ॐ) ଆକାରର ପାହାଡ଼ ଉପରେ ବିରାଜମାନ। ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ଦ୍ୱାଦଶ ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ଯାତ୍ରା ଏହିଠାରେ ଜଳାଭିଷେକ ବିନା ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।

ନର୍ମଦା ତଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ମମଲେଶ୍ୱର ମହାଦେବ

ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଇନ୍ଦୋର ସହରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୭୮ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ନର୍ମଦା ନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ। ଏହା ଏକମାତ୍ର ଧାମ, ଯାହା ନର୍ମଦା ନଦୀର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ପବିତ୍ର ଧାମରେ ବାବା ଭୋଳାନାଥଙ୍କୁ ମମଲେଶ୍ୱର ବା ଅମଲେଶ୍ୱର ନାମରେ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ଓଁକାରେଶ୍ୱର ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ନିକଟରେ ପ୍ରାୟ ୬୮ଟି ତୀର୍ଥସ୍ଥଳ ରହିଛି ଏବଂ ଏଠାରେ ପ୍ରଭୁ ନୀଳକଣ୍ଠ ୩୩ କୋଟି ଦେବାଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ବାସ କରନ୍ତି। ମହାଶିବରାତ୍ରି ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ତିଥିରେ ଏଠାରେ ଲକ୍ଷାଧିକ ଭକ୍ତଙ୍କ ସମାଗମ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ଧାମର ଦର୍ଶନ ଏବଂ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ ବୋଲି ପ୍ରଗାଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି।

ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶୟନ ଆଳତି ଓ ପଶାପାଲି ଖେଳର ରହସ୍ୟ

ଉଜ୍ଜୟିନୀର ମହାକାଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ଭସ୍ମ ଆଳତି ଭଳି ବାବା ଓଁକାରେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶୟନ ଆଳତି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଆଳତି ସମ୍ପନ୍ନ ହେବା ପରେ ଶେଷରେ ରାତ୍ରିରେ ଶୟନ ଆଳତି କରାଯାଏ। ପୌରାଣିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରଭୁ ମହାଦେବ ତ୍ରିଲୋକ ଭ୍ରମଣ କରିବା ପରେ ପ୍ରତିଦିନ ରାତିରେ ବିଶ୍ରାମ ନେବା ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଥାନ୍ତି।

ସବୁଠାରୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ କଥା ହେଉଛି, ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ରାତିରେ ପ୍ରଭୁ ଶିବ ଏବଂ ମାତା ପାର୍ବତୀ ଗର୍ଭଗୃହରେ ପଶାପାଲି ଖେଳନ୍ତି। ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ରାତିରେ ମନ୍ଦିରର ଗର୍ଭଗୃହରେ ଏକ ପଶାପାଲି ବିଛାଇ ଦିଆଯାଏ। ରାତିରେ ମନ୍ଦିର ପରିସରକୁ କାହାରି ପ୍ରବେଶ ଅନୁମତି ନଥାଏ, ଏପରିକି ପକ୍ଷୀଟିଏ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଉଡ଼ିପାରେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ସକାଳୁ ମନ୍ଦିରର ଦ୍ୱାର ଖୋଲିବା ବେଳେ ପଶାପାଲିର ଗୋଟିଗୁଡ଼ିକ ଏଣେତେଣେ ଖେଳାଇ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଯେମିତିକି ରାତିରେ କେହି ସେଠାରେ ବସି ଖେଳିଛନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ ଏହି ପବିତ୍ର ପୀଠକୁ ପ୍ରଭୁ ଉମା ଏବଂ ଶଙ୍କରଙ୍କ କ୍ରୀଡ଼ାସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।